PROJE TANITIM DOSYASI

Transkript

1 ALAGÖZLER KUM ÇAKIL KAPASİTE ARTIŞI PROJE TANITIM DOSYASI BARTIN İLİ, MERKEZ İLÇE GÜRGENPINARI KÖYÜ NO LU II.GRUP (DOĞALTAŞ-MERMER) İŞLETME RUHSATLI ALAN AKCA ÇEVRE MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK İNŞAAT LTD. ŞTİ. İSTANBUL MAYIS 2013

2 PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ TELEFON VE FAKS NUMARALARI PROJENİN ADI PROJE BEDELİ PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ) PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ) PTD/ÇEDRAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADRESİ, TELEFON VE FAKS NUMARALARI PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORU SUNUM TARİHİ (GÜN, AY, YIL) ALAGÖZLER KUM ÇAKIL Yeni Mah. İstasyon Cad. No:1 Kat:2 Çaycuma/Zonguldak Tel : (0372) Fax : (0372) Kalker Ocağı Kapasite Artışı Proje Tanıtım Dosyası ,00 TL Gürgenpınarı Köyü Merkez / BARTIN 6 Derecelik (ED-50) Koordinatlar NOKTA Y X NO R R R R R İA Coğrafi (WGS-84) Koordinatlar R R R R R İA DOM:33, ZONE:36 EK-2 Listesi / MADENCİLİK 49.a) Madenlerin çıkarılması (Ek-I de yer almayanlar) AKCA ÇEVRE MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK İNŞ. LTD. ŞTİ. Tatlı Su Mah. Arif Ay Sok. Balkaya Apt. No:19/1 Ümraniye/İSTANBUL Tel: Fax:

3 PROJENİN TANIMI VE AMACI Proje tanıtım dosyasına esas faaliyet; Bartın İli, Merkez İlçe, Gürgenpınarı Köyü hudutları içerisinde kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocağı dır. Projeye esas faaliyet alanının, T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınan tarih no lu II. Grup İşletme Ruhsatı bulunmaktadır. İşletme Ruhsatı Ek-8 de verilmiştir no lu İşletme Ruhsatlı alan toplamda 92,42 hektar olup, daha önce bu alanın 14,16 hektarlık kısmı için tarihli ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Ek-9). Söz konusu izin alınan alanda yıllık ton/yıl kalker cevheri çıkarılmakta olup, günümüzde artan madencilik faaliyetlerine paralel, gelişen inşaat ve yapı sektörü, bu madene duyulan ihtiyacın daha da artmasına neden olmuştur. Bu sebeble yıllık üretimi ton/yıl olan ocak sahasının üretiminin ton/yıla çıkarılması düşünülmekte ve buna bağlı olarak kullanılacak patlayıcı madde miktarınında arttırılması planlanmaktadır. Gerek piyasanın faaliyet sonucu çıkarılacak ürüne talebi, gerekse sahanın jeolojik, teknik ve rezerv araştırmaları değerlendirildiğinde söz konusu faaliyetin ekonomik olarak olumlu sonuçlar vereceği düşünülmektedir. Proje kapsamında kapasitesinin arttırılması planlanan kalker ocak sahasında mevcut durumda 8 kişi çalıştırılmakta olup, 2 işçi ilavesiyle toplam 10 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Hazırlanan bu rapor, Kalker Ocağı Kapasite Artışı faaliyeti esnasında çevresel etkilerin değerlendirilmesini, olumsuz etkilerin saptanarak önlenmesini veya en aza indirilmesi için yapılması gerekenleri içermektedir. 3

4 İÇİNDEKİLER Sayfa No TABLOLAR DİZİNİ 5 ŞEKİLLER DİZİNİ 6 BÖLÜM 1 PROJENİN ÖZELLİKLERİ 1.a Projenin İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, Teknoloji, Çalışacak Personel Sayısı 7 1.b Doğal Kaynakların Kullanımı (Arazi Kullanımı, Su Kullanımı, Kullanılan Enerji Türü vb. ) 16 1.c Atık Üretim Miktarı (Katı, sıvı, gaz vb.) ve Atıkların Kimyasal Fiziksel ve Biyolojik Özellikleri 18 1.ç Kullanılan Teknoloji ve Malzemelerden Kaynaklanabilecek Kaza Riski 46 1.d Projenin Olası Çevresel Etkilerine Karşı Alınacak Tedbirler 48 BÖLÜM 2 PROJENİN YERİ 2.aMevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi (Tarım Alanı, Orman Alanı, Planlı Alan, Su Yüzeyi vb.) 55 2.bEK V deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak; sulak alanlar, kıyı kesimleri, dağlık ve ormanlık alanlar, tarım alanları, milli parklar, özel koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar, tarihsel, kültürel, arkeolojik ve benzeri önemi olan alanlar, erozyon alanları, heyelan alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 16/12/1960 tarihli ve 167 sayılı Yer altı Suları Hakkında Kanun gereğince korunması gerekenakiferler 58 BÖLÜM 3 PROJENİN VE YERİN ALTERNATİFLERİ 67 SONUÇLAR 68 NOTLAR VE KAYNAKLAR 74 EKLER 4

5 TABLOLAR DİZİNİ Sayfa no 1. Faaliyet Alanı Koordinatları 7 2.Alagözler e ait Bartın İli Merkez İlçe Gürgenpınarı Köyü Tesislerinde Yer Alan Faaliyetler 8 3.Personel Durumu ve Çalışma Süreleri 9 4.Üretimde Kullanılacak İş Makineleri 10 5.Basamak Patlatma İle İlgili Bilgiler Patlatma işleminde aylık ve yıllık ortalama kullanılacak madde miktarları Motorinin Genel Özellikleri 20 8.Yakıt Miktarları Araçlardan Oluşacak Kirlenme Yayan Faktörler ve Emisyon Değerleri Yönlere Göre Uh Değerleri Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı (μg/m 3 ) Çöken Tozların Dağılımı (mg/m 2.gün) SKHKKY Ek-2 Tablo2.2 ye Göre Değerlendirme Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı (μg/m 3 ) Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı (mg/m 2.gün) SKHKKY Ek-2 Tablo2.2 ye Göre Patlatma Emisyonlarının Değerlendirilmesi Mesafeye Göre Sarsıntı Hızı Değerleri Patlatma Nedeniyle Bina Temellerindeki Titreşim Hızı (V 0 ) Değerlerine Bağlı Olarak Hasar Görebilecek Bina Türleri (Forssbland,1981) Patlatma yapılan kaya türü ve bina temeli altındaki kayaç türüne bağlı olarak değişim gösteren K katsayısı ve azami değerleri (Kaynak: Armac Printing Company) Hava Patlatma Basınçlarının Yapılara Etkisi ve Emniyet Limitleri* Üretimde Kullanılacak Belli Başlı Makine ve Ekipmanların Ses Gücü Düzeyleri İşletmede Oluşacak Gürültünün Mesafeye Göre Dağılımı Endüstri Tesisleri için Çevresel Gürültü Sınır Değerleri Bartın İli Su Kaynakları Potansiyeli Bartın İli Hidrolik Ölçümler Proje Konusu Saha Çevresindeki Flora Türleri Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Memeli Türleri Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Amfibiler ve Sürüngen Türleri 64 5

6 29. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Kuş Türleri 64 ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa No 1.Kalker Ocağı İş Akım Şeması Patlatma PaternininŞematik Olarak Gösterimi Patlatma Şarj Dizaynı Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı Çöken Tozların Dağılımı Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı Patlatma Sonrası Oluşan Hava Şokunun Mesafelere Göre Dağılımı Gürültünün Mesafe ile Değişim Grafiği 44 EKLER 1. Yer Bulduru Haritası 2. 1/ Ölçekli Topoğrafik Harita 3. 1/ Ölçekli Vaziyet Planı ve Proje Alanının Alagözler Şirketler Grubunun Diğer ÇED İzinli Alanlarla Durumu Gösterir Plan 4. Faaliyet Alanı ve Yakın Çevresinin Jeolojisi İle Depremsellik Durumu 5. Uydu Fotoğrafı 6. Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar 7. 1 / Ölçekli Çevre Düzeni Planı 8. İşletme Ruhsatı 9. ÇED Gerekli Değildir Kararları Tarihli Tarihli Tarih ve 13 Karar No İle tarih ve 18 Karar No İle Tarih ve 49 Karar No İle 10. Fosseptik Planı 11. Yeterlik Belgesi 6

7 BÖLÜM 1 PROJENİN ÖZELLİKLERİ 1.a) Projenin İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, Teknolojisi, Çalışacak Personel Sayısı Proje tanıtım dosyasına esas faaliyet; Bartın İli, Merkez İlçe, Gürgenpınarı Köyü hudutları içerisinde kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocağı dır. Projeye esas faaliyet alanının, T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınan tarih no lu II. Grup İşletme Ruhsatı bulunmaktadır. İşletme Ruhsatı Ek-8 de verilmiştir no lu İşletme Ruhsatlı alan toplamda 92,42 hektar olup, daha önce bu alanın 14,16 hektarlık kısmı için tarihli ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Ek-9). Söz konusu izin alınan alanda yıllık ton kalker çıkarılmakta olup, günümüzde artan madencilik faaliyetlerine paralel, gelişen inşaat ve yapı sektörü, bu madene duyulan ihtiyacın daha da artmasına neden olmuştur. Bu sebeble yıllık üretimi ton olan ocak sahasının üretiminin tona çıkarılması düşünülmekte ve buna bağlı olarak kullanılacak patlayıcı madde miktarınında arttırılması planlanmaktadır. Kapladığı Alan Kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocak Sahası 1/ lik Zonguldak E-28c1 paftasında yer almaktadır. Toplamda 14,16 hektarlık alanda Kalker Ocağı işletmeciliği yapılmakta olup, alanda herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır. Faaliyet sahasını gösterir 1/ ölçekli topoğrafik harita Ek-2 de, faaliyet alanına ait koordinat bilgileri Tablo 1. de verilmiştir. Tablo 1. Faaliyet Alanı Koordinatları İşletme Ruhsat Alanı Koordinatları (92.42Hektar) Nokta COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) No Y X Y X R R R R R R R R R R

8 ÇED Gerekli Değildir Kararı Alınan Kalker Ocağı İşletme Alanı Koordinatları (14.16 hektar) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) Y X Y X R R R R R İA Stok Alanı (5.950,00m 2 ) S S S S Bitkisel Toprak Depolama Alanı (2.422,771m 2 ) BT R BT BT Pasa Alanı (1.723,262m 2 ) P P P P D.O.M.:33, ZONE: 36 Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. nin Gürgenpınarı köyü sınırları içerisinde yer alan tesislerinde toplamda 4 adet ocak sahası, 1 adet cevher hazırlama tesisi, 2 adet kırma-eleme tesisi ve bir adet de yıkama ünitesi bulunmaktadır. Bu faaliyetlere ait ruhsat numaraları, üretim miktarları ve ÇED Gerekli Değildir Kararları ile ilgili bilgiler aşağıda tablo halinde verilmiştir. Ruhsat Numarası Tablo 2.Alagözler e ait Bartın İli Merkez İlçe Gürgenpınarı Köyü Tesislerinde Yer Alan Faaliyetler Faaliyet Türü Kalker Ocağı Üretim Miktarları Tesis Kapasitesi ÇED Gerekli Değildir Karar Tarihi ve No Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi ton/yıl ton/yıl Kalker Ocağı ton/yıl Kalker Ocağı ton/yıl ve 13 Karar No İle, Kalker Ocağı ton/yıl ve 18 Karar No İle, Yıkama Ünitesi ton/yıl Cevher Hazırlama ve Kırma-Eleme Tesisi - Kırma- Eleme: ton/yıl Cevher Haz.Tes.: ton/yıl ve 49 Karar No ile 8

9 Yukarıda yer alan faaliyetlere ilişkin ÇED Gerekli Değildir Kararları Ek-9 da verilmiştir. Proje kapsamında kalker cevherinin, gerek iş makineleri ve gerekse patlatma yoluyla yerinden söküldükten sonra aynı firmaya ait kırma-eleme tesislerinde işleme tabi tutulması ve Bartın İli ve civar kentlere talep doğrultusunda satışa sunulması amaçlanmaktadır. Proje kapsamında çıkarılan malzemenin %50 si Kırma-Eleme Tesisine gönderilecektir. Kalan % 50 lik kısım ise İl Özel İdare, DSİ, Karayolları vb. kurumların talepleri doğrultusunda Duvar Tahkimat ve Dere Tahkimat çalışmalarında kullanılacaktır. Tahkimat çalışmalarında kullanılacak malzeme, ocak sahasından herhangi bir işleme tabi tutulmadan çalışma alanına nakledilecektir. Ruhsat alanı içerisinde 5.950m 2 lik Stok Alanı yer almaktadır. Bu alana ait koordinat çizelgesi Tablo 1. de verilmiştir. Mevcut Kapasite: Kapasite Artışı Sonrası: ton/yıl ton/yıl ton/yıl Malzeme Kırma-Eleme Tesisi nde işleme tabi tutulacaktır ton/yıl Malzeme Duvar ve Dere Tahkimat çalışmalarında kullanılacaktır. Çalışacak Personel Sayısı Kalker Ocağı Tesisinde mevcut durumda, 1 teknik nezaretçi (Maden Mühendisi), 1 Operatör, 4 Şöför ve 2 İşçi olmak üzere toplam 8 kişi istihdam etmektedir. Kapasite artışı sonrası faaliyet alanında, 1 teknik nezaretçi (Maden Mühendisi), 1 operatör, 4 şöför ve 4 işçi olmak üzere toplam 10 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Tablo 3.Personel Durumu ve Çalışma Süreleri Mevcut Durum Kapasite Artışı Sonrası Personel Çalışma Adedi süresi(ay) Teknik Nezaretçi İşçi Operatör Şöför Toplam 8 10 Kapasitesi İşletme Alanı Rezervi: Ortalama Uzunluk : 300 m Ortalama Genişlik : 150 m Ortalama Kalınlık : 40m Yoğunluk : 2.7 gr/cm 3 Görünür Rezerv Miktarı : 300m x 150m x 40m x 2.7gr/cm 3 = ton dur. Üretim aşamasında, gerek yamaç molozu, gerek hafriyat ve gerekse ekonomik olmayacak malzeme göz önünde bulundurularak İşletme Verimi % 80 olarak belirlenmiştir. 9

10 Bu durumda İşletilebilir Görünür Rezerv: İşletilebilir Görünür Rezerv: x 0.80 = ton dur. Projeye konu sahada yapılan araştırmalar ve rezerv tespit çalışmaları sonucunda kapasitenin arttırılması ile beraber, ekonomik olarak üretilebilecek malzeme miktarı yıllık ton olarak planlanmıştır. Daha önce yıllık üretim miktarının ton/yıl olduğu sahada üretim miktarının artırılmasıyla beraber yıllık ton/yıl üretimin yapılması planlanmaktadır. Ruhsat süresi 2017 yılında dolmakta olup, temdit projeleri sunularak bu süre uzatılabilecektir. Çalışmalara, gerekli izin ve belgelerin alınmasından sonra başlanacaktır. Faaliyet alanında yılda 12 ay/yıl, 300 gün/yıl, 25 gün/ay, 8 saat/gün (tek vardiya) çalışma yapılması planlanmaktadır. Projeye ilişkin yıllık, aylık ve günlük malzeme alım kapasitelerinin aşağıdaki gibi olması planlanmaktadır. Yıllık Üretim Miktarı Aylık Üretim Miktarı Günlük Üretim Miktarı Saatlik Üretim Miktarı Vardiya Sayısı Çalışma Süreleri : ,00 ton ( ,18 m³) :41.666,66ton(15.432,09 m³) :1.666,66ton (617,28 m³) :208,33ton (77,16 m³) : 1 (8 saat) : Yıl / 12 ay, Yıl / 300 gün, Ay / 25 gün, Gün / 8 saat Mevcut Durumda Üretilen Malzeme Miktarı Kapasite Artışı Sonrası Üretilecek Malzeme Miktarı : ton/yıl : ton/yıl Ocakta açık işletme yöntemine göre makine ve teçhizat seçimi yapılmıştır. Üretimin kesintisiz yapılması ve kapasitedeki kayıpların en aza indirilmesi için gerekli olan makineekipmanlar ile yardımcı araç-gereç, yedek parça ve sarf malzemeleri ocakta bulundurulacaktır. Mevvut durumda kullanılan malzeme, araç ve gereçler kapasite artışı sonrası da aynen kullanılacaktır.kalker Ocağında kullanılan iş makineleri 1 adet kompresör, 1 adet kırıcı ekskavatör, 1 adet yükleyici, 4 adet kamyonve yardımcı malzemelerden oluşmaktadır. Üretimde kullanılan iş makinaları Tablo 4. te verilmiştir. Tablo 4. Üretimde Kullanılacak İş Makineleri Mevcut Adet Kapasite Artışı Sonrası Adet İŞ MAKİNESİ 1 1 Kompresör 1 1 Kırıcı Ekskavatör 1 1 Yükleyici 4 4 Kamyon İş Akım Şeması ve Teknolojisi Proje kapsamında kalker cevherinin, gerek işmakineleri ve gerekse patlatma yoluyla yerinden söküldükten sonra depolamaya gerek kalmaksızın aynı firmaya ait kırma-eleme tesislerinde işleme tabi tutulması ve Bartın İli ve civar kentlere talep dogrultusunda satışa sunulması amaçlanmaktadır. 10

11 Üretim çalışmaları sırasında makinenin sökemeyeceği sertlikte birimlere rastlandığında gevşetme patlatması yapılacak ve kayaç bu şekilde yerinden sökülecektir. Faaliyette galeri usulü patlatma yapılmayacaktır. Patlatma çalışmalarının yapılabilmesi için gerekli olan patlayıcı madde ruhsatı üretim çalışmalarına başlanmadan önce alınacak ve patlamalar ehliyetli kişilerce ve gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra yapılacaktır. Proje sahasında patlayıcı madde depolanmayacaktır. Faaliyet alanında patlayıcı madde olarak ANFO, jelatinit tipi dinamit ve milisaniye gecikmeli kapsüller kullanılarak patlatma işlemi gerçekleştirilecektir. Faaliyet alanında yapılacak delmepatlatma işlemiwagon-drill ile deliklerin delinmesi, ANFO nun hazırlanması, sıkılanması ve patlatılması sırasıyla yapılacaktır. Delikler şeşbeş düzende 75 derecelik eğimle ve 89mm genişlikte delinecektir.daha sonra deliklere ANFO tatbik edilecek ve delikler sıkılanacaktır. Patlatmada milisaniye gecikmeli kapsüller kullanılacaktır. Patlatma sonrası tüm deliklerin patlayıp patlamadığı kontrol edilecek ve patlamayan delik varsa temizlenecek veya düzenek kontrol edilerek aksaklık giderilip tekrar patlatılacaktır. Deliklerdeki kırıntının dışarı atılmasını ve delici ucun soğutulmasını sağlayacak hava sabit ve elektrik tahrikli kompresör sayesinde elde edilecektir. Açılacak deliklerin aralığı ve dilim kalıntıları, delik derinlikleri, elde edilecek malzemenin kullanım amacına uygun olarak belirlenir. Delme, ateşleme, yükleme, taşıma ve cevher hazırlama gibi ana madencilik işlemlerinin birbirleriyle yakın ilişkileri vardır. Bu özellikler ve yapılan çeşitli uygulamalardan elde edilen deneyimlere dayanarak, kademelerdedelik aralığı 3metre, delik boyu 10m. olarak uygulanacaktır. Kalker Ocağına ait İş Akım Şeması Şekil 1. de verilmiştir. BİTKİSEL TOPRAĞIN SIYRILARAK ALINMASI VE DEPOLANMASI (YÜKLEYİCİ, KAMYON) PATLATMA VE ESKAVATÖR İLE MALZEMENİN YERİNDEN SÖKÜLMESİ ÇIKARILAN MALZEMENİN YÜKLEYİCİ LOADER İLE KAMYONLARA YÜKLENMESİ KAMYONLARLA KIRMA-ELEME TESİSLERİNE SEVK EDİLMESİ Şekil 1. Kalker Ocağı İş Akım Şeması 11

12 Delme-Patlatma Yöntemi İçin Gerekli Olan Patlayıcı Madde Miktarının Belirlenmesi Patlatma çalışmalarının yapılabilmesi için gerekli olan patlayıcı madde, ve patlatmalar ehliyetli kişilerce ve gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra yapılacaktır. Faaliyet alanında patlayıcı madde olarak ANFO ismiyle adlandırılan Amonyum Nitrat ve Motorin karışımından oluşan madde kullanılacaktır. Bu patlayıcı jelatinit tipi dinamit ve milisaniye gecikmeli kapsüller yardımıyla patlatılacaktır. Faaliyet alanında yapılacak delme-patlatma işlemi wagon-drill ile deliklerin delinmesi ANFO nun hazırlanması, sıkılanması ve patlatılması sırasıyla yapılacaktır. Delikler şeşbeş düzeninde 75 derecelik eğimle ve 89mm. genişlikte 10m boyunda delinecektir. Daha sonra deliklere ANFO tatbik edilecek ve delikler sıkılanacaktır. Patlatmada milisaniye gecikmeli kapsüller kullanılacaktır. Patlatma sonrası tüm deliklerin patlayıp patlamadığı kontrol edilecek ve patlamayan delik varsa temizlenecek veya düzenek kontrol edilerek aksaklık giderilip tekrar patlatılacaktır. Deliklerdeki kırıntının dışarı atılmasını ve delici ucun soğutulmasını sağlayacak hava sabit ve elektrik tahrikli kompresör sayesinde elde edilecektir. Açılacak deliklerin aralığı ve dilim kalıntıları, delik derinlikleri, elde edilecek malzemenin kullanım amacına uygun olarak belirlenir. Delme, ateşleme, yükleme, taşıma ve cevher hazırlama gibi ana madencilik işlemlerinin birbirleriyle yakın ilişkileri vardır. Bu özellikler ve yapılan çeşitli uygulamalardan elde edilen deneyimlere dayanarak, kademelerde delik aralığı yatayda 2,5metre, paralelde ise 2metre olacak olup, delik boyu 10m. olarak uygulanacaktır. Deliklerin aynaya olan uzaklıkları 1m. olacaktır. ANFO amonyum nitrat ve motorin karışımı bir patlayıcıdır. Bünyesinde % 96 amonyum nitrat ve % 4 motorin bulunur. Bu karışımın her ortamda yapılabilmesi, ucuz olması ANFO nun tercih edilmesinin sebeblerinden biridir. Kullanılan ANFO hazır olarak temin edilecektir. Milisaniye gecikmeli kapsüle verilen elektrik akımı ile patlatılan ANFO patlatma sırasında doğal hacminin yaklaşık 1500 katı bir hacme ulaşır ve patlatma gerçekleşir. Patlatmanın verimli olabilmesi için deliklerin sıkılanması bu sebepten dolayı çok önemlidir. Gevşetme, patlatmadan sonra, ekskavatörle koparma-tasnif edilme işlemini müteakip kamyonlarla sevkiyat yapılacaktır. Tablo 5. Basamak Patlatma İle İlgili Bilgiler Delik Çapı (mm) 89 Dip Şarj İçin Patlayıcının Delik İçindeki Yoğunluğu (P) 1,5 m 3 /gr Dip Şarj İçin Patlayıcının DynxM e Göre Kuvveti (S) - Kolon Şarjı İçin Patlayıcının Delik İçindeki Yoğunluğu (P) 0,8 m 3 /gr Basamak Yüksekliği (m) 10 Basamak Genişliği (m) 15 Delik Ayna Uzaklığı (m) 1 Alt Delme (m) 1 Delik Boyu (m) 10 Gerçek Delik Ayna Uzaklığı (m) 1 Delikler Arası Uzaklık (m) 2,5mx2mx10m Dip Şarj (kg) 1 Kolon Şarjı Uzunluğu (m) 7 Kolon Şarj (kg)(delik Başına düşen anfo) 35 Sıkılama Boyu (m) 3 Bir Delikten Çıkarılacak Malzeme Miktarı (ton)

13 Ocak sahasında üretim basamak oluşturularak gerçekleştirilecektir. Basamak yüksekliği 10m, Basamak genişliği nin max.15m ve genel şev açısı ise 70 yi geçmemesine özen gösterilecektir. Toplam 5 ana basamak oluşturularak çalışmaların tamamlanması düşünülmektedir. Ancak bu sayı arazinin topoğrafik yapısına göre değişiklik gösterebilir. AYNA Delik Boyu Şekil 2. Patlatma Paterninin Şematik Olarak Gösterimi Delikler şevden 1m. içerde, aynaya paralel 2,5m aralıklarla 20 delik ve 2m aralıkla 5 sıra dizayn edilecektir. 10m boyundaki 1 delik için ortalama 35 kg anfo ve 0.75kg jelatinit dinamit kullanılacaktır. Ancak sistemde Elektriksiz kapsül kullanılacak olup, paraleller arası bağlantı ve sisteme enerji veren elektrikli kapsül kullanılacağından, bir atımda 100 delik için 107 kapsül kullanılacaktır. Sıkılama için delme ürünü olarak ortaya çıkacak malzeme kullanılacaktır. Yukarıda yapılan hesaplamalar maksimum delik sayısı, patlatma miktarı ve üretim miktarı göz önünde tutularak yapılmış olup işletmeden kaynaklanacak olan bu miktarlar çıkan değerlerin daha aşağılarında olacaktır. Bir atımdaki delik sayısı, delik boyu, delikler arası mesafe, paraleller arası mesafe verileri Mühendislik Kabulleridir. Bu kabullerle yıllık üretim miktarı ( ton / yıl) göz önüne alınarak sahada yapılacak patlatma paternine ilişkin gerekli hesaplamalar aşağıda verilmiştir. Bir atımdaki delik sayısı : 100 adet Delik Boyu : 10m Delikler Arası Mesafe : 2,5m Paraleller Arası Mesafe : 2m Bir Ayda yapılacak toplam atım sayısı : 4 adet 13

14 Aylık Üretim için gerekli delik boyu :100adetx4atımx10m=4.000m Bir Delik patlayıcı madde şarj oranı :%70=7m Delik sıkılama oranı :%30=3m Her Delik için kullanılacak dinamit miktarı :0.75kg Bir Patlatmadan Alınacak Malzeme Miktarı: ( 1delikten alınacak malzeme miktarı) 2m x 2,5m x 10m =50m 3 =50m 3 x 2,5 ton/m 3 =125 ton 1 Atımda Alınacak Malzeme Miktarı (1 atımda 100 delik) 125 ton x 100 delik = ton %10 luk kısmı Pasa Malzemesi olarak düşülmektedir x %10 = ton = ton Yıllık Yapılacak Atım Sayısı: ton Malzeme / ton = 44 adet Aylık Yapılacak Atım Sayısı: 44 adet / 12 ay/yıl = 3,6 4 adet Aylık Üretim için Gerekli Şarj Boyu: 100 delik x 7m =700m Delik çapı: 89mm Sıkıştırılmış Anfo Yoğunluğu: 0,8 gr/cm 3 Delik Başına Düşen Anfo İhtiyacı: 34.8kg 35kg Her delik için 0,75 kg dinamit kullanılacaktır. Aylık anfo ihtiyacı Aylık Jelatinit dinamit ihtiyacı Aylık kapsül miktarı : 35kg x 100 adet x 4 adet = kg (14ton) : 0.75kg x 100adet x 4adet = 300 kg : ( ) x 4 adet = 428 adet 14

15 Tablo 6. Patlatma işleminde aylık ve yıllık ortalama kullanılacak madde miktarları Kapasite Artışı Sonrası Patlayıcı Bir Atımdaki Tüketim Aylık Tüketim Yıllık Tüketim Anfo 3.500kg kg kg Dinamit 75kg 300kg 3.600kg Kapsül 107adet 428adet 5.136adet Mevcut Durum Patlayıcı Bir Atımdaki Tüketim Aylık Tüketim Yıllık Tüketim Anfo 320,25kg 2.562kg 30,7ton Dinamit 4,5kg 36kg 432kg Kapsül 9adet 72adet 864adet KABLO h 0 SIKILAMA BOYU = 3m 10m ŞARJ BOYU = 7m(Anfo) Q KAPSÜL YEMLEME DİNAMİTİ Şekil 3. Patlatma Şarj Dizaynı İşletmeye geçildiğinde malzemenin yerinden sökülmesi iş makinelerinin kullanımı ve patlatma ile yapılacaktır. Faaliyet tamamen patlatma ile ilerlemeyecek; patlatma, iş makinelerinin sökemeyeceği sertlikte cevherle karşılaşıldığında yapılacaktır. Galeri usulü patlatma yapılmayacaktır. Ancak rapor içersinde malzemenin tümünün patlatma yöntemi ile yapılacağı ve patlatma işlemi sonrasında sökülen malzemenin % 100 ünün kullanılacağı varsayılarak hesaplamalar yapılmış ve olabilecek bu en olumsuz durumda çevrenin nasıl etkileneceği irdelenmiştir. Patlayıcı maddelerin kullanımı ile ilgili olarak tarih ve sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, 15

16 Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esasları Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Patlatmalar esnasında kapsül kablolarına ilave edilecek uzatma kablolarının bağlantıları itina ile yapılacak ve izole edilecektir. Ateşleme devresi kablolarının manyetoya bağlanmadan önce bu iş için özel yapılmış güvenlik açısından onaylanmış cihaz ile direnç kontrolü yapılacak, ateşleme yapılmadan önce siren, alarm vb. şekillerde önlemler alınarak patlatma alanına giriş ve çıkışlar kontrol altına alınacaktır. Ateşleme kablosu uygun uzaklıkta kurulacak barikat arkasına kadar uzatılıp zaman kaybetmeden ateşleme yapılacaktır. Hava şartlarına bağlı olarak özellikle yağışlı havalarda statik elektrik göz önüne alınarak gerektiğinde ateşlemeler iptal edilecektir. Ateşleme sahasına yetkili kişilerden başka kimsenin girmeni kesinlikle önlenecektir. Patlamayan delikler usullerine uygun şekilde etkisiz hale getirilecektir. Deliklerin oluşturulması, doldurulması ve patlatılması sırasında ve sonrasında gerek Çalışma Bakanlığı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği tedbirlerine gerekse 3213 Sayılı Maden Kanunu hükümlerine uyulacaktır. 1.b) Doğal Kaynakların Kullanımı (Arazi Kullanımı, Su Kullanımı, Kullanılan Enerji Türü) Kapasite artışı yapılacak sahada, alan genişletilmesi olarak bir artışın yapılması söz konusu değildir. Kapasite artışı kalker cevherinin üretim miktarının arttırılması şeklinde gerçekleştirilecektir. Kalker Ocağı işletmesi yapılan alanda ortalama 20cm kalınlığında bitkisel toprak bulunmaktadır. İşletme yapılan alan toplamda m 2 olup, alan içerisindeki bitkisel toprak miktarı ortalama ,00 m 3 tür ( x 0,20m).Maden ocağı sahasında açık ocak basamak yöntemiyle işletmecilik yapılacağı için cevher üzerinde bulunan bitkisel toprak peyder pey alınacaktır. İşletme aşamasında öncelikle oluşturulacak basamak üzerindeki bitkisel toprak işletme ruhsat sınırları içersindeyer alanbitkisel toprak depolama alanında (stok alanında) depolanacak, sonrasında işletmenin tamamlandığı basamaklarda rehabilitasyon işlemlerinde kullanılacaktır. Arazi Kullanımı Proje tanıtım dosyasına esas faaliyet; Bartın İli, Merkez İlçe, Gürgenpınarı Köyü hudutları içerisinde kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocağıdır. Projeye esas faaliyet alanının, T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınan tarih no lu II. Grup İşletme Ruhsatı bulunmaktadır. İşletme Ruhsatı Ek-8 de verilmiştir no lu İşletme Ruhsatlı alan toplamda 92,42 hektar olup, daha önce bu alanın 14,16 hektarlık kısmı için Tarihli ÇED Gerekli Değildir Kararı alınmıştır.(ek-9) Söz konusu izin alınan alanda Yıllık ton/yıl Kalker Cevheri çıkarılmakta olup, günümüzde artan madencilik faaliyetlerine paralel, gelişen inşaat ve yapı sektörü, bu madene duyulan ihtiyacın daha da artmasına neden olmuştur. Bu sebeble yıllık üretimi ton/yıl olan ocak sahasının üretiminin ton/yıla çıkarılması düşünülmektedir ve buna bağlı olarak kullanılacak patlayıcı madde miktarınında arttırılması planlanmaktadır. 16

17 İşletme aşamasında öncelikle oluşturulacak basamak üzerindeki bitkisel toprak ruhsat sınırları içerisinde stok alanında uygun bir yerde, bitkisel toprak depolama alanında depolanacak, sonrasında işletmenin tamamlandığı basamaklarda rehabilitasyon işlemlerinde kullanılacaktır. Alan üzerinde bulunan ağaçlar Orman İşletme Müdürlüğü tarafından kesilerek, değerlendirilecektir. Kapasitesinin genişletilmesi planlanan Kalker Ocağının bulunduğu saha 1/ lik Zonguldak E28-c1 paftasında yer almaktadır. Faaliyet alanına ilişkin topoğrafik harita Ek- 2 de verilmiştir. Faaliyet alanına ait koordinat bilgileri Tablo 1. de verilmiştir. Proje sahasında ve etki alanında Hastane, Kreş, Yurt vb. yerleşimleri bulunmamaktadır. Ocak sahasının, 1 km kuzeyinde Kağıt Fabrikası, 500 m kuzeydoğusunda Tuğla Fabrikası ve1 km güneydoğusunda Kireç Fabrikası bulunmaktadır. Faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi ise yaklasık 1km güneydoğusundaki Gürgenpınarı Köyüdür. Kapasitesinin arttırılması planlanan, Kalker Ocak sahasının Bartın Çayına olan mesafesi ortalama 500m kadardır. İşletme esnasında Bartın Çayına kesinlikle pasa dökümü yapılmayacaktır. Faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak revize edilen Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya yeniden kazandırılması Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Su Kullanımı Faaliyet kapsamında su; sevkiyat için yolların spreylenmesinde, patlatmalar öncesi sahanınsulanmasında ve isçilerin günlük ihtiyaçlarında kullanılacaktır.mevcut durumda 8 kişinin istihdam ettiği Kalker Ocak sahasında kapasitenin artması ile beraber 10 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Mevcut Durumda Stok sahası(bitkisel Toprak Depolama Alanı) ve şantiye içi yolların nemlendirilmesi için kullanılacak su 3m³/gün, İçme ve kullanma suyu 8 kişi x 150lt = 1.200lt = 1.2m³/gün Mevcut durumda Toplam su ihtiyacı : 4,2 m 3 /gün. Kapasite Artışı Sonrası Stok sahası (Bitkisel Toprak Depolama Alanı) ve şantiye içi yolların nemlendirilmesi için kullanılacak su 4 m³/gün, İçme ve kullanma suyu 10 kişi x 150lt = 1.500lt = 1,5m³/gün Kapasite Artışı sonrası toplam su ihtiyacı: 4m³/gün+1,5m³/gün = 5,5m³/gün 17

18 Faaliyet kapsamında çalışan personel günlük ihtiyaçlarını ruhsat sahası içerisinde yer alan sosyal tesislerde karşılayacaktır. Çalışacak personel için ihtiyaç duyulacak su, faaliyet alanı yakın çevresinde bulunan özel su dağıtım firmalarından temin edilecektir. Stok sahası, şantiye içi yollar ve tesiste kullanılacak su (4m 3 /gün) ise alana arazözle getirilecektir.alanda çalışmaların başlamasına müteakip, gerek görülmesi halinde sondaj kuyusu açılaması düşünülmektedir. Bu durumda DSİ 23. Bölge Müdürlüğü veya İl Özel İdaresine gerekli müracaatlar yapılacak ve alınan izinin bir örneği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'ne sunulacaktır. Enerji Kullanımı Faaliyet sırasında çalışacak iş makineleri ve kamyonlar tarafından yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Motorin alanda depolanmayacak olup, civardaki akaryakıt istasyonlarından temin edilecektir. Faaliyet alanına yakın mesafede elektrik hattı mevcut olup, işletme faaliyetleri sırasında gerekli olacak elektrik ihtiyacı bu hattan çekilerek karşılanacaktır. Projeye konu faaliyet sırasında yukarıda belirtilenlerin dışında başka herhangi bir enerji kullanımına ihtiyaç duyulması beklenmemektedir. 1.c) Atık Üretim Miktarı (Katı, Sıvı, Gaz vb.) ve Atıkların Kimyasal, Fiziksel ve Biyolojik Özellikleri Söz konusu faaliyet kapsamında kapasite artışı sonrası işletme şeklinden dolayı oluşabilecek katı ve sıvı atıklar aşağıda belirtilmiş olup, herhangi bir gaz kullanımı olmayacaktır. Üretim esnasında atmosfere ve kara ortamına kalıcı etki meydana getirebilecek herhangi bir atık açığa çıkmayacaktır. Katı Atık Miktar ve Özellikleri Faaliyet kapsamında; üretime başlandığında cevhere ulaşmak için yerinden sökülecek dekapaj malzemesi ve çalışacak personelin kullanımına bağlı meydana gelecek yemek atığı, ambalaj kağıdı, plastik, pet şişe, cam vb. türü katı atıklar oluşacaktır.ortaya çıkacak olan dekapajmalzemesi, işletme ruhsat sınırları içersinde 2.422,771m 2 lik stok sahasında(bitkisel toprak depolama alanı) depolanacak, üzeri erozyona ve siltlenmeye karşı çimlendirilerek korunacak ve işletmede faaliyetin tamamlandığı alanlarda, çevre topoğrafyasına uygun düzenlemelerin yapılması sırasında kullanılacaktır. Dekapaj Malzemesi (Bitkisel Toprak) Miktarı, ,00 m 2 x 0,20 m = ,00m ,00 m 3 x 1,5 ton/m 3 = ,5 ton olacaktır. Mevcut Durumda; Kalker Ocağımevcut durumdaçalışan personelden (8 kişi) kaynaklanacak evsel katı atık hesabı aşağıda verilmiştir (Bir kişinin 1 günde oluşturduğu katı atık miktarı 1,34 kg/kişi-gün olduğu kabul edilmiştir). 18

19 Toplam Çalışan Sayısı : 8 kişi Kişi Başı Oluşan Katı Atık Miktarı : 1,34 kg/kişi-gün Toplam Katı Atık Miktarı : 1,34 kg/kişi-gün x 8 kişi = 10,72 kg/gün Faaliyette mevcut durumda çalışan 8 kişinin günlük ihtiyaçlarından dolayı oluşan evsel nitelikli katı atık miktarı 10,72 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Planlanan kapasite artışı ile beraber faaliyet alanında toplam 10 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Buna göre, Kapasite Artışı Sonrası; Toplam Çalışan Sayısı Kişi Başı Oluşan Katı Atık Miktarı Toplam Katı Atık Miktarı : 10 kişi : 1,34 kg/kişi-gün : 1,34 kg/kişi-gün x 10 kişi = 13,4 kg/gün Oluşan evsel nitelikli bu atıklar şantiye içinde sızdırmasız özellikteki çöp konteynırlarında biriktirilecek ve en yakın çöp konteynırına bırakılmak suretiyle bertaraf edilecektir. Evsel nitelikli katı atıkların tarih ve sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 de belirtildiği gibi; denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır. Faaliyet kapsamında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi ve uzaklaştırılması konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan ve tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete ve son olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Ambalaj Atıkları Ocak sahasında çalışan personelin kullanımına bağlı ambalaj kâğıdı, plastik, pet şişe, cam vb. türü ambalaj atıkları oluşacaktır. Oluşacak olan ambalaj atıkları Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde evsel nitelikli diğer katı atıklardan ayrı biriktirilerek geri dönüşümünün sağlanması amacıyla lisanslı toplama ayırma tesisine verilecektir. Üretim faaliyetleri süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Atık Su Miktar ve Özellikleri Faaliyet kapsamında çalışan personelin (8 kişi) içme ve kullanma suyu sonucu oluşacak evsel kökenli karakterizasyona sahip atık suların hesapları aşağıda verilmiştir. α : % 100 Çalışan Sayısı : 8 kişi Kişi Başına Oluşan Atıksu Miktarı : 150lt/kişi-gün = 0,15m 3 /kişi-gün Toplam Evsel Atıksu Miktarı : 0,15m 3 /kişi-gün x 8kişi x 1 = 1,2m 3 /gün Kişi Başına Oluşan Kirlilik Yükü Miktarı : 54gr.BOI 5 /kişi-gün Toplam Kirlilik Yükü Miktarı : 54gr.BOI 5 /kişi-gün x 8kişi = 432gr.BOI/gün 19

20 Faaliyet alanında çalışan 8 kişinin günlük ihtiyaçlarından dolayı oluşan evsel nitelikli atıksu miktarı 1,2m 3 /gün ve oluşacak kirlilik yükü miktarı da 432gr.BOI/gün olarak hesaplanmıştır. Personelin kullandığı suyun tamamı atık suya dönüşecektir. Bu aşamada oluşması beklenen atık sular ise tamamen evsel nitelikte olacaktır. Kapasite Artışı Sonrası; α : % 100 Çalışan Sayısı : 10 kişi Kişi Başına Oluşan Atıksu Miktarı : 150lt/kişi-gün = 0,15m 3 /kişi-gün Toplam Evsel Atıksu Miktarı : 0,15m 3 /kişi-gün x 10kişi x 1 = 1,5m 3 /gün Kişi Başına Oluşan Kirlilik Yükü Miktarı : 54gr.BOI 5 /kişi-gün Toplam Kirlilik Yükü Miktarı : 54gr.BOI 5 /kişi-gün x 10kişi = 540gr.BOI/gün Kapasite artışı sonrası faaliyet alanında çalışacak 10 kişinin günlük ihtiyaçlarından dolayı oluşan evsel nitelikli atık su miktarı 1,5m 3 /gün ve oluşacak kirlilik yükü miktarı da 540gr.BOI/gün olarak hesaplanmıştır. Personelin kullandığı suyun tamamı atık suya dönüşecektir. Bu aşamada oluşması beklenen atık sular ise tamamen evsel nitelikte olacaktır. İşletmede tozumanın indirgenmesi için nakliye güzergâhında su kullanımı olacaktır. Ancak kullanılan bu suyun atıksu olarak geri dönüşümü söz konusu değildir. Evsel kullanım sonucu oluşan atıksular tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik de belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak olan sızdırmasız fosseptiğe verilecektir. Fosseptik çukuruna ait detaylar Ek-10 da verilmiştir. Fosseptik doldukça civar belediyelerle vidanjör anlaşması yapılacak; atıksular ücreti karşılığında verilmek suretiyle bertaraf edilecektir. Egzoz Emisyonu Kalker Ocağı Kapasite artışı projesinde kullanılacak yakıt, iş makineleri için gerekli olup, ısınma vb. amaçlı yakıt tüketimi olmayacaktır. İş makineleri ve araçlarda yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Motorin alanda depolanmayacak olup, civardaki akaryakıt istasyonlarından temin edilecektir. Faaliyet kapsamında mevcut durumda1 adet kompresör, 1 adet kırıcı ekskavatör, 1 adet yükleyici, 4 adet kamyon kullanılmaktadır. Kapasite artışı sonra faaliyet kapsamında herhangi ilave iş makinesi yapılmayacak olup işletme aynı makineler ile devam edecektir. Motorinin genel özellikleri Tablo 7 de, sahada kullanılacak iş makinesi ve kamyonların yakıt miktarları Tablo 8 de verilmiştir. Tablo 7. Motorinin Genel Özellikleri Özellik Motorin Özellik Motorin Kıvam Çok Akıcı Karbon Artıkları (%) Eser Tip Damıtılmış Kükürt (%) Renk Amber Oksijen-Azot (%) 0.2 Yoğunluk (15 o C-gr/cm 3 ) Hidrojen (%) 12.7 Viskozite (38 o C) 2.68 Karbon (%)

21 Akma Noktası ( O C ) -18 Su ve Çökelti (%) Eser Atomizasyon Sıcaklığı ( o C) Atmosferik Kül (%) Eser Pompalama Sıcaklığı ( o C) Atmosferik Isı Değeri (Kcal/lt) Faaliyette kullanılacak ekipmanlarla ilgili yakıt kullanımı aşağıdaki gibidir. Harcanacak yakıt = HP x Çalışma süresi x 0,18 Tablo 8. Yakıt Miktarları Kullanılacak Harcanacak Yakıt Çalışma Süreleri Motor Gücü (HP) Ekipman Miktarı(lt/gün) (saat/gün) Kamyon Yükleyici 721, Kompresör 146, Ekskavator 390, Sahada çalışacak iş makineleri için gerekli motorin ihtiyacı yaklaşık 1.510,56 lt/gün (188,82lt/saat) olacaktır. Buna göre; Q = 188,82lt/saat x 0,8654 kg/lt = 163,40 kg/saat (0,163 t/saat) olacaktır. Sahada iş makinelerin çalışması sonucu emisyon oluşumu söz konusu olacaktır. Araçlardan oluşacak kirlenme yayan emisyon faktörleri ve oluşacak emisyon değerleri Tablo 9 da verilmiştir. İş makineleri için hesaplanan kütlesel debi değerleri çok düşük olduğundan mevcut hava kalitesini olumsuz yönde etkilemeyecektir. Kirletici Tablo 9. Araçlardan Oluşacak Kirlenme Yayan Faktörler ve Emisyon Değerleri Emisyon fak. (kg/ton) Kullanım miktarı t/saat) Oluşacak kirletici değeri (kg/saat) Karbonmonoksit(CO) 9,7 x 0,163 = 1,5811 Hidrokarbon 29 x 0,163 = 4,727 Azotoksitler 36 x 0,163 = 5,868 Kükürtoksitler 6,5 x 0,163 = 1,0595 Amonyak - x - = Organik asitler 5 x 0,163 = 0,815 Tozlar 18 x 0,163 = 2,934 Aldehitler 1,6 x 0,163 = 0,2608 Benzopiren 0,13 x 0,163 = 0,02119 Faaliyet sahasında kullanılan İş makineleri için hesaplanan kütlesel debi değerleri çok düşük olduğundan mevcut hava kalitesini olumsuz yönde etkilemeyecektir. İşletmede kullanılacak araçların egzoz muayenelerini olup olmadığı kontrol edilecek olup ayrıca tüm araç ve ekipmanların günlük, haftalık, aylık periyodik bakımlarının yapılması sağlanacaktır. 21

22 Bu kapsamda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ile 30 Mart 2010 tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile ve sayılı sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Araçların egzoz gazları için, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Atık Yağlar ve Miktarı İşletme aşamasında kullanılan iş makinelerinin (kamyon, ekskavatör, kompresör, wagon-drill, yükleyici) ve teçhizatının bakımı yetkili servislerce yapılacak ve bu sayede tesis alanında iş makinelerinden kaynaklanan atık yağ oluşmayacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği nin5.1. maddesinde Atık motor yağları dâhil atık yağlar ile bu yağların işlenmesi sonucu çıkan atıkların insan ve çevreye zarar verecek şekilde sahada boşaltılması veya yenisi ile değiştirilmesi, depolanması, doğrudan veya dolaylı bir biçimde yüzeysel sular ile yeraltı suyuna, denizlere, deşarj sistemleri ile toprağa verilmesi fuel-oil veya diğer sıvı yakıtlara karıştırılması ve mevcut düzenlemeler ile belirlenen limitleri aşarak hava kirliliğine neden olacak şekilde işlenmesi veya yakılması yasaktır hükmüne işletme aşamasında uyulacaktır. İşletme aşamasında kullanılacak ekskavatör, wagon-drill, yükleyici ve kamyonların bakımı yetkili servislerce yapılacak ve bu sayede ocak alanında atık yağ oluşmayacaktır. İşletme aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Tehlikeli Atıklar Kalker Ocağı Kapasite Artışı faaliyeti kapsamında, hammadde üretimi sırasında kontamine bezler yağlı boyalı parçalar gibi çok az miktarda tehlikeli atık çıkması muhtemeldir. Meydana gelecek olan bu atıkların bertaraf edilene kadar, sızdırmaz zemin üzerinde su ve toprakla temas etmeyecek şekilde depolanacaktır. Oluşacak kontamine atıklar tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına 22

23 Dair Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e uygun şekilde bertaraf edilecektir. Bitkisel Atık Yağlar Söz konusu faaliyet kapasite artışı projesi olduğundan dolayı, Faaliyet kapsamında sosyal tesis kurulmayacaktır. Daha önce izin alınan alanda mevcutta kurula bulunan sosyal tesisler kullanılacaktır. Personelin yeme-içme ihtiyacını çalışacak personelin günlük ihtiyaçlarını bu tesislerde gidereceklerdir. Ancak yemekler anlaşma yapılan catering şirketi vasıtasıyla tesis alanına getirilip, boş kapları yemek sonrasında aynı firma tarafından alınmaktadır. Bu kapsamda, tesis alanında bitkisel atık yağ oluşmayacaktır. Faaliyet kapsamında bitkisel yağ oluşması durumunda ise tarih ve sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uymayı Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. taahhüt etmektedir. Tıbbi Atıklar Kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocak Sahasının işletilmesi işinde faaliyet 10 kişi ile sağlanacaktır. Bu bağlamda, faaliyet alanında revir kurulması gerekmemektedir. Revir kurulmayacağından dolayı tıbbi atık oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında çalışan personelin tıbbi ihtiyaçları en yakın sağlık ocağı ve hastanelerde karşılanacaktır. Faaliyet Kapsamında olası tıbbi atık oluşması durumunda ise tarih ve sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uymayı Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. taahhüt etmektedir. Atık Akü, Pil, Ömrünü Tamamlamış Lastik v.b Kalker Ocak sahasında kullanılacak araçların akü değişimleri, ömrünü tamamlamış lastik değişimleri yetkili servislerde yapılacaktır. Bu bağlamda, tesis alanında atık akü ve ömrünü tamamlamış lastik atık vb. atığın oluşması beklenmemektedir. Faaliyet alanı içerisinde olası atık lastik oluşması durumunda ise tarih ve sayılı Ömürünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uymayı Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. taahhüt etmektedir. Kalker Ocak sahasında atık pil oluşması muhtemeldir. Ancak ciddi düzeyde olmayacaktır. Bu kapsamda tarih ve sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uymayı Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. taahhüt etmektedir. Toz Yayıcı İşlemler ve Toz Miktarı Faaliyet kapsamında olası toz kaynakları; hafriyat aşamasında bitkisel toprağın yerinden sökülmesi, taşınması, boşaltılması ve depolanması olarak sayılabilir. İşletme aşamasında ise kalker cevherinin sahadan alınması, yüklenmesi, taşınması olarak sayılabilir. 23

24 Kalker Cevheri saha içerisinde depolanmayacağından dolayı işletme aşamasında depolama emisyon faktörü hesaba katılmamıştır. Alanda oluşması beklenen tozun hesaplanması sırasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-12, Tablo 12.6 da verilen emisyon faktörleri kullanılmıştır. Hafriyat Aşamasında Oluşacak Toz Miktarı: Saha üzerinde bulunan bitkisel toprağın kepçe ve ekskavatör ile hafriyatı sırasında tozuma meydana gelecektir. Tozuma hesaplamaları yapılırken hafriyat yapılacak alan kapasitesinin arttırılması planlanan ,00m² kalker ocağı sahasıdır. Ocak sahası üzerinde 20cm kalınlığında bitkisel toprak tabakası yer almaktadır. Alan üzerindeki toplam hafriyat miktarı: ,00 m 2 x 0,20 m = ,00m ,00 m 3 x 1,5 ton/m 3 = ,5 ton olacaktır m 2 lik alandaki üretim işlemlerinin yaklaşık 10 yıl sürmesi planlanmakta olup, hafriyat işleminin kademeli olarak yapılması ve arazinin tamamında yapılacak olan hafriyat işleminin 10 kademede tamamlanması planlanmaktadır. Kademe başına 2 aylık çalışma alanı üzerinde hafriyat işlemi yapılacaktır. Toplam Hafriyat Miktarı : ,5 ton Kademe Başına Düşen Hafriyat Miktarı : 4.248,8 ton Aylık Hafriyat Miktarı : 2.124,4 ton/ay Günlük Hafriyat Miktarı : 85,0 ton/gün Saatlik Hafriyat Miktarı : 10,6 ton/saat Çalışma Süresi : 25 gün, 8 saat Vardiya Sayısı : 1 (8 saat) Kamyon Taşıma Kapasitesi : 25 ton/sefer Sefer Sayısı Sefer Uzunluğu Toplam Alınacak Yol Depolama Alanı Hafriyat Aşamasında Oluşacak Toz Miktarı : 85 ton/gün / 25ton/sefer=3,4 4 sefer/gün : 400metre (bitkisel top. dep. alanına mesafe) 0,8 km (gidiş-dönüş 400m x 2=800m =0,8km) : 4 sefer x 0,8 km = 3,2 km/gün : 2.422,771m² Hafriyat Aşamasında Kontrolsüz Durumda Oluşacak Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör ile Yerinden Sökülerek Alınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı 24

25 Sökme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,025 kg/ton : 10,6ton/saat x 0,025 kg/ton = 0,265 kg/saat Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör İle Kamyona Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,010 kg/ton : 10,6ton/saat x 0,01 kg/ton = 0,106 kg/saat Hafriyat Toprağının Depo Alanına Taşınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Taşıma Emisyon Faktörü Taşımadan Oluşacak Toplam Emisyon Taşımadan Kaynaklanan Toz Emisyonu : 0,7 kg/km : 3,2 km/gün x 0,7 kg/km = 2,24 kg/gün : 2,24 kg/gün / 8 saat/gün = 0,280kg/saat Hafriyat Toprağının Depo Alanına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Boşaltma Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,010 kg/ton : 10,6ton/saat x 0,010 kg/ton = 0,106 kg/saat Hafriyat Toprağının Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı ,00m² lik Kalker Ocak sahası dışında, ancak ruhsat alanı içerisinde2.422,771m² lik bölümü depolama alanı olarak kullanılacaktır. Depolama Emisyon Faktörü : 5,8 kg toz/ha gün Açıkta Depolama Alanı : 2.422,771m 2 Saatlik Oluşacak Toz : 5,8kg/ha.gün x 2.422,771m 2 x 1ha/10 4 m 2 x 1gün/8s : 0,176 kg/saat Hafriyat İşlemleri Sonucunda Kontrolsüz Durumda Oluşacak Toplam Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör İle Yerinden Sökülerek Alınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe Ve Ekskavatör İle Kamyona Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depo Alanına Taşınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depo Alanına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depolanması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Toplam Toz Miktarı : 0,265 kg/saat : 0,106 kg/saat : 0,280 kg/saat : 0,106 kg/saat : 0,176 kg/saat : 0,933 kg/saat 25

26 Hafriyat Aşamasında Kontrollü Durumda Oluşacak Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör ile Yerinden Sökülerek Alınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Sökme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,0125 kg/ton : 10,6ton/saat x 0,0125kg/ton = 0,133 kg/saat Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör İle Kamyona Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,005 kg/ton : 10,6ton/saat x 0,005 kg/ton = 0,053 kg/saat Hafriyat Toprağının Depo Alanına Taşınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Taşıma Emisyon Faktörü Taşımadan Oluşacak Toplam Emisyon Taşımadan Kaynaklanan Toz Emisyonu : 0,35 kg/km : 0,8 km/gün x 0,35 kg/km = 0,28 kg/gün : 0,28 kg/gün / 8 saat/gün = 0,035kg/saat Hafriyat Toprağının Depo Alanına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Boşaltma Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,005 kg/ton : 10,6ton/saat x 0,005 kg/ton = 0,053 kg/saat Hafriyat Toprağının Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı ,00m² lik Kalker Ocak sahası dışında, ancak ruhsat alanı içerisinde2.422,771m² lik bölümü depolama alanı olarak kullanılacaktır. Depolama Emisyon Faktörü : 2,9 kg toz/ha gün Açıkta Depolama Alanı : 2.422,771m 2 Saatlik Oluşacak Toz : 2,9kg/ha.gün x 2.422,771m 2 x 1ha/10 4 m 2 x 1gün/8s : 0,088 kg/saat Hafriyat İşlemleri Sonucunda Kontrollü Durumda Oluşacak Toplam Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör İle Yerinden Sökülerek Alınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe Ve Ekskavatör İle Kamyona Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depo Alanına Taşınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depo Alanına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depolanması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı : 0,133 kg/saat : 0,053 kg/saat : 0,035 kg/saat : 0,053 kg/saat : 0,088 kg/saat 26

27 Toplam Toz Miktarı : 0,362 kg/saat Hafriyat işlemleri kapsamında, toz emisyonu hesaplamaları en yüksek risk değerine göre (herhangi bir önlem alınmadan çalışması durumu) yapıldığında oluşacak emisyon 0,933 kg/saat olarak hesaplanmıştır. Kontrollü durumda ise 0,362kg/saat olarak bulunmuştur ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine katkı değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan emisyonlar 1kg/saat ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. Arazi hazırlığı (hafriyat) aşamasında tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan çalışıldığında, oluşacak maksimum toz miktarı 0,933 kg/saat olup, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde verilen limit değerin altında kalmaktadır. Bu nedenle modelleme yapılmasına gerek yoktur. İşletme Aşamasında Oluşacak Toz Miktarı: İşletmede üretime geçildikten sonra olası toz kaynakları; üretim tekniği gereği yapılacak patlatmalar, ana kayaçtan koparılan malzemenin sökülerek kamyonlara yüklenmesi, taşınması ve depolanması olarak sayılabilir. İşletmede, günde 8 saat, ayda 25 gün, yılda 12ay tek vardiya şeklinde çalışılarak; hesaplama maksimum üretim miktarına göre yapılmıştır. Buna göre, Yıllık Üretim Miktarı : ,00 ton ( ,00 m³) Aylık Üretim Miktarı : ,00 ton ( ,00 m³) Günlük Üretim Miktarı :1.666,64 ton ( 617,27 m³) Saatlik Üretim Miktarı : 208,33 ton ( 77,15 m³) Vardiya Sayısı : 1 (8 saat) Çalışma Süreleri : Yıl / 12 ay, Yıl / 300 gün, Ay / 25 gün, Gün / 8 saat Kamyon Taşıma Kapasitesi : 25 ton/sefer Sefer Sayısı : 1.666,64 ton/gün / 25ton/sefer = 66,66 67sefer/gün Sefer Uzunluğu : 500metre (Kalker ocağı ile kırma-eleme tesisleri arası mesafe) 1km (gidiş-dönüş 500m x 2 = 1000m = 1km) Toplam Alınacak Yol : 67 sefer x 1 km = 67 km/gün Kalker Ocağı kapasite : 208,33 ton/saat Depolama Alanı : m 2 İşletme Aşamasında Kontrolsüz Durumda Oluşacak Toz Miktarı Ocak Alanında Sökme İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Olan Toz Miktarı Sökme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,025 kg/ton : 208,33 ton/saat x 0,025 kg/ton = 5,20 kg/saat 27

28 Tesis Alanında Yükleme Sırasında Oluşacak Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,010 kg/ton : 208,33 ton/saat x 0,010 kg/ton = 2,08kg/saat Nakliyeden Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı Taşıma Emisyon Faktörü Taşımadan Oluşacak Toplam Emisyon Taşımadan Kaynaklanan Toz Emisyonu : 0,7 kg/km : 67 km/gün x 0,7 kg/km = 46,9 kg/gün : 46,9 kg/gün / 8 saat/gün = 5,86kg/saat Depolamadan Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı Depolama Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 5,8 kg toz/ha gün : 5,8kg/ha.gün x 5.950,00m 2 x 1ha / 10 4 m 2 /8sa : 0,43 kg/saat İşletme Aşamasında Kontrolsüz Durumda Oluşacak Toplam Toz Miktarı Ocak Sahasında Sökme İşlemi Sırasında Oluşacak Toz Miktarı : 5,20 kg/sa Ocak Sahasında Yükleme Sonucu Oluşacak Toz Miktarı : 2,08 kg/sa Nakliyeden Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı : 5,86 kg/sa Depolamadan Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı : 0,43 kg/sa Toplam Toz Miktarı : 13,57 kg/sa İşletme Aşamasında Kontrollü Durumda Oluşacak Toz Miktarı Faaliyet alanında işletme aşamasında, tozumayı minimize etmek için işletmenin yapılacağı alan, arazözlerle sürekli ıslatılacaktır. Bu birimlerde tozuma oluşmayacaktır. Bu çalışma sistemine göre kontrollü halde oluşacak olan tozuma miktarları aşağıda hesaplanmıştır. Ocak Alanında Sökme İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Olan Toz Miktarı Sökme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,0125 kg/ton : 208,33 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 2,60 kg/sa Tesis Alanında Yükleme Sırasında Oluşacak Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,005 kg/ton : 208,33 ton/saat x 0,005 kg/ton = 1,04kg/sa Nakliyeden Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı Taşıma Emisyon Faktörü Taşımadan Oluşacak Toplam Emisyon Taşımadan Kaynaklanan Toz Emisyonu : 0,35 kg/km : 67km/gün x 0,35 kg/km = 23,45 kg/gün : 23,45 kg/gün / 8 saat/gün = 2,93kg/sa 28

29 Depolamadan Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı Depolama Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 2,9 kg toz/ha gün : 2,9kg/ha.gün x 5.950,00m 2 x 1ha / 10 4 m 2 /8sa : 0,21 kg/sa İşletme Aşamasında Kontrollü Durumda Oluşacak Toplam Toz Miktarı Ocak Sahasında Sökme İşlemi Sırasında Oluşacak Toz Miktarı : 2,60kg/sa Ocak Sahasında Yükleme Sonucu Oluşacak Toz Miktarı : 1,04 kg/sa Nakliyeden Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı : 2,93 kg/sa Depolamadan Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı : 0,21 kg/sa Toplam Toz Miktarı : 6,78 kg/saat Söz konusu faaliyet kapsamında, toz emisyonu hesaplamaları en yüksek risk değerine göre yapıldığında oluşacak emisyon13,57 kg/saat olarak hesaplanmıştır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine katkı değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan emisyonlar 1kg/saat ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. İşletme aşamasında tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan çalışıldığında, oluşacak maksimum toz miktarı 13,57 kg/saat olup, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde verilen limit değerin üzerinde kalmakta olup yönetmelik gereği toz yayılım modellemesi yapılması gerekmektedir. Toz modellemesi; işletme sırasında malzemenin kayaçtan sökülmesi, yüklenmesi ve taşınması esnasında oluşan toplam 13,57 kg/saat toz debisi için yapılmıştır. Toz dağılım modellemesi yapılırken aşağıdaki formül kullanılmıştır. C(x,y,z) : Tepe noktasında, her bir yayılma için hava kirlenmesine katkı değeri (mg/m 3 ) Q : Kaynaktan Çıkan Emisyonların Kütlesel Debisi (kg/saat) Uh : Rüzgar Hızı (m/sn) x,y,z : Tepe noktasından kartezyen koordinatlar (m) y, z : Yatay ve Dikey Yayılma Parametreleri (m) : Tane büyüklüğüne Bağlı Alçalma Hızı (m/sn) V di Çalışma ortamında oluşacak toplam tozun, % 20 sinin 10 mikrondan küçük partiküller (havada asılı partiküller) ve % 80 inin 10 mikrondan büyük partiküller (çöken partiküller) olacağı beklenmektedir. Havada Asılı Partikül Miktarı İçin C(x,y,z); Q = 13,57 x 0,20 = 2,714 kg/saat (10 mikrondan küçük partiküller için) H = 10 m z = 2 m 29

30 Vdi = 0,01 m/sn olarak alınmıştır. Çöken Partikül Miktarı İçin C(x,y,z); Q = 13,57 x 0,80 = 10,856 kg/saat (10 mikrondan büyük partiküller için) H = 10 m z = 0 m Vdi = 0,07 m/sn olarak alınmıştır. Toz modellemesi için öncelikle yönlere göre yayılma sınıfları tespit edilmiştir. Söz konusu bölge için yayılma sınıfı B (kararsız) sınıfıdır. Uh değerinin Hesaplanması: U h = U r (h/z a ) M Uh değerinin hesaplanması için ilk aşamada tüm yönlere göre Ua değerlerinden, Ur ve M sabiti değerleri ile Uh (rüzgar hızı) hesaplanmış ve Tablo 10 da verilmiştir. Tablo 10. Yönlere Göre Uh Değerleri YÖN YAYILMA F f G g UA Uh UR h Za M (m/sn) (m/sn) N B 0,876 0,823 0,127 1,108 2, ,20 2,00 NNE B 0,876 0,823 0,127 1,108 2, ,20 2,00 NE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,4 1, ,20 1,50 ENE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,1 1, ,20 1,50 E B 0,876 0,823 0,127 1,108 1, ,20 1,00 ESE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1, ,20 1,00 SE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1, ,20 1,00 SSE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1, ,20 1,00 S B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,4 1, ,20 1,50 SSW B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,7 1, ,20 1,50 SW B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,6 1, ,20 1,50 WSW B 0,876 0,823 0,127 1,108 2, ,20 2,00 W B 0,876 0,823 0,127 1,108 2, ,20 2,00 WNW B 0,876 0,823 0,127 1,108 2, ,20 3,00 NW B 0,876 0,823 0,127 1,108 1, ,20 2,00 NNW B 0,876 0,823 0,127 1,108 2, ,20 2,00 Bu değerlerin hesaplanmasından sonra çalışma sırasında ortaya çıkan tozlanmada, Çöken Tozların ve Havada Asılı Partiküllerin 1000m. mesafeye kadar yayılımları hesaplanmış olup aşağıda tablo ve grafik olarak verilmiştir. Tablo 11. Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı (μg/m 3 ) Yönler 100m. 200m. 300m. 400m. 500m. 600m. 860m. 1000m. N 258,446 75,657 34,680 19,770 12,760 8,919 5,756 3,278 NNE 258,446 75,657 34,680 19,770 12,760 8,919 5,756 3,278 30

31 NE 347, ,276 46,351 26,403 17,034 11,903 7,679 4,372 ENE 347, ,276 46,351 26,403 17,034 11,903 7,679 4,372 E 530, ,031 69,822 39,711 25,596 17,875 11,524 6,557 ESE 530, ,031 69,822 39,711 25,596 17,875 11,524 6,557 SE 530, ,031 69,822 39,711 25,596 17,875 11,524 6,557 SSE 530, ,031 69,822 39,711 25,596 17,875 11,524 6,557 S 347, ,276 46,351 26,403 17,034 11,903 7,679 4,372 SSW 347, ,276 46,351 26,403 17,034 11,903 7,679 4,372 SW 347, ,276 46,351 26,403 17,034 11,903 7,679 4,372 WSW 258,446 75,657 34,680 19,770 12,760 8,919 5,756 3,278 W 258,446 75,657 34,680 19,770 12,760 8,919 5,756 3,278 WNW 170,792 50,229 23,060 13,156 8,495 5,940 3,834 2,184 NW 258,446 75,657 34,680 19,770 12,760 8,919 5,756 3,278 NNW 258,446 75,657 34,680 19,770 12,760 8,919 5,756 3,278 NW NNW N NNE NE WNW W WSW ENE E ESE 100m 200m 300m 400m 500m 600m 750m 1000m SW SE SSW Şekil 4. Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı S SSE Tablo 12. Çöken Tozların Dağılımı (mg/m 2.gün) Yönler 100m. 200m. 300m. 400m. 500m. 600m. 860m. 1000m. N 1085,28 313,32 140,98 79,42 50,86 35,35 22,68 12,83 NNE 1085,28 313,32 140,98 79,42 50,86 35,35 22,68 12,83 NE 1518,09 420,87 186,84 104,55 66,67 46,22 29,57 16,69 ENE 1518,09 420,87 186,84 104,55 66,67 46,22 29,57 16,69 E 2436,19 622,84 269,14 148,58 93,99 64,80 41,23 23,15 ESE 2436,19 622,84 269,14 148,58 93,99 64,80 41,23 23,15 31

32 SE 2436,19 622,84 269,14 148,58 93,99 64,80 41,23 23,15 SSE 2436,19 622,84 269,14 148,58 93,99 64,80 41,23 23,15 S 1518,09 420,87 186,84 104,55 66,67 46,22 29,57 16,69 SSW 1518,09 420,87 186,84 104,55 66,67 46,22 29,57 16,69 SW 1518,09 420,87 186,84 104,55 66,67 46,22 29,57 16,69 WSW 1085,28 313,32 140,98 79,42 50,86 35,35 22,68 12,83 W 1085,28 313,32 140,98 79,42 50,86 35,35 22,68 12,83 WNW 683,17 205,38 93,67 53,13 34,16 23,81 15,31 8,69 NW 1085,28 313,32 140,98 79,42 50,86 35,35 22,68 12,83 NNW 1085,28 313,32 140,98 79,42 50,86 35,35 22,68 12,83 NNW N NNE NW NE WNW W WSW ENE E ESE 100m 200m 300m 400m 500m 600m 750m 1000m SW SE SSW S SSE Şekil 5. Çöken Tozların Dağılımı İşletme sırasında oluşacak 13,57 kg/saat toz emisyonu debisi, tüm kaynaklardan aynı anda oluştuğu ve kontrolsüz koşullarda çalışma yapıldığı varsayılarak hesaplanmıştır. Hesaplama sonucunda ortaya çıkan toz konsantrasyonlarının mesafelere göre dağılımı tablo ve grafikler halinde verilmiştir. EK-2 de verilen 1/ ölçekli topoğrafik haritadan da görüleceği üzere faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi ocak sahasına yaklaşık 1000metre uzaklıktadır. Faaliyet sahasında üretimin kontrolsüz şartlarda yapılması durumunda oluşacak toz emisyon miktarları ve bunların meteorolojik koşullara bağlı olarak dağılımları yukarıda tablo ve grafikler halinde verilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan emisyon değerleri Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 Tablo2.2 de 2013 yılı sınır değerlerine göre aşağıda verilmiştir. 32

33 Tablo 13. SKHKKY Ek-2 Tablo2.2 ye Göre Değerlendirme Kirleticiler UVS KVS En yakın konuta göre hesaplanan değer (1000m.) PM (µg/m 3 ) ,557 Çöken Tozlar ,15 Projeye konu alana en yakın yerleşim birimi, yaklaşık 1000m mesafede bulunmaktadır. Yukarıda tablo ve şekil halinde verilen, faaliyetten kaynaklı oluşacak toz konsantrasyonlarının 1000m lik etki alanındaki dağılımlarından anlaşılacağı üzere, işletme esnasında en yüksek risk değerine göre (tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan) çalışıldığında bile en yakın yerleşim biriminde oluşacak toz konsantrasyonları yönetmelik değerlerinin altında kalmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim birimlerinin ve diğer çevrelerin faaliyetten oluşacak tozumadan olumsuz olarak etkilenmesi beklenmemektedir. Hesaplamalar yapılırken, malzemenin her aşamada kuru, araçların tamamen dolu, kırma-eleme işlemleri ile yol ve kamyon üstü nemlendirme çalışmalarının olmadığı kabul edilmiştir. Malzemenin nakledileceği aşamada doldurma-boşaltma işlemi öncesi malzemenin nemlendirilmesi ve nakliye yolunda nemlendirme çalışması yapılarak, bu değerin daha aşağıya çekilmesi sağlanacaktır. Toz oluşumunun minimum seviyeye indirilmesi ve çevreye dağılımının engellenmesi için Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen esaslara uyulacak, savurma yapılmadan yükleme ve boşaltma yapılacak, taşıma ve depolama sırasında malzemenin üstü naylon branda ile kapatılarak muhafaza edilecektir. Ayrıca gerekli dönemlerde faaliyet gösterecek olan araçların yürüme yolları spreyleme yöntemiyle sulanacaktır. İşletme aşamasında Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğin ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümleri gereğince işlem yapılacak ve Çevre İzni kapsamında alınması gereken İl Müdürlüğü Uygunluk yazısı için İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne gerekli başvurular yapılacak, emisyon ölçümleri yaptırılacak ve Çevre İzninin alınması için gerekli müracaatlar yapılacaktır. Proje konusu faaliyet sahibi (Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş.) tarafından tesis sahasında sürekli olarak kontrollü şartlar sağlanacaktır. Arazi ve stok sahalarında yeterli nemlendirme çalışmaları yapılacak, Kamyonların üzeri nakliye sırasında branda ile kapatılacaktır. Bitkisel toprak depolama sahasında malzemenin depolanması sırasında üzerinde % 10 nem olacak şekilde nemlendirme işlemi gerçekleştirilecektir. Yükleme ve boşaltmalar savurma yapılmadan yapılacak olup, kamyonları üstü branda ile örtülecektir. 33

34 Ocak Alanında Patlatma İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Olan Toz Miktarı Faaliyet kapsamında patlatmayla yürütülen bir kalker ocağı yapılmayacak, iş makineleri ile sökülemeyecek sertlikte malzeme ile karşılaşıldığında gevşetme amaçlı patlatma yapılacaktır. Ancak patlatma işlemi sırasında meydana gelecek olan toz miktarının hesabı yapılırken tüm malzeme patlatma ile üretilecekmiş gibi düşünülmüş ve bu en olumsuz durumda çevrenin nasıl etkileneceği irdelenmiştir. Patlatma sonucu alanda oluşması beklenen tozun hesaplanması sırasında 1 atımda alınacak malzeme miktarı göz önüne alınarak, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek- 12, Tablo 12.6 da verilen emisyon faktörleri kullanılarak hesaplama yapılmıştır. Ocak Alanında Patlatma İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Olan Toz Miktarı Bir Patlatmadan Alınacak Malzeme Miktarı Patlatma Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 125 ton : 0,080 kg/ton : 125 ton x 0,080 kg/ton = 10kg/saat Patlatma işleminde, toz emisyonu hesaplamaları en yüksek risk değerine göre (herhangi bir önlem alınmadan) yapıldığında oluşacak emisyon 10kg/saat olarak hesaplanmıştır ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine katkı değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan emisyonlar 1kg/saatten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. İşletme aşamasında tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan çalışıldığında, oluşacak maksimum toz miktarı 10kg/saat olup, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde verilen limit değerin üzerinde kalmaktadır. Yönetmelik gereği toz yayılım modellemesi yapılması gerekmektedir. Toz modellemesi; işletme sırasında malzemenin patlatma ile yerinden sökülmesi esnasında oluşan toplam 10kg/saat toz debisi için yapılmıştır. Toz dağılım modellemesi yapılırken aşağıdaki formül kullanılmıştır. C(x,y,z) : Tepe noktasında, her bir yayılma için hava kirlenmesine katkı değeri (mg/m 3 ) Q : Kaynaktan Çıkan Emisyonların Kütlesel Debisi (kg/saat) Uh : Rüzgar Hızı (m/sn) x,y,z : Tepe noktasından kartezyen koordinatlar (m) y, z : Yatay ve Dikey Yayılma Parametreleri (m) : Tane büyüklüğüne Bağlı Alçalma Hızı (m/sn) V di Çalışma ortamında oluşacak toplam tozun, % 20 sinin 10 mikrondan küçük partiküller (havada asılı partiküller) ve % 80 inin 10 mikrondan büyük partiküller (çöken partiküller) olacağı beklenmektedir. 34

35 Havada Asılı Partikül Miktarı İçin C(x,y,z); Q = 10,0 x 0,20 = 2,0 kg/saat (10 mikrondan küçük partiküller için) H = 10 m z = 2 m Vdi = 0,01 m/sn olarak alınmıştır. Çöken Partikül Miktarı İçin C(x,y,z); Q = 10,0 x 0,80 = 8,0 kg/saat (10 mikrondan büyük partiküller için) H = 10 m z = 0 m Vdi = 0,07 m/sn olarak alınmıştır. Toz modellemesi için öncelikle yönlere göre yayılma sınıfları tespit edilmiştir. Söz konusu bölge için yayılma sınıfı B (kararsız) sınıfıdır. Uh değerinin Hesaplanması: U h = U r (h/z a ) M Uh değerinin hesaplanması için ilk aşamada tüm yönlere göre Ua değerlerinden, Ur ve M sabiti değerleri ile Uh (rüzgar hızı) hesaplanmış ve önceki bölümde Tablo 10 da verilmiştir. Bu değerlerin hesaplanmasından sonra çalışma sırasında ortaya çıkan tozlanmada, Çöken Tozların ve Havada Asılı Partiküllerin 1000m. mesafeye kadar yayılımları hesaplanmış olup aşağıda tablo ve grafik olarak verilmiştir. Tablo 14. Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı (μg/m 3 ) Yönler 100m. 200m. 300m. 400m. 500m. 600m. 860m. 1000m. N 190,454 55,753 25,556 14,569 9,403 6,573 4,242 2,416 NNE 190,454 55,753 25,556 14,569 9,403 6,573 4,242 2,416 NE 256,128 74,632 34,157 19,457 12,552 8,771 5,659 3,221 ENE 256,128 74,632 34,157 19,457 12,552 8,771 5,659 3,221 E 390, ,772 51,454 29,264 18,862 13,172 8,492 4,832 ESE 390, ,772 51,454 29,264 18,862 13,172 8,492 4,832 SE 390, ,772 51,454 29,264 18,862 13,172 8,492 4,832 SSE 390, ,772 51,454 29,264 18,862 13,172 8,492 4,832 S 256,128 74,632 34,157 19,457 12,552 8,771 5,659 3,221 SSW 256,128 74,632 34,157 19,457 12,552 8,771 5,659 3,221 SW 256,128 74,632 34,157 19,457 12,552 8,771 5,659 3,221 WSW 190,454 55,753 25,556 14,569 9,403 6,573 4,242 2,416 W 190,454 55,753 25,556 14,569 9,403 6,573 4,242 2,416 WNW 125,860 37,015 16,993 9,695 6,260 4,377 2,826 1,610 NW 190,454 55,753 25,556 14,569 9,403 6,573 4,242 2,416 NNW 190,454 55,753 25,556 14,569 9,403 6,573 4,242 2,416 35

36 WNW W WSW NW NNW N NNE NE ENE E ESE 100m 200m 300m 400m 500m 600m 750m 1000m SW SE SSW Şekil 6. Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı S SSE Tablo 15. Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı (mg/m 2.gün) Yönler 100m. 200m. 300m. 400m. 500m. 600m. 860m. 1000m. N 799,76 230,89 103,89 58,53 37,48 26,05 16,71 9,46 NNE 799,76 230,89 103,89 58,53 37,48 26,05 16,71 9,46 NE 1118,71 310,15 137,69 77,04 49,13 34,06 21,79 12,30 ENE 1118,71 310,15 137,69 77,04 49,13 34,06 21,79 12,30 E 1795,28 458,99 198,33 109,49 69,26 47,75 30,39 17,06 ESE 1795,28 458,99 198,33 109,49 69,26 47,75 30,39 17,06 SE 1795,28 458,99 198,33 109,49 69,26 47,75 30,39 17,06 SSE 1795,28 458,99 198,33 109,49 69,26 47,75 30,39 17,06 S 1118,71 310,15 137,69 77,04 49,13 34,06 21,79 12,30 SSW 1118,71 310,15 137,69 77,04 49,13 34,06 21,79 12,30 SW 1118,71 310,15 137,69 77,04 49,13 34,06 21,79 12,30 WSW 799,76 230,89 103,89 58,53 37,48 26,05 16,71 9,46 W 799,76 230,89 103,89 58,53 37,48 26,05 16,71 9,46 WNW 503,44 151,35 69,03 39,15 25,17 17,54 11,28 6,40 NW 799,76 230,89 103,89 58,53 37,48 26,05 16,71 9,46 NNW 799,76 230,89 103,89 58,53 37,48 26,05 16,71 9,46 36

37 NNW N NNE WNW W WSW NW NE ENE E ESE 100m 200m 300m 400m 500m 600m 750m 1000m SW SE SSW S SSE Şekil 7. Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı Hesaplama sonucunda ortaya çıkan toz konsantrasyonlarının mesafelere göre dağılımı tablo ve grafikler halinde verilmiştir. EK-2 de verilen 1/ ölçekli topoğrafik haritadan da görüleceği üzere faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi ocak sahasına yaklaşık 1000metre uzaklıktadır. Faaliyet sahasında patlatma işleminin kontrolsüz şartlarda yapılması durumunda oluşacak toz emisyon miktarları ve bunların meteorolojik koşullara bağlı olarak dağılımları yukarıda tablo ve grafikler halinde verilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan emisyon değerleri Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 Tablo2.2 de 2013 yılı sınır değerlerine göre aşağıda verilmiştir. Tablo 16. SKHKKY Ek-2 Tablo2.2 ye Göre Patlatma Emisyonlarının Değerlendirilmesi Kirleticiler UVS KVS En yakın konuta göre hesaplanan değer (1000m.) PM (µg/m 3 ) ,832 Çöken Tozlar ,06 Projeye konu alana en yakın yerleşim birimi, yaklaşık 1000m mesafede bulunmaktadır. Yukarıda tablo ve şekil halinde verilen, faaliyetten kaynaklı oluşacak toz konsantrasyonlarının 1000m lik etki alanındaki dağılımlarından anlaşılacağı üzere, patlatma esnasında en yüksek risk değerine göre (tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan) çalışıldığında bile en yakın yerleşim biriminde oluşacak toz konsantrasyonları yönetmelik değerlerinin altında kalmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim birimi yaklaşık 1000metre uzaklıkta bulunmaktadır. Patlatma işlemini çevreye olan etkilerini irdelemek için patlatma işlemi sonrası oluşan vibrasyon ve patlatma sonrası oluşan hava şoku miktarları belirlenmiş ve proje sahasına en yakın konutun bulunduğu yerleşim birimine göre yorumlanmıştır. 37

38 Patlatma İşlemi Sonrası Vibrasyon Patlatma sonrası oluşan şok dalgaları havada ve ateşlenen kaya birimi içinde belirli bir hız, frekans ve genlikte yayılmaktadır. Bu yayılım atım yerinden uzaklaştıkça sönme eğilimi göstermektedir. Şok dalgalarının çevrede bulunan hassas noktalara (bina, köprü, tarihi binalar, mağara vb.) hasar verebileceği mesafe aşağıda açıklanan bağlantılar yardımıyla hesaplanabilmektedir. Bağlantılarda değişken olarak anlık şarj (bir gecikme süresinde ateşlenen patlayıcı madde miktarı), atım yeri-çevre birimleri arasındaki mesafe ve kayaç türlerine ait katsayılar bulunmaktadır. Hava Şoku Hava şoku; patlatma sonucu oluşan hava şoku aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır. (Kaynak: Calzia,1969) Şiddetli etki zonu Orta Şiddette etki zonu Hafif Şiddette etki zonu : D<5 W : 5 W<D<10 W : 10 W<D<15 W D = Etkili zon aralığı (m) W = Bir gecikme aralığında atılan dinamit miktarı = Anlık şarj (kg) Hava şoku hesaplamaları ruhsat alanlarında yapılacak maksimum anlık şarj dikkate alınarak yapılmıştır. Patlatmalarda kullanılacak maksimum anlık şarj : 35,75 kg Şiddetli etki zonu : 0 29,89m Orta şiddette etki zonu : 29,89 59,79m Hafif şiddette etki zonu : 59,79 89,68m Proje alanında yapılacak olan patlatma işlemi neticesinde oluşan hava şoku, patlatma noktasından 89,68m sonra Hafif Şiddette Etki Zonuna girmektedir. Bu mesafede yerleşim birimi olmaması nedeni ile çevreyi olumsuz etkilemeyecektir. Patlatmayla oluşturulan titreşimin çevre yapılarına etkisi Devine bağıntısı (Kaynak: Devine et al, 1966) ile tespit edilmektedir. Devine Bağıntısı, V = k (D / W) -16 Bu bağıntıda; V = Kayaç İçinde Yayılan Titreşim Hızı (inç/sn) k = Kayaç Türüne Bağlı Katsayı (26-260) D = Patlatma Noktası İle Çevre Yerleşim Birimleri Arasındaki (feet) W= Bir Gecikme Aralığındaki Patlayıcı Miktarı (libre) (1 feet = 0,3048 m, 1 libre = 0,4536 kg, 1 inç = 25,4 mm ) 38

39 k katsayısı kayacın titreşimi iletme kapasitesi olarak alınmaktadır. Patlatma kaynağı ile hassas nokta arasında ki birimlerin değişkenliği, kırık, fay, çatlak gibi süreksizliklerin yoğunluğu k katsayısını etkilemektedir. Homojen birimlerde bu katsayı 260 sayısına yaklaşırken tektonik etkilerinin yoğunluğu ve geçilen her farklı birim katsayıyı 26 ya yaklaştırmaktadır. Her deliğe 35 kg Anfo ve 0,75kg dinamit konularak toplam 35,75 kg patlayıcı konularak bir patlatmada 187,5 ton malzeme çıkarılacaktır. Patlatmalar gecikmeli kapsüller kullanılarak yapılacaktır. Böylece, delikler 30ms gecikmeli olarak tek tek patlatılacaktır. W = 35,75kg Tablo 17. Mesafeye Göre Sarsıntı Hızı Değerleri Vo (mm/sn) k D (m) W (kg) V (mm/sn) 1/5 V 1/2 V (mm/sn) (mm/sn) , , , , , , , , , , , , , Tabloda; V = Mesafeye Göre Değişen Titreşim Hızı (mm/sn) V 0 = Bina Temellerinde Titreşim Hızı dır. Kayaç içi titreşim hızının (V), 1/2 1/5 i bina temellerindeki titreşim hızı (V o ) olarak kabul edilmektedir. (Forssbland,1981). Tablo 18. Patlatma Nedeniyle Bina Temellerindeki Titreşim Hızı (V 0 ) Değerlerine Bağlı Olarak Hasar Görebilecek Bina Türleri (Forssbland,1981) Bina Türü V 0 (mm/sn) a-yıkılmaya yüz tutmuş çok eski tarihi binalar 2 b-sıvalı biriket, kerpiç yığma tuğla evler 5 c-betonarme binalar 10 d-fabrika gibi çok sağlam yapıda Ocak Sahasına en yakın yerleşim birimi ortalama 1000m güneydoğusunda yer alan Gürgenpınarı köyüne bağlı haneler olup, Tablo 18. e göre b tipi binalar olduğu kabul edilirse V 0 hızının 5mm/sn nin üzerine çıkmaması gerekmektedir. 1000m mesafede yer alan hız değerleri incelendiğinde tüm değerlerin 5 ten küçük olduğu görülmektedir. 39

40 Tablo 17. de verilen değerler incelendiğinde 25,75 kg lık şarjın etkisi ile oluşan bina temelindeki titreşim hızı patlatma noktasından itibaren 400m den sonra 5 mm/sn in altına inmektedir. Bu durumda gecikmeli şarj ile yapılan patlatmalar sonucu oluşan vibrasyonun en yakın yerleşim yeri olan; faaliyet alanının 1000m güneydoğusunda yer alan gürgenpınarı köyü hanelerine olumsuz etkisinin olmayacağı tahmin edilmektedir. Binalardaki Hasarların Titreşim Genliği Yönünden İncelenmesi Patlatma sonucu oluşan titreşimlerin genliği aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır. (Armac Printing Company) Patlatma sonucu oluşan titreşimlerin genliği aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır. (Armac Printing Company) A = (K W ) / D A = Patlatma Sonucu Oluşan Titreşimlerin Azami Genliği (mm) W= Bir Gecikme Aralığında Ateşlenen Patlayıcı Miktarı (kg) D = Patlatma Kaynağı İle Çevre Yerleşim Birimleri Arasındaki Etkili Mesafe (m) K = Kayaç Türüne Bağlı Katsayı Tablo 19.Patlatma yapılan kaya türü ve bina temeli altındaki kayaç türüne bağlı olarak değişim gösteren K katsayısı ve azami değerleri(kaynak: Armac Printing Company) Patlatma Yapılan Birim Temel Altı Kayaç Türü K Katsayısı Minimum Maksimum Kaya Kaya Kaya Kil(Toprak) Kil(Toprak) Kaya Kil(Toprak) Kil(Toprak) Genlik değerinin 0,05 mm nin altında olması durumunda binalarda hasar olmadığı bilindiğinden (Kaynak: Armac Printing Company) maksimum patlayıcı miktarı (35,75 kg) ile yapılacak atımlarda etki mesafesi; D = (K W )/A D = (0,57 x 35,75 )/ 0,05 = 68,1 m bulunur. Saha ve çevresinde yapılan incelemeler neticesinde patlatma sonucu oluşacak vibrasyon etki mesafesinde herhangi bir hassas nokta (bina, köprü, tarihi binalar, magara, okul, hastane, otel vb.) bulunmamaktadır. İşletmede meydana gelen gürültüden dolayı; a- Çalışanların sağlığını koruyabilmek, b- Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin çalışma sınırlarına uyabilmek, c- Faaliyetin sürekliliğini sağlayabilmek için, 40

41 tarihli ve 1475 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği kanununa istinaden; tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanan Maden ve Taş ocağı işletmelerinde ve Tünel yapımında alınacak işçi ve iş güvenliği önlemlerine ilişkin tüzük, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Maden ve Taş Ocağı işletmelerinde ve Tünel yapımında, tozla mücadele ile ilgili yönetmelik hükümlerine uyulacak ve buna göre hareket edilecektir. İşletme sırasında çalısacak olan iş makinelerinden meydana gelebilecek olan gürültü seviyeleri Sayılı ve tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve meydana gelebilecek gürültü seviyeleri ilgili yönetmelik sınırlarını aşmayacaktır. Ocak sahasında çalışan personel gürültü ve toza karşı maske, silikon kulaklık, baret vb. kişisel koruyucu malzeme kullanacaktır. Patlatma İşlemi Sonrası Hava Şoku Basıncı ve Etkileri: Patlatma işlemi sonrasında oluşan Hava Şokları sonucu meydana gelen basıncın, ses dalgaları halinde yayılımı ile çevre binalarda yapısal hasarlar ve pencere kırılmaları meydana gelebilir. Tablo 20. de hava şok basıncının yapı hasarlarına neden olduğu değerler ve emniyet limitleri verilmiştir. Hava şokları sonucunda oluşan pencere ve yapı sarsıntıları gibi gürültü de insan sağlığı üzerinde fizyolojik ve psikolojik hasarlara neden olmaktadır. Bu rahatsızlıkları ve şikâyetleri önlemek için literatürlerde herhangi bir hava şok basıncı limiti değeri verilmemektedir. Bununla birlikte çevre halkıyla iyi ilişkiler geliştirebilmek için anket çalışmaları yapılarak şikayetleri azaltıcı önlemler alınabilmektedir. Tablo 20. Hava Patlatma Basınçlarının Yapılara Etkisi ve Emniyet Limitleri* Hava Patlatma Basıncı db psi Yapılara Etkisi >180 >3,0 Yapısal Hasarlar ,0-0,95 Tüm Pencereler Kırılır ,95-0,095 Bazı Pencereler Kırılır ,030 Emniyet İçin Maksimum Limit ,0095 Emniyet Limiti Patlatma noktasından ölçü noktasına ulaşan ilk şok basıncı RPP dir. Bu şok basıncı, yer sarsıntı parçacık hızının dikey kısmı tarafından üretilmekte olup, parçacık hızının dikey kısmı ve RPP arasındaki ilişki; RPP = 0,015.Vv formülü ile bulunur**. Burada, RPP = kayaç şok basıncı, psi Vv = Yer sarsıntı parçacık hızının dikey kısmı, inç/sn(parçacıkların yağılım açısı hesaplanmadığı için dikey kısım olarak parçacık hızının kendisi formülde kullanılmıştır. Db = 20 x log {P / P 0 }, formülü kullanılır.* Burada; db = Ses Dalga Basıncı, desibel P = Hava Patlama Basıncı, psi P 0 = Referans Basınç, (2,9 x 10-9 psi) dir. (* Kaynak: Handbook of ExplosivesandRockblasting; Atlas PowderCompany, Dallas-Teksas,USA,1988) (** Kaynak: Handbook of ExplosivesandRockblasting; Atlas PowderCompany, Dallas-Teksas,USA,1988) 41

42 Verilen formüller kullanılarak patlatma işlemine bağlı olarak oluşan hava şokunun desibel birimde değişen mesafelere göre değerleri Şekil 8. de verilmiştir. Faaliyet alanında yapılacak patlatma işleminde, 125m den sonra emniyet limit değeri olan 130 desibel değerinin altına düştüğü Şekil 8. de görülmektedir. Faaliyet alanı içerisinde yapılması planlanan patlatmaların çevre halkı ve yerleşim yeri üzerlerine herhangi bir etkisinin olacağı düşünülmemektedir. Gürültü Şekil 8. Patlatma Sonrası Oluşan Hava Şokunun Mesafelere Göre Dağılımı Kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocak sahasınınişletilmesinde kullanılacak iş makinelerinden kaynaklı gürültü oluşacaktır. Üretimde kullanılacak makine ve ekipmanlardan kaynaklanacak gürültü düzeyleri için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin 13. maddesi uyarınca açık alanda kullanılan ekipmanların gürültü seviyesi, tarihli ve dördüncü mükerrer sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik (2000/14/AT) hükümlerine tabidir hükmüne göre gürültü çıkaran makine ve ekipmanların gürültü düzeyleri aşağıda tablo halinde verilmiştir. 42

43 Tablo 21. Üretimde Kullanılacak Belli Başlı Makine ve Ekipmanların Ses Gücü Düzeyleri Gürültü Kaynağı Adet Net Kurulu Güç P (kw) Müsaade edilen ses gücü seviyesi 3.Ocak.2006 dan itibaren Ses Gücü Düzeyi (DB) İş Makinaları Lastik Tekerlekli Yükleyici 1 P > log P 102 Kamyon 4 P > log P 102 Kompresör 1 P> log P 105 Ekskavatör 1 m log P 106,4 İş makinelerinin aynı anda çalışması durumunda oluşan Eşdeğer Gürültü Seviyesi: Lport = 10 logσ 10 Lpi/10 formülü yardımıyla aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. (EnvironmentalImpact Analysis Handbook ) (1) L gündüz = 10 log Σ (5 x / / x ,4 ) = 111,8dBA Her bir kaynakta oluşan gürültü seviyesinde uzaklığa göre oluşacak azalma miktarı aşağıdaki formülle hesaplanmaktadır. Lp = Lw log (Q/A) (EnvironmentalImpact Analysis Handbook ) (2) A = 4πr² Q = Yönelme Katsayısı (Engebeli alanlar için Q=1) Ortalama ses basınç seviyesindeki atmosferik yutuş nedeniyle meydana gelecek azalma ise aşağıdaki formülle hesaplanmıştır. Aatm = 7,4 x 10-8 x f² x r / Φ (EnvironmentalImpact Analysis Handbook ) (3) Aatm : Atmosferik yutuş ile ses basınç düzeyindeki düşüş (dba) f : İletilen sesin frekansı (2500) r : kaynaktan uzaklık (m) Φ : Havanın bağıl nemi (% 68) Gürültü seviyesinin hesabı eşdeğer gürültü seviyesinden atmosferik yutuş seviyesinin çıkarılmasıyla bulunur. L = Lport - Aatm Formül 1,2 ve 3 kullanılarak yapılan hesaplamalar aşağıdaki tabloda verilmiştir. 43

44 dba ALAGÖZLER KUM ÇAKIL Tablo 22. İşletmede Oluşacak Gürültünün Mesafeye Göre Dağılımı Uzaklık (m) Ortalama Ses Basınç Düzeyi (Lport) Atmosferik Emilme Etkisi (Aatm) Net Ses Düzeyi (L) 10 80,80 0, , , , , , Proje alanında yapılacak çalışmalar gündüz saatlerinde gerçekleştirilecek olup, akşam ve gece saatlerinde çalışma gerçekleşmeyecektir. Dolayısıyla L akşam ve L gece değerleri sıfır olarak alınmıştır. Faaliyet alanında tam kapasite ile çalışılması durumunda oluşacak gürültü düzeyinin kaynağa olan mesafeye göre değişimi Şekil 9 da grafik olarak verilmiştir dba mesafe (m) Şekil 9. Gürültünün Mesafe ile Değişim Grafiği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-VII Tablo 4 de Endüstri Tesisleri İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri verilmiştir ve bu değerler Tablo 23 te sunulduğu gibidir. Tablo 23. Endüstri Tesisleri için Çevresel Gürültü Sınır Değerleri Alanlar Lgündüz (dba) Lgece (dba) Gürültüye hassas kullanımlardan eğitim, kültür ve sağlık alanları ile yazlık ve kamp yerlerinin yoğunluklu olduğu alanlar Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar

45 Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan işyerlerinin yoğun olarak bulunduğu alanlar Endüstriyel Alanlar Faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi; ocak sahasına yaklaşık 1000m mesafede bulunmaktadır. Projeye konu faaliyetin gerçekleştirileceği alan; Tablo 20 de sunulan, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Ek-VII Tablo 4 de verilen Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar kapsamında olup; bu alanlar için verilen gündüz gürültü seviyesi sınır değeri 65 dba dır. Tablo 23. ve Şekil 9. dan da görüleceği üzere tesiste oluşacak gürültü tesis sahasından 100m mesafeden itibaren 65 dba değerinin altına düşmekte ve Yönetmelik sınır değeri sağlanmaktadır.yapılan hesaplamalar sırasında iş makinelerinin hepsinin aynı anda ve aynı zamanda çalıştığı en elverişsiz durum göz önüne alınmıştır. Bu durumda dahi oluşacak gürültünün boyutu; yönetmelikte belirtilen üst sınırlara ulaşmayacaktır. Diğer taraftan hesaplamalarda düz bir topografya olarak düşünülen, çalışma alanı ile yakınında bulunan meskun alanlar arasında bulunan engebeli arazi ve tepeler nedeni ile hesaplanan gürültü değerlerinde azalmalar olacağı tahmin edilmektedir. Bu sebeplerden dolayı oluşacak olan gürültünün yerleşim birimlerinde bir risk oluşturmayacağı ön görülmektedir. Proje alanında meydana gelebilecek gürültü konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ndeki hükümlere uyulacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Hükümlerine titizlikle uyulacak ve bu yönetmelik kapsamında gerekli görülmesi halinde çevresel titşerimler ile ilgili gerekli ölçümlemeler faaliyet sahibi firma Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. tarafından yapılacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Motorlu Araçların Dış Gürültü Emisyonları ve Egzoz Sistemleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (70/157/AT) de verilen araç tipine bağlı ses seviyesine ilişkin sınırlama değerlerinin aşılmamasını sağlamak için trafik muayeneleri ve egzoz ölçümleri yapılan araçlar kullanılacaktır. Projeye konu faaliyet sırasında meydana gelen gürültüden dolayı; çalışanların sağlığını koruyabilmek, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen çalışma sınırlarına uyabilmek ve faaliyetin sürekliliğini sağlayabilmek için ve sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde 22 de belirtilen önlemler alınarak; işçilerin başlık, kulaklık ve kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçleri kullanmaları sağlanacaktır. Söz konusu alanda faaliyete başlandıktan sonra Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında Çevre İzninin alınması amacıyla gerekli müracaatlar yapılacaktır. İzin için gerekli olan gürültü ve emiyon ölçümleri yaptırılacak ve emisyon ve gürültü konularında Çevre İzni alınacaktır. 45

46 1.ç) Kullanılan Teknoloji ve Malzemelerden Kaynaklanabilecek Kaza Riski Kalker Ocağı Kapasite Artışı projesinin faaliyeti süresince yapılacak çalışmalar esnasında çalışanlar için kaza riski söz konusudur. İdari binada, ilk yardım malzeme ve gereçlerinin bulunduğu bir ilk yardım dolabı bulundurulacaktır. İşletmede sürekli bir araç hazır bulundurulacak ve meydana gelebilecek herhangi bir kaza veya işçilerin hastalanması durumunda en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılacaklardır. Ayrıca kaza durumunda yapılacak olan acil müdahale planı çalışanların görebilecekleri yerlere asılacaktır. Faaliyet sırasında acil müdahale gerektirebilecek tehlikeli durumların engellenmesi amacıyla aşağıda belirtilen izleme ve kontroller yapılacaktır. Nakliye kamyonlarına, yükleme esnasında cevherin düşürülmemesine dikkat edilecektir. Yükleyicilerin kepçeleri dolu ve kaldırılmış durumda iken kesinlikle hareket ettirilmeyecektir. Çalışma alanı içerisinde idari personeli haberi olmaksızın çalışma sahasına işi olmayan kişilerin girmesine izin verilmeyecektir. Nakliye esnasında kullanılacak stabilize yol boyunca gerekli ikaz ve uyarı levhaları konulacaktır. Kamyonların damperleri kalkık vaziyette hareket etmeyeceklerdir. Kamyon şöförleri kamyonlarının yüklenmesi esnasında araçlarını terk etmeyeceklerdir. Ocak sahası geceleri yeteri kadar aydınlatılacaktır. Patlatmayı yapan firma elemanlarının saha içerisinde patlayıcıların doğrudan güneş ışınlarına maruz bırakıp bırakmadıkları kontrol edilecektir. Patlamanın yapılacağı zaman faaliyet alanına yakın yerleşim birimlerinde yaşayan vatandaşlar uyarılacak, patlatma Jandarma nezninde yapılacaktır. Patlatma sırasında görevli olmayan personel ve işe yaramayan gereksiz ekipmanlar patlatma sahasında uzaklaştırılacaktır. Patlatma yapılacak sahanın çevresine yeterli ikaz levhaları konulacak ve sahaya giriş yeterli sayıda nöbetçi ile engellenecektir. İşletme aşamasında, makine ve ekipmanlardan oluşması mümkün kazalar; araçların çarpışması, araçların devrilmesi, yangın ve ezilme olarak sıralanabilir. Bu kaza ihtimallerini en aza indirgemek içinse; Araç ve ekipmanların ehliyetli ve uzman kişiler tarafından kullanılması, Araç ve ekipmanların kontrol ve muayenelerinin düzenli olarak yapılması, Personelin muhtemel kazalar hakkında bilgilendirmesi, Saha içerisinde uygun yerlerde uyarıcı levha ve ikaz işaretlerinin konması, (yaklaşma, baretini tak, vb. nehir kıyısına yakın yerlere can simidi vb.) kaza riskini ve sonuçlarını en aza indirecek tedbirlerin alınması, Personel yangın hakkında bilgilendirilecek ve yangın eğitimi verilmesi, Yangın ile ilgili uyarı levhaları konulması. (Ateşle yaklaşma, Sigara içilmez vb.) Bina çevresinde, araçların içlerinde yangın söndürme tüpleri bulundurulması. Çalışma sahasında yangına karşı yeterli sayıda yangın söndürme ekipmanı (kazma, kürek, balta, su kovası vs.) bulundurulması, esaslarına dikkat edilecektir. 46

47 Faaliyet ünitelerinde kullanılan makine ve ekipmanlardan dolayı çalışan personelin kaza riskini önlemek ve riski en aza indirgemek için; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Sahada nakliye esnasında 2918 sayılı Trafik Kanunu na göre hazırlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği nin 100. maddesine göre hız sınırına, 128. maddesine göre araçların boyut ve ağırlıklarına ve 134. maddesine göre araçların yükleme kurallarına uyulacak ve köprü, sanat yapıları ve menfezlere zarar verilmeyecektir. İşletme kapsamında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu ve buna bağlı çıkan yönetmelik, tüzük ve genelgelere uyulacaktır. Şantiyealanında kuruluolanelektriktesisatı periyodikolarakkontroldengeçirilerek, elektrik kabloları açıktavekontrolsüzdurumdabırakılmayacaktır. Tesis alanı ve yakın çevresinde çıkabilecek yangınlara karşı hazır olarak; su kovaları,kazmakürek ve yangına ilk müdahale teçhizatı hazır bulundurulacaktır. Herhangi bir yangın çıkması durumunda ilk müdahale ile birlikte, en yakın itfaiye şefliğine haber verilecektir. Tesis sahasında, araç park yerinde ve araç içinde yeterli sayı ve ebatlarda yangın tüpleri bulundurulacaktır. Proje sahası ve etki alanında çığ, heyelan ve kaya düşmesi gibi tehlikeler bulunmamaktadır. Böyle durumlarda karşılaşılmaması için; Ocak sahasında arazinin yapısı, malzemenin cinsi ve niteliğine göre üretim basamakları oluşturulacaktır. Üretim basamakları oluşturulurken kısa veya uzun vadeli şevlerin heyelan yapmaması sağlanacaktır. Üretim yapılan kademeler teras şeklinde bırakılıp, ağaçlandırma işlemi yapılacaktır. Bu nedenle yamaç stabilitesi (toprak kayması, kaya düsmesiv.b.) sorunu bulunmayıp, proje alanındaki yamaçlar doğal halleriyle duraylıdır. Sahanın erozyon açısından değerlendirmesi ise; Ruhsatlı saha ormanlık bölge kapsamında olup arazi eğimlidir. Genel olarak erozyonun başlıca nedenleri bitki örtüsü, arazi eğimi, toprak yapısı, yağış miktarı ve iklim faktörleridir. Ruhsatlı sahanın büyük bir bölümü sık bitki örtüsü ile kaplı olup, bitki örtüsünün az olduğu açıklık alanlar taşlık yer yer kayalık niteliğindedir. Arazi eğiminin fazla olmasına rağmen toprak yapısının taşlık kayalık oluşu ve bitki örtüsünün sık oluşu sahada erozyon görülmesine pek olanak vermemektedir. Ayrıca proje alanı içerisinde ve yakın civarında akış gösteren yüzeysel su kaynağı bulunmadıgı için, akışa bağlı bir erozyon oluşumu söz konusu değildir. İşletme esnasında kalker cevheri üretimi sırasında tehlikeli madde olarak patlayıcı kullanılacaktır. Patlayıcı maddelerin sahaya taşınması ve kullanımı sırasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esaslar Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Söz konusu Yönetmelik , , ve son olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, 47

48 Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzükte Değişiklik yapılmasına Dair Tüzük şeklinde değişikliğe uğramıştır. Faaliyet süresince yukarda belirtilen yönetmelikler çerçevesinde çalışmalar yürütülecektir. Patlatmalar öncesi çevre köy ve mahallelere haber verilecek, patlatma sırasında ocak çevresinde gerekli önlemler alınacak, alan içerisindeki insan ve hayvanlar alandan uzaklaştırılacaktır. Patlatma esnasında her türlü çevre emniyeti alınacak, tüm saha ve çevresine gerekli ikaz levhaları asılacak ve patlatma yapılmadan önce siren ile uyarı yapılacaktır. İşletmede tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak tedbirler Hakkındaki Tüzük ve hükümlerine uyulacaktır. Maden işletmelerinde Teknik Nezaretçi bulunması zorunludur. Açılacak ocak için Teknik Nezaretçi ataması yapılacak olup madencilik faaliyetleri Teknik Nezaretçi denetiminde gerçekleştirilecektir. 1.d) Projenin Olası Çevresel Etkilerine Karşı Alınacak Tedbirler Faaliyet alanında işletmeye başlamadan önce mevcut bitkisel toprak, üretim esnasında zayii olmaması için sıyrılarak alınacaktır. Sıyrılacak bu toprak stok sahasında(bitkisel toprak depolama alanı) uygun alanda depolanacak ve üzeri çimlendirilecektir. Faaliyet sonrası bu toprak alanın yeniden rehabilite edilmesi için kullanılacaktır. Bu çalışmalar sırasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne uyulacaktır. Hafriyat işlemleri sonucunda oluşacak toplam toz miktarı; kontrolsüz durumda 0,933kg/saatkontrollü durumda ise 0,362 kg/saat olacaktır. Hafriyat çalışmaları süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Kalker Ocağı Tesisinde mevcut durumda, 1 teknik nezaretçi (Maden Mühendisi), 4 şöför, 1 operatör, 2 saha işçisi olmak üzere toplam 8 kişinin istihdam etmektedir. Kapasite artışı sonrası faaliyet alanında, 1 teknik nezaretçi (Maden Mühendisi), 2 şöför, 1 operatör ve 4 saha işçisi olmak üzere toplam 10 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Çalışma süreleri; hafta sonu tatilleri ve resmi tatil günleri de göz önünde bulundurularak yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde 8 saat (tek vardiya) olarak planlanmıştır. Faaliyet kapsamında çalışan personel günlük ihtiyaçlarını faaliyet alanında kurulu bulunan prefabrik tesislerde giderecektir. Söz konusu faaliyetin işletme aşamasında meydana gelecek evsel nitelikli katı atık miktarı mevcut durumda yaklaşık 10,72kg/gün olarak hesaplanmıştır. Kapasite artışından sonra 13,4kg/gün olacaktır. Evsel nitelikli katı atıkların tarih ve sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 de belirtildiği gibi; denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır. Faaliyet kapsamında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi ve uzaklaştırılması konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan ve tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve 48

49 21150 sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete ve son olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Faaliyet alanında, üretim faaliyeti süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Kalker Ocak Sahası Kapasite artışı sahasında çalışan personelden ve günlük kullanımlardan kaynaklanacak 5,5m³/gün(Personel+Arazöz) atıksu oluşacaktır. Oluşacak olan 5,5m³/günatıksu, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik de belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak olan sızdırmasız fosseptiğe verilecektir. Fosseptik doldukça vidanjör ile ücreti karşılığında alınmak suretiyle bertaraf edilecektir. Fosseptik Planına ait detaylar Ek-10 da verilmiştir. Kalker Ocağı kapasite artışı sonrası, çalışan personelin oluşturacağı evsel atıksu miktarı 1,5m 3 /gün(personel) ve oluşacak kirlilik yükü miktarı da 540gr.BOI/gün olarak hesaplanmıştır. Bahsi geçen faaliyet sonucunda Su Kirliliği açısından çevreye olumsuz etkisi oluşmayacaktır. Faaliyet kapsamında oluşabilecek evsel nitelikli atıksular 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliği kapsamında, herhangi bir su ürünleri İstihsal yerine, deniz, göl, akarsu ve benzer alıcı ortamlara, çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine neden olabilecek yerlere deşarj edilmeyecektir. İşletmede malzemenin sökülmesi, yüklenmesi ve taşınmasıişlemleri sırasında tozun minimize edilmesi için su kullanılacaktır. Ancak faaliyet alanı ile yolların spreyleme işlemleri için kullanılacak bu suyun atıksu olarak geri dönüşümü söz konusu değildir. Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının potansiyelinin korunması ve en iyi biçimde korunmasının sağlanması için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Faaliyet kapsamında, kapasite artışı sonrası 10 kişilik personel çalışacak olup, kalker ocağında revir kurulmayacaktır. Bu nedenle tıbbi atık oluşumu söz konusu değildir. Proje sahası ve etki alanında çığ, heyelan ve kaya düşmesi gibi tehlikeler bulunmamaktadır. Sahada kullanılan iş makinelerinin faaliyetlerine bağlı olarak atık yağlar oluşacaktır. Proje alanında kapasite artışı sonrası iş makinesi olarak 1 adet kırıcı ekskavatör, 1 adet yükleyici, 1 adet kompresör ve 4 adet kamyon kullanılması planlanmaktadır. İşletme aşamasında kullanılan iş makinelerinin bakımı yetkili servislerce yapılacak ve bu sayede tesis alanında iş makinelerinden kaynaklanan atık yağ oluşmayacaktır. Faaliyet kapsamında makine ve ekipmanlardan kaynaklanan atık yağların alıcı ortama atılmaması için, oluşacak atık yağlar 49

50 tesis içerisindeki uygun bir alanda, geçirimsiz zemin üzerinde ve yağmur suyundan etkilenmeyecek, korunaklı olacak şekilde kapalı alanda ve kırmızı konteynırda depolanacaktır. Konteynır dolduğunda atık yağlar lisanslı taşıyıcı firmalar aracılığıyla lisanslı geri dönüşüm/bertaraf firmalarına verilmek suretiyle alandan uzaklaştırılacaktır. Tesiste tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği nin5.1. maddesinde Atık motor yağları dâhil atık yağlar ile bu yağların işlenmesi sonucu çıkan atıkların insan ve çevreye zarar verecek şekilde sahada boşaltılması veya yenisi ile değiştirilmesi, depolanması, doğrudan veya dolaylı bir biçimdeyüzeysel sular ile yeraltı suyuna, denizlere, deşarj sistemleri ile toprağa verilmesi fuel-oil veya diğer sıvı yakıtlara karıştırılması ve mevcut düzenlemeler ile belirlenen limitleri aşarak hava kirliliğine neden olacak şekilde işlenmesi veya yakılması yasaktır hükmüne işletme aşamasında uyulacaktır. Tesis alanında faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Oluşacak kontamine atıklar tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e uygun şekilde bertaraf edilecektir. İşletmede çalışacak iş makineleri tarafından kullanılacak motorin dışında başka bir amaçla yakıt tüketimi olmayacaktır. Motorin alanda depolanmayacak olup, civardaki akaryakıt istasyonlarından temin edilecektir.rapor içerisinde hesaplanan, bu tüketimler sonucu oluşacak emisyon çeşit ve miktarları Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1 de verilen Normal işletme şartlarında ve haftalık iş günlerindeki işletme saatleri için kütlesel debiler değerinin altında kalmaktadır. Hesaplanan emisyonların çevre atmosferinde oluşturacağı konsantrasyonların, Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen uzun ve kısa vadeli sınır değerlerini aşmaması beklenmektedir. Araçların egzoz gazları için, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Proje alanına en yakın yerleşim birimlerinin ve diğer çevrelerin faaliyetten oluşacak tozumadan olumsuz olarak etkilenmesi beklenmemektedir. Hesaplamalar yapılırken, malzemenin her aşamada kuru, araçların tamamen dolu, yol ve kamyon üstü nemlendirme çalışmalarının olmadığı kabul edilmiştir. Malzemenin nakledileceği aşamada doldurmaboşaltma işlemi öncesi malzemenin nemlendirilmesi ve nakliye yolunda nemlendirme çalışması yapılarak, bu değerin daha aşağıya çekilmesi sağlanacaktır. Toz oluşumunun minimum seviyeye indirilmesi ve çevreye dağılımının engellenmesi için Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen esaslara uyulacak, savurma 50

51 yapılmadan yükleme ve boşaltma yapılacak ve taşıma sırasında malzemenin üstü naylon branda ile kapatılarak muhafaza edilecektir. Ayrıca gerekli dönemlerde faaliyet gösterecek olan araçların yürüme yolları spreyleme yöntemiyle sulanacaktır. İşletme aşamasında Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik sayılı hükümleri gereğince işlem yapılacak ve faaliyetle ilgili alınması gereken izinler alınacaktır. Faaliyet kapsamında oluşacak olan toz miktarı, yöre halkını rahatsız edecek seviyelere ulaşmayacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ne göre işletme sırasında meydana gelebilecek toz emisyon miktarlarını ve yayılmalarını önlemek amacıyla aşağıdaki önlemler alınacaktır Taşıyıcı kamyonların malzeme taşınması sırasında üzeri kapatılacaktır. Özellikle yaz aylarında malzeme taşıma güzergahları, saha ile asfalt yol da dahil olmak üzere tozun bastırılması için arazözle ıslatılarak nemlendirilecektir. Ocak sahasında ve nakliye sırasında hareket halindeki kamyonlara hız sınırlandırması getirilecektir. Yükleme boşaltma işlemi yapılırken savurma yapmamaya özen gösterilecektir. Malzemenin taşınması sırasında ve saha içi servis yolunda oluşacak tozun azaltılması amacıyla gerektiğinde sulama yapılacaktır. Açıkta depolanacak malzemeden meydana gelmesi muhtemel tozun bastırılması için aşağıda verilen tedbirlerin biri veya birkaçı alınacaktır. o Arazide rüzgar kesici toprak yığınları yapılır, rüzgar kesici bitkiler dikilir, rüzgar koruyucuları yapılır, o Taşıyıcıların üzerleri kapatılır, o Savurma yapmadan boşaltma ve doldurma yapılır, o Malzeme üstü naylon branda veya tane büyüklüğü 10mm den fazla olan maddelerle kapatılır, o Bağlayıcı maddelerle sıkıştırması yapılır, o Üst tabakalar %10 nemde muhafaza edilir. Edinilen tecrübelere göre patlatma öncesi ocak aynasının üstünün ve önünü su ile spreylenmesi durumunda, patlatma ile oluşacak toz yaklaşık % 40 oranında azaltılacaktır. Bu nedenle patlatma sırasında ayna önüne ve ayna üzerine spreyleme yapılacaktır. Ayrıca çok rüzgarlı havalarda patlatma yapılmayacaktır. 51

52 Faaliyet sahasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve 27537sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen esaslara uyulacaktır. ÇED süreci tamamlandıktan sonra (alanda faaliyete başlandığında) Çevre İzni kapsamında gerekli emisyon ölçümleri yaptırılacak ve Çevre İzninin alınması için gerekli başvurular yapılacaktır. İşletmede yüksek gürültü oluşturacak makine ve araç bulunmamaktadır. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ndeki sınır değerlere uyabilmek ve faaliyetin sürekliliğini sağlayabilmek için İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde-22 de belirtilen önlemler alınarak işçilerin gürültüden etkilenmemeleri için başlık, kulaklık ve kulak tıkaçları gibi uygun koruyucular kullanması sağlanacaktır. İşletme esnasında iş makinelerinden kaynaklı olarak oluşacak gürültünün en az seviyede tutulması amacıyla iş makinelerinin bakımları düzenli olarak yapılacaktır. Oluşacak olan gürültü ile ilgili hesaplamalar tüm makinelerin aynı anda ve aynı yerde çalışması durumunda hesaplanmış olup, bu durum çok düşük bir ihtimaldir. Ayrıca; çalışma sahasının açık ve geniş bir alan olmasından dolayı gürültünün kaynaktan uzaklaştıkça azalacağı, gürültünün sürekli değil, belli zaman aralıklarında, değişken olacağı, gürültü kaynaklarının yerlerinin sabit değil değişken olacağı, dolayısıyla alıcı ile kaynak arası mesafelerin değişeceği, ocak sahasının etrafında tepelik alanlar bulunması, dar bir alanda gürültü oluşması gibi nedenlerle alıcıya ulaşan gürültü seviyesinin oldukça azalması beklenmektedir. Proje alanında meydana gelebilecek gürültü konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ndeki hükümlere uyulacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Hükümlerine titizlikle uyulacak ve bu yönetmelik kapsamında gerekli görülmesi halinde çevresel titşerimler ile ilgili gerekli ölçümlemeler faaliyet sahibi firma Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. tarafından yapılacaktır. Söz konusu alanda faaliyete başlandıktan sonra Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında Çevre İzninin alınması amacıyla gerekli müracaatlar yapılacaktır. İzin için gerekli olan gürültü ve emiyon ölçümleri yaptırılacak ve emisyon ve gürültü konularında Çevre İzni alınacaktır. Faaliyet kapsamında patlatmayla yürütülen bir kalker ocağı yapılmayacak, iş makineleri ile sökülemeyecek sertlikte malzeme ile karşılaşıldığında gevşetme amaçlı patlatma yapılacaktır. Ancak rapor içerisinde tüm malzeme patlatma ile üretilecekmiş gibi düşünülmüş ve bu en olumsuz durumda çevrenin nasıl etkileneceği irdelenmiştir. İşletmede patlatmalar gerekli önlemler alındıktan sonra yapılacaktır. Patlatmada aşağıdaki unsurlar dikkate alınacaktır; a- Fırlayan taş olasılığının çevreye zarar vermeyecek şekilde indirgenmesi, b- Patlatmadan kaynaklanacak sarsıntının çevreye zarar vermeyecek seviyede tutulması, c- Sesin oluşturacağı hava şokunun çevreye zarar vermeyecek şekilde tutulması. 52

53 Uygun patlayıcı ve miktarları yukarıdaki bu unsurlar dikkate alınarak belirlenecektir. Gevşek ve zayıf kayaçlarda patlayıcı olarak anfonun kullanılması en uygundur. İşletmede patlatmalardan dolayı alınacak tedbirler ise; a- Patlatmanın periyodik olarak belirli zaman aralıklarında yapılması (patlatma saatleri en yakın yerleşim birimine bildirilecektir). b- Patlatma sırasında tesiste diğer çalışmalar durdurulacak ve ocak sahası boşaltılacaktır. c- Patlatmanın yönü en yakın yerleşim alanının tersi istikametinde olacaktır. Patlayıcı maddelerin sahaya taşınması ve kullanılması sırasında tarih ve sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşıması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esasları Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Patlatmalar esnasında kapsül kablolarına ilave edilecek uzatma kablolarının bağlantıları itina ile yapılacak ve izole edilecektir. Ateşleme devresi kabloların manyetoya bağlanmadan önce direnç kontrolü yapılacak, ateşleme yapılmadan önce siren, alarm vb. şekillerde önlemler alınarak patlatma alanına giriş ve çıkışlar kontrol altına alınacaktır. Hava şartlarına bağlı olarak özellikle yağışlı havalarda patlatma yapımından kaçınılacak mecbur kalındığı durumlarda statik elektrik göz önüne alınacaktır. Ateşleme sahasına görevliden başkasının girmesi kesinlikle engellenecektir. Patlamayan delikler usullerine uygun şekilde etkisiz hale getirilecek ve ateşleme, ehliyetli kişilerce yapılacaktır. Proje sahasında patlayıcı madde depolanması olmayacaktır. Deliklerin oluşturulması, doldurulması, patlatılması sırasında ve sonrasında gerek Çalışma Bakanlığı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği tedbirlerine ve gerekse 3213 ve 5177 Maden Kanunu hükümlerine bağlı kalınacaktır. Ocak sahasında kullanılacak patlayıcı maddelerle ilgili olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Patlayıcı, Parlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Hammaddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümlerine uyulacaktır. Kalker Ocağının işletilmesiyle tahrip edilip doğal dengesi bozulacak araziyi, işletme sonrasında çeşitli rekreasyon ve rekültüvasyon yöntemleri ile ilk haline getirmek olası değildir. Yapılacak onarım çalışmaları, bozulmuş araziyi eskiye en yakın konuma getirmeye çalışarak çevresi ile her açıdan uyumlu olmasını sağlamaya yönelik olacaktır. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü nün 2010/13 sayı ile yayımlanan İnert Maden Atıklarının Islahı, Restorasyon, Dolgu Maksadıyla Kullanımı veya Depolanmasına İlişkin Genelge sikapsamında ; 2313 sayılı Maden Kanunu nun 2. Maddesi altında yeralan ve Proje Tanıtım Dosyasına esas faaliyeti içeren II. Grup Kalker Cevheri maden atıkları; alan ıslahı, restorasyon, dolgu maksatlı kullanımı veya depolanması planlandığı takdirde atıklarla ilgili olarak Genelge ekinde yeralan formatla beraber gerekli bilgilerin yer alacağı bir rapor Çevre ve Orman Bakanlığı nca yeterlik almış firma veya çevre danışmanlık firmaları tarafından tanzim edilerek faaliyete başlanmasına müteakip Bartın İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne sunulacaktır. Projeye konu faaliyet kapsamında 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5491 sayılı Çevre Kanununda Değişiklik yapılmasına dair Kanunun ilgili maddeleri uyarınca hazırlanarak yürürlüğe girmiş 53

54 ve girecek olan tüm yönetmelikler ile diğer mevzuat kapsamında çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi için gerekli her türlü izinler alınacak ve ilgili yönetmeliklere uyulacaktır. 54

55 BÖLÜM 2 PROJENİN YERİ 2.a) Mevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi (tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi vb) Proje tanıtım dosyasına esas faaliyet; Bartın İli, Merkez İlçe, Gürgenpınarı Köyü hudutları içerisinde kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocağı dır. Projeye esas faaliyet alanının, T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınan tarih no lu II. Grup İşletme Ruhsatı bulunmaktadır.işletme Ruhsatı Ek-8 de verilmiştir no lu İşletme Ruhsatlı alan toplamda 92,42 hektar olup, daha önce bu alanın 14,16 hektarlık kısmı için tarihli ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Ek-9). Söz konusu izin alınan alanda yıllık ton kalker çıkarılmakta olup, günümüzde artan madencilik faaliyetlerine paralel, gelişen inşaat ve yapı sektörü, bu madene duyulan ihtiyacın daha da artmasına neden olmuştur. Bu sebeble yıllık üretimi ton olan ocak sahasının üretiminin tona çıkarılması düşünülmekte ve buna bağlı olarak kullanılacak patlayıcı madde miktarınında arttırılması planlanmaktadır. Proje sahasında ve etki alanında Hastane, Kreş, Yurt vb. yerleşimleri bulunmamaktadır. Ocak sahasının, 1 km kuzeyinde Kağıt Fabrikası, 500 m kuzeydoğusunda Tugla Fabrikası ve 1 km güneydoğusunda Kireç Fabrikası bulunmaktadır. Faaliyet alanına en yakın yerlesim birimi ise yaklasık 1km güneydoğusundaki Gürgenpınarı Köyüdür. Faaliyet sahası orman arazisidir. Kalker ocağı kapasite artışı için ÇED Gerekli Değildir Kararının alınması halinde orman sayılan alanlarda yapılan madencilik faaliyetleri sonucunda bozulan ormanlık alanların rehabilitasyonu ile ilgili olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelik Hükümleri çerçevesinde hazırlanmış ve onaylanmış olan rehabilitasyon projesinin bir örneği Bartın Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne sunulacaktır. Faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak revize edilen Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya yeniden kazandırılması Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Tarım: Batı Karadeniz Bölgesinde yer alan Bartın İlinin toplam yüzölçümü hektardır. Bunun yaklaşık hektarını tarım alanı, hektarını orman alanı, hektarını çayırmera alanı ve hektarını ise yerleşim alanları ve diğer alanlar oluşturmaktadır. Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. tarafından kapasitesinin arttırılması planlanankalker Ocak Sahası, Bartın İli Merkez İlçe sınırları içerisinde kalmaktadır. Bartın İlinin tarımda 55

56 kullanılan arazisi toplam yüzölçümünün % 34.7 sini oluşturmaktadır. İlde üretilen ürünler tarla, sebze ve meyve üretimi olarak üç ana grupta toplanabilir. Bartın da tahminen çiftçi ailesi mevcut olup, arazi büyüklükleri dekar arasında değişmektedir. 150 dekardan daha büyük işletmeye sahip çiftçi sayısı 10 civarındadır. Bartın İli genel olarak engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Bu durum makineli tarım yapılmasını engellediği için özellikle tarla tarımını olumsuz yönde etkilemektedir. İldeki tarım alanları, arazi yapısı nedeniyle genel olarak küçük parçalı ve dağınıktır. Bartın İli iklim yapısı olarak tarıma uygun bir yöre olmasına karşın tarım alanlarının az ve dağınık olması nedeniyle ekonomik yapı içinde tarım, son yıllara kadar yeterince gelişememiştir. Orman: Toprak varlığının % 56 sını ormanlık arazinin oluşturduğu Bartın da; orman alanları, yükseltilerin, engebeli topografyanın bulunduğu alanlarda bulunmaktadır. İlde var olan su kaynaklarının çoğu orman alanlarından beslenmektedir. Özellikle kireçtaşları üzerinde oluşmuş orman dokusunun önemli bölümü Bartın-Küre Dağları Milli Parkı içerisinde kalmaktadır. Ilıman ve yağışlı bir iklim yaşanmasında orman hidrolojisinin etkisi bulunmaktadır. Bartın İlinin ormanlarının %70 lik kısmı yapraklı ağaç türlerinden kayın, meşe, gürgen, kestane, kayacık, dış budak ve akça ağaçtan oluşmaktadır. Bartın taşkömürü havzası Havza-i Fahmiye sınırları içerisinde olması nedeniyle henüz orman kadastro ve arazi kadastro çalışmaları tamamlanmamıştır. Zilliyetli kullanımlar söz konusu olmakla beraber ildeki orman alanlarının hemen hemen tamamı devlet ormanlarıdır. Orman İşletme Müdürlüğü nce hasat edilen belli başlı orman ürünleri tomruk, maden direği, sanayi ve kağıt odunu ile defne yaprağı sayılabilir. Faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak revize edilen Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya yeniden kazandırılması Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Çayır ve Mera İl sınırları içinde bulunan çayır-meraların miktarı 4342 sayılı Mera Kanununun çıkması ile birlikte mera, çayır-otlakların kesin tespiti yapılmaya başlamıştır Sayılı Mer a Yasası ile ilgili çalışmalar 1999 yılında başlamıştır yılı sonu itibariyle toplam 259 köyde tespit çalışmaları yapılmıştır. Tüm meralarda birinci öncelik otlatma amacını taşımaktır. Bazı meyil, taşlılık, toprak verimliliği gibi çeşitli sorunlar nedeniyle zorunlu olarak mera olarak bırakılan kısımlarda zaman zaman otlatma yapılmaktadır. Su kaynakları: İlin toplam su potansiyeli 1.248,38 hm 3 /yıl dır. Bartın İlindeki su kaynakları potansiyeli Tablo 24. te verilmiştir. Tablo 24. Bartın İli Su Kaynakları Potansiyeli Su Kaynağının Cinsi Miktarı Birimi Yerüstü Suyu (İl çıkışı toplam ortalama akım) 1.248,38 hm 3 /yıl Bartın Çayı 1.248,38 hm 3 /yıl 56

57 Yer altı Suyu (İldeki toplam emniyetli rezerv) 6 hm 3 /yıl Toplam Su Potansiyeli 1.254,38 hm 3 /yıl Akarsu Yüzeyleri Bartın ve Arıt 150 ha Kozcağız Çayı 50 ha Diğer 10 ha Toplam Su 210 ha Bartın İli nde başlıca üç akarsu vardır. Bunlar Bartın, Arıt ve Kozcağız Çayları dır. Bartın İlindeki akarsu yüzeyleri ve akarsu yağış alanları Tablo 25. te verilmiştir. Tablo 25. Bartın İli Hidrolik Ölçümler Adı Gökırmak AGİ Kirazlıköprü Arıt Çayı AGİ Darıören Kozcağız Çayı AGİ Kozcağız Yağış Alanı AYLAR ,0 26,36 25,04 35, ,67 7,19 6,56 3,23 2,35 6,12 17,31 25,65 137,0 5,23 6,08 6,94 4,72 2,50 3,03 1,96 0,76 1,37 2,72 5,98 6,15 332,0 9,52 7,81 10,28 9,24 5,40 2,98 2,62 1,31 0,92 2,89 6,26 8,40 Yer Altı Su Kaynakları; DSİ 23. Şube Müdürlüğü nden edinilen bilgilere göre ildeki toplam emniyetli rezervuar 6hm 3 /yıl dır. Göller ve Göletler; Bartın İlinde DSİ Genel Müdürlüğü nce yaptırılan ve yapılması planlanan barajlar dışında göl ve gölet bulunmamaktadır. Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi biçimde kullanımının sağlanması için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 30 Mart 2010 tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. İklimi;Bartın da yazları sıcak, kışları serin geçen Ilıman Deniz İklimi (Karadeniz İklimi) hüküm sürmektedir. Denize yakınlığı ve pek yüksek olmayan dağ sıralarının kıyıya paralel oluşu, genellikle kıyı şeridi üzerinde sıcaklık farklarının azalmasına, nemin artmasına ve balkanlardan gelen hava kütlelerinin etkisine neden olmaktadır. Yazlar serin, kışlar ılık ve yağışlı geçer. Hemen hemen her mevsimde yağış alan Bartın, özellikle sonbahar ve kış aylarında daha fazla yağış alır. Yağışlar yazları yağmur, kışları yağmur ve kar şeklindedir. Yaz ayları sıcaklık ortalamaları 21 ºC, kış ayları sıcaklık ortalamaları 6 ºC dir. Oldukça nemli bir iklime sahip Bartın da nispi nem % arasında değişmektedir. Yağış miktarı aylara göre değişmekte, en fazla yağış Ekim, Kasım ve Aralık aylarında düşmektedir. Yaz ayları yağış ortalaması metrekareye kilogram olarak arasında değişirken kış ayları yağış ortalaması arasındadır. Yıllık yağış ortalaması ise kg/m 2 arasındadır. 57

58 Rüzgar,Bartın İlinde Meteoroloji Genel Müdürlüğü nden edinilen bilgilere göre en şiddetli rüzgar hızı 24,0 m/sn olarak Ekim ayında ve 17,1 m/sn olarak Şubat ayında tespit edilmiştir. İlin rüzgar enerjisi doğal potansiyeli belirlenmemiştir. Bartın İli nde fırtınalara ait veriler 1980 yılından itibaren kaydedilmeye başlanmıştır. Ortalama fırtınalı gün sayısı (rüz.hız.>=17.2 m/sn.) yıllık 1 dir. Basınç,İlin rakımına, kirletici emisyonlarına ve havanın akımına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Yıllık değerlere göre ortalama yerel basınç 1012,5hPa, en yüksek yerel basınç 1028,0 hpa, en düşük yerel basınç 994,0 hpa dır. İldeki ortalama buhar basıncı ise 12 hpa olarak tespit edilmiştir. Nem,İlde Meteoroloji Genel Müdürlüğü nden edinilen bilgilere göre ortalama bağıl nem oranı % 78, en düşük bağıl nem oranı ise % 12 dir. Sıcaklık, Yıllık ortalama sıcaklık 2,8-22,2 C arasındadır. İlde ortalama sıcaklık 12,4 C dir. İlde ortalama en yüksek sıcaklık 18,6 C, en düşük sıcaklık ise 7,3 C dir. En yüksek sıcaklık 37,1 C olarak Ekim ayında, en düşük sıcaklık ise 7,2 C olarak Şubat ayında kaydedilmiştir. Buharlaşma, Meteoroloji Müdürlüğü nden alınan bilgilere göre kış aylarında ölçüm yapılmadığı, yaz aylarında ise buharlaşma havuzu olmadığı için yapılan ölçümlerin sağlıklı sonuç vermeyeceği anlaşılmıştır. Havada nem oranının doygunluk derecesine yakın olması nedeniyle buharlaşma düzeyinin düşük olduğu tahmin edilmektedir. Yağmur, Ortalama toplam yağış verilerine göre en fazla yağış Ocak ayında 123,9 mm., en az yağış ise Haziran ayında 0,0mm dir. Ortalama günlük en çok yağış miktarı 45 mm. dir. Günlük en çok yağış miktarı Ocak ayında tespit edilmiştir. Günlük en düşük yağış ise Haziran ayında 0,0 mm olarak tespit edilmiştir. Bartın da ortalama karla örtülü gün sayısı yılda 25 gündür. En yüksek kar kalınlığı Şubat ayında 27 cm.dir. Ortalama dolulu günler sayısı yıllık 1 iken, ortalama sisli günler sayısı yıllık 16 ve ortalama kırağılı günler sayılı yıllık 23 tür. Sel, Bartın Çayı ve kolları üzerinde zaman zaman sel olmaktadır. En son sel Mayıs 1998 tarihlerinde yaşanmıştır. İlde yaşanan sel felaketinin en önemli nedenleri Bartın İlinden geçerek denize ulaşan akarsuların yukarı havzalarında toprağın su tutma kapasitelerinin az olması, orman alanlarına müdahale edilmiş olunması ve akarsu yataklarının ıslah edilmemesidir. 2.b) EK V deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak; sulak alanlar, kıyı kesimleri, dağlık ve ormanlık alanlar, tarım alanları, milli parklar, özel koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar, tarihsel, kültürel, arkeolojik ve benzeri önemi olan alanlar, erozyon alanları, heyelan alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 167 sayılı yeraltı Suları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler Proje tanıtım dosyasına esas tesis, Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. tarafından Bartın İli, Merkez İlçe, Gürgenpınarı köyü hudutları içerisinde kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocak Sahasıdır. 58

59 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları", kapsamında kalmamaktadır. b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları", kapsamında kalmamaktadır. c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3. maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5. alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları, kapsamında kalmamaktadır. d) 31/12/2004 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. e) 2/11/1986 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49. maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri", kapsamında kalmamaktadır. f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 9. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, kapsamında kalmamaktadır. g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler, kapsamında kalmakta olup Orman İdaresine gerekli başvurular yapılacaktır. Orman İzninin bir örneği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ÇED ve Planlama Şube Müdürlüğüne sunulacaktır. h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, kapsamında kalmamaktadır. i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar, kapsamında kalmamaktadır. j) 17/5/2005 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde belirtilen alanlar kapsamında kalmamaktadır. 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar a) 20/2/1984 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları, kapsamında kalmamaktadır. 59

60 b) 12/6/1981 tarih ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ı) 23/10/1988 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ııı) Cenova Deklerasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, kapsamında kalmamaktadır. c) 14/2/1983 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ç) 17/5/1994 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar. kapsamında kalmamaktadır. d) 27/7/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi kapsamında kalmamaktadır. 3. Korunması gereken alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), kapsamında kalmamaktadır. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, kapsamında kalmamaktadır. c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, kapsamında kalmamaktadır. ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları bulunmamaktadır. d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar bulunmamaktadır. Sahada çalışmaların bitmesine müteakip mevcut topoğrafya ile uyumlu olacak şekilde rehabilitasyon işlemleri yapılarak terk edilecektir. FLORA: Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. tarafından Bartın İli, Merkez İlçe, Gürgenpınarı Köyü hudutları içerisinde kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocak Sahasıdır. Kalker Ocak 60

61 Sahasının Proje Tanıtım Dosyası nınflora ve fauna çalışmaları Çevre Yüksek Mühendisi Dilara AKCA ve Çevre Mühendisi Yusuf IŞIK tarafından yapılmıştır. Arazi çalışması sırasında toplanan bitki türleri Davis in Flora of Turkeyand East AegeanIslands-Vol. I-10 adlı eserinden yararlanılarak teşhis edilmiş ve daha önceki yıllarda yapılan arazi çalışmalarından ve literatür bilgilerinden de faydalanılmıştır. Proje için seçilen çalışma alanı ve çevresinde yapılan flora çalışmalarında tespit edilen türler Tablo 26. da verilmiştir. Ormanların % 70 i yapraklı, % 30 u ibreli ağaçlardan oluşmaktadır. Bu bölgenin vejetasyonu ile ilgili gözlemler ve temin edilen literatür ışığında elde edilen veriler özetlenmiştir: Batı Karadeniz kıyı şeridinde yaprak döken Öksin türlerinin katıldığı ve eski Akdeniz bölgesinin rölik standartları olan pseudomaki toplulukları Bartın ili kıyı bölgesin de geniş alana yayılmıştır. Kuzeyde Karadeniz etkisine açık olan kesimlerde nemli ormanlara, daha güneyde ise kuru ormanlara geçilir. Toprak varlığının % 56 sını ormanlık arazinin oluşturduğu ilde; orman alanları, yükseltilerin, engebeli topografyanın bulunduğu alanlarda bulunmaktadır. İlde var olan su kaynaklarının çoğu orman alanlarından beslenmektedir. Özellikle kireçtaşları üzerinde oluşmuş orman dokusunun önemli bölümü Bartın-Küre Dağları Milli Parkı içerisinde kalmaktadır. Tablo 26. Proje Konusu Saha Çevresindeki Flora Türleri Familya Adı Latince Adı Türkçe Adı End. Anacardiaceae Pistaciaterebinthus Menengiç Aspleniaceae Aspleniumadianum-nigrum Baldırıkara Boraginaceae Trachystemonorientalis Sığırdili - Caryophyllaceae Stellaria media Kuşotu Compositae/Asteraceae Cirsiumarvense Köygöçürten - Anthemistinctoria Papatya Cirsiumhypoleucum Deve dikeni - Tanacetumpoteriifolium Pire otu Taraxacummacrolepium Karahindiba Convolvulaceae Ipomoeapurpurea Gündüzsefası Corylaceae Corylusavellana Fındık - Crassulaceae Sedumhispanicum Kaya koruğu Ericaceae Arbutusandrachne Sandal Ağacı Arbutusunedo Kocayemiş Euphorbiaceae Mercurialisperennis Yer Fesleğeni Fagaceae Quercus infectoria Meşe - Geraniaceae Geraniumpurpureum Devetabanı - Gramineae/Poaceae Hordeummurinum Pisipisi otu - Guttiferae Hypericumcalycinum Binbirdelik otu Labiatae/Lamiaceae Lamiumpurpureum Ballıbaba - Origanumvulgare Mercanköşk Salvia tomentosa Adaçayı Stachysbyzantina Dağ çayı 61

62 Leguminosae/Fabaceae Lathyrustuberosus Kosgüç Astragalusanthylloides Geven Lotus corniculatus var. Gazelboynuzu tenuifolius Trifoliumhybridum Üçgül Liliaceae Smilaxexcelsa Gıcır - Liliummartagon Zambak Malvaceae Malvasylvestris Ebegümeci - Orchidaceae Ophyrisapifera Salep Orchismorio Gelincik Papaveraceae Glauciumflavum Gelincik Pinaceae Pinusbrutia Fıstık çamı - Polygonaceae Polygonumlapathifolium Çoban değneği - Primulaceae Primulavulgaris Çuha çiçeği Ranunculaceae Ranunculusficaria Basur otu Rosaceae Prunus spinosa Laz kirazı - Potentilla erecta Beşparmak otu Sorbustorminalis Üvez Rubus sanctus Böğürtlen Salicaceae Populusnigra Kara kavak Salixtriandra Boz söğüt Santalaceae Osyris alba Süpürge Çalısı Scrophulariaceae Verbascumblattaria Sığır kuyruğu - Tiliaceae Tiliarubracaucasia Kafkas ıhlamuru - Thymelaeaceae Daphne pontica Kurtbağı Umbelliferae/Apiaceae Ammivisnaga Diş otu Ulmaceae Ulmus glabra Kara ağaç Arazi ve literatür çalışmalarına dayanılarak yazılan flora türleri arasında; endemik, nadir, nesli tehlikede veya Bern Sözleşmesi Ek-1 e göre koruma altına alınması gereken bir bitki türü bulunmamaktadır. Bu yüzden listede yer alan türler herhangi bir tehdit altında olmayıp faaliyetten zarar görmeleri, nesillerinin tehlikeye girmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Endemik bitki türlerinin belirlenmesinde Ekim, T. ve Arkadaşları (2000) tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı adlı yayından yararlanılmıştır. EX: Tükenmiş EW: Doğada Tükenmiş CR: Çok Tehlikede EN: Tehlikede VU: Zarar Görebilir DD: Veri Yetersiz NE: Değerlendirilemeyen LR: Az Tehdit Altında; Gelecekte durumlarına göre tehdit açısından sıralanabilecek 3 alt kategorisi vardır. 62

63 1) cd- ConservationDependent (Koruma Önlemi Gerektiren): 5 yıl içerisinde yukarıdaki kategorilerden birisine girebilecek taksonlar bu gruptadır. 2) nt- NearThreatened (Tehdit Altına Girebilir): Bir önceki kategoriye konamayan ancak VU kategorisine konmaya yakın aday olan bitki türleri bu grupta yer alır. 3) Ic- LeastConcern (En Az Endişe Verici): Herhangi bir koruma gerektirmeyen ve tehdit altında olmayan bitki türleri bu kategoride yer alır. Türkçe İsim/Yöresel İsim: Bitki listeleri içinde verilmiş olup, Türkçe Bitki Adları Sözlüğü Prof. Dr. Turhan Baytop, Türk Dil Kurumu Yayınına göre değerlendirilmiştir. Ancak bazı türlerin Türkçe isim veya yöresel ismine rastlanılmamaktadır. Bu nedenle bitki türleri binomial yazım kurallarına göre bilim dili olan Latince olarak değerlendirilmektedir. Endemizm: Bartın İli ve çevresinde 4 adet endemik bitki türü tespit edilmiştir. Bu endemik bitkilerin ad ve populasyonları aşağıdaki gibidir. Centaureakilaea- Dar populasyon Centaureacadmea- Dar populasyon Abiesnordmannianasubsp. Normandiana Campanulalyratasubsp. lyrata Normal FAUNA: Faaliyet alanının faunası, yapılan arazi çalışmaları ve literatür araştırması sonucunda belirlenmiştir. Ayrıca yöre halkından alınan bilgilerden de büyük ölçüde yararlanılmıştır. Buna göre faaliyet alanında mevcut türler faaliyet alanının yaklaşık 1km çevresi irdelenerek tespit edilmeye çalışılmıştır. Faaliyet alanı ve yakın çevresinin faunası aşağıda verilmiştir. Memeliler: Çalışma alanında 10 tane memeli türünün bulunabileceği belirlenmiştir. Bunlar Türkiye de oldukça bol ve yaygın olup, herhangi bir tehdit altında değildirler. Bu türlerden 10 tanesi de Bern listesinde bulunmaktadır. Ayrıca, Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları na göre, 3 tane memeli türü Ek-1 ve 3 tane memeli türü Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Tablo 27.Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Memeli Türleri Familya Adı Latince Adı Türkçe Adı RDB Bern AVK Canidae Canislupus Kurt II nt I Vulpesvulpes Tilki - nt III Canisaureus Çakal - nt III Cricetidae Cricetulusmigratorius Cüce avurtlak - nt - Erinaceidae Erinaceusconcolor Kirpi - nt I Leporidae Lepuseuropeaus Yabani tavşan - nt III Muridae Apodemusmystacinus Kaya faresi - nt - Soricidae Sorexminutus Cücefare III nt I Spalacidae Spalaxleucodon Kör fare - nt - Talpidae Talpalevantis Köstebek - nt - 63

64 Amfibiler ve Sürüngenler : Proje alanı ve çevresinde 9 tane sürüngen ve amfibi türünün bulunabileceği belirlenmiş olup, Türkiye de oldukça bol ve yaygın olup, herhangi bir tehdit altında değildirler. Bu türlerden 5 tanesi Bern Ek-2, 4 tanesi de Bern Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Ayrıca Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları na göre; türlerin 6 tanesi Ek-1 listesinde bulunmaktadır. Tablo 28. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Amfibiler ve Sürüngen Türleri Familya Adı Latince Adı Türkçe Adı Bern AVK RDB Bufonidae Bufoviridis Gecekurbağası II - nt Bufobufo Siğilli kurbağa III - nt Hylidae Hylaarboreaarborea Ağaçkurbağaları II - nt Anguidae Anguisfragilis Yılanımsı kertenkele III I nt Colubridae Eirenismodestus Uysal yılan III I nt Elaphelongissima Küpeliyılan II I nt Lacertidae Lacertaviridis Küçük yeşil kertenkele II I nt Testudinidae Testudograeca Adi tosbağa II I nt Typhlopidae Typhlopsvermicularis Köryılan III I nt Kuşlar: Proje alanında 35 tane kuş türünün bulunabileceği belirlenmiş olup, bunlardan 13 tanesi Bern Ek-2, 17 tanesi de Bern Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Ayrıca Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları na göre; 18 tanesi Ek-1, 8 tanesi Ek-2 ve 6 kuş türü de Ek-3 listesinde bulunmaktadır. "Türkiye nin Kuşları" (KİZİROĞLU, 1993) kitabına göre risk altı kategorilerinde yer alan tür yoktur Tablo 29. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Kuş Türleri Familya Adı Latince Adı Türkçe Adı RDB Bern AVK Accipitridae Accipitergentilis Çakır kuşu A3 III I Accipiternisus Doğu Atmacası A4 III I Haliaeetusalbicilla Akkuyruk A2 III I Alaudidae Alaudaarvensis Tarla kuşu A1 III II Lullulaarborea Orman toygar - III II Charadriidae Vanellusvanellus Kız kuşu A4 II II Ciconiidae Ciconianigra Kara leylek A3 II I Columbidae Columbaoenas Gökçe güvercin III II Columba palumbrus Tahtalı Güvercin A3 III III Corvidae Corvusfrugilegus Ekin kargası - - III Corvuscorax Kuzgun - III II Picapica Saksağan - - III Garrulusglandarius Alakarga - - III Emberizidae Emberizacia Kaya kirazkuşu A3 II I 64

65 Emberizabruniceps Kızılbaşlı kirazkuşu - III II Falconidae Falcoeleonorae Kara doğan A1.2 II I Fringillidae Carduelis carduelis Saka A4 II I Pyrrhulapyrrhula Şakrak kuşu A3 III II Serinuspusillus Kara iskete III I Passeridae Passerdomesticus Ev serçesi Petroniapetronia Kayalık serçesi - - I Phasianidae Alectorischukar Kınalı keklik A2 III III Perdixperdix Çilkeklik A3 III II Picidae Dendrocopusminor Küçük ağaçkakan A4 II I Prunellidae Prunellamodularis Dağbülbülü - III I Strigidae Bubobubo Puhu A1 II I Athenenoctua Kukumav A3 II I Otusscops İshak kuşu A3 II I Sturnidae Sturnusvulgaris Sığırcık - III II Sylvidae Regulusregulus Çalı kuşu A3 II I Cettia cetti Setti bülbülü A4 II I Turdidae Lusciniamegarhynchos Bülbül A3 III I Oenantheoenanthe Kuyrukkakan A3 II I Saxicolatorquata Taş kuşu - II I Turdusmerula Karatavuk - III III Prof. Dr. Ali Demirsoy a (1996) Göre Red Data Book (RDB) Kategorileri: E : Tehlikede (endangered): İlgili taksonun (tür ya da alttür) soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya ; soyun tükenmesine neden olan etkenler sürmektedir. Ex: Soyu tükenmiş (extinct): Takson doğada yok olmuştur veya yinelenebilecek sayının altına düşmüştür. Ancak koruma altında soyunu devam ettirmektedir. I : Bilinmiyor (in determinate): Taksonun durumu bilinmiyor. K : Yetersiz bilinenler (insufficient) : Bilgi yetersizliğinden ötürü taksonun durumu belirsiz Nt : Henüztakson tehlike altında değil O : Takson tehlike dışı (out of danger): Daha önce tehlike altında iken, alınan koruma önlemleri ile kurtarılmış. R : Nadir (rare): Küçük populasyonlar halinde bulunan, şu anda tehlikede olmayan, ancak gerekli koruma önlemleri alınmazsa V kategorisine girmeye aday taksonlar. V : Zarar görebilir (vulnerable): Soyu hızla tükenen ve önlem alınmazsa yakın gelecekte yok olma riski yüksek taksonlar. AVK (Milli Parklar Av-Yaban Hayatı Merkez Av Komisyonu Kararı): (I) ile gösterilen türler Çevre Ve Orman Bakanlığınca koruma altına alınan yaban hayvanları türleridir. (II) ile gösterilen türler Merkez Av Komisyonunca koruma altına alınan av hayvanları türleridir. (III) ile gösterilen türler Merkez Av Komisyonunca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları türlerdir. Bern Sözleşmesinin eklerinden ikisi altında fauna türleri koruma altına alınmışlardır. Bunlar; 65

66 Ek-II :Kesin olarak koruma altına alınan fauna türleri a-her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri, b-üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek, c-yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme, gelişme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek, d-yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak, e-fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır. Ek-III: Korunan fauna türleri a-yabani faunayı yeterli popülasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama. Kapalı av mevsimleri ve diğer ulusal esaslar (Merkez av komisyon kararları) "Türkiye nin Kuşları" (KİZİROĞLU, 1993) adlı kitaba dayanılarak bazı kuş türlerinin "Red Data Book" kategorileri (ERZ, 1977; RHEINWALD et all, 1981; BAYERISCHE STAATSMINISTERIUM 1982 a and b; GEBB 1984)'e göre tehlike altındaki türler şu şekilde sınıflandırılmıştır A.1 : Nesli tükenmiş veya tükenme tehlikesi altında olan türler A1.1 : Nesli tükenmiş olan türler A1.2 : Tüm Türkiye deki birey sayısı 1-25 çift arasında olan türler A2 : Birey sayısı çift altında kalan ve yayılış gösterdikleri bölgelerde büyük risk altında olan türler A3 :Birey sayısı (500) çift arasında kalan ancak bazı bölgelerde oldukça azalmış olan türler A4 : Birey sayıları fazla olmakla birlikte belirli bölgelerde azalmış olan türler B : Geçici olarak Türkiye ye gelen ve biyotopların yok edilmesi ile risk altına girecek türler B1 : Anadolu yu kışlak olarak kullanan ancak Anadolu da üremeyen türler B2-B3 : Anadolu dan transit olarak geçen veya Anadolu yu kışlak olarak kullanan ve risk derecesi daha düşük olan türler. Yukarıdaki fauna listelerinde belirtilen ve Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine bu faaliyet ile; bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonulması, yumurtalara zarar verilmesi gibi etkiler kesinlikle söz konusu değildir. Söz konusu faaliyette Çevre ve Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğünün Merkez Av Komisyonu kararlarına ve Bern Sözleşmesi hükümlerine uyulacaktır. Nesli tehlikeye girecek statüde tür yoktur. Faaliyet alanında yukarıdaki Red Data kategorilerine giren türler gözlemlenememiş ancak literatür çalışmaları ve yöre halkının verdiği bilgiler ışığında listelere eklenmesi yararlı bulunmuştur. Bununla beraber söz konusu faaliyette bu türler üzerine zararlı herhangi bir biyolojik ve fiziksel etki bulunmamaktadır. 66

67 BÖLÜM 3 PROJENİN VE YERİN ALTERNATİFLERİ Proje tanıtım dosyasına esas faaliyet; Bartın İli, Merkez İlçe, Gürgenpınarı Köyü hudutları içerisinde kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocağı dır no lu İşletme Ruhsatlı alan toplamda 92,42 hektar olup, daha önce bu alanın 14,16 hektarlık kısmı için Tarihli ÇED Gerekli Değildir Kararı alınmıştır.(ek-9) Söz konusu izin alınan alanda Yıllık ton/yıl Kalker Cevheri çıkarılmakta olup, günümüzde artan madencilik faaliyetlerine paralel, gelişen inşaat ve yapı sektörü, bu madene duyulan ihtiyacın daha da artmasına neden olmuştur. Bu sebeble yıllık üretimi ton/yıl olan ocak sahasının üretiminin ton/yıl a çıkarılması düşünülmektedir. Proje yerinin bu bölgede seçilmesinin en önemli nedenleri; Tesis sahasının bulunduğu yerin alt yapı faaliyetleri açısından uygunluğu (Yol, su elektrik, v.b.), Tesis bünyesinde çalışacak kalifiye personelin temini, Tesis bünyesinde kullanılan hammaddelerin kolay ve ucuz yoldan temini, Üretilen ürünlerin kolay ve ucuz yoldan piyasaya sevki, Tesis sahası ve çevresinde Mer i mevzuat kapsamında yasal engellerin veya kullanım kısıtlamalarının bulunup bulunmadığıdır. Faaliyet Alanının Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. ye ait olması, 67

68 SONUÇLAR Proje tanıtım dosyasına esas faaliyet; Bartın İli, Merkez İlçe, Gürgenpınarı Köyü hudutları içerisinde kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocağı dır no lu İşletme Ruhsatlı alan toplamda 92,42 hektar olup, daha önce bu alanın 14,16 hektarlık kısmı için Tarihli ÇED Gerekli Değildir Kararı alınmıştır.(ek-9) Söz konusu izin alınan alanda Yıllık ton/yıl Kalker Cevheri çıkarılmakta olup, günümüzde artan madencilik faaliyetlerine paralel, gelişen inşaat ve yapı sektörü, bu madene duyulan ihtiyacın daha da artmasına neden olmuştur. Bu sebeble yıllık üretimi ton/yıl olan ocak sahasının üretiminin ton/yıl a çıkarılması düşünülmektedir. Kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocağının bulunduğu saha 1/ lik Zonguldak E-28c1 paftasında yer almaktadır. Kapasite artışı, alan genişletme şeklinde olmayacaktır. Üretim miktarlarında bir miktar artış gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Mevcut üretim miktarı ton/yıl dan ton/yıl a çıkarılması düşünülmektedir. Proje kapsamında çıkarılan malzemenin %50 si Kırma-Eleme Tesisine gönderilecektir. Kalan % 50 lik kısım ise İl Özel İdare, DSİ, Karayolları vb. kurumların talepleri doğrultusunda Duvar Tahkimat ve Dere Tahkimat çalışmalarında kullanılacaktır. Tahkimat çalışmalarında kullanılacak malzeme, ocak sahasından herhangi bir işleme tabi tutulmadan çalışma alanına nakledilecektir. Ruhsat alanı içerisinde 5.950m 2 lik Stok Alanı yer almaktadır. Bu alana ait koordinat çizelgesi Tablo 1. de verilmiştir. Mevcut Kapasite: Kapasite Artışı Sonrası: ton/yıl ton/yıl ton/yıl Malzeme Kırma-Eleme Tesisi nde işleme tabi tutulacaktır ton/yıl Malzeme Duvar ve Dere Tahkimat çalışmalarında kullanılacaktır. Proje kapsamında kalker cevherinin, gerek is makineleri ve gerekse patlatma yoluyla yerinden söküldükten sonra depolamaya gerek kalmaksızın, Alagözler Şirketler Grubuna ait Kırma- Eleme Tesislerinde işleme tabii tutulduktan sonra, Bartın ili ve civar kentlere talep dogrultusundasatısa sunulması amaçlanmaktadır. Faaliyet alanında yılda 12 ay/yıl, 25 gün/ay, 8 saat/gün (tek vardiya olarak) çalışma yapılması planlanmaktadır. Gerek piyasanın talepleri doğrultusunda hammadde ihtiyacının artması, gerekse sahanın jeolojik, teknik ve rezerv araştırmaları değerlendirildiğinde, söz konusu faaliyetin ekonomik olarak olumlu sonuçlar vereceği düşünülmektedir. Üretilecek olan malzemenin sevkiyatı için mevcut yollar kullanılacak olup, bu yollar stabilize hale getirilecektir. Faaliyet alanının işletme ruhsat süresinin 10 (on) yıl olmasından dolayı proje ömrü 10 yıl olarak belirlenmiş olup, ruhsat süresi bittikten temdit projeleri sunularak bu süre uzatılabilecektir. Proje kapsamında işletmeden kaynaklanan olası çevre etkileri incelenmiş ve projenin olası çevre etkilerini ortadan kaldırmak için gerekli önlemler dile getirilmiştir. Projenin önemli 68

69 çevresel etkileri olmadığı ve alınan tedbirler neticesinde etkilerin en aza indirileceği belirtilmiştir. Projenin işletilmesi sırasında olası çevre etkileri ve alınacak önlemler ile ilgili detaylı açıklamalar ilgili bölümlerde ayrıntılı olarak verilmiştir. Söz konusu faaliyet çevreye zarar verecek bir nitelik taşımamaktadır. İşletme yöntemi bu tür ocaklarda kullanılan en uygun yöntemdir. İşletme yöntemi, kapasitesi ve en yakın yerleşim alanlarına olan uzaklığı gibi unsurlar göz önüne alındığında projenin önemli çevresel etkilerinin olmadığı açıkça görülmektedir. Kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker ocağı işletmeciliği yapılacak olan alanın sınırları yerinde kazıklar ile belirlenerek tel örgü ile koruma altına alınacak ve alan içerisinde sorumlu personel dışındakilerin, evcil veya yabani hayvanların girmesi engellenecektir. İşletme sınırları dışında kesinlikle çalışma yapılmayacaktır. Faaliyet kapsamında insan sağlığı ve çevre açısından riskli ve tehlikeli olanlar; iş kazaları, toz ve gürültüdür. İş kazalarını asgariye indirmek için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü madde 74 kapsamında gerekli önlemler alınacaktır. Buna ilave olarak, çalışma allarında uyarıcı işaret ve levhalar konulacak, çalışanlara gerekli koruyucu ekipmanlar verilecektir. Malzemenin sökülmesi, yüklenmesi ve taşınması işlemleri sırasında oluşacak toz standartlarda belirtilen değerlerin altında kalmaktadır. En yakın yerleşim birimine herhangi bir olumsuz etkisinin olmaması beklenen bu tozun indirgenmesi için, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen esaslara uyulacaktır. ÇED süreci tamamlandıktan sonra (alanda faaliyete başlandığında) Çevre İzni kapsamında gerekli emisyon ölçümleri yaptırılacak ve Çevre İzninin alınması için İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne gerekli başvurular yapılacaktır. Ocak sahasına üretim sırasında ve iş makinelerinin çalışması sonucunda gürültü oluşacaktır. Ancak; oluşacak bu gürültünün tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen sınır değerleri aşmaması beklenmektedir ve en yakın yerleşim birimlerinde herhangi bir olumsuz etki oluşturmayacaktır. Faaliyet Kapsamında Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacak ve çalışan personelin gürültüden etkilenmemesi için gerektiğinde kulaklık ve diğer koruyucu ekipmanları kullanmaları sağlanacaktır. Faaliyet sırasında personelden kaynaklanacak sıvı atıklar; Sağlık Bakanlığı nın 1971 yılında yayımladığı Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Kullanılacak Çukurlara Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak inşa edilecek sızdırmasız fosseptik çukurunda toplanacak ve ücreti karşılığında vidanjörle alınmak suretiyle bertaraf edilecektir. Fosseptik çukuruna ait detaylar Ek-10 da verilmiştir. Ocak sahası içindeki yolların ve servis yolunun taşıma anında tozumaması ve açık şekilde depolanan malzemenin toz oluşturmasını önlemek için düzenli olarak spreyleme işlemi yapılacaktır. Sulama suyunun malzemede tutulması, yaz aylarındaki aşırı sıcak ve buharlaşma nedeniyle atık olarak geri dönüşümü söz konusu değildir. 69

70 Faaliyet kapsamında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği ile tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Faaliyet süresince katı atıkların taşınması, depolanması ve bertarafı konusunda, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de değişikliği ile yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Faaliyet süresince tüm hafriyat çalışmalarında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine uyularak hareket edilecektir Faaliyet süresince tarih ve sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Faaliyette kullanılacak makine ve ekipmanlardan kaynaklanan atıkyağlarla ilgili olarak; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 9: Atık Üreticilerinin Sorumlulukları yerine getirilecek ve yönetmelik hükümlerine uyularak çalışma yapılacaktır. İş makineleri ve araçlarda yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Kullanılacak yakıt ocak sahasında depolanmayacak olup, civardaki akaryakıt istasyonlarından temin edilecektir.faaliyette kullanılacak iş makineleri için hesaplanan kütlesel debi değerleri çok düşük olduğundan mevcut hava kalitesini olumsuz yönde etkilemeyecektir. Araçların egzoz gazları için, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Proje alanında meydana gelebilecek gürültü konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ndeki hükümlere uyulacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Hükümlerine titizlikle uyulacak ve bu yönetmelik kapsamında gerekli görülmesi halinde çevresel titşerimler ile ilgili gerekli ölçümlemeler faaliyet sahibi firma Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. tarafından yapılacaktır. Söz konusu faaliyet kapasite artışı projesi olduğundan dolayı, Faaliyet kapsamında sosyal tesis kurulmayacaktır. Daha önce izin alınan alanda mevcutta kurula bulunan sosyal tesisler kullanılacaktır. Personelin yeme-içme ihtiyacını çalışacak personelin günlük ihtiyaçlarını bu tesislerde gidereceklerdir. Ancak yemekler anlaşma yapılan catering şirketi vasıtasıyla tesis alanına getirilip, boş kapları yemek sonrasında aynı firma tarafından alınmaktadır. Bu kapsamda, tesis alanında bitkisel atık yağ oluşmayacaktır. 70

71 Faaliyet kapsamında bitkisel yağ oluşması durumunda ise tarih ve sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uymayı Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. taahhüt etmektedir. Kapasitesinin arttırılması planlanan Kalker Ocak Sahasının işletilmesi işinde faaliyet 10 kişi ile sağlanacaktır. Bu bağlamda, faaliyet alanında revir kurulması gerekmemektedir. Revir kurulmayacağından dolayı tıbbi atık oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında çalışan personelin tıbbi ihtiyaçları en yakın sağlık ocağı ve hastanelerde karşılanacaktır. Faaliyet Kapsamında olası tıbbi atık oluşması durumunda ise tarih ve sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uymayı Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. taahhüt etmektedir. Kalker Ocak sahasında kullanılacak araçların akü değişimleri, ömrünü tamamlamış lastik değişimleri yetkili servislerde yapılacaktır. Bu bağlamda, tesis alanında atık akü ve ömrünü tamamlamış lastik atık vb. atığın oluşması beklenmemektedir. Faaliyet alanı içerisinde olası atık lastik oluşması durumunda ise tarih ve sayılı Ömürünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uymayı Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. taahhüt etmektedir.kalker Ocak sahasında atık pil oluşması muhtemeldir. Ancak ciddi düzeyde olmayacaktır. Bu kapsamda tarih ve sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uymayı Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. taahhüt etmektedir. Proje Tanıtım Dosyasına esas faaliyet sahibi ALAGÖZLER KUM ÇAKIL TİC. VE SAN. A.Ş. ileilgili kurum/kuruluşlardan alınan veya alınacak gerekli tüm izinlerin birer örneğini Bartın Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne sunacaktır. Faaliyet sona erdikten sonra işletme yapılan alanlarda ıslah ve rehabilitasyon çalışmaları yapılacak ve arazinin mevcut arazi şartlarına en uygun hale getirilmesi sağlanacaktır. ÇED Gerekli Değildir Kararı alındıktan sonra İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne, Çevre İzninin alınması için gerekli müracaatlar yapılacaktır. Faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak revize edilen Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya yeniden kazandırılması Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Proje ile ilgili olarak işletme sahibi ALAGÖZLER KUM ÇAKIL 2872 sayılı Çevre Kanunu ve kanuna istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerine uymayı taahhüt etmektedir. İşletme Kapsamında tarih ve no lu Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu ve buna bağlı çıkarılan yönetmelik, tüzük ve genelgelere uyulacaktır. Projeye konu faaliyet kapsamında 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5491 sayılı Çevre Kanununda Değişiklik yapılmasına dair Kanunun ilgili maddeleri uyarınca hazırlanarak yürürlüğe girmiş ve girecek olan tüm yönetmelikler ile diğer mevzuat kapsamında çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi için gerekli her türlü izinler alınacak ve ilgili yönetmeliklere uyulacaktır. 71

72 Sonuç olarak; çevre ve insan açısından tüm tedbirler alınarak, mevcut ekolojik denge bozulmadan, yasal izinler ve kurumların belirttiği tüm önlemler alınarak, ilgili kanun ve yönetmeliklerin ilgili hükümlerine uyularak üretim yapılacaktır. Proje Tanıtım Dosyasında belirtilen tedbirler alınacak ve ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ile tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğine ile tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, tarih ve Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete deyayımlanrak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamıi Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan 1999/10 sayılı Genelge ve tarih ve sayılı Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerine, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine, 72

73 tarih ve sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak yürürlüğe giren Çevre Denetim Yönetmeliğine, 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünlerini Koruma Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren İşçi Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ile ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, 18/03/2004 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünlerini Koruma Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik ile tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Yer altı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği, 5/6/2002 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Makina Emniyeti Yönetmeliği ve İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, hükümlerine uyulacaktır. Söz konusu kalker ocağı kapasite artışı projesinde, yukarıda sayılan yönetmelik hükümlerine, ekte sunulan kamu kurum ve kuruluşların görüş ve kanaatlerine ve anlatılan diğer tedbirlere uyulması kaydıyla anılan yerde faaliyete geçmesinde sakınca olmadığı düşünülmektedir. 73

74 NOTLAR ve KAYNAKLAR 1) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Hakkında Yönetmelik, 2) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Hakkında Yönetmelik, 3) tarih ve sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği, 4) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, 5) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Su Kirliliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik, 6) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 7) tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 8) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazete, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete ve Tarih, Sayılı Resmi Gazete ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Hakkında Yönetmelik, 9) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 10) Tarih ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 11) Tarihli ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, 12) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, 13) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Motorlu Araçların Dış Gürültü Emisyonları Hakkında Yönetmelik, 14) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Atık Yağlar ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik, 15) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 74

75 16) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 17) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 18) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 19) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 20) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik, 21) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete deyayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 22) tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğine, 23) tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine 24) tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği 25) tarih ve sayılı Resmi Gazete deyayımlanrak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamıi Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğine 26) 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu, 27) 2872 Sayılı Çevre Kanunu, 28) 6831 Sayılı Orman Kanunu, 29) Çevre Bakanlığı Mevzuatı Cilt No: 1,2,3. 30) Hava Kirliliği Kontrolü ve Kontrolün Esasları, Doç.Dr.A.Müezzinoğlu (İZMİR), 31) İş Yerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Mevzuatı, A.Avcı (İstanbul,1998), 32) Bartın İl Çevre Durum Raporu, 2006, 33) Davis, P.H., , Flora Of TurkeyAndThe East Aegeanİslands, Vol.1-10, Edinburgh, 34) Ekim, T., Koyuncu, M., Vural, M., Duman, H., Aytaç, Z., Adıgüzel, N., 2000, Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı, Türkiye Tabiatını Koruma Derneği, Ankara, 75

76 . 35) Kiziroğlu, İ., 1993, TheBirds of Türkiye (SpeciesList İn Red Data Book), Türkiye Tabiatını Koruma Derneği, Ankara, 36) ATALAY, İ., 1994, Türkiye Vejetasyon Coğrafyası, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Yayınları, Bornova-İzmir, 37) Çevre ve Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü, Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı, Ankara, 38) Demirsoy, A., 2002, Genel Zoocoğrafya Ve Türkiye Zoocoğrafyası "Hayvan Coğrafyası", Ankara, 39) Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları Amfibiler, Çevre Bakanlığı, Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Ankara, 40) Zonguldak İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi iş birliği ile hazırlanmış olan Zonguldak ili Biyolojik Çeşitliği Kitabı, ) Bartın İl Çevre Durum Raporu, 2006, 76