ZÜBEYDE AMAK BROİLER İŞLETMESİ

Transkript

1 ZÜBEYDE AMAK BURSA İLİ, MUSTAFAKEMALPAŞA İLÇESİ ADAKÖY KÖYÜ, KÖKLÜK MEVKİİ,820 PARSELDE M2 LİK TAPULU ALANIN 2914,62 M2 LİK KAPALI KISMI Adres: Konak Mah. Yıldırım Cad. Yayla Sok. No:9/3 Nilüfer /BURSA Tel&Faks: & BURSA 2014

2 Proje Sahibinin Adı ZÜBEYDE AMAK Adresi Erikli Mah. 3. Emek Sk. No:2/3 Yıldırım/BURSA Telefon/Faks Numaraları / Projenin Adı Proje Bedeli Proje İçin Seçilen Yerin Açık Adresi : (İli, İlçesi, Beldesi, Mevkii) adet/periyot Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi ,00 TL Bursa ili, Mustafakemalpaşa ilçesi Adaköy Köyü, Köklük Mevkii, 5 Pafta, 820 No lu parsel, m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmı tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Projenin ÇED Yönetmeliği Kapsamındaki Yeri Ek-II Seçme, Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi; Madde 32 Hayvan Yetiştirme Tesisleri; ç) Kanatlı yetiştirme tesisleri [ (Bir üretim periyodunda adet ve üzeri tavuk (civciv, piliç, ve benzeri) veya eşdeğer diğer kanatlılar)(1 adet hindi = 7 adet tavuk)]," Projenin NACE Kodu Raporu Hazırlayan Çalışma Grubunun /Kuruluşun Adı Adresi Kümes Hayvanlarının Yetiştirilmesi (Tavuk, Hindi,Ördek, Kaz ve Beç Tavuğu Vb.) Yeşil Doğa Müh. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. Konak Mah. Yıldırım Cad. Yayla Sk. Avşar Apt. D:3 No:9 Nilüfer/BURSA Telefon / Faks Numaraları Tel: & Faks: Proje Tanıtım Dosyasının Sunum Tarihi 10/04/2014 1

3 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 2 ŞEKİLLER DİZİNİ... 5 TABLOLAR DİZİNİN... 5 PROJENİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ:... 6 BÖLÜM I PROJENİN ÖZELLİKLERİ... 7 A) PROJENİN VE YERİN ALTERNATİFLERİ (PROJE TEKNOLOJİSİNİN VE PROJE ALANININ SEÇİLME NEDENLERİ),... 7 GENEL BİLGİ... 7 ÜRETİM TEKNOLOJİSİ... 8 B) İŞ AKIM ŞEMASI, KAPASİTESİ, KAPLADIĞI ALAN, TEKNOLOJİSİ, ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI PROJENİN İŞ AKIM ŞEMASI PROJENİN KAPLADIĞI ALAN PROJENİN ÖMRÜ PROJE BEDELİ PROJENİN KAPASİTESİ, ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI VE ÇALIŞMA SÜRESİ ÜRETİMDE KULLANILACAK EKİPMANLAR C) DOĞAL KAYNAKLARIN KULLANIMI (ARAZİ KULLANIMI, SU KULLANIMI, KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ VB) ARAZİ KULLANIMI SU KULLANIMI KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ Ç) ATIK MİKTARI (KATI, SIVI,GAZ VE BENZERİ) VE ATIKLARIN KİMYASAL FİZİKSEL VE BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ SIVI ATIKLAR KATI ATIKLAR TEHLİKELİ ATIKLAR BİTKİSEL ATIK YAĞ

4 ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLER, AKÜMÜLATÖRLER VE ATIK PİLLER TIBBİ ATIKLAR EGZOZ EMİSYONU HAVA KİRLİLİĞİ GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİ D) KULLANILAN TEKNOLOJİ VE MALZEMELERDEN KAYNAKLANABİLECEK KAZA RİSKİ BÖLÜM II PROJE YERİ VE ETKİ ALANIN MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ A) MEVCUT ARAZİ KULLANIMI VE KALİTESİ TARIM ALANI ORMAN ALANI PLANLI ALAN SU YÜZEYİ DİĞER ALANLAR B) EK-V DEKİ DUYARLI YÖRELER LİSTESİ DİKKATE ALINARAK KORUNMASI GEREKEN ALANLAR FLORA VE FAUNA BÖLÜM III PROJENİN İNŞAAT VE İŞLETME AŞAMASINDA ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER SU KİRLİLİĞİ KATI ATIK AMBALAJ ATIKLARI TEHLİKELİ ATIKLAR ATIK YAĞLAR BİTKİSEL ATIK YAĞLAR AKÜMÜLATÖRLER VE ATIK PİLLER TIBBİ ATIKLAR EGZOZ EMİSYONU GÜRÜLTÜ HAVA KİRLİLİĞİ

5 NOTLAR VE KAYNAKLAR EKLER PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI PROJE ALANI VE YAKIN ÇEVRESİNİN MEVCUT ARAZİ KULLANIMINI DEĞERLENDİRMEK İÇİN; YERLEŞİM ALANLARININ, ULAŞIM AĞLARININ, ENERJİ NAKİL HATLARININ, MEVCUT TESİSLERİN VE EK-5 DE YER ALAN DUYARLI YÖRELER LİSTESİNDE BELİRTİLEN DİĞER ALANLARIN (PROJE ALANI VE YAKIN ÇEVRESİNDE BULUNMASI HALİNDE) YERLERİNE İLİŞKİN VERİLERİ GÖSTERİR BİLGİLER 1/25000 ÖLÇEKLİ HÂLİHAZIR HARİTA (ÇEVRE DÜZENİ PLANI, NAZIM, UYGULAMA İMAR PLANI, VAZİYET PLANI VEYA PLAN DEĞİŞİKLİĞİ TEKLİFLERİ, TOPOGRAFİK HARİTA) ÜZERİNE İŞLENEREK KISACA AÇIKLANMASI, JEOLOJİ HARİTASI VE DEPREMSELLİK Yer Bulduru Vaziyet Planı Topografik Harita Jeoloji Haritası Depremsellik Haritası Deprem Durumu TAPU, APLİKASYON KROKİSİ İL GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞ YAZISI BURSA VALİLİĞİ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞ YAZISI BURSA VALİLİĞİ İL KÜLTÜR TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞ YAZISI İMHA (ÖLÜ HAYVAN) ÇUKURU ACİL DURUM PLANI FOSSEPTİK PLANI GÜBRE ÇUKURU PLANI GÜBRE ARAZİ SÖZLEŞMESİ TAAHHÜTNAME VEKALETNAME İMZA SİRKÜSÜ RAPORU HAZIRLAYAN ÇALIŞMA GRUBU- İMZA SAYFASI KÖY YERLEŞİM ALAN SINIR HARİTASI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞ YAZISI

6 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil 1 Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi Proses İş Akım Şeması TABLOLAR DİZİNİN Tablo 1 Civciv koyulacak kümesin, kümes ve civciv seviye sıcaklıkları Tablo 2 Tesis içi kullanım Alanları Tablo 3 Makine&Ekipman ve Bina Amortisman Giderleri Maliyet Tablosu Tablo 4 Tesisin İnşaat ve Üretim Aşamasındaki Maliyet Giderleri Tablo 5 Proje Kapasitesi Tablo 6 Makine& Ekipman listesi Tablo 7 Tesiste Kullanılacak Hammadde Miktarı Tablo 8 Ross 308 Civciv ve Piliçlerin Karakteristik Günlük Su Tüketim Değerleri(210C'de lt/1.000 adet) Tablo 9 Su Kullanım Alanları ve Miktarları Tablo 10 Tesiste Oluşacak Atıksu Miktarları Tablo 11 Atıksu Oluşumundan Kaynaklı Yıllık Toplam kirlilik yükleri Tablo 12 Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği tablo 5.15 Sektör: Gıda Sanayii (Büyükbaş, Küçükbaş Hayvan Besiciliği ve Tavukhaneler) Tablo 13 Hafriyat Miktarı Tablo 14 Civciv ve Piliç Ağırlık ve Dışkı Miktarı Tablo 15 Kümes hayvanları cinsinden, hayvan yeri sayısını canlı hayvan kütlesine dönüştürme faktörleri Tablo 16 Ses Gücü Düzeyleri Tablo 17 Endüstri tesisleri için çevresel gürültü sınır değerleri Tablo 18 En Yakın Yerleşim Yerleri Nüfus Bilgileri Tablo 19 Proje Alanında Muhtemel Gürültü Kaynakları ve Gürültü Düzeyleri Tablo 20 Tüm Kaynaklardan Oluşacak Ses Seviyelerinin Mesafelere Göre Dağılımı Tablo 21 Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak Emisyon Faktörleri GRAFİKLER DİZİNİ Grafik 1 Asgari Mesafe Eğrisi Grafik 2 Faaliyet Esnasında Gürültü Dağılımı

7 Projenin Teknik Olmayan Özeti: Proje Sahibi Adı : Zübeyde Amak Broiler İşletmesi. Adresi : Erikli Mah. 3. Emek Sk. No:2/3 Yıldırım/BURSA Tel : Faks : - Projenin Adı : Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi Proje İçin Seçilen Yerin Adı, Mevkii : Bursa ili, Mustafakemalpaşa İlçesi, Adaköy Köyü, Köklük mevkii 820 No lu parselde m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmı Projenin Tanımı ve Amacı : Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesi Adaköy Köyü Köklük mevkii 820 No lu parselde, Zübeyde Amak Broiler İşletmesi adına, m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/dönem Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi" yapılması planlanmaktadır. Zübeyde Amak Broiler İşletmesi tarafından işletilecek olan Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi projesi kapsamında oluşan ve oluşacak çevresel etkilerinin değerlendirilmesi, olumsuz etkilerin tespit edilerek önlenmesi yada çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi çalışmalarını içermektedir. Proje Tanıtım Dosyasını Hazırlayan Kuruluş Adı : YEŞİL DOĞA MÜHENDİSLİK DANIŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. Adresi : Konak Mah. Yıldırım Cad. Yayla Sk. No:9 Avşar Apt. Nilüfer /BURSA Telefon : Faks : [email protected] Dosyanın Hazırlanış Tarihi : NİSAN

8 BÖLÜM I PROJENİN ÖZELLİKLERİ a) Projenin ve yerin alternatifleri (proje teknolojisinin ve proje alanının seçilme nedenleri), Genel Bilgi Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesi Adaköy Köyü, Köklük mevkii 820 No lu parsel alan dahilinde m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/dönem Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi" faaliyetinin yürütülmesi planlanmaktadır. Proje kapsamında tesiste metrekareye düşen tavuk miktarı Avrupa Birliği Üyelik Öncesi Yardım Fonu (IPARD) tarafından belirlenen arası tavuk olarak ayarlanmıştır. Bu kapsamda tesiste metrekareye tavuk düşecek şekilde belirlenmiş ve proje IPARD tarafından onaylanmıştır. Yapılması planlanan faaliyet kapsamında Zübeyde Amak Broiler İşletmesi adına kayıtlı yukarıda parsel numaraları verilmiş olan m 2 yüzölçümüne sahip Arazi üzerine adet/periyot Etlik Piliç yetiştirme maksadıyla 2 adet kapalı kümes inşası planlanmaktadır. Proje sahasının yerini gösteren Yer Bulduru Haritası, Topografik Haritası Ek 2 de sunulmuştur. Söz konusu proje alanı " Marjinal Tarım Alanlarında " kalmaktadır. (Bkz Ek 2) Proje alanının 670 m Kuzeybatısında Adaköy Köyü, 1475 m güneybatısında Taşköprü Köyü, 2.5 km güneydoğusunda Kosova Köyü ve 13 km doğusunda Mustafakemalpaşa İlçesi bulunmaktadır. Ulaşım güzergahı açısından bakıldığında ise proje alanının; 310 m güneyinde D-573 Bursa-Balıkesir karayolu ve 90 metre güneyinde ise Adaköy Köy yolu bulunmakta olup proje alanını gösterir Yer Bulduru Haritası Ek 2'de yer almaktadır. 7

9 Söz konusu faaliyet ile ilgili olarak; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, Ek-II Seçme, Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi; Madde 32 Hayvan Yetiştirme Tesisleri; ç) Kanatlı yetiştirme tesisleri [ (Bir üretim periyodunda adet ve üzeri tavuk (civciv, piliç, ve benzeri) veya eşdeğer diğer kanatlılar)(1 adet hindi = 7 adet tavuk)]," maddesi kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle Proje Tanıtım Dosyası hazırlanmasına karar verilmiştir. Üretim Teknolojisi Kasaplık et tavukçuluğunda üretim süresinin çok kısa olması, birim alanda yoğun üretim yapılabilmesi, yemin ete dönüşme oranının yüksek olması, iş gücünün diğer tarımsal işletmelere nazaran daha düşük olması, kırmızı etle kıyaslandığında tavuk etinin ucuz, kolesterol ve yağ oranının düşük, sindirimi kolay, besin değeri açısından iyi bir protein kaynağı olması nedeniyle etlik piliç eti üretimi hayvancılık sektöründe özel bir önem arz etmektedir. Tesis içerisinde bulunan kümesler ilk aşamada basınçlı suyla ardından ise dezenfektanlı su ile yıkanacaktır. Kümes kurumaya bırakılacaktır. Civcivler kümese alınmadan bir hafta önce kümeslerin hazırlanması, bakım ve temizliği yapılıp, kontrolleri tamamlanaaktır. Kuşların ve farelerin kümese girmeleri önlenecektir. Bu kapsamda tesis genelinde belirli periyotlarda ilaçlama yapılacaktır ilaçlama yapacak firmanın gerekli kurumlardan izin/lisans almış olmasına dikkat edilecektir. Kümesler kapalı tutulacaktır. Radyanların çalışıp çalışmadığı kontrol edilecektir. Civcivler kümese gelmeden 24 saat önce kümes sıcaklığı ayarlanacaktır. Kümesin girişine; toplam civciv adedini, ölen civciv adedini, yem tüketimini, aşılamaları, kullanılan ilaçları yazmak için kümes kontrol kartı konacaktır. Kümes zeminine önceden toz kireç serpilecektir. Daha sonra kümese, altlık olarak 5-10 cm kalınlığında talaş veya saman serilecektir. Altlığa konulacak talaşın iri planya talaşı olması ve reçinesiz olması istenir. Talaşın içinde yabancı maddeler (naylon 8

10 kırpıntısı, tel parçası, taş vs.) olmamasına dikkat edilecektir. Altlık hafif olacak ve nem oranı % 20 civarında olacaktır. Yemlik ve suluklar temizlenecek ve dezenfektanlı su ile güzelce yıkanacaktır. Civciv suluklarının akıtmazlık kontrolleri yapılacaktır. Sulukların her biri sökülecek, parçaları teker teker elden geçirilecek, pas tutmuş metal parçalar gaz ile temizlenip hafifçe yağlanacaktır. Bilhassa yağlar kontrol edilecektir. Kümesin su deposu da temizlenecektir. Civcivlerin sıhhatli ve zayiatsız büyümeleri için onlara sıcaklık temin eden gereçlerin olması lazımdır. Bunlarda radyanlardır. Radyanlar yere çok yaklaştırılmamalıdır. Radyanların yerden yükseklikleri genelde bir insan boyunda olmalıdır. Radyan civarındaki ahşap kısımlar korunmalıdır.altlık ve çevredeki eşyaların ateş alıp yangın çıkarabileceği unutulmamalıdır. İlk günlük civcivleri ısı merkezlerinde yemlik ve suluk civarında tutabilmek için her civcive 3-3,5 m çapında ve cm yüksekliğinde karton ve duralitten daireler hazırlanacaktır. Daireler içine isabet eden alanlarda altlıkların üzerinin kağıtla kaplanması belirli bir süre için yararlıdır. Civciv büyütme daireleri 15 günden sonra kaldırılacaktır. Isı civciv sırt seviyesinde C arasında olacaktır. Isı her hafta 3 0 C düşürülerek kesime yakın C lik sıcaklığa getirilecektir. Civcivlerin ve yemin güvenilir kaynaklardan temin edilmesi önemlidir. Civcivler Tarım Bakanlığı nca ruhsatlandırılmış ve sertifikalandırılmış damızlık işletmelerinin kuluçkahanelerinden temin edilecektir. Yem Tarım Bakanlığı nca ruhsatlandırılmış yem fabrikalarından temin edilecektir. Ayrıca yemler et tavukçuluğu için gerekli protein ve enerjiyi ihtiva etmesine dikkat edilecektir. Yetiştiricilik için civciv ve piliç döneminde bakım, besleme ve büyütme teknikleri önem taşır. Kuluçkadan yeni çıkan civcivler, çevre koşullarına oldukça duyarlıdır. Bu nedenle ve özellikle ilk haftalarda özel bakım isterler. Civcivleri getiren aracın çiftliğe girerken mutlaka dezenfekte edilmiş olmasına dikkat edilecektir. Civcivlerin taşındığı kutular yıkanabilir maddelerden değilse derhal imha edilecek, 9

11 civcivler ısıtıcıların yanına yavaş bırakılacaktır. Etlik civciv ve piliç yetiştirilmesi için temiz ve uygun bir ortam gerekir. Bu ortam; sıcaklık, aydınlatma, havalandırma, rutubet, sıklık gibi faktörlerden oluşacaktır. Etlik piliçlerin enerji ihtiyacı fazladır. Civciv kümese alınır alınmaz ilk 3 saatte %8,5-%10 luk şekerli su verilecektir. İçme sularına uygun vitaminler katılacaktır. İyi bir yetiştirici, kümesine koyacağı civcivlerin sayısını, vereceği zayiatı da düşünerek yer ihtiyacını iyi hesaplamak zorundadır. Pek çok yetiştirici sıkışık yetiştirme sonucunda bir örnek olmayan bir sürü elde etmektedir. Piliçler sıkışık olarak bulundurulmamalıdır. Kalabalık kümeslerde gelişme yavaşlar, ölümler artar. En uygunu kesim çağında m 2 ye adet piliç çıkışı olacak şekilde kapasite belirlenmesidir Kümesteki hayvanlar kalabalıklaştıkça o kümesten yıl boyu daha fazla ürün elde etmek mümkün olmakta; ancak, verim düzeyi düşmekte ve kayıplar artmaktadır. Bu nedenle, kümeslere konacak hayvan sayısı bir yandan mümkün olduğu kadar fazla piliç yetiştirmeyi amaçlarken, öte yandan da verimi çok düşürmemeli, kayıpları arttırmamalı, ölüm oranını artırmamalı, büyümeyi azaltmamalı ve göğüste yaralanmalara sebep olmamalıdır. Bu yüzden metrekareye düşen tavuk miktarı arasında alınmıştır. Yem ve Su İhtiyacı; Civcivler kuluçkadan çıktıktan en geç saat sonra yem yemeye ve su içmeye başlamış olacaktır. Bu süre ne kadar kısa olursa civciv zayiatı o kadar az olur. Civcivlere ilk günlerde el sulukları ile su, el yemlikleri ile yem verilecektir. Suluklara günde iki kez taze su konulacaktır. Daha sonra günde bir defa yeterlidir. Civcivlerin ilk haftasında civciv başına 2 cm, 15 günden sonra 2,5 cm suluk kenar uzunluğu hesap edilir. Yedi günlüğe kadar her 20 civciv için bir civciv suluğu da bulundurulacaktır. Su sıcaklığının derece olması sağlanacaktır. Civciv yemlikleri plastik ise hayvana bir yemlik yeterli olacaktır. Sıcaklık; Tavuklar sabit vücut ısısına sahip hayvanlar olup, ter bezleri olmadığından vücut ısılarını çevre ısısına uyduramazlar. Bunun için kümes ısısının fazla farklılık göstermemesi gerekir. Kümesin ısısı perde sistemi ile alan daraltılarak soba veya 10

12 radyanlar kullanılarak sağlanacaktır. Tablo 1 Civciv koyulacak kümesin, kümes ve civciv seviye sıcaklıkları Yaş Oda Sıcaklığı Civciv Hafta C C Havalandırma İhtiyacı; Tavukların ter bezi yoktur. Vücuttaki su; idrar ve solunum yoluyla atılır. Onun için kümesin nemi artar, havası bozulur. Kümeste amonyak kokusu oluşur. (Bu koku genizde yanma, gözlerde yaşarma yapar.) Civcivlerin kümese geldiği ilk iki gün hava bacaları ve pencereler kapalı bulunacaktır. 3 günden sonra, koku hissedilince havalandırma yapılacaktır. Havalandırma, kümes sıcaklığını bozmayacak şekilde dikkatlice yapılacaktır. Havalandırma sırasında civciv ve piliçler üzerinde hava cereyanı olmamasına dikkat edilecektir. Tamamen kapalı kümeslerde, termostatlı vantilatörler havalandırmayı sağlayacaktır. Açık kümeslerde perde ve kepenkler günde birkaç kez açılıp kapatılacaktır. Civcivler 2-3 haftalık olunca perdeler kaldırılacaktır. Hava giriş delikleri öbür duvara açılacaktır. 12 metreden geniş kümeslerde her iki duvara da vantilatör konacaktır. Rutubet; Kuru havada tozuma olur. Kümesin havası tozlanır. O zaman duvarlara su püskürtülecektir. Böylece nem oranı artacaktır. Kümeste rutubetin % 60 olması iyidir. Fazla nemli olması ise zararlıdır. Özellikle altlığın rutubeti çok önemlidir. Hayvanların altının ıslak olması tavsiye edilmez. Bir çok hastalık altlıkla bulaşır. Bu yüzden hayvanlarınaltının ıslak olmaması için çok titiz davranılacaktır. Aydınlatma; Etlik civciv ve piliçlerin daha kısa bir zaman içerisinde büyümelerini sağlamak için aydınlatma gereklidir. Işık şiddeti ilk 10 gün m 2 ye 4-5 watt, daha sonra m 2 ye 2-2,5 watttan fazla olmayacak ve kümesin her yerinde eşit bir aydınlatma yapacak kadar olacaktır. Ampullerin yerden yüksekliği 2 metre civarında olacak ve düşük wattla çok ampulle aydınlatma tercih edilecektir. Elektrik 11

13 kesilmelerinde yığılmaların önlenmesi için alıştırma amacıyla; geceleri 1 saatlik karartma dışında tam aydınlatma uygulanacaktır. Bu karartma esnasında gaz feneri ve gaz lambası veya düşük wattlı mavi boyalı tek bir ampul yakılacaktır.. Etlik Piliçlerin Beslenmesi; Etlik piliçler çabuk ve fazla yem tüketirler. O yüzden çabucak da gelişirler. Hayvan büyüdükçe kazanacağı canlı ağırlığa göre yem tüketimi de artar. En kısa sürede, en hızlı büyümeyi sağlamak için serbest yemleme uygulanacaktır.. Hayvanların bakımı, beslenmesi, ilaçlanması, ölümü, hastalığı, ile ilgili hususlarda Gıda, Tarım ve hayvancılık Bakanlığının ilgili yönetmeliklerine göre işlem yapılacaktır. Projenin Alanının Belirlenmesi Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesi Adaköy Köyü Köklük mevkii 820 No lu parsel alan dahilinde m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/dönem Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi" faaliyetinin yürütülmesi planlanmaktadır. Tavukçuluğun gelişmiş olduğu ülkelerde, özellikle etlik piliç üretiminde üretim bir entegrasyon sistemi içerisinde yürütülmektedir. Entegrasyon sistemi, büyük bir şirketin, gerektiğinde ıslah da dâhil olmak üzere, üretim, kuluçka, kesim ve yem üretimini de kendi bünyesinde sağlayacak şekilde organize olması biçiminde tasarlanmalıdır. Bu durumda entegre şirket, varsa kendi ıslah işletmesinden, yoksa dışarıdan satın alacağı üretim materyali ile üretim sağlayacaktır. Kuluçkalık yumurtaları ve onlardan da civcivleri üretir. Bu civcivleri kendisi ile yetiştiricilik sözleşmesi imzalayan yetiştiricilere verir. Yetiştiricilere kendi ürettiği yemi de vermektedir ve teknik hizmet sağlamaktadır. Yetiştirme dönemi sonunda üretilen hayvanları kendi kesimhanesinde keser ve pazarlar. Sözleşme koşullarına göre yetiştiricinin gelir ve gideri hesaplanır ve kar kendisine ödenir. Sözleşmeli hayvancılık modeli ile daha ucuz yem, daha ucuz beyaz et ve mamulü elde edilirken, işlenmiş ürünlerle de daha geniş bir pazara hitap eden önemli bir sektör ortaya çıkacaktır. Sosyo-ekonomik ve kültürel değişimler ile birlikte, bölgede istihdama ve ülke ekonomisine katkı sağlanacaktır. Sosyo-ekonomik ve kültürel değişimlerin olumlu yönde etkilenecektir. Tesis bünyesinde işletme ve inşaat işleri süresince toplam 5 personel 12

14 istihdam edecek olup çalışan personelin ailelerinin olduğu düşünülürse ortalama bir aile 4 fertten meydana geldiği varsayılırsa toplamda 20 kişinin geçimini sağlayacağı düşünülebilir. Proje yerinin faaliyet sahibinin mülkiyetinde olması ve piliç yetiştirme şartları için uygun bölgede bulunması ve bölgede etlik tavuk yetiştiriciliğinin yaygın olması yatırımın bu alanda yapılacak olmasının en önemli nedenidir. Bu nedenlerden ötürü proje yeri ve teknolojisi için herhangi bir alternatif söz konusu değildir. b) İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, Teknolojisi, Çalışacak Personel Sayısı Projenin İş Akım Şeması Tesise ait iş akım şeması şekil-1 'de yer almaktadır. KÜMESLERDE DEZENFEKSİYON VE HAZIRLIK CİVCİV GİRİŞİ GETİRİLEN CİVCİVLERİN ÖNCEDEN HAZIRLANMIŞ KÜMESLERE YERLEŞTİRİLMESİ CİVCİVLERİN KÜMESLERDE 6 HAFTA SÜRE İLE BAKIMI GÜRÜLTÜ KATI ATIK ATIK SU KOKU KÖMÜR KÜLÜ ÖLÜ PİLİÇ DIŞKI ALTLIK KARIŞIMI KOKU ATIKSU KONTAMİNE AMALAJ PİLİÇLERİN KESİM İÇİN TRANSFER KAFESLERİNE YÜKLENMESİ PİLİÇLERİN ARAÇLARLA ANLAŞMALI FİRMA KESİMHANESİNE GÖNDERİLMESİ KÜMESLERİN BİR SONRAKİ DÖNEM İÇİN TEMİZLİK VE DEZENFEKSİYONUN YAPILMASI KÜESLERİN YENİ CİVCİVLER İÇİN HAZIRLANMASI 13 AYDINLATMA HAVALANDIRMA ISI YEM SU

15 Şekil 1 Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi Proses İş Akım Şeması Etlik piliçlerde üzerinde önemle durulan performans özellikleri; Canlı ağırlık Yem tüketimi Yemden yararlanma oranı Yaşama gücü Kesim randımanıdır. Canlı ağırlık artışı örnekleme yoluyla her hafta yapılan canlı ağırlık tartımlarıyla tespit edilir. Mevsim, kümes koşulları, yerleşim sıklığı, yem kalitesi ve sağlık koşulları canlı ağırlık artışında en önemli etkenlerdir. Etlik piliçlerde büyüme hızı başlangıçta yavaş, sonra hızlı ve sonra tekrar yavaş olacak şekilde gerçekleşir. Erkekler dişilere göre daha hızlı büyür ve kesim ağırlığına dişilerden 4 gün önce ulaşırlar. Sonraki yaşlarda canlı ağırlıkları dişilere göre daha fazladır. Etlik piliçlerde sürü düzeyinde performans değerlendirmelerini yapmak amacıyla bazı indeksler geliştirilmiştir. Bu indeksler genelde yukarıdaki performans değerlerine göre belirlenmektedir. 6 Haftalığa kadar beslenen etlik piliçler anlaşmalı olan firmalara gönderilmek üzere hazırlanır. Piliçlerin nakliyesinde her iki tarafı açık olan, bu amaçla monte edilmiş kamyonlar kullanılır. Kamyon yüklendikten sonra bekletilmeden kesimhaneye hızla ulaştırılır. Boşaltılan kümesler diğer üretim dönemi için hazırlanır. İki üretim dönemi arasında 14

16 yeterli temizlik ve dezenfeksiyon uygulanır ve kümesin bir-iki hafta boş bırakılması sağlanır. Tesiste haşere oluşumunu önlemek açısından belirli aralıklarla yetkili firmalar tarafından kümeslerde ve tesisin diğer kısımlarında ilaçlama yaptırılacaktır. Projenin Kapladığı Alan Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesi Adaköy Köyü Köklük mevkii 820 No lu parselde m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/dönem Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi" faaliyetinin yürütülmesi planlanmaktadır Tesis içerisinde yer alacak olan 37.6 m 2 ' lik 2 adet Kalorifer Dairesi, 60,90 m 2 ' lik 1 adet İdare Odası da yapılması planlanmaktadır. Ayrıca tesis bünyesi içerisinde Fosseptik Çukuru(Ek 11), İmha Çukuru (Ölü Hayvan Çukuru Ek 9) ve Gübre Çukuru (Ek 12) yer alacak olup bunlara ait planlar tesisin genel vaziyet planında (Ek 2) yer almaktadır. Gübre çukuru Ebatları = 7.296m*10m=72.96 m 2 İmha Çukuru Ebatları = 3.85m*3m =11.56 m 2 Fosseptik Çukuru = 3*2*1= 6 m 3 Tablo 2 Tesis içi kullanım Alanları Ünite Adı Kullanım Alanları (m 2 ) Kümes-I 1344 Kümes-II 1344 Kalorifer Dairesi 75.2 İdari Odası 60,90 Gübre Çukuru İmha (Ölü Hayvan) Çukuru Fosseptik Çukuru 6 Toplam Kapalı Alan 2914,62 Tüm Ünite Alanları 2.914,62 15

17 Projenin Ömrü Faaliyet ünitelerinin tamamının ekonomik ömrü 30 yıl olarak planlanmıştır. Ancak üretimde kullanılacak ekipmanların ömürleri dolduğunda ekipmanlarda değişiklik yapılacak yada periyodik olarak bakımı yaptırılmak suretiyle faaliyet devam edecektir. Ayrıca faaliyet; proje alanı ve etrafına, iş istihdamı yönünden, çevre yönünden, sağlık yönünden, vb. faydalı olduğu sürece devam edecektir. Proje Bedeli Tesiste kullanılacak olan makine&ekipman ve diğer giderlere ait maliyet hesaplanmış olup; İşçilik ve Personel Giderleri Tesis bünyesinde çalıştırılacak olan işçi-personel giderleri de söz konusu olacaktır. Kümeslerin temizlik döneminde çalışacak işçiler için günlük ödeme yapılacak olup ekstra 2 eleman için 6 periyotta toplam gider: Tesiste çalıştırılacak daimi personele ait giderler; 900TL/Ay.Kişi*3 Kişi*12 Ay/yıl = TL/Yıl Geçici Personel Giderleri; 100TL/Kişi* 2 Kişi*6 Periyot/Yıl = TL/Yıl Çalışan Personele ait Sosyal Güvenlik Kurumu giderleri; 405TL/Ay.Kişi*3 Kişi*12 Ay/Yıl = TL/Yıl Toplam İşçi-personel giderleri TL olacaktır. Elektrik Giderleri 16

18 Kümeslerde ilk günlerde (1-7 gün) 23 saat aydınlatma uygulanacaktır. 21. Güne kadar günde 6 saat karartma, 21. Günden sonra ise 22 saatlik aydınlık ve bu dönemden sonra 2 saat karanlık dönem uygulanması planlanmaktadır. Bu amaçla ilk hafta 2-2,5 watt/m 2, ikinci hafta başından kesim yaşına kadar ise 0,75-1 watt/m 2 ışık kullanılması söz konusudur. Bu durumda kullanılacak elektrik tüketimi; 1-7 gün : 23 sa/gün * 7 gün * 2 watt/m 2 * 2688 m 2 = kwh gün : 18 sa/gün * 14 gün * 0,75 watt/m 2 * 2688 m 2 = kwh gün : 22 sa/gün * 21 gün * 0,75 watt/m 2 * 2688 m 2 = kwh Toplam = 2.305,464 kwh olacaktır.tesiste aydınlatmadan kaynaklanan yıllık elektrik tüketimi ise; 2.305,464 kwh /dönem * 6 dönem/yıl = ,784 kwh/yıl olacaktır. Tesiste bulunan tüm elektrikli ekipmanların çalıştırılması ve aydınlatılma ile birlikte tesisin yıllık elektrik kullanımı yaklaşık kwh olması düşünülmektedir. Bu durumda bu miktarda elektriğin firmaya yıllık maliyeti; 0,75688 TL/kWh* kwh TL olması düşülmektedir. Yakıt Giderleri Tesiste sıcak hava sağlanacak olup 2 adet kümesin ısıtılmasında kömür kazanı kullanılacaktır. Bu sebepten dolayı tesiste kömür giderleri söz konusu olacaktır. Bir yılda toplam 6 dönem etlik piliç yetiştirileceği, bunun 2 döneminin yaz aylarına denk geleceği düşünülürse bu aylarda kümesleri ısıtma ihtiyacı olmayacaktır. Kümes başına kg ortalama kömür yakılması muhtemeldir. Kullanılacak olan kömürün Bursa İl 17

19 MÇK kararlarına uygun olacağını beyan ve taahhüt ederiz. Yıllık Kömür Kullanımı = 1 kümes* Kömür Kullanımı* 4 dönem/yıl *kümes sayısı Yıllık Kömür Kullanımı = 1* kg/dönem*4 dönem/yıl * 2 Yıllık Kömür Kullanımı =84 ton/yıl Tesiste kullanılan kömürün maliyetinin 165,2 TL/ton olacağı düşünülürse tesis için kömür maliyeti; 165,2 TL/ton*84 ton/yıl TL olacağı düşünülmektedir. Altlık Giderleri Tesiste bulunan kümeslerde altlık kullanımı söz konusu olmaktadır. Kullanılan toplam altlık miktarı; Tesiste kullanılacak birim altlık miktarı : 4,10 kg/m 2 Tesiste kullanılacak toplam kümes alanı : 1344 *2 =2688 m 2 Tesiste bir yıldaki periyot sayısı Tesiste yıllık altlık kullanımı : 6 periyot/yıl : 4,10 kg/m 2 *2688m 2 *6periyot/yıl*1ton/1.000 kg Tesiste yıllık altlık kullanımı maliyeti : 67 ton/yıl olacaktır. altlık maliyeti; Tesiste kullanılan altlık maliyetinin 60 TL/Ton olacağı varsayılarak tesis için yıllık 60 TL/Ton * 67 ton/yıl =4.020 TL olacaktır. Makine&Ekipman ve Bina Amortisman Giderleri 18

20 Planlanan faaliyet kapsamında 2 adet toplamda 2688 m 2 tavuk kümesi, 60,90 m 2 idari odası, 75.2 m 2 kalorifer dairesi, gübre çukuru m 2, Fosseptik Çukuru 6 m 2 betonarme yapıda kullanımı söz konusu olacaktır. 50TL/m 2 * 2914,62 m TL Tablo 3 Makine&Ekipman ve Bina Amortisman Giderleri Maliyet Tablosu Hammadde ve Ekipmanlar Birim Fiyatı Yaklaşık Toplam Adet (TL) Maliyet (TL) Etlik Civciv 1, Tavuk Kümesleri yapım imalatı 50 TL/m 2* 2914,62 1 m Ana Yem Grubu TL Yem Helezonu Hattı ve Motoru $ Nipel Suluk Hattı ve Rediktörü 30 TL(1 m'lik 60 m kümes uzunluğu ) *138 Havalandırma Fanı *90 Fan 106,2 TL *240 Su Peti 80 TL Kazan (Soba) TL Jeneratör (Kümesler İçin Ortak Kullanım) TL Diğer İnşaat Giderleri TL TOPLAM ,00 TL Bakım Onarım Giderleri: İşletmede Bakım ve Onarım Giderleri olarak, kullanılan makine ve ekipman maliyetinin % 5'nin harcanacağı öngörülmekte olup yıllık bakım onarım giderleri; (75.532TL TL)*0, TL olması düşünülmektedir. Tablo 4 Tesisin İnşaat ve Üretim Aşamasındaki Maliyet Giderleri Yapılacaklar İşçilik ve Personel Giderleri Elektrik Giderleri Yakıt Giderleri Maliyet Giderleri TL/Yıl TL TL 19

21 Altlık Giderleri Makine&Ekipman ve Bina Amortisman Giderleri Bakım-Onarım Giderleri TOPLAM TL ,00 TL TL ,00 TL Projenin Kapasitesi, Çalışacak Personel Sayısı ve Çalışma Süresi Proje kapsamında etlik piliç yetiştirme tesisinde daimi olarak 3 personel çalışacak olup tavuk kümeslerinin her periyotta temizlik yapılacak olup her periyotta 2 işçi gündelik olarak çalıştırılacaktır. Yıllık 6 periyot çalışılması planlanmakta olup her periyodun sonunda 1 gün temizlik yapılacaktır. Toplamda 2 personel yılda 8 gün çalıştırılacaktır. Tablo 5 Proje Kapasitesi Tapu Bilgileri Planlanan Kapasite Yıl içerisinde Toplam Faaliyet Süresi Çalışan Personel 820 No lu parsel adet/periyot Etlik Piliç Üretimi 6 dönem*45 gün= 270 gün Daimi 3 Personel Temizlik Aşamasında 2 Personel Üretimde Kullanılacak Ekipmanlar Tesiste kullanılacak olan makine & ekipmanlar tablo 6 de yer almaktadır. Tablo 6 Makine& Ekipman listesi Makine&Ekipman Adet Ana Yem Grubu 2 Yem Helezonu Hattı ve Motoru 2 Nipel Suluk Hattı ve Rediktörü *138 Havalandırma Fanı 4 90*90 Fan 2 160*240 Su Peti 4 Kazan (Soba) 2 Jeneratör (Kümesler İçin Ortak Kullanım) 1 Tesiste 1 kg ağırlık kazancı için ortalama 2,25 kg yem tüketimi öngörüldüğünde, 2 kg canlı ağırlı için üretim dönemi boyunca piliç başına düşen ortalama yem tüketimi 2,25*2=4,5 kg olarak hesaplanmıştır.bir piliç 4,5 kg yem tüketeceği düşünülürse bir üretim periyodunda(35-45gün) piliç ortalama ton/periyot yem tüketecektir. 20

22 Tablo 7 Tesiste Kullanılacak Hammadde Miktarı Hammadde Birim Miktar Civciv Adet/Periyot Yem Ton Talaş Ton 68 c) Doğal Kaynakların Kullanımı (Arazi Kullanımı, Su Kullanımı, Kullanılan Enerji Türü vb) Bursa ili,mustafakemalpaşa İlçesi Adaköy Köyü, Köklük Mevkii, 820 No lu Parsel mevkiinde Zübeyde Amak Broiler İşletmesi tarafından m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/dönem Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi" projesi yapılması planlanmakta olup üretim kapsamında, arazi, enerji, su vb. gibi doğal kaynakların kullanımı söz konusu olacaktır. Arazi Kullanımı Bursa ili,mustafakemalpaşa İlçesi Adaköy Köyü, Köklük Mevkii, 820 Nolu Parsel mevkiinde Zübeyde Amak Broiler İşletmesi tarafından m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/periyot Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi " yapılması planlanmaktadır. Kullanılması planlanan arazi; "Marjinal Tarım arazileri" içerisinde kalmaktadır (Bkz. Ek-2). Proje alanının tamamı faaliyet sahibi Zübeyde Amak adına olup Tapu Ek- 3'de olarak verilmiştir. Tesis arazisi faaliyet sahibine ait tapulu alanda yer almaktadır (Bkz Ek-1). Tesise ait topografik harita ve jeoloji haritası Ek 2 de verilmektedir. Proje alanında yapılması planlanan Etlik piliç yetiştirme tesisine ait kurum görüşleri; -06/03/2014 tarih ve 4832 sayılı Bursa Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 6'da verilmektedir. 21

23 -13/03/2014 tarih ve 998 sayılı Bursa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 7'de verilmektedir. - 07/04/2014 tarih ve sayılı Bursa Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 5'de verilmektedir. Su Kullanımı Tesiste personelin ve Etlik Piliç yetiştirilmesinde su kullanımı söz konusu olacaktır. Çalışan personelin kullanma suyu İdari bina temizliği ve tesis etrafında yer alacak olan yeşilliklerin sulanması Dönem sonlarında kümeslerin temizliği Havalandırma pedlerine eklenecek su Etlik piliçlerin içme suyu Proses Amacıyla Su Kullanımı: Proje alanında, idari bina temizliği için günlük yaklaşık olarak 0,5 m 3 su kullanımı olması öngörülmektedir. Tesis etrafında yer alacak olan yeşilliklerin sulanması için 0,5 m 3 /gün su tüketimi olması öngörülmektedir. Tesiste içme suyu olarak kullanılacak olan sular damacanalarla temin edilecektir. Kullanma ve civcivlerin ihtiyacı olan sular ise temiz su taşıma yetki belgesi olan tankerler yardımıyla tesis alanına taşınarak depolanacaktır. İşletme aşamasında civciv ve piliçlerde su tüketimi canlı ağırlık, çevre sıcaklığı, yaş, yem yapısı vb. şartlara göre değişim göstermektedir. Civciv ve piliçlerin tip ve yaşlarıyla çevre sıcaklığına bağlı olarak su tüketim "değerleri Tablo 8'de verilmektedir. Tablo 8 Ross 308 Civciv ve Piliçlerin Karakteristik Günlük Su Tüketim Değerleri(210C'de lt/1.000 adet) 22

24 Yaş (Gün) Tabaksız Nipel Suluk Tabaklı Nipel Suluk Çan Tipi Suluk Sıcak havalarda fazla su içmek, bazı problemlere neden olabilir. Çoğu kafes sistemlerinde gübrenin toplanması ve atılması problem olduğundan gübre ile atılan fazla su havalandırma sorunlarına neden olabilir. Su, hayvanların büyüme ve gelişmesi için gerek duyduğu en önemli besin maddesidir. Sürüde su miktarı bakımından bir kısıtlama yapılmamalıdır. İlk günlerde 1000 civciv için 40 cm çapındaki 5-6 Çan tipi suluk ve cm çapındaki mini suluk yeterli olmaktadır. Özellikle ilk 24 saat civcivlerin daha rahat ve kolay su içebilmeleri için suluklar üniform bir şekilde yerleştirilmelidir (iki suluk arası mesafe1 m'yi geçmemelidir). Civciv döneminde sıcaklığın yüksek olması nedeniyle açıkta olan sudaki bakteri gelişiminin hızlanabileceği unutulmamalı, hayvanlara sürekli temiz ve taze su sağlanmalıdır adet/ periyot Etlik Piliç Yetiştirme Tesisinde piliçlerin günlük toplam su tüketimi ortalama; Q Tavuk İçme = q*n Burada; Q Tavuk İçme = Etlik Piliçlere Verilecek Günlük İçme Suyu (m 3 /gün) q= Birim su Tüketimi (m 3 /tavuk.gün) N= Tavuk Sayısı Civciv Piliç (0-3 haftalık) Su Tüketim Miktarı: Civcivlerin günlük 85 ml su tüketeceği düşünülürse; Q Tavuk İçme = 0,000085m 3 /tavuk.gün* tavuk=3,57 m 3 /gün olacaktır. 23

25 Etlik piliç (3-6 Haftalık) Etlik piliçlerin 632,4 ml su tüketeceği düşünülürse; Q Tavuk İçme = 0, m 3 /tavuk.gün* tavuk=26,56 m 3 /gün olacaktır. Günlük Toplam su tüketim miktarı 30,13 m 3 /gün olması beklenmektedir Kümeslerde kümes havasının soğutulması ve havalandırma amacıyla yaz aylarındaki dönemlerde kullanılan pedler içinde su kullanımı olacaktır. Soğutma sisteminde yaz aylarında(90 gün) günlük ortalama 9 m 3 su, toplam yıllık 810 m 3 su kullanımı olması muhtemeldir. Tüm yıl için ortalama olarak düşünüldüğünde günlük 3 m 3 pedlerde su kullanımı olması beklenmektedir. Tesis içerisinde yer alan kümeslerin temizliği öncelikle kuru olarak yapılacak olup her dönem sonunda dışkı ile karışık altlık malzemesinin çıkarılması ve sonrasında dezenfektan malzeme yıkanması sağlanacaktır. Yıkama tazyikli su ile mümkün olduğu kadar C sıcaklığa varan su da yapıldığında su tüketimi minimum düzeye çekilmiş olacaktır. Her dönem sonunda kullanılacak su miktarı m 2 başına ortalama 4 lt kullanıldığı düşünülürse temizlik amacıyla kullanılacak su miktarı ; 4lt/m 2 * 2688 m 2/ kümes =10.750,000 lt/dönem = 10,75 m 3 /dönem su kullanımı olacaktır. Her dönem sonunda temizlik yapılacak olup işletme aşamasında her dönemin 45 gün sürece düşünüldüğünde günlük kümes yıkama suyu miktarı; Kümes Yıkama Suyu Tüketimi = 10,75 lt/dönem/45 gün/dönem Kümes Yıkama Suyu Tüketimi 0,25 m 3 /gün olacaktır. Su ihtiyacı tankerler yardımıyla sağlanacaktır. Evsel Amaçlı Su Kullanımı 24

26 Proje kapsamında işletmede daimi çalışan personel sayısı 3 kişi olacak olup kümeslerin temizlenmesi amacıyla dönemsel 2 personel çalıştırılması öngörülmüştür. Tesiste personelin içme suyu damacanalar ile karşılanacaktır. Bir kişinin günlük içmekullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün-kişi (N. USLU, O. Prof. Dr., DEÜ. Müh. Fak., Çevre Müh. Böl., Kullanılmış Atık suların Arıtımı Ders Notları, 2004) olduğu dikkate alınarak hesaplandığında, toplam içme-kullanma suyu miktarı; Kullanma Suyu İhtiyacı = Kişi Başına Düşen Miktar x Personel Sayısı Kullanma Suyu İhtiyacı = (150 lt/gün-kişi) x (1m³ / 1000 lt) x (5 kişi) = 0,75 m³/gün Tesiste Kullanılacak Su Miktarları Tablo 9 da yer almaktadır. Tesiste içme suyu olarak kullanılacak sular damacanalar yardımıyla ve temiz su taşıma izinli tankerler tarafından temin edilecektir. Tablo 9 Su Kullanım Alanları ve Miktarları Su Kullanım Alanları m 3 /Gün Gün/Yıl Yıllık su tüketimi (m 3 ) Evsel Nitelikli 0, ,75 Yetiştirilecek Tavukların su Kullanımı(0-3 hafta) 3,57 21*6 449,82 Yetiştirilecek Tavukların su Kullanımı(3-6 hafta) 26,56 21* ,56 Kümeslerin Temizliği 0,3 6*45 81 Havalandırma Pedleri İdari Bina Temizliği 0, Tesis İçerisinde Yer alan Yeşil Alanların Sulanması 0, TOPLAM SU İHTİYACI 35, , tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren "Su Kirliği Kontrolü Yönetmeli" ve tarih ve sayılı "Su Kirliği Kontrolü yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" İkinci Bölüm Madde 4 B ye göre Evsel kaynaklı atıksular için, konuta giren temiz su miktarının atıksuya eşit olması denilmektedir. Buna göre tesiste personel tarafından 0,75 m 3 /gün miktarında kullanılacak su atıksu olarak tesis içerisinde oluşacaktır. 25

27 Proje kapsamında 2872 sayılı Çevre Kanunu, 167 Sayılı Yer Altı Suları Hakkında Kanun, Su Kirliliği ve Kontrol Yönetmeliği, Katı Atıkların Kontrol Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrol Yönetmeliği ile ilgili diğer mevzuatların ilgili hükümlerine uyulacaktır. Kullanılan Enerji Türü Bursa ili,mustafakemalpaşa İlçesi Adaköy Köyü, Köklük Mevkii, 820 No lu Parsel mevkiinde Zübeyde AMAK Broiler İşletmesi tarafından m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/periyot Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi " projesi gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Tesiste inşası planlanan kümeslerin ısıtılması amacıyla kazan bulunacak olup yakıt olarak kömür kullanılacaktır. Kümeslerin ısıtılması amacıyla yıllık olarak kullanılacak olan kömür miktarının 60 ton olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Kullanılacak kömür cinsi fındık kömürü olarak seçilecektir. Kullanılacak olan kömürün Bursa Mahalli Çevre Kurulu(İl MÇK) tarafından belirlenen kriterlere uygun olacağını taahhüt ederiz. Fındık kömürü cinsi mm boyutlarında, 25 kg lık torbalar halinde tüketime sunulan ve daha çok tavuk çiftlikleri ile sanayi amaçlı diğer tesislerde kullanılan bir kömür çeşididir. Kullanılacak yakıt kazanı 1 MW ısıl gücünde olması planlanmaktadır. Tesis işletma aşamasında kazan ısıl gücünde herhangi bir değişiklik olması durumunda Çevre Kanunuca Alınması Gereken izin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek kapsamında Çevre İznine tekrar başvuru yapılacaktır. Planlanan proje kapsamında kullanılacak elektrik enerjisi; TEDAŞ(UEDAŞ) Bursa Elektrik Dağıtım Müessesi tarafından Bursa İli ve yakın çevresine kurulmuş olan dağıtım hattından karşılanmaktadır. Projenin hayata geçirilmesi ile elektrik enerjisi ihtiyacı aynı yolla karşılanmaya devam edecektir. Ayrıca elektrik kesintilerine karşı sistemde jeneratör kullanılacaktır. Bunun için proje sahasında bir jeneratör odası bulunmaktadır tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Çevre Kanunca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik" ve tarih ve sayılı "Çevre Kanunca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik " kapsamında Ek 2 listesi

28 Katı (Kömür, kok, kömür briketi, turba, odun, plastik veya kimyasal maddelerle kaplanmamış ve muameleye tabi tutulmamış odun artıkları, petrol koku) ve sıvı (Fuel-Oil, nafta, motorin, biyodizel ve benzeri) yakıtlı tesislerden toplam yakma sistemi ısıl gücü 1 MW ve daha büyük 100 MW tan küçük olan tesislerde yer almaktadır. ç) Atık Miktarı (Katı, Sıvı,Gaz ve benzeri) ve Atıkların Kimyasal Fiziksel ve Biyolojik Özellikleri Faaliyetin inşaat aşamasında Gürültü ve toz ; işletme aşamasında ise tesiste atıksu, gübre, hava emisyonu oluşması muhtemeldir. Sıvı Atıklar Prosesten Kaynaklı Atıksu Oluşumu: Tesisin işletilmesi aşamasında, idari bina temizliği için günlük 0,5 m 3 su kullanılması muhtemel olup kullanılan bu suyun atıksuya dönüşeceği varsayımı ile idari bina temizliği ile oluşacak atıksu miktarı günlük 0,5 m 3 olacaktır. Tesis içerisinde yer alan kümeslerin temizliği öncelikle kuru olarak yapılacak olup her dönem sonunda dışkı ile karışık altlık malzemesinin çıkarılması ve sonrasında dezenfektan malzeme yıkanması sağlanacaktır. Tesisi içerisinde bulunan kümeslerin temizlenmesi aşamasında oluşan atıksular kullanılan su miktarına eşit olacağından günlük ortalama oluşacak atıksu miktarı 0,40m 3 olacaktır. Oluşan bu atıksular, sızdırmaz fosseptiklerde biriktirilip, Mustafakemalpaşa Belediye'sinin anlaşmalı olduğu vidanjör firması çektirilerek arıtma tesisine verilecektir. Bu kapsamda tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren "Su Kirliği Kontrolü Yönetmeliği" ve tarih ve sayılı "Su Kirliği Kontrolü yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" kapsamında Evsel nitelikli Atıksular İçin Deşarj Standartları Madde 32'de belirtilen "Kanalizasyon sistemi bulunmayan yerleşim yerleri için; Nüfusu 84 kişinin altında olan otel, motel, tatil köyü, tatil sitesi ve yazlık siteler ve sanayi tesislerinin evsel atık suları 19/3/1971 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde 27

29 Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine göre yapılacak olan sızdırmaz nitelikteki fosseptikte toplanır ve vidanjör vasıtası ile atıksu altyapı tesislerine verilir" ibaresi yer almakta olup belirtilen hükümlere uyulacaktır. Evsel Kaynaklı Atıksu Oluşumu Proje kapsamında işletmede daimi çalışan personel sayısı 3 kişi olacak olup kümeslerin temizlenmesi amacıyla dönemsel 2 personel çalıştırılması öngörülmüştür. Bir kişinin günlük içme-kullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün-kişi (N. USLU, O. Prof. Dr., DEÜ. Müh. Fak., Çevre Müh. Böl., Kullanılmış Atık suların Arıtımı Ders Notları, 2004) olduğu dikkate alınarak hesaplandığında, toplam içme-kullanma suyu miktarı; İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = Kişi Başına Düşen Miktar x Personel Sayısı = (150 lt/gün-kişi) x (1m³ / 1000 lt) x (5kişi) = 0,75 m³/gün Personelin kullanacağı 150 lt/ gün-kişi lük suyun tamamının atık suya dönüştüğü kabulüyle oluşacak atıksu miktarı 0,75 m³/olacaktır. Tesiste oluşacak atıksu miktarları tablo 10 da yer almaktadır. Tablo 10 Tesiste Oluşacak Atıksu Miktarları Oluşan Atıksu Üniteleri m 3 /Gün Gün/Yıl Yıllık atıksu oluşumu (m 3 ) Evsel Nitelikli Atıksu 0, ,75 Kümeslerin Temizliği 0,4 6* İdari Bina Temizliği 0, TOPLAM SU İHTİYACI 1,65 531,75 Tesiste kümeslerin yıkanması, idari binaların temizliğinde ve personelin kullanımı sonucunda kaynaklı oluşacak olan atıksuyun Ortalama Kirlilik Değeri aşağıda yer almaktadır. Atıksuyun Ortalama Kirlilik Değerleri 1 BOI : 220 mg/l 28

30 BOI Olarak Kirlilik Yükü : 0,22 kg/gün KOI : 500 mg/l KOI Olarak Kirlilik Yükü : 0,5 kg/gün AKM : 220 mg/l AKM Olarak Kirlilik Yükü : 0,22 kg/gün 1 Atıksu Arıtma Tesisleri Proses, İşletme, Bakım El Kitabı, Eylül 1989, İller Bankası, ANKARA Yukarıda sayılan faaliyetlerden ötürü ortay çıkacak olan toplam kirlilik yükleri aşağıda hesaplanmıştır. Oluşan Atıksu Üniteleri Tablo 11 Atıksu Oluşumundan Kaynaklı Yıllık Toplam kirlilik yükleri m 3 /Gün Gün/Yıl Yıllık atıksu oluşumu (m 3 ) BOI (0,22kg/ m 3 ) KOI (0,5 kg/ m 3 ) AKM (0,22kg/ m 3 ) Evsel Nitelikli Atıksu 0, ,75 60, ,9 60,225 Kümeslerin Temizliği 0,4 6* , ,76 İdari Bina Temizliği 0, YILLIK TOPLAM KİRLİLİK YÜKÜ(kg/yıl) 116,9 265,9 116, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren "Su Kirliği Kontrolü Yönetmeli" ve tarih ve sayılı "Su Kirliği Kontrolü yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" kapsamında Madde 31 - Endüstriler üretim tiplerine göre gruplandırılmış ve onaltı tane sektör oluşturulmuştur. Bu sektörlere giren tesislerden tamamen kuru tipte çalışanlar için Tablo 5-20 arasındaki atıksu standartları uygulanmaz. Bu sektörler ve sektörlerin içerdiği endüstri tipleri; a) Gıda sanayii sektörü; un fabrikaları, makarna fabrikaları, maya sanayii, süt ve süt ürünleri, yağlı tohumlardan yağ çıkarılması ve sıvı yağ rafinasyonu, zeytin yağı ve sabun üretimi, katı yağ rafinasyonu, mezbahalar ve entegre et tesisleri, balık ve kemik unu üretimi, havyan kesimi yan ürünleri işleme, sebze ve meyve yıkama ve işleme, bitki işleme, şeker sanayii, tuz işletmeleri, tarla balıkçılığı, su ürünleri değerlendirme ve buna benzer sanayi kuruluşları, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği tablo 5.15 te istenen değerleri sağlaması gerekmekte olup belirtilen hükümlere uyulacaktır. Tablo 12 Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği tablo 5.15 Sektör: Gıda Sanayii (Büyükbaş, Küçükbaş Hayvan Besiciliği ve Tavukhaneler) 29

31 Parametre Birim KOMPOZİT NUMUNE 2 SAATLİK KOMPOZİT NUMUNE 24 SAATLİK Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Mg/L Askıda Katı Madde Mg/L Yağ ve Gres Mg/L Amonyum Azotu Mg/L Fosfat Fosforu Mg/L 3 2 ph Deşarj Kriterleri-2 saatlik Kompozit Numune tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren "Su Kirliği Kontrolü Yönetmeli" ve tarih ve sayılı "Su Kirliği Kontrolü yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" kapsamında belirtilen hükümlere uyulacaktır. Tesiste her türlü sıvı ve katı atıklar gelişigüzel çevreye ve su kaynaklarına zarar verecek şekilde atılmayacaktır. Katı Atıklar İşletmede kümeslerde beslenecek tavuklardan kaynaklanacak proses atığı olarak ölü tavuklar, altlıkla karışık tavuk gübresi ve yakılacak kömürün külü oluşacaktır. Tesise alınacak civcivler plastik kutularda getirilecek olup transfer işlemi sonrasında bu plastik kutular getirilen kamyona geri verilerek civcivlerin alındığı kuluçkahanede dezenfektanı sağlanacaktır. İşletme aşamasından önce ise faaliyet alanında yapılacak olan ön çalışmalardan kaynaklı hafriyat atığı oluşumu söz konusu olacaktır. Hafriyat atığı Planlanan proje kapsamında; kurulması planlanan ünitelerin ve kümesin İnşaası sırasında hafriyat artığı meydana gelecek olup; hafriyat derinliği ortalama 1-3 m kabul edildiğinde toplam hafriyat miktarları; Tablo 13 Hafriyat Miktarı 30

32 Ünite Adı Kullanım Alanları (m 2 ) Derinlik (m) Hafriyat Miktarı (m 3 ) Kümes-I Kümes-II Kalorifer Dairesi ,2 Bakıcı Odası 60, ,90 Gübre Çukuru İmha (Ölü Hayvan) 1,5 17, Çukuru Fosseptik Çukuru 6 1,5 9 TOPLAM HAFRİYAT 2.923,4 Evsel Nitelikli Katı Atık Oluşumu Proje kapsamında işletmede daimi çalışan personel sayısı 3 kişi olacak olup kümeslerin temizlenmesi amacıyla dönemsel 2 personel çalıştırılması öngörülmüştür. Faaliyet kapsamında çalışması planlanan çalışanlardan kaynaklı ortaya çıkması planlanan yemek atığı, ambalaj kâğıdı, naylon, cam şişe ve pet şişe gibi katı atık meydana gelecektir. Bir personelin günlük oluşturacağı katı atık miktarı 1,34 kg/gün-kişi (Devlet İstatistik Enstitüsü, Çevre İstatistikleri, Hane Halkı Katı Atık Kompozisyon Araştırması ve Eğilim Anketi Sonuçları, 2004) kabulü oluşacak katı atık miktarı; Katı Atık Üretim Miktarı = Kişi Başına düşen Miktar x Personel Sayısı Katı Atık Üretim Miktarı = 1,34 kg/gün-kişi x 5 kişi =6,7 kg/gün olacaktır. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek belirli periyotlarla ilgili Belediye dahilindeki çöp konteynırlarına getirilerek atılacaktır. Evsel nitelikli katı atıklar Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği( tarih ve sayılı Resmi Gazete de değişiklik) 'nin 18. Maddesi ve 20. Maddesine göre toplanıp değerlendirilmektedir. Evsel nitelikli katı atıklar ağzı kapaklı, içine çöp poşeti yerleştirilmiş, sıhhi çöp bidonlarında biriktirilerek, Mustafakemalpaşa Belediyesi'ne ait araçlar tarafından belirli aralıklarla toplanıp en yakın Katı Atık Düzenli Depolama Alanına nakledilecektir. 31

33 Evsel nitelikli katı atıkların bertarafı aşamasında "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği( tarih ve sayılı Resmi Gazete de değişiklik) " hükümlerine uyulacaktır. Prosesten kaynaklanacak olan katı atık Kümeslerden Kaynaklanacak Dışkı ve Altlık Malzeme Atığı : Proje kapsamında adet Etlik Piliç yetiştiriciliğinde kümeslerde beslenen civcivlerin yaklaşık gün boyunca, yaşamları sürecinde açığa çıkacak dışkıları söz konusu olacaktır. Etlik Piliç eldesi amacıyla beslenen piliçlerin günlük dışkı miktarları; 0,08-0,1 kg/gün veya canlı ağırlığın %3-4 ü oranındadır. Bir etlik piliç kümeste yaklaşık gün arası yani yaklaşık 6 hafta bakıma tabi tutulmakta olup ağırlığı 2000 gr ve üzerine çıkmaktadır. Tablo 14 Civciv ve Piliç Ağırlık ve Dışkı Miktarı TÜRÜ AĞIRLIK ORTALAMA DIŞKI MİKTARI CİVCİV PİLİÇ ( 0 3 Haftalık gr ( 785 gr ) 31,4 gr/gün ETLİK PİLİÇ ( 3-6 Haftalık ) gr (1750 gr) 70 gr / gün Etlik piliç yetiştiriciliğinde 6 haftalık bakımı civciv ve piliç dönemi olarak ikiye ayırarak tabloda verilen değerlere göre bir civcivin ağırlığını 0-3 haftalık arası ortalama 785 gr ve bir pilicin ağırlığını da 3-6 haftalık arası ortalama 1750 gr aldığımızda kümesten oluşacak katı atık miktarı, bu çerçevede projenin işletme sürecinde açığa çıkabilecek maksimum etlik piliç dışkısı miktarı; Etlik piliç Yetiştirme Kümesi Max. Civciv Kapasitesi : adet Civciv-Etlik Piliç Kümesi 0-3 Hafta 21 Günlük Dışkı Miktarı: adet civciv-etlik piliç x 31,4 gr dışkı/adet civciv-etlik piliç.gün x 21 gün 32

34 = ,000gr = ,8kg 28 ton dışkı Civciv-Etlik Piliç Kümesi 3-6 Hafta 24 Günlük Dışkı Miktarı: adet civciv-etlik piliç x 70 gr dışkı/adet civciv-etlik piliç.gün x 24 gün =70.560,000gr = kg 71 ton dışkı Toplam Dışkı Miktarı : 28 ton + 71 ton= 99 ton/ periyot olması beklenmektedir. Yer sisteminde yetiştiricilikte, odun talaşı, pirinç kavuzu, parçalanmış mısır koçanı, sap veya saman gibi malzemeler mevsime bağlı olarak 3-10 cm kalınlığında altlık olarak kümesin tabanına serilir. Altlık materyali eşit olarak, kümesin ve izolasyonun kalitesine göre uygun kalınlıkta yayılmalıdır. İyi bir rutubet emilimi rahatlık ve temiz,toz oranının düşük olması gibi koşulları sağlayan birçok altlık çeşidi mevcuttur. Özellikle çeltik + talaş karışımı yaz aylarında 3-4 kg/m 2,kış aylarında 5-6 kg/m 2 olarak kullanılması önerilmektedir. Kümes içerisinde metre kareye ortalama 4,10 kg altlık malzeme serildiğini kabul edersek toplam 2688 m 2 lik kullanım alanında; Tesiste kullanılacak birim altlık miktarı : 4,10 kg/m 2 Tesiste kullanılacak toplam kümes alanı : 1344*2 =2688 m 2 Tesiste bir yıldaki periyot sayısı : 6 periyot/yıl Tesiste yıllık altlık kullanımı : 4,10 kg/m 2 *2688m 2 *6periyot/yıl*1ton/1.000 kg Tesiste yıllık altlık kullanımı maliyeti : 67 ton/yıl olacaktır Kümesten açığa çıkacak toplam katı atık miktarı ( dışkı altlık karışımı ) ; Kümesteki katı atık miktarı: 99 ton dışkı + 67 ton altlık = 166 ton 33

35 Açığa çıkacak katı atık günlük (6 hafta) olacaktır. Bu süreçte dışkı talaş ile de karışmış olup havalandırmalar sayesinde iyice nemini kaybetmiş olacaktır. Dönem sonunda temizlenen kümeslerden çıkan kuru dışkı Ek-17 de sözleşmesi ve tapusu verilen arazi sahibi tarafından araçlarla tesisten alınacak ve arazisinde depolanması sağlanacaktır. Bu döngü 45 günde bir yapılacak ve tesiste altlık birikimine müsaade edilmeyecektir. İstenmeyen bir durum karşısında ise altlık ve gübrelerin tesis içerisinde 45 gün boyunca depolanabileceği 7.296*10 m2 boyutlarında ve 800 metreküp hacminde gübre çukuru yapılarak gübrelerin burada depolanması ve çevreye olumsuz etki vermesi engellenecektir. Gübre çukuru sızdırmasız ve yağmur sularını geçirmeyen alt tabanı toprak kirliliğine karşı koruma amaçlı beton tabakadan meydana gelecektir. (Bkz. Ek 12). Tesiste oluşacak gübrelerle ilgili Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yayımlanan 21/12/2011 tarih ve sayılı İnsan Tüketimi Amacıyla Olmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği doğrultusunda işlem yapılacağını taahhüt ederiz. Kurulması planlanan tesisten ortaya çıkacak olan gübrelerin verileceği ve sözleşme imzalanan arazinin yukarıda haritada görüldüğü üzere en yakın yerleşim yeri olan mahbubeler köyüne 2368,27 m, akçapınar köyüne 3148,37 metre, Çavuş köyüne ise 2967,85 m mesafede bulunmaktadır. Koku yönetmeliği açısından incelendiği zaman araziden kaynaklanacak kokuların yerleşim yerlerini etkilemesi söz konusu olmayacaktır. 34

36 Resim 4 Gübre döküm sözleşmesi imzalanan arazinin en yakın yerleşim yerlerine olan mesafesini gösterir harita Tavuk Ölümü İşletme sürecinde; herhangi bir hastalık nedeni ile ya da doğal nedenlerden dolayı yaklaşık %1,2 lik civciv ve piliç ölümleri öngörülmüştür. İşletmede ölümler genelde civciv döneminde oluşmaktadır Tesiste, bir üretim periyodunda adet civciv x % 1,2 = 504 adet civciv ve piliç ölümü gerçekleşmesi olacağı beklenmektedir. Kümeslerden oluşan ölü piliçler için parsel üzerinde sızdırmasızlığı sağlanmış üstü kapalı betonarme İmha çukuru yapılacak, üzerine sönmemiş kireç serpilecektir. İmha Çukuru ebatları 4m*3m olacaktır. (Bkz. Ek 14) 35

37 Proje alanına ait 06/03/2014 tarih ve 4832 sayılı Bursa Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 6'da verilmektedir. Tavukların beslenmesi, yetiştirilmesi, ölümü, hastalığı gibi durumlarda Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının çıkarmış olduğu yönetmeliklere uyulacağını beyan ve taahhüt ederiz. Ambalaj Atıkları Personelin sosyal kullanımı sonucu oluşacak karton atıklar, streç film vb. ambalaj atıkları söz konusu olacaktır. Projenin arazi hazırlanması, inşaat ve makine ekipman montaj aşamasında oluşacak geri kazanım malzemelerinin (kağıt ve kağıt ürünleri ile plastik atıklar ), evsel katı atıkların sırasıyla % 9 ve % 2 si olduğu kabul edilerek hesaplar bu değerler üzerinden yapılmıştır. Kağıt ve Kağıt Ürünleri Atıkları Plastik Atıklar = 6,7 kg/gün x 0,09 = 0,6 kg/gün = 6,7 kg/gün x 0,02 = 0,13 kg/gün Planlanan projenin işletme aşamasında açığa çıkacak 0,73 kg/gün civarındaki ambalaj atıkları, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Projenin inşaat ve arazi hazırlığı sürecinde Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrol Yönetmeliği ve son değişikliği tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine riayet edilecektir. Tehlikeli Atıklar Tesisin işletilmesi aşamasında tehlikeli atık sınıfında sayılabilecek tek atık kümeslerin dezenfeksiyonu sırasında kullanılacak kimyasal maddelerin boşalan ambalaj kapları( Kontamine tehlikeli Atık ) olacaktır. Bu kapsamda Tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi genel esaslarına ilişkin Yönetmelik esaslarına göre yapılacak olup diğer atıklardan ayrı toplanacaktır. 36

38 tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak giren(değişik:rg- 5/11/ ) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve Sayılı Resmi Gazete'de giren Atık yönetimi Genel esaslarına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Aynı zamanda oluşması muhtemel atık yağlar tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e göre bertaraf edilecek ve lisanslı firmaya verilecektir. Bitkisel Atık Yağ Faaliyet kapsamında oluşabilecek bitkisel atık yağlar tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümleri doğrultusunda bertaraf edilecek ve lisanslı firmaya verilecektir. Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatörler ve Atık Piller Faaliyet kapsamında makine ve ekipmanların ömrünü tamamlamış lastiklerinin değiştirilmesi mümkündür. Bu durumda çıkan lastikler sahada depolanmayacak, lisanslı firmalara ulaştırılacaktır. Aynı şekilde araçların akümülatörleri yetkili servislerde yapılacaktır. Personelin kullanımı sonucu oluşabilecek atık piller konusunda Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacak ve atık piller evsel atıklardan ayrı toplanarak en yakın yerleşim yerindeki atık pil kutularına 37

39 bırakılacaktır. Tesiste oluşması muhtemel ömrünü tamamlamış lastikler tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Ömrü Tamamlamış Lastiklerin Kontrol Yönetmeliği" ve tarih ve sayılı "Ömrü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Tıbbi Atıklar Kümeslerde zorunlu olmadıkça ilaç kullanımı yapılmayacak olup kullanılması durumunda ilaçlar etlik pilice zarar vermeyecek ve veteriner hekim denetiminde ilaç verilmesi sağlanacaktır. İlaçların içme suyu yada sprey yöntemi ile verilmesi sağlanacak tedavi işlemi sırasında tıbbi atık oluşmayacaktır. Küçük miktarlarda üretilen tıbbi atıkların toplanması kesici ve delici özelliği olan atıklar diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak delinmeye, yırtılmaya, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve sızdırmaz, açılması ve karıştırılması mümkün olmayan, üzerinde Uluslararası Biyotehlike amblemi ile DİKKAT! KESİCİ ve DELİCİ TIBBİ ATIK ibaresi taşıyan plastik veya aynı özelliklere sahip lamine kartondan yapılmış kutu veya konteynırlar içinde toplanır. Bu biriktirme kapları, en fazla ¾ oranında doldurulur, ağızları kapatılır ve kırmızı plastik torbalara konur. Kesici-delici atık kapları dolduktan sonra kesinlikle sıkıştırılmaz, açılmaz, boşaltılmaz ve geri kazanılmaz. Tıbbi atık torbaları ve kesici-delici atık kapları ¾ oranında dolduklarında derhal yenileri ile değiştirilirler. Yeni torba ve kapların kullanıma hazır olarak atığın kaynağında veya en yakınında bulundurulması sağlanır. Tıbbi atık torbaları ve kesici-delici atık kapları ile toplanırlar ve 22 nci maddede açıklandığı şekilde geçici depolanırlar. Küçük miktarlarda üretilen tıbbi atıkların geçici depolanması Madde 22 üretilen tıbbi atıkların ilgili belediyenin tıbbi atık toplama ve taşıma aracı tarafından alınması sağlanır. Bu durumda tıbbi atıklar güvenli bir şekilde muhafaza edilir ve gerekirse ikinci bir tıbbi atık torbasının içine konulur. Atıklar, tıbbi atık toplama aracı gelmeden önce 38

40 kesinlikle dışarıya bırakılmaz, evsel atıklar ile karıştırılmaz ve evsel atıkların toplandığı konteynırlara konulmaz. Bu sağlık kuruluşları, ilgili mercilerden çalışma izni almadan önce, atıklarının geçici depolanması konusunda en yakında bulunan geçici atık deposu veya konteynırın ait olduğu sağlık kuruluşu ya da atıklarının toplanması konusunda ilgi belediye ile anlaşma yapmak ve bu anlaşmayı valiliğe ibraz etmekle yükümlüdür sayılı İş Kanunu, 4 üncü Madde "50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde" istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır. Egzoz Emisyonu Tesisin inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak araçlardan kaynaklanacak olan egzoz gazı söz konusudur. Kullanılan araçlar Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü ile Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği hükümleri uyarınca egzoz gazı emisyon ölçüm periyotları; Hususi ve resmi otomobiller, ilk üç yaş sonunda ve devamında her iki yılda bir, diğer motorlu taşıtlar, ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir olarak öngörülen tarihlerden önce egzoz gazı emisyon ölçümleri yaptırılacak ve uygun ölçüm sonucunu belgeleyen geçerli egzoz gazı emisyon ölçüm pulunun yapıştırıldığı motorlu taşıt egzoz gazı emisyon ruhsatı taşıtlarda bulundurulacaktır. Hava Kirliliği İnşaat aşamasında oluşan bitkisel toprak tesisin yer aldığı tapu sınırları içerisinde uygun yerde depolanacaktır. Tesiste sıcak hava sağlanacak olup 2 adet kümesin ısıtılmasında kömür kazanı kullanılacaktır. Bu sebepten dolayı tesiste kömür giderleri söz konusu olacaktır. Bir yılda toplam 6 dönem etlik piliç yetiştirileceği, bunun 2 döneminin yaz aylarına denk geleceği düşünülürse bu aylarda kümesleri ısıtma ihtiyacı olmayacaktır. Kümes başına kg ortalama kömür yakılması muhtemeldir. 39

41 Yıllık Kömür Kullanımı = 1 kümes* Kömür Kullanımı* 4 dönem/yıl *kümes sayısı Yıllık Kömür Kullanımı = 1*7.500 kg/dönem*4 dönem/yıl * 2 Yıllık Kömür Kullanımı = 60 ton/yıl Tesis 29/4/2009 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliği (Değişik tarih ve sayılı R.G.) Ek-II adet ve daha fazla piliç, tavuk, hindi ve benzeri kümes hayvanları kapasiteli tesisler inde yer almakta olup, kullanılacak yakıt türü itibariyle ÇKAGİLHY Ek kapsamında Çevre izni başvurusunda bulunulacaktır. 19 Temmuz 2013 tarih ve sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik 7. b) maddesi gereği; Asgari Mesafe Eğrisi (Üstteki eğri, kümes hayvanları için geçerli olan asgari mesafe eğrisini, alttaki ise büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar için geçerli olan eğriyi gösterir.) Grafik 1 Asgari Mesafe Eğrisi 40

42 Tablo 15 Kümes hayvanları cinsinden, hayvan yeri sayısını canlı hayvan kütlesine dönüştürme faktörleri Hayvan Cinsi(Kümes Hayvanları) Ortalama Münferit Hayvan Kütlesi Yumurtlayan kümes hayvanları 0,0034 Genç kümes hayvanları (18. Haftaya kadar) 0, güne kadar besi piliçleri 0, güne kadar besi piliçleri 0,0024 Dönemdeki piliç adedi * Ortalama münferit hayvan kütlesi = Canlı hayvan kütlesi adet/dönem piliç *0, GV(Canlı hayvan kütlesi ) Canlı hayvan kütlesi Asgari mesafe Eğrisi grafiğinde yerleştirildiğinde 104 GV ye karşılık gelen yaklaşık Asgari mesafe 262 m olup, Proje alanının 670 metre kuzeybatısında Adaköy köyü, 1475 metre güneybatısında ise Taşköprü köyü bulunmaktadır. Yönetmelikte istenen mesafe sağlanmaktadır. Mustafakemalpaşa belediyesinden 12/08/2014 tarih ve 3181 sayı numarası ile alınan Köy Yerleşik Alan Sınırı yazısına göre kurulması planlanan tesis yerinin en yakın yerleşim yeri olan Adaköy köyüne olan mesafesi 610 metredir. Bu kapsamda proje irdelendiği zaman tesisin koku yönetmeliği açısından sağlaması gereken asgari mesafe 262 m iken tesisin en yakın yerleşim yeri uzaklığı 610 m olarak belirlenmiş böylece tesisin kurulmasının koku yönetmeliği açısından bir sakıncasının olmadığı belirlenmiştir. Proje kapsamında yan parsellerde kurulacak olan diğer tesislerle beraber koku yönetmeliği kapsamında kümülatif etki için projeyi irdeleyecek olursak; 41

43 Dönemdeki piliç adedi * Ortalama münferit hayvan kütlesi = kütlesi ) Canlı hayvan kütlesi adet/dönem piliç *0, GV(Canlı hayvan Canlı hayvan kütlesi Asgari mesafe Eğrisi grafiğinde yerleştirildiğinde 626 GV ye karşılık gelen yaklaşık Asgari mesafe 450 m olup, Toplam Proje alanı; en yakın yerleşim yeri olan Adaköy Köyünün yaklaşık 560 m güneybatısında yer almaktadır. Yönetmelikte istenen mesafe sağlanmaktadır. Yine diğer parsellerle birlikte ortalama köy yerleşik alan sınırı 650 m civarı olarak belirlendiğinden herhangi bir sakınca olmayacaktır Şekil 3 kümülatif etki kapsamında tüm projelerin mesafe değerleri 42

44 Kümeslerde, Tam bir temizlik ve kuruluk sağlanacaktır. Koku giderme ünitelerine sahip havalandırma sistemi bulunacaktır Koku önleme sistemi olarak davlumbazlarla çekilen kokunun devir daim yapan su perdesine verilerek, sıvı fazına alınması yöntem veya benzer koku giderme üniteleri kurulacaktır. Katı dışkıların ; bertarafı için uygun koşullar sağlanamadığında, kullanılacak dışkının depo kapasitesi platformu yapılacak veya sinek sorunları giderilecektir. en az üç aylık dışkıyı depolayacak, sızdırmaz bir depolama ve depolamadan kaynaklanarak çevreyi rahatsız edecek koku İşletmede oluşacak dışkıların, bekletmeden gönderilecek olması koku oluşumunu azaltacak ve kümeslerdeki fanların davlumbazlar ile su havuzlarına temas ettirilerek atmosfere verilmesi sebebi ile de kümülatif koku emisyonu oluşumu oldukça düşecektir. Kümes ile sıvı dışkı kanalları ve konteynırları arasında koku önleyici tedbirler alınacaktır. Bölgede hakim rüzgar yönü İlkbahar aylarında güneybatı; yaz aylarında batı ve kuzey batı; kış mevsiminde ise güney yönlerinde olup, en yakın yerleşim 670 m uzaklıktaki Adaköy köyü. Tesisten kaynaklanacak koku emisyonu için,havalandırma çıkış yönü de dikkate alınacağından koku oluşum riski en aza indirgenmiş olacaktır. 19 Temmuz 2013 tarih ve sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliği Kontrol Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen hükümlere uyulacaktır. Gürültü Kirliliği Projenin inşaat aşaması ilgili kurumlardan alınacak olan gerekli izinlerin eldesi ardından başlanacaktır,inşaat aşamasını başlanmasını müteakip kullanılacak makine - ekipman ve kamyonlardan kaynaklanacak gürültü düzeyleri tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan (Değişik:RG-27/4/ ) Çevresel Gürültünün 43

45 Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca (Açık alanda kullanılan ekipmanlarda uyulması gereken şartlar) Açık alanda kullanılan ekipmanların gürültü düzeyi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile ilgili yönetmelik ( 2000/14/AT ) hükümlerine tabidir hükmüne göre gürültü çıkaran makine-ekipman ve kamyonların gürültü düzeyleri ve en yakın yerleşim yerindeki eşdeğer gürültü aşağıda verilmektedir. Tablo 16 Ses Gücü Düzeyleri Teçhizatın Tipi Tekerlekli Dozerler, Tekerlekli Yükleyiciler, Tekerlekli Kazıcı- Yükleyiciler, Damperli Kamyonlar, Greyderler, Yükleyici Tipli Toprak Doldurma Sıkıştırıcılar, Hareketli Vinçler Kazıcılar, Yapı (Konstrüksiyon) Vinçleri Kompresörler Net kurulu güç P (kw) Uygulama kütlesi m (kg) Müsaade Edilen Ses Gücü Seviyesi ten dan itibaren itibaren P P> log P log P P P> log P log P P P > log P log P Toprak yüzeyi ve bitki örtüsünün ses enerjisini yutma özelliği havanın absorpiyon özelliği ve ses kaynağıyla alıcı nokta arasındaki engebeler gürültü şiddetinin azalmasına neden olacaktır. Tesisin işletilmesi aşamasında Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Ek 5 inde belirtilen Endüstri tesisleri için çevresel gürültü sınır değerleri Tablo 17 de verilmektedir. Tablo 17 Endüstri tesisleri için çevresel gürültü sınır değerleri 44

46 Alanlar L gündüz (dba) L akşam (dba) L gece (dba) Gürültüye hassas kullanımlardan eğitim, kültür ve sağlık alanları ile yazlık ve kamp yerlerinin yoğunluklu olduğu alanlar Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan işyerlerinin yoğun olarak bulunduğu alanlar Endüstriyel alanlar Eş değer gürültü düzeylerinin mesafelere göre; L gündüz = L eq = 10 log Σ10 LT(i)/10 formülünden hesaplanır. Proje alanına en yakın 670 metre uzaklıktaki Adaköyü Köyündeki duyarlı yapıya 630 m mesafedeki L gündüz seviyesini irdelediğimizde hissedilmeyecektir. Yani Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde verilen 65 dba (Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar) sınırının üstünde çıkmayacaktır. Planlanan faaliyet kapsamında çalışacak olan personelin sağlığını koruyabilmek amacıyla ''Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'' ile ''İş sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'' hükümlerine uyulacaktır. Proje alanına en yakın yerleşim 630 m uzaklıktaki Adaköy Köyü olup, yapılan hesaplar sonucu Çevresel gürültü düzeyi hissedilmesi söz konusu değildir tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan (Değişik:RG-27/4/ ) "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Ek VII Tablo-5 çevresel gürültü sınır değerleri için verilen Ticari Yapılar Endüstri tesisleri için çevresel gürültü sınır değerlerinde belirlenen sınır değerlerinin kaldığı belirlenmiştir tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişik tarih ve sayılı R.G.) hükümlerine uyulacak ve Çevre İzninin alınacaktır. 45

47 d) Kullanılan Teknoloji ve Malzemelerden Kaynaklanabilecek Kaza Riski Proje kapsamında oluşabilecek doğal afet (sel, deprem vb.), yangın, sabotaj ve endüstriyel kazalarda meydana gelebilecek acil durumlara anında müdahale edebilmek, civciv ve tavuk ölümlerinde oluşabilecek zararları en aza indirebilmek ve bunun çevresel etkilerini önleyebilmek amacı ile; görev alacak personel arasında bir bilinçlendirme eğitimi yapılacaktır. Bu eğitime göre Koruma, Yangın, Kurtarma, İlk Yardım ve Toplu Ölümlerde Alınacak Önlemler vb. konularda bilinçlendirme sağlanacaktır. Olası acil durumlarda, aşağıda belirtilen öncelik sırasına göre müdahale edilecektir: Haberleşmenin Temini, Ulaştırmanın Sağlanması ve Trafiğin Düzenlenmesi, Kurtarma, Tıbbi İlk Yardım Hasta ve Yaralıların Hastaneye Nakli Yangın Söndürme Emniyet ve Asayişi Sağlama Yedirme, Giydirme, Isıtma ve Aydınlatma Geçici Barınmayı Sağlama Ölülerin Defini Enkaz Kaldırma ve Temizleme Altyapı Tesislerinin Düzenlenmesi 46

48 Karantina Tedbirlerinin Alınması Acil durumlar ile ilgili eğitimlerin konuları aşağıda özetlenmiştir: KURTARMA EĞİTİMİ: Proje sahasında oluşabilecek doğal felaket (sel, deprem vb.), yangın, sabotaj ve endüstriyel kazalarda oluşabilecek acil durumlara müdahale edebilmek, meydana gelebilecek zararları en aza indirebilmek ve bunun çevresel etkilerini önleyebilmek amacıyla olaylara anında müdahale etmek, Proje kapsamındaki bölümlerde güvenliği sağlama, Proje kapsamında meydana gelebilecek olan acil durumlarda, olay mahallinden kaçış ve tahliyeyi en kısa süre içerisinde gerçekleştirme, Proje sahasında meydana gelebilecek olan acil durumlarda, meydana gelebilecek zararları minimum düzeye indirebilmek amacıyla önem sırasına göre kurtarmayı sağlama, Proje sahasında yer alan yanıcı maddelerin büyük zararlara sebebiyet vermeden olay yerinden uzaklaştırılması, Proje sahasında meydana gelebilecek olan acil durumlarda, gerekli su tahliyesini sağlama, Proje sahasında meydana gelebilecek olan acil durumlarda proje sahasına gelen ekipler ile uyum sağlayarak iş birliği içerisinde çalışma. Dışarıdan içeriye müdahaleyi sağlama, KORUMA EĞİTİMİ: Proje kapsamında oluşabilecek doğal afet (sel, deprem vb.), yangın, sabotaj ve endüstriyel kazalarda oluşabilecek acil durumlara müdahale edebilmek, meydana gelebilecek zararları en aza indirebilmek ve bunun çevresel etkilerini önleyebilmek amacıyla olaya ilk anda müdahaleyi sağlama, 47

49 Proje kapsamında meydana gelmesi muhtemel iş kazalarında ilgili birimlere vakit kaybetmeksizin meydana gelen olayı ayrıntılı bir şekilde haber vermek, Proje sahasında sürekli olarak güvenliği sağlamak, sahaya giriş ve çıkışları kontrol altında tutmak, Proje kapsamında meydana gelebilecek olan acil durumlarda, olay mahallinden kaçış ve tahliyeyi en kısa süre içerisinde gerçekleştirme, Proje kapsamında meydana gelebilecek olan acil durumlarda ekipler arasında iş birliği sağlayarak arkadaşlarına yardımcı olmak, -İşletmeye olabilecek herhangi bir sabotaj, saldırı veya buna benzer acil durumlarda haberleşmeyi sağlamak ve emniyet güçlerine derhal haber vermek, Proje sahasında yer alan toplanma bölgesinde toplanmayı sağlamak, Proje kapsamında meydana gelebilecek olan acil durumlarda verilebilecek talimatlara göre hareket etmek. İLK YARDIM EĞİTİMİ: Proje sahasında oluşabilecek olan doğal felaket (sel, deprem vb.), yangın, sabotaj ve endüstriyel kazalarda meydana gelebilecek acil durumlara anında müdahale edebilmek için ilk yardım konusunda gerekli eğitim çalışmaları, Proje sahasında oluşabilecek olan doğal felaket (sel, deprem vb.), yangın, sabotaj ve endüstriyel kazalarda meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak çalışmalar konularında bilgilendirilmesi, Acil ilk yardım gerektiren durumlar için, ayrım yapılmaksızın tüm personelin acil ilk yardım konusunda bilgilendirilmesi, YANGIN EĞİTİMİ: 48

50 Proje sahasında oluşabilecek olan doğal felaket sel, deprem vb.), yangın, sabotaj, endüstriyel kazalar vb. gibi oluşabilecek acil durumlarda, meydana gelebilecek olan zararların minimum düzeylerde olmasını sağlamak amacıyla olaya ilk anda müdahale etme, Meydana gelen olayın özelliğine göre ilk müdahale ve ilerlemesini önlemek amacıyla gerekli tedbirlerin alınması, söndürme çalışmalarının gerçekleştirilmesi, Proje sahasında yer alan toplanma bölgesinde toplanmayı sağlamak, Proje kapsamında meydana gelebilecek olan acil durumlarda verilebilecek talimatlara göre hareket etmek. Proje sahasında meydana gelebilecek olan acil durumlarda, olay mahallinden kaçış ve tahliyeyi en kısa süre içerisinde gerçekleştirme, Proje kapsamında yer alacak araç, makine ve teçhizatın kullanımında olası dikkatsizlikler sonucu iş kazaları meydana gelebilecektir. Tüm bu kazaları azaltmak ve engellemek amacıyla, çalışanlara eğitim verilerek gerekli uyarılar yapılacak ve uyarı levhaları asılacaktır.(bkz.ek10) İşyeri ile ilgili olarak İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nde belirtilen ilk yardım malzeme ve gereçleri temin edilerek ilk yardım dolabı oluşturulacaktır. Proje ile ilgili olarak İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nde belirtilen önlemler alınacaktır. Toplu Halde Ölümlerin Olması Halinde Alınacak Önlemler ve Bunların Nasıl Bertaraf Edileceği. Etlik piliç yetiştirme Projesinin işletme sürecinde toplu halde tavuk/civciv ölümlerinin olması halinde ölü tavuk/civcivlerin ölüm nedeni belirlenerek bu nedenin gerektirdiği şekilde Hükümet Veteriner Hekimi gelinceye kadar Serbest Veteriner Hekim aşağıdaki önlemleri almakla yükümlüdür. Bu önlemler; Kümeslerde hastalık görüldüğünde 3285 Sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanunu nun 9. ve 10. maddelerine istinaden hastalık ihbarını alan makam İllerde Bakanlık 49

51 İl Müdürlüğü ne İlçelerde ise İlçe Müdürlüğü ne bildirilir. Buna göre hastalık olduğu takdirde tesisteki sorumlu Serbest Veteriner Hekim İlçe Müdürlüğü ne derhal bildirimde bulunacak, Hasta ve sağlam kanatlıların ayrı yerlerde bulundurarak, hasta kanatlıların bulunduğu yere giriş ve çıkışları önleyecek, Hastaların temas ettiği ve hastalara ait her çeşit eşya, hayvan yemi ve hayvan maddelerinin dışarıya çıkarılmasını yasaklayacak, Serbest Veteriner Hekim, Hükümet Veteriner Hekim gelinceye kadar hastalığın yayılmasını önlemeye yönelik tedbirleri alınacak, Hasta hayvanların bakımı için görevlendirilen kişilerin dışında mahallere hiç kimsenin girmesine izin vermeyecek ve bu kişilerin sağlam hayvanlarla temasını önleyecek, Ölen hayvanları muayene için muhafaza altına alınacak, Ölen hayvanlar yönetmelik hükümlerine göre gömülerek veya yakılarak imha edilecektir. Hastalık çıkan yerlerde bulaşmaya vasıta olabilecek eşya ve maddelerden temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi mümkün olanlar temizlenecek ve dezenfekte edilecektir. Mümkün olmayanlar ise yakılarak imha edilecektir. Eşya ve maddelerin temizlik işi veteriner hekimin gözetiminde yapılacaktır. Temizlenen eşya ve maddeler Bakanlık il veya İlçe Müdürlüklerince temin olunan ilaçlarla dezenfekte edilecektir. Tespit edilen hastalıkların veya ihbarı mecburi olmayan hastalıkların çıkışında, hastalığın sönmesini temin için yapılacak temizleme ve dezenfeksiyonda hayvanların, derilerin, hayvan barınaklarının, hastaların temas ettiği maddelerin nasıl temizlenip dezenfekte edileceği ile ilgili hususlarla hayvan ölümlerinde gerekli hallerde Tarım İl Müdürlüğüne haber verilerek onların belirleyeceği prosedürlere göre imhalar gerçekleştirilerek temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri yapılacaktır. 50

52 Serbest Veteriner Hekim hastalık çıkan yerdeki hasta ve hastalarla temasta bulunan hayvanların imha işini yönetmelik hükümlerine göre ilgili birim tarafından görevlendirilen kişiler tarafından yapılmasını sağlayacaktır. Tesise ait Acil Durum Eylem Planı Ek 10'da yer almaktadır. BÖLÜM II PROJE YERİ VE ETKİ ALANIN MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ a) Mevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi Bursa İli Mustafakemalpaşa İlçesi Adaköy Köyü Köklük mevkii 820 nolu parsel alanda 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında "42000 adet/dönem Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi" yapılması planlanmakta olup kullanılacak arazi " Marjinal tarım alanları " içerisinde kalmaktadır(bkz Ek-2). Proje alanının tamamı faaliyet sahibi adına olup Tapu EK 3'te verilmiştir. Planlanan tesis yeri ile ilgili Mustafakemalpaşa Belediyesi nden Adaköy köyü için Köy Yerleşim Alan Sınır haritasının belirlenmesi istenmiştir. Bu kapsamda belediye tarafından hazırlanan Köy Yerleşim Alan Sınır haritasına göre tesisin belirlenen yerde kurulmasında herhangi bir sakınca yoktur. Tarım Alanı Projenin yapılması planlanan söz konusu arazi " Marjinal Tarım Alanları " içerisinde kalmaktadır(bkz. Ek -2) Söz konusu proje alanı ile ilgili olarak 07/04/2014 tarih ve sayılı Bursa Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 5'te verilmektedir. 51

53 Orman Alanı Söz konusu proje ile ilgili alan orman alanlarında kalmamaktadır. Planlı Alan Bursa İli, Mustafakemalpaşa ilçesi, Adaköy Köyü, Köklük Mevkii 820 parselde, Zübeyde Amak Broiler İşletmesi adına, m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/dönem Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi" faaliyeti planlanmaktadır. 2). Söz konusu proje alanı " Marjinal Tarım Alanları " içerisinde kalmaktadır(bkz Ek- Gıda, tarım ve Hayvancılık il Müdürlüğü komisyonunca tesisin kurulması planlanan yere inceleme için gidilmiş ve inceleme sonucunda; tarım arazisinin korunması ve değerlendirilmesi teknik talimatı nın 9. Maddesinde yer alan Kamuya yararlı tesisler içerisinde yer almadığı, 10.5 maddenin ç bendi olan hayvansal üretim işletmeleri/tesisleri başlığı altında yer aldığı, teknik talimatın 11. Maddesinde yer alan Tarım Dışı amaçla kullanım kısıtlamaları dışına çıkarılabileceği, 820 numaralı ,00 metrekare yüzölçümlü (tapu kayıtlarında tarla vasıflı) halihazırda tarımsal üretim yapılmayan, DSİ 1. Bölge Müdürlüğünün tarih ve sayılı yazısına istinaden, herhangi bir proje içerisinde kalmadığı, faaliyet esnasında gübre, ölü tavuk depolam a alanlarının toprak zemin ile temasının kesilmesi ve sızdırmazlık sağlanması, gerek gübre- ölü tavuk gibi işletme kaynaklı, gerekese çalışan personel kaynaklı her türlü katı ve sıvı atıktan dolayı yer altı suyu kirlenmesini önleyici bütün tedbirlerin alınması, atıkların ilgili yönetmeliklere göre bertarafının yapılması, yer altı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması, bahse konu parselin kuzeybatısından Köklübayır Deresinin geçtiği söz konusu dereye paralel olan parsel sınırına parsel sınırından itibaren 15 m bir emniyet bandının bırakılması ayrıca söz konusu parselin yer altı suyu tahsisine kapalı sahada yer alması nedeniyle ilgilinin ileride yer altı suyu kullanma talebi olması durumunda, bu talebin karşılanmayacağı, oluşturulacak tesisin yapımı ve işletmesi aşamasında çevre tarım arazilerine zarar 52

54 verilmemesi, projesine ve taahhütnamesine bağlı kalınması,arazi toplulaştırma şartlarını kabul etmesi kaydıyla ; 820 numaralı ,00 metrekare yüzölçümlü parselin tarih ve / sayılı tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun yazısına istinaden, IPARD Programı kapsamında sağlanan desteklerden faydalanarak; Tavuk Çiftliği yapılmak istenen arazinin 2.965,72 metrekarelik kısmının Tarım Dışı Amaçlarla Kullanılmasında bir sakınca bulunmadığı kanaatine varılmış olup; Tavuk Çiftliği yapılmak istenen 820 numaralı parsel için Bursa ili, 2020 yılı 1/ Ölçekli Çevre Düzeni Planı hüküm ve yasaklarına uyulması gerekmektedir. Diye sonuç belirtilmiştir. Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından yukarıda belirtilen tüm hususlara uyacağımızı taahhüt ederiz. Su Yüzeyi Söz konusu proje alanının içerisinde kaynaklar bulunmamaktadır. Söz konusu proje alanı Mustafakemalpaşa havzası dahilinde kalmakta olup en yakın akarsu 910 metre batıda yer alan Karadere deresidir. Yine planlanan tesis yerinin yaklaşık 1 km kuzeyinde Kavak Deresi bulunmaktadır. Proje sınırına paralel olarak ise kuru dere olan Köklübayır deresi geçmektedir bu yüzden DSİ 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 15 metrelik emniyet bandı bırakılması gerektiği belirtilmiştir. Proje alanına yakın mesafede göl, gölet vb yoktur. Bursa Valiliği İl Halk sağlığı Müdürlüğünün tarih ve 4832 sayılı yazısı Ekinde sunulan raporda Planlanan faaliyet Proje alanı dahilinde ve etrafında içme veya kullanma suyu kaynağının olmadığı söz konusu bölge dahilinde etlik tavuk kümesi inşasında sakınca bulunmadığı belirtilmiştir. DSİ 1. Bölge Müdürlüğü tarafından verilen 17/03/2014 tarih ve sayı nolu yazıda ; Proje alanında yapılan inceleme sonucunda bahse konu parselin kuzey batısından Köklübayır Deresi geçtiği tespit edilmiş olup, söz konusu derenin dere şev üstünden itibaren 15 metrelik emniyet bandının bırakılması gerekmektedir. Faaliyet esnasında ölü tavuk depolama alanlarının toprak zemin ile temasının kesilmesi ve sızdırmazlık sağlanması, gerek gübre-ölü tavuk gibi işletme kaynaklı, gerekse çalışan 53

55 personel kaynaklı hertürlü katı ve sıvı atıktan dolayı yer altı suyu kirlenmesini önleyici tedbirlerin alınması, atıkların ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilmesi, Yeraltısularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması kaydı ile, konunun Bursa ili 2020 yılı 1/ Ölçekli Çevre Düzeni Planı hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılması gerekmektedir. Belirtilen alanın, yeraltısuyu tahsisine kapalı sahada yer alması nedeniyle; ilgilinin ileride yeraltısuyu kullanma talebi olması durumunda, bu talep Bölge Müdürlüğümüzce karşılanmayacaktır. Denilmektedir. DSİ 1. Bölge Müdürlüğünün yukarıda belirttiği tüm hususlara uyacağımızı beyan ve taahhüt ederiz. Diğer Alanlar Söz konusu proje alanının içerisinde tarım alanları mevcut olup diğer alanlar bulunmamaktadır. Bitki Örtüsü Bursa doğal bitki örtüsü açısından zengin bir ildir. İl alanının yaklaşık %45 ı ormanlarla kaplıdır. Ormanların büyük ölçüde tahrip edildiği güney kesimdeki platolarda bitki örtüsü genellikle step(bozkır) görünümündedir. Marmara kıyılarında makiler ve zeytinlikler egemendir. Alçaklardaki ormanlar daha çok gürgen, ıhlamur, kestane ve kızılağaçlardan oluşur. Daha yükseklerde kayın, meşe, göknar ve kara çam ormanları vardır. Uludağ da 1600 m den daha yüksek kesimlerde saf Uludağ göknarı ormanları yer alır. İklim Bursa İli; Akdeniz iklimi ile Karadeniz iklimi arasında bir geçiş iklimi tipine sahiptir. Kışların çok sert geçmediği ilde yaz dönemlerinde de şiddetli bir kuraklık görülmemektedir. 54

56 Marmara Denizi nin etkisi ile ılımanlık kazanan ilin sayısal sıcaklık değerleri de, deniz etkilerinin il iklimine kazandırdığı bu niteliği açıkça ortaya koymaktadır. Bursa İli nde en soğuk ay olan Aralık ayında tespit edilen sıcaklık ortalaması 1,7 C 0, en sıcak ay olan Temmuz ayında ise ortalama sıcaklık 30,7 C 0 olarak belirlenmiştir. Kaydedilen en düşük ve en yüksek sıcaklıklar -4,4 C 0 ve 41,5 C 0 dir. Bursa da yağış genellikle batıdan doğuya doğru azalır, zira batıdan gelen nemli hava kitleleri yağışlar bırakarak, gittikçe daha az nemli olarak doğuya doğru devam ederler. Yapılan 40 yıllık ortalama değerlere göre, en kuvvetli rüzgar yönü, birinci derecede batı, ikinci derecede güneybatı ve üçüncü derecede güney yönlerden esmektedir. Birinci derece hâkim rüzgar yönünde ortalama rüzgar hızı 19.2 m/sn, ikinci derece hâkim rüzgar yönünde ortalama rüzgar hızı 16,6 m/sn ve üçüncü derece hâkim rüzgar yönünde ortalama rüzgar hızı 15.7 m/sn dir. 40 yıllık ortalama değerlere göre; yıl içinde Ocak ayında hâkim rüzgâr yönü doğuya doğru 3,4 m/sn, Şubat ayında doğuya doğru 3,3 m/sn, Mart ayında kuzeydoğu yönünde 3,6 m/sn, Nisan ayında batı güney batıya doğru 2,7 m/sn, Haziran ayında kuzeydoğuya doğru 2,8 m/sn, Temmuz ayında kuzeydoğuya doğru 3,4 m/sn, Ağustos ayında kuzeydoğuya doğru 3,3 m/sn, Eylül ayında kuzeydoğuya doğru 3,0 m/sn, Ekim ayında kuzeydoğuya doğru 3,1 m/sn, Kasım ayında doğuya doğru 2,5 m/sn, Aralık ayında doğuya doğru 3,4 m/sn hızla esmiştir. Yılın ilk aylarında hakim rüzgar yönünün kuzey ile kuzeydoğu arasında olduğu, bu arada güneybatı yönünde rüzgarın kuvvetlendiği ve Mayıs ayındaki hakim rüzgar yönünün batıya doğru olduğu görülmektedir. Haziran ile Kasım ayları arasında hakim rüzgar yönü kuzeydoğu yönündedir ve Aralık ayında doğu yönünde olmaktadır. Yılın 4 ayı hakim rüzgar yönü doğu yönünde, 6 ayı kuzeydoğu yönündedir. Yalnızca bahar aylarında hakim rüzgar yönü güneybatı yönüne kaymaktadır. Bursa İlinde yıllık ortalama rüzgar hızı 1.7 m/sn dir. En hızlı rüzgar yönü W olup 19.2 m/sn şiddetindedir. Yıllık ortalama fırtınalı gün sayısı, Şubat ayında 4.0 olarak tespit edilmiştir. Bursa İlindeki en çok esen rüzgar yönleri sırasıyla; NE-E-ENE dir. Tablo 18 Bursa İli Rüzgar Yönlerine Göre Esme Sayısı (40 Yıllık) RÜZGAR YÖNÜ N Yıllık Ort.

57 NNE NE ENE E ESE SE SSE S SSW SW WSW W WNW NW NNW Tablo 19 Aylık Max Rüzgar Knot (Dk) YIL/AY Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 2011 YILI Ort. Tablo 20 Ortalama Yerel Basınç YIL/A Y Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ort YILI 1007,8 1004,9 1009,8 1002,2 1003,2 1000,7 997,5 1000,4 1002,6 1007,5 1012,9 1008,3 1004,8 Tablo 21 Aylık Nem Bilgileri (%) YIL/A Y Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ort YILI 1007,8 1004,9 1009,8 1002,2 1003,2 1000,7 997,5 1000,4 1002,6 1007,5 1012,9 1008,3 1004,8 Tablo 22 Bursa Meteoroloji İstasyonu Sıcaklık Normalleri (2011) YIL/AY Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık 56 Yıllık

58 Ort. Ortalama Düşük Sıcaklık 1,6 1,2 3,7 4,4 10,9 15,1 19,2 17,1 14,8 7,4 1,2 2,5 8,3 Ortalama Yüksek Sıcaklık 9,8 11,1 13,2 15,3 22,2 28,0 32,4 29,8 28,7 18,7 12,8 12,7 19,6 Ortalama Sıcaklık 5,6 6,0 8,3 10,5 16,7 21,9 26,2 23,5 21,5 12,8 6,4 7,3 13,9 Tablo 23 Ortalama Buharlaşma (mm) YIL/A Y Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ort YILI 0,7 1 1,5 2,1 3,2 4,7 5,6 4,5 3,5 1,5 0,9 1 2,5 Tablo 24 Ortalama Toplam Yağış Miktarı (mm) YIL/A Y Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ort YILI 72,4 18,4 67,4 76,8 27,3 14 5,2 29,3 32,8 112,8 1,6 120,7 578,7 Tablo 25 Kar, Dolu, Sis ve Kırağılı Gün Sayısı (2011) YIL/AY Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Kırağılı Gün Sayısı Sisli Gün Sayısı Dolulu Gün Saysısı Karlı Gün Sayısı Nüfus Adaköy Köyünde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi vardır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır. 57

59 Tablo 18 En Yakın Yerleşim Yerleri Nüfus Bilgileri Nüfus Bilgileri İl İlçe Köy 2007 Yılı Bursa Mustafakemalpaşa Adaköy 555 b) EK-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak Korunması Gereken Alanlar Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Adaköy Köyü, Köklük mevkii, 820 No lu parsel alan dahilinde m 2 lik tapulu alanın 2914,62 m 2 'lik kapalı kısmında " adet/dönem Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi" faaliyetinin yürütülmesi planlanmaktadır. Proje sahası üzerinde işletmeye geçilmeden önce gerekli yasal izinler alınacaktır. İşletilmesi planlanan tesisler kullanma kabiliyet sınıfı ve şimdiki kullanma durumu ile sanayi, rekreasyon alanı, doğal tabiat alanları, milli park alanları, yabani hayvan üretim alanları ve turizm alanları sınırları içerisinde kalmadığı tespit edilmiş olup 13/03/2014 tarih ve 998 sayılı Bursa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 7'de verilmektedir. Bu yönetmelik kapsamında bulunan faaliyetlere ilişkin yapılacak çalışmalar sırasında başvurulması gereken mevzuatın dökümü aşağıda yer almaktadır. Mevzuatta olabilecek değişiklikler bu bölümün ayrılmaz bir parçasıdır. Ek-V Duyarlı Yöreler Listesine göre tesis alanının değerlendirmesi aşağıda verilmiştir. 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar : a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2 nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları", Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 13/03/2014 tarih ve 998 sayılı Bursa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 7'de verilmektedir. 58

60 b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları", Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar, Proje alanı için tarih ve 998 sayılı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden alınan görüş yazısında " 2863 ve değişik 3386 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca", düzenlenen rapor Ek 13'te yer almakta olup görüş yazısında;proje alanında herhangi bir taşınır veya taşınmaz nitelikte kültür varlığına rastlanmadığı ayrıca söz konusu proje alanı hakkında yapılan arşiv çalışması sonucunda bölge dahilinde herhangi bir tespit ve tescil kaydı bulunmadığı tescil belirtilmiştir ancak yine aynı tarih ve ayı numaralı evrakta belirtilen yükümlülüklere harfiyen uyulacaktır. Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. d) 31/12/2004 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar, Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. e) 2/11/1986 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri" Proje alanında Hassas Kirlenme Bölgesi bulunmamaktadır. 59

61 f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar, Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. yerler, ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan Proje alanı Orman arazilerinde kalmamaktadır. alanlar, h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen Proje sahalarında yukarıdaki madde kapsamında değildir. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, Belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 07/04/2014 tarih ve sayılı Bursa Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 5'te verilmektedir. i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar, " Marjinal Tarım Alanları " içerisinde kalmaktadır. j) 17/5/2005 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde belirtilen alanlar. Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 60

62 2. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar a) 20/2/1984 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları", Proje sahası ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. b) 12/6/1981 tarih ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar, bulunmamaktadır. 1) 23/10/1988 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar, bulunmamaktadır. 2) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar, bulunmamaktadır. 3) Cenova Deklarasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, Proje sahası ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. c) 14/2/1983 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, 61

63 Proje sahası ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 13/03/2014 tarih ve 998 sayılı Bursa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 7'de verilmektedir ç) 17/5/1994 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar. Proje sahası ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. d) 27/7/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi Proje sahası ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 3. Korunması Gereken Alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), Proje alanı Marjinal Tarım Alanları " içerisinde kalmaktadır. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, Proje alanı Marjinal Tarım Alanları içerisinde kalmakta olup hayvansal üretim yapılmaktadır. İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nden tarih ve sayılı görüşte 5403 sayılı kanun gereği sakınca olmadığı belirtilmektedir. (Bkz. Ek 5) c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı 62

64 olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları Proje alanları ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar. Proje sahası ve yakın çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. Flora ve Fauna Flora Bölgenin floristik listeleri daha önce yapılmış çalışmalarla ilgili literatür bilgilere dayanılarak hazırlanmış ve alfabetik sıraya göre düzenlenmiştir. Buna göre alanda familya ve bu familyalara ait tür bitki tespit edilmiştir. Alanda bulunan bitki taksonları, yurdumuzda dar ve sınırlı yayılış gösteren ya da baskı altında olan türler olmayıp, aksine geniş dağılımlar arz etmektedirler. Dolayısıyla, bu projenin hayata geçirilmesiyle, kendini tekrar eden habitat özelliği gösteren alanda bulunan geniş popülasyonlu ve bol bulunuşlu türlerin nesillerinin ortadan kalkması gibi bir tehdit unsuru söz konusu olmayacaktır. Marmara Bölgesi florası iyi bilinen bölgelerimiz arasında yer alır. Bölge Fitocoğrafik olarak Avrupa-Sibirya ve Iran-Turan bitki coğrafyası bölgelerinin geçiş kuşağında yer almaktadır. Bu bölgede habitat tipleri fazla çeşitlilik göstermediği için hem flora çok zengin değil hem de endemizm oranı düşüktür. İklim açısından ise bölge Akdeniz biyoiklim katında yer almaktadır. Saha çalışmalarının devamında hem bölgede tespit edilen tür sayısı hem de muhtemelen endemik tür sayısının artması beklenmektedir. Ancak ilk gözlem ve bulgulara göre alanda lokal yayılışlı tür olma olasılığı oldukça düşük gözükmektedir. Floristik liste; eğreltiler (Pteridophyta), açık tohumlular (Gymnospermae) ve kapalı tohumlular (Angiospermae) olmak üzere sırasıyla verilmiştir. Her gruba giren 63

65 Familyalar filogenetik sıraya göre verilmiştir. Proje alanı Marmara Bölgesi nin doğusunda Avrupa-Sibirya ve Iran-Turan Bitki Coğrafyası bölgelerinin geçiş kuşağında yer aldığı için bölgede yaprak döken orman ve karaçam orman vejetasyonu hakim durumdadır. Bu gözlem sonuçları da bölgenin daha önceleri Karaçam orman örtüsü ile kaplı olduğunu göstermektedir. Meşe ormanlarının açıklıklarında ise step vejetasyon gelişme gösterir. Yaprak döken orman, karaçam ve step vejetasyonu dışında kalan alanlar mera ve kuru tarım alanlarından oluşmaktadır. Proje alanında bulunan vejetasyon tipleri ve bu vejetasyon tiplerini karakterize eden bitkiler şunlardır; a) Pinus nigra ormanları: Bu ormanlar Türkiye genelinde yaygındır. Pinus nigra nın hakim olduğu bu vejetasyonun alt florasında çalı formunda Quercus cerris, Quercus pubescens, Juniperus deltoides, Quercus infectoria gibi bitkiler yayılış gösterir. Alt flora da ise Doronicum orientale, Geranium molle, Stellaria holostea, Trifolium pannonicum subsp. elongatum, Lathyrus laxiflorus, Brachypodium sylvaticumi Cynosurus echinatus gibi otsu türler yayılış gösterir. b) Quercus cerris-quercus pubescens ormanları: Bu ormanlar Kuzeybatı Anadolu da Eskişehir, Kütahya ve Bilecik çevrelerinde yaygındır. Bu ormanların içersinde seyrek olarak Pinus nigra (karaçam) da yayılış göstermektedir. Tahrip görmemiş alanlarda yer yer genel örtüş%90 ı bulur. Boyları da 2-4 metre arasında değişmektedir. Bu ormanlar yaprak döküğü için toprak organik madde bakımından zengindir ve buna bağlı olarak da orman altı otsu flora oldukça zengindir. Bu ormanların baskın ağaç türleri Quercus cerris var. cerris, Quercus pubescens, Quercus infectoria dır. Bu karışık meşe ormanından oluşan orman tabakasının örtüşü%80-90 civarındadır. Alt flora da ise Doronicum orientale,salvia tomentosa, Cistus creticus, Piptatherum coerulescens, Geranium molle, Stellaria holostea, Trifolium pannonicum subsp. elongatum, Lathyrus laxiflorus, Brachypodium sylvaticumi Cynosurus echinatus gibi otsu türler yayılış gösterir. c) Step vejetasyonu: Proje sahasında bu vejetasyon tipi çok yaygın değildir. Meşe açıklıklarında gelişim gösterir. Otlatma bölgede yoğun olduğu için birlik oluşturacak düzeyde değildir. Bu vejetasyonun baskın bitkileri Bromus tomentellus, Festuca callieri Globularia trichosantha, Teucrium polium, Thymus zygioides, Poa bulbosa dır. Fauna 64

66 Bursa ilindeki yaban hayatı, Türkiye geneline paralel olarak, fazlaca hırpalanmış olup; daha önceleri bol miktarda olduğu söylenen karacanın, geyiğin (Cervus) ve yerli sülünün nesli hemen hemen tükenme noktasına gelmiş, alınan koruma ve üretim tedbirleri ile neslin yok olması şimdilik önlenmiştir. İnegöl-Boğazova ve Uludağ silsilesinin doğuya doğru uzantısında halen bir miktar geyik (Cervus) ve ayı; Karacabey, Karadağ, Paşalar ve Sarnıç mıntıkalarında karaca; Çamlıca Köyü kuzeyinde bir miktar yerli sülün bulunmakta ve zaman zaman görülen yavrularla üreme olduğu tespit edilmektedir. Keklik (Perdix), çil (Tetrastes bonasia) ve tavşan (Lepus europeus) bilhassa av koruma alanlarında ve ağaçlandırma sahalarında üremekte ise de usulsüz avlanmalar önlenemediğinden yeterli düzeyde korunamamaktadır. Çakal (Canis aureus) ve yaban domuzu (Sus scrofa) tüm ormanlık alanlarda bol miktarda bulunmaktadır. Ayrıca yaşama alanlarının yok edilmesi ile birey sayısı çok azalmış olan yaban kedisinin Uludağ havalisinde ve Karadağ da bulunduğu tespit edilmiştir. Birey sayısı çok azalan ve koruma altına alınan sakallı akbaba ve apollon kelebeği (Parnassius apollo) de Uludağ Milli Parkında bulunmaktadır. Bursa İli sulak alanları özel fauna varlığına sahiptir. Uluabat Gölü göçmen kuşlar için önemli bir konaklama yeri teşkil etmektedir. Gerek sonbahar gerekse ilkbahar göçlerinde yoğun kuş topluluklarının barınması ve beslenmesine olanak sağlamaktadır. Bursa ilinde kürklü hayvanlar olarak tavşan (Lepus europeus), tilki (Vulpes vulpes), ayı sayılabilir. Bursa-Karacabey ilçesi Ova Korusu Bölgesinde 50 dekar doğal ormanlık arazide, ayılar Turizm Bakanlığı nın katkısıyla oluşturulan bir proje ile korunmaya alınmışlardır. Bilgisayar denetimli tel çit ve elektrikli çitle çevrili alan içerisinde 1998 yılı itibariyle 47 ayı bulunmaktadır. İlimizde üretilen toplam su ürünleri üretiminin büyük bir miktarı deniz ürünlerinden oluşmaktadır. İç su ürünleri üretiminin arttırılması için göl ve göletlerde balıklandırma çalışmaları devam etmektedir. Deniz balıkları üretiminde meydana gelen düşüş Marmara Denizinde avlanan balık miktarındaki azalmadan kaynaklanmıştır. İlimizin en önemli iç su kaynakları Uluabat Gölü ve İznik Gölü dür. Bu bölgelerde sazan (Cyprinus), yayın (Silurus glanis), kerevit (Astacus fluviatills) vb. cins su ürünleri üretilmektedir. Ayrıca Demirtaş Baraj gölünde aynalı sazan türü balık üretimi yapılmaktadır. - İlimizdeki av hayvanlarının adları, populasyonları ve bunlar için alınan Av Dönemi Bursa İli Merkez Av Komisyonu Kararı aşağıda verilmektedir. 65

67 3-) MUSTAFAKEMALPAŞA İLÇESİ : Yasaklama gerekçesi : Sahayı dinlendirme. Doğusu : Tepecik, Ovazatlı,Mustafakemalpaşa yol boyu. Kuzeyi :Karacabey-Mustafakemalpaşa asfaltı Tepecik köyü. Batısı : Karacabey-Mustafakemalpaşa asfaltı Güneyi :Karacabey-Mustafakemalpaşa asfaltı BÖLÜM III PROJENİN İNŞAAT VE İŞLETME AŞAMASINDA ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER Tesisin faaliyet kapsamında ortaya çıkması muhtemel her türlü çevresel olumsuz etki veya etkilere karşı gerekli önlemler alınacaktır. Kurulması planlanan tesis için Adaköy köyü köy yerleşik alan sınır haritası Mustafakemalpaşa Belediyesinden alınmış ve Ek-17 de verilmiştir. Haritadan da görüleceği üzere planlanan tesisin en yakın yerleşim yerine mesafesi 610 metre olarak belirlenmiştir, yerleşim alan sınırları içerisinde kalmadığı için kurulmasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Etlik Piliç Yetiştirme çevreye olabilecek muhtemel olumsuz etkileri şunlardır; 1. Su Kirliliği İNŞAAT AŞAMASINDA ; tesisinin Tesis inşası ilgili kurumlardan alınacak gerekli izinlerin alınması ardından başlanacaktır.planlanan faaliyet için yapılması planlanan tesis bünyesinde çalışanlardan kaynaklanacak evsel atıksu oluşumu olacaktır. Bu atık sular Fosseptikte biriktirilecektir. Oluşacak atıksu miktarı; Proje kapsamında inşaat aşamasında 5 kişi çalıştırılacak olup bir kişinin günlük içme-kullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün-kişi (N. USLU, O. Prof. Dr., DEÜ. Müh. Fak., Çevre Müh. Böl., Kullanılmış Atık suların Arıtımı Ders Notları, 2004) olduğu dikkate alınarak hesaplandığında içme-kullanma suyu miktarı 0,75 m³/olacaktır. Kullanılacak suyun oluşacak atıksu miktarına eşit olduğu kabulü ile toplam 0,75 m³/ atıksu oluşacaktır. 66

68 İŞLETME AŞAMASINDA; Tesisin işletilmesi aşamasında, idari bina temizliği için günlük 0,5 m 3 su kullanılması muhtemel olup kullanılan bu suyun atıksuya dönüşeceği varsayımı ile idari bina temizliği ile oluşacak atıksu miktarı günlük 0,5 m 3 olacaktır. Tesis içerisinde yer alan kümeslerin temizliği öncelikle kuru olarak yapılacak olup her dönem sonunda dışkı ile karışık altlık malzemesinin çıkarılması ve sonrasında dezenfektan malzeme yıkanması sağlanacaktır. Tesisi içerisinde bulunan kümeslerin temizlenmesi aşamasında oluşan atıksular kullanılan su miktarına eşit olacağından günlük ortalama oluşacak atıksu miktarı 0,4 m 3 olacaktır. Proje kapsamında işletmede daimi çalışan personel sayısı 3 kişi olacak olup kümeslerin temizlenmesi amacıyla dönemsel 2 personel çalıştırılması öngörülmüştür. Bir kişinin günlük içme-kullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün-kişi (N. USLU, O. Prof. Dr., DEÜ. Müh. Fak., Çevre Müh. Böl., Kullanılmış Atık suların Arıtımı Ders Notları, 2004) olduğu dikkate alınarak hesaplandığında, toplam içme-kullanma suyu miktarı 0,75 m³/olacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında; Madde 31 - Endüstriler üretim tiplerine göre gruplandırılmış ve onaltı tane sektör oluşturulmuştur. Bu sektörlere giren tesislerden tamamen kuru tipte çalışanlar için Tablo 5-20 arasındaki atıksu standartları uygulanmaz. Bu sektörler ve sektörlerin içerdiği endüstri tipleri;a) Gıda sanayii sektörü; un fabrikaları, makarna fabrikaları, maya sanayii, süt ve süt ürünleri, yağlı tohumlardan yağ çıkarılması ve sıvı yağ rafinasyonu, zeytin yağı ve sabun üretimi, katı yağ rafinasyonu, mezbahalar ve entegre et tesisleri, balık ve kemik unu üretimi, havyan kesimi yan ürünleri işleme, sebze ve meyve yıkama ve işleme, bitki işleme, şeker sanayii, tuz işletmeleri, tarla balıkçılığı, su ürünleri değerlendirme ve buna benzer sanayi kuruluşları, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği tablo 5.15 te (Büyükbaş, Küçükbaş Hayvan Besiciliği ve Tavukhaneler) istenen değerleri sağlaması gerekmekte olup belirtilen hükümlere uyulacaktır. 67

69 Tesiste her türlü sıvı ve katı atıklar gelişigüzel çevreye ve su kaynaklarına zara verecek şekilde atılmayacak olup "1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliği" nin ilgili su kirliliği hükümlerine uyulacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında oluşan bu atıksular, sızdırmaz fosseptiklerde biriktirilip, Mustafakemalpaşa Belediye'sinin anlaşmalı olduğu vidanjör firması çektirilerek arıtma tesisine verilecektir. Bu kapsamda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Evsel nitelikli Atıksular İçin Deşarj Standartları Madde 32'de belirtilen "Kanalizasyon sistemi bulunmayan yerleşim yerleri için; Valilikçe kirliliğe karşı koruması gerekli görülen alanlarda, nüfus seksendört kişinin altında ise evsel nitelikli atık sular Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine göre yapılacak olan sızdırmaz nitelikli fosseptiklerde toplanır ve altyapı tesisine taşınır hükümlerine uyulacaktır. Tesiste yapılacak olan fosseptik plan Ek 16'da yer almaktadır. 2. Katı Atık İNŞAAT AŞAMASINDA ; Tesis bünyesinde çalışanlardan kaynaklanacak evsel nitelikli katı atık oluşacaktır. Tesiste inşaat aşamasında 5 kişi çalıştırılacak olup bir personelin günlük oluşturacağı katı atık miktarı 1,34 kg/gün-kişi (Devlet İstatistik Enstitüsü, Çevre İstatistikleri, Hane Halkı Katı Atık Kompozisyon Araştırması ve Eğilim Anketi Sonuçları, 2004) kabulü oluşacak katı atık miktarı; Katı Atık Üretim Miktarı = Kişi Başına düşen Miktar x Personel Sayısı Katı Atık Üretim Miktarı = 1,34 kg/gün-kişi x 5 kişi = 6,7 kg/gün olacaktır. Evsel nitelikli katı atıklar Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin 18. Maddesi ve 20. Maddesine göre toplanıp değerlendirilmektedir. Evsel nitelikli katı atıklar ağzı kapaklı, içine çöp poşeti yerleştirilmiş, sıhhi çöp bidonlarında biriktirilerek, Mustafakemalpaşa 68

70 Belediyesi'ne ait araçlar tarafından belirli aralıklarla toplanıp en yakın Katı Atık Düzenli Depolama Alanına nakledilecektir. İŞLETME AŞAMASINDA; İşletmede kümeslerde beslenecek tavuklardan kaynaklanacak proses atığı olarak ölü tavuklar, altlıkla karışık tavuk gübresi ve yakılacak kömürün külü oluşacaktır. Tesise alınacak civcivler plastik kutularda getirilecek olup transfer işlemi sonrasında bu plastik kutular getirilen kamyona geri verilerek civcivlerin alındığı kuluçkahanede dezenfektanı sağlanacaktır. Personel Kaynaklı Katı Atık Oluşumu Tesisin işletilmesi aşamasında daimi çalışan personel sayısı 3 kişi olacak olup kümeslerin temizlenmesi amacıyla dönemsel 2 personel çalıştırılması öngörülmüştür. Faaliyet kapsamında çalışması planlanan çalışanlardan kaynaklı ortaya çıkması planlanan yemek atığı, ambalaj kâğıdı, naylon, cam şişe ve pet şişe gibi katı atık meydana gelecektir. Bir personelin günlük oluşturacağı katı atık miktarı 1,34 kg/gün-kişi (Devlet İstatistik Enstitüsü, Çevre İstatistikleri, Hane Halkı Katı Atık Kompozisyon Araştırması ve Eğilim Anketi Sonuçları, 2004) kabulü oluşacak katı atık miktarı; Katı Atık Üretim Miktarı = Kişi Başına düşen Miktar x Personel Sayısı Katı Atık Üretim Miktarı = 1,34 kg/gün-kişi x 5 kişi =6,7 kg/gün olacaktır. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek belirli periyotlarla ilgili Belediye dahilindeki çöp konteynırlarına getirilerek atılacaktır. Evsel nitelikli katı atıklar Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin 18. Maddesi ve 20. Maddesine göre toplanıp değerlendirilmektedir. Evsel nitelikli katı atıklar ağzı kapaklı, içine çöp poşeti yerleştirilmiş, sıhhi çöp bidonlarında biriktirilerek, Mustafakemalpaşa Belediyesi'ne ait araçlar tarafından belirli aralıklarla toplanıp en yakın Katı Atık Düzenli Depolama Alanına nakledilecek olup Tarih ve Resmi Gazetede 69

71 yayımlanarak yürürlüğe giren uyulacaktır. Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine Proses Kaynaklı Katı Atık Oluşumu Kümeslerden Kaynaklanacak Dışkı ve Altlık Malzeme Atığı : Proje kapsamında adet Etlik Piliç yetiştiriciliğinde kümeslerde beslenen civcivlerin yaklaşık gün boyunca, yaşamları sürecinde açığa çıkacak dışkıları söz konusu olacak olup etlik piliç yetiştiriciliğinde 6 haftalık bakımı civciv ve piliç dönemi olarak ikiye ayrılır buna göre bir civcivin ağırlığını 0-3 haftalık arası ortalama 785 gr ve bir pilicin ağırlığını da 3-6 haftalık arası ortalama 1750 gr aldığımızda kümesten oluşacak katı atık miktarı, bu çerçevede projenin işletme sürecinde açığa çıkabilecek maksimum etlik piliç dışkısı miktarı ; Etlik piliç Yetiştirme Kümesi Max. Civciv Kapasitesi : adet Civciv-Etlik Piliç Kümesi 0-3 Hafta 21 Günlük Dışkı Miktarı: adet civciv-etlik piliç x 31,4 gr dışkı/adet civciv-etlik piliç.gün x 21 gün =27.694,800gr = ,8kg 28 ton dışkı Civciv-Etlik Piliç Kümesi 3-6 Hafta 24 Günlük Dışkı Miktarı: adet civciv-etlik piliç x 70 gr dışkı/adet civciv-etlik piliç.gün x 24 gün = gr = kg 71 ton dışkı Toplam Dışkı Miktarı : 28 ton + 71 ton= 99 ton/ periyot Yer sisteminde yetiştiricilikte, odun talaşı, pirinç kavuzu, parçalanmış mısır koçanı, sap veya saman gibi malzemeler mevsime bağlı olarak 3-10 cm kalınlığında altlık olarak kümesin tabanına serilir. Altlık materyali eşit olarak, kümesin ve izolasyonun kalitesine göre uygun kalınlıkta yayılmalıdır. İyi bir rutubet emilimi rahatlık ve temiz,toz oranının düşük olması gibi koşulları sağlayan birçok altlık çeşidi mevcuttur. Özellikle çeltik + talaş karışımı yaz aylarında 3-4 kg/m 2,kış aylarında 5-6 kg/m 2 olarak kullanılması önerilmektedir. Kümes içerisinde metre kareye 4,10 kg altlık malzeme serildiğini kabul edersek toplam 2688 m 2 lik kullanım alanında oluşabilecek altık miktarı; 70

72 Tesiste kullanılacak birim altlık miktarı : 4,10 kg/m 2 Tesiste kullanılacak toplam kümes alanı : 1344*2 =2688 m 2 Tesiste bir yıldaki periyot sayısı : 6 periyot/yıl Tesiste yıllık altlık kullanımı : 4,10 kg/m 2 *2688 m 2 *6periyot/yıl*1ton/1.000 kg Tesiste yıllık altlık kullanımı maliyeti : 67 ton/yıl olacaktır. Kümesten açığa çıkacak toplam katı atık miktarı ( dışkı altlık karışımı ) ; Kümesteki katı atık miktarı: 99 ton dışkı + 67 ton altlık = 166 ton Etlik Piliç Yetiştiriciliği işletme aşamasında günlük (6 Hafta) bakım süreci sonunda toplam kapasiteli piliç kümeslerinden bir dönemde açığa çıkacak dışkı altlık karışımı katı atık miktarı yaklaşık 168 ton olacaktır. Açığa çıkacak katı atık günlük (6 hafta) olacaktır. Bu süreçte dışkı talaş ile de karışmış olup havalandırmalar sayesinde iyice nemini kaybetmiş olacaktır. Dönem sonunda temizlenen kümeslerden çıkan bu kuru dışkı Ek-16 da sözleşme ve tapu bilgileri bulunan firma tarafından 45 gün sonunda alınacak ve kendi arazilerinde serilerek bertarafı sağlanacaktır.böylece tesiste atık birikimi oluşması öngellencektir. Tesiste bu döngünün herhangi bir aksaklık yüzünden işlememsi durumu düşünülerek metrekarelik sızdırmaz zemin üzerinde ve yağmur suyundan etkilenmeyecek şekilde 45 günlük periyotta tavuk dışkılarının saklanabileceği gübre çukuru yapılacaktır(bkz. Ek 12). Gübre çukurunda biriktirilen tavuk dışkıları yine sözleşme yapılan firma tarafından alınarak bertarafı sağlanacaktır. Yapılacak olan gübre çukuru sızdırmasız olacak ve alt kısmında geçirimsiz tabaka olarak kullanılacak malzeme serilecektir. Gübre çukuru yerüstünde sundurmalı biçimde yağışlardan ve diğer olumsuz çevre koşullardan etkilenmeyecek şekilde yapılacaktır.gübre çukuru üstü kapatılacak ve koku oluşumu engellenecektir. Gübreler çukurda fazla bekletilmeyecek ve anlaşma yapılan arazi sahibi tarafından alınarak değerlendirilmesi sağlanacaktır. Gübre çukurunun toprak kirliliğine meydan vermesini engellemek için 71

73 beton kalıplar kullanılacak ve üst kısmı sundurmalı sistem yapılarak çevresel etkilerin olumsuzluklarından korunma sağlanacak, sinek oluşumu engellenecektir. Tavuk Ölümü İşletme sürecinde; herhangi bir hastalık nedeni ile ya da doğal nedenlerden dolayı yaklaşık %1,2 lik civciv ve piliç ölümleri öngörülmüştür. İşletmede ölümler genelde civciv döneminde oluşmaktadır Tesiste, bir üretim periyodunda adet civciv x % 1,2 = 504 adet civciv ve piliç ölümü gerçekleşmesi olacağı beklenmektedir. Kümeslerden oluşan ölü piliçler için parsel üzerinde sızdırmasızlığı sağlanmış üstü kapalı betonarme İmha çukuru yapılacak, üzerine sönmemiş kireç serpilecektir. İmha Çukuru Ek 9'da yer almaktadır. Projenin işletme aşamasında Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrol Yönetmeliği ve son değişikliği tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine riayet edilecektir. Hayvanların bakımı, beslenmesi, ilaçlanması, ölümü, hastalığı ile ilgili hususlarda Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili tüm yönetmeliklerine riayet edilecektir. Tesiste haşere oluşumuna karşı tesis belirli periyotlarda lisanslı firmalar tarafından ilaçlanarak dezenfeksiyon sağlanacaktır. 06/03/2014 tarih ve 4832 sayılı Bursa Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından belirtilen görüş yazısı EK 6'da verilmektedir. 3. Ambalaj Atıkları İNŞAAT AŞAMASINDA Personelin sosyal kullanımı sonucu oluşacak karton atıklar, streç film vb. ambalaj atıkları söz konusu olacaktır. Projenin arazi hazırlanması inşaat ve makine ekipman montaj aşamasında oluşacak geri kazanım malzemelerinin (kağıt ve kağıt ürünleri ile plastik 72

74 atıklar ), evsel katı atıkların sırasıyla % 9 ve % 2 si olduğu kabul edilerek hesaplar bu değerler üzerinden yapılmıştır. Kağıt ve Kağıt Ürünleri Atıkları Plastik Atıklar = 6,7 kg/gün x 0,09 = 0,6 kg/gün = 6,7 kg/gün x 0,02 = 0,13 kg/gün Planlanan bu projenin inşaat aşamasında 0,73 kg/gün civarındaki ambalaj atıkları, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Projenin inşaat ve arazi hazırlığı sürecinde Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrol Yönetmeliği ve son değişikliği tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine riayet edilecektir. İŞLETME AŞAMASINDA Tesisin işletme aşamasında personelden ve tavuk yemlerinin ambalaj kaplarından oluşacak karton atıklar, streç film vb. ambalaj atıkları söz konusu olacaktır. Projenin işletilmesi aşamasında oluşan bu geri kazanım malzemelerinin (kağıt ve kağıt ürünleri ile plastik atıklar ), evsel katı atıkların sırasıyla % 9 ve % 2 si olduğu kabul edilerek hesaplar bu değerler üzerinden yapılmıştır. Kağıt ve Kağıt Ürünleri Atıkları Plastik Atıklar = 6,7 kg/gün x 0,09 = 0,6 kg/gün = 6,7 kg/gün x 0,02 = 0,13 kg/gün Bu kapsamda oluşacak olan yaklaşık 0,73 kg/gün ambalaj atıkları tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Projenin işletme aşamasında Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrol Yönetmeliği ve son değişikliği 73

75 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine riayet edilecektir. 4.Tehlikeli Atıklar İNŞAAT AŞAMASINDA Tesisin inşaat aşamasından tehlikeli atık olarak araçların ve iş makinelerinin bakım onarımı sonucunda kontamine oluşmuş ambalajlar oluşması muhtemeldir. İnşaat aşamasında tehlikeli atık oluşması durumunda diğer atıklardan ayrı biriktirilerek Tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi genel esaslarına ilişkin Yönetmelik esaslarına göre yapılacak olup diğer atıklardan ayrı toplanacak ve tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecektir. İŞLETME AŞAMSINDA Tesisin işletilmesi aşamasında tehlikeli atık sınıfında sayılabilecek tek atık kümeslerin dezenfeksiyonu sırasında kullanılacak kimyasal maddelerin boşalan ambalaj kapları( Kontamine tehlikeli Atık ) olacaktır. Bu kapsamda Tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi genel esaslarına ilişkin Yönetmelik esaslarına göre yapılacak olup diğer atıklardan ayrı toplanacaktır tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecektir. 5. Atık Yağlar İNŞAAT AŞAMASINDA Tesisin inşaat aşamasından araçların ve iş makinelerinin bakım onarımı sonucu yağ değişimi yapılmasından kaynaklanacak atık yağ oluşumu söz konusu olacaktır. Oluşan bu atık yağlar, kırmızı renkli, üzerinde "Atık Yağ" ibaresi yer alan ve yağmur suyundan korunan tank/konteynırlarda depolanacak ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve 74

76 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" ne göre bertaraf edilecek ve lisanslı firmaya verilecektir. İŞLETME AŞAMASINDA Tesisin işletilmesi aşamasında makine-ekipmanların yağ değişimi yapılmasından kaynaklanacak atık yağ oluşumu söz konusu olacaktır. Oluşan bu atık yağlar, kırmızı renkli, üzerinde "Atık Yağ" ibaresi yer alan ve yağmur suyundan korunan tank/konteynırlarda depolanacak. Araçlardan çıkan yağ filtreleri atık motor yağı geçici depolama tanklarının yanında bulunan ayrı bir kapaklı konteynırda biriktirilecek olup çöp kutusuna atılmayacak veya çöp depolama alanına gönderilmeyecektir. Kullanılmış yağ filtresi konteynırı üzerinde "Yağ Filtresi" yazılacak ve yağmur suyundan korunacaktır. Bu filtreler boşaltıldıktan sonra Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında depolanacak ve bertaraf edilecektir tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 6. Bitkisel Atık Yağlar İNŞAAT AŞAMASINDA Tesisin inşaat aşamasında personelin yemek ihtiyacını dışarıdan karşılayacağından dolayı tesis içerisinde yemek yapılmayacak olup bitkisel atık yağ oluşumu söz konusu olmayacaktır. İŞLETME AŞAMASINDA Tesisin işletilmesi aşamasında personelin yemek ihtiyacı tesis içerisinde yapılacak yemekler ile karşılanacak olup tesis bünyesinde bitkisel atık yağlar oluşması söz konusudur. Oluşacak olan bu bitkisel atık yağlar toplama bidonları yıkama kolaylığı için çember kapaklı olacak, yeterli sayıda bulunacak ve betonarme zeminde tutulacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların 75

77 Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda biriktirilerek ve lisanslı firmaya verilecektir. 7. Akümülatörler ve Atık Piller İNŞAAT AŞAMASINDA Tesisin inşaat aşamasında atık pil ve Akümülatör oluşumu söz konusu değildir. Oluşması durumunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve atık piller evsel atıklardan ayrı toplanarak en yakın yerleşim yerindeki atık pil kutularına bırakılacaktır. İŞLETME AŞAMASINDA Tesisin işletme aşamasında personelin kullanımı sonucu atık piller oluşacak olup ayrı toplanacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve atık piller evsel atıklardan ayrı toplanarak en yakın yerleşim yerindeki atık pil kutularına bırakılacaktır. 8.Tıbbi Atıklar İNŞAAT AŞAMASINDA Tesisin inşaat aşamasında 5 personel çalıştırılacak olup şantiyede, olası bir kaza durumunda ilk yardım amaçlı müdahale edebilmek için ecza dolabı bulundurulacaktır. Fakat tesisin işletilmesi aşamasında revir vs. bulundurulmayacaktır. Bu nedenle tıbbi atık oluşumu söz konusu olmayacaktır. İŞLETME AŞAMASINDA Tesisin işletilmesi aşamasında daimi olarak 3 personel çalıştırılacak olup periyot başlarında kümeslerin temizlenmesinde 2 personel eklenecektir. Tesis içerisinde olası bir kaza durumunda ilk yardım amaçlı müdahale edebilmek için ecza dolabı bulundurulacak, 76

78 revir bulunmayacaktır. Bu nedenle personel kaynaklı tıbbi atık oluşumu söz konusu olmayacaktır. Kümeslerde zorunlu olmadıkça ilaç kullanımı yapılmayacak olup kullanılması durumunda ilaçlar etlik pilice zarar vermeyecek ve veteriner hekim denetiminde ilaç verilmesi sağlanacaktır. İlaçların içme suyu yada sprey yöntemi ile verilmesi sağlanacak tedavi işlemi sırasında tıbbi atık oluşmayacaktır. Küçük miktarlarda üretilen tıbbi atıkların toplanması kesici ve delici özelliği olan atıklar diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak delinmeye, yırtılmaya, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve sızdırmaz, açılması ve karıştırılması mümkün olmayan, üzerinde Uluslararası Biyotehlike amblemi ile DİKKAT! KESİCİ ve DELİCİ TIBBİ ATIK ibaresi taşıyan plastik veya aynı özelliklere sahip lamine kartondan yapılmış kutu veya konteynırlar içinde toplanır. Bu biriktirme kapları, en fazla ¾ oranında doldurulur, ağızları kapatılır ve kırmızı plastik torbalara konur. Kesici-delici atık kapları dolduktan sonra kesinlikle sıkıştırılmaz, açılmaz, boşaltılmaz ve geri kazanılmaz. Tıbbi atık torbaları ve kesici-delici atık kapları ¾ oranında dolduklarında derhal yenileri ile değiştirilirler. Yeni torba ve kapların kullanıma hazır olarak atığın kaynağında veya en yakınında bulundurulması sağlanır. Tıbbi atık torbaları ve kesici-delici atık kapları ile toplanırlar ve 22 nci maddede açıklandığı şekilde geçici depolanırlar. Küçük miktarlarda üretilen tıbbi atıkların geçici depolanması Madde 22 üretilen tıbbi atıkların ilgili belediyenin tıbbi atık toplama ve taşıma aracı tarafından alınması sağlanır. Bu durumda tıbbi atıklar güvenli bir şekilde muhafaza edilir ve gerekirse ikinci bir tıbbi atık torbasının içine konulur. Atıklar, tıbbi atık toplama aracı gelmeden önce kesinlikle dışarıya bırakılmaz, evsel atıklar ile karıştırılmaz ve evsel atıkların toplandığı konteynırlara konulmaz. Bu sağlık kuruluşları, ilgili mercilerden çalışma izni almadan önce, atıklarının geçici depolanması konusunda en yakında bulunan geçici atık deposu veya konteynırın ait 77

79 olduğu sağlık kuruluşu ya da atıklarının toplanması konusunda ilgi belediye ile anlaşma yapmak ve bu anlaşmayı valiliğe ibraz etmekle yükümlüdür sayılı İş Kanunu, 4 üncü Madde "50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde" istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır. 9.Egzoz Emisyonu İNŞAAT AŞAMASI Tesisin inşaatı aşamasında kullanılacak araçlardan kaynaklanacak olan egzoz gazı söz konusudur. Kullanılan araçlar Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü ile Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği hükümleri uyarınca egzoz gazı emisyon ölçüm periyotları; Hususi ve resmi otomobiller, ilk üç yaş sonunda ve devamında her iki yılda bir, diğer motorlu taşıtlar, ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir olarak öngörülen tarihlerden önce egzoz gazı emisyon ölçümleri yaptırılacak ve uygun ölçüm sonucunu belgeleyen geçerli egzoz gazı emisyon ölçüm pulunun yapıştırıldığı motorlu taşıt egzoz gazı emisyon ruhsatı taşıtlarda bulundurulacaktır. İŞLETME AŞAMASI Tesisin işletilmesi aşamasında kullanılacak taşıtların, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü ile Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği hükümleri uyarınca egzoz gazı emisyon ölçüm periyotları; Hususi ve resmi otomobiller, ilk üç yaş sonunda ve devamında her iki yılda bir, diğer motorlu taşıtlar, ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir olarak öngörülen tarihlerden önce egzoz gazı emisyon ölçümleri yaptırılacak ve uygun ölçüm sonucunu belgeleyen geçerli egzoz gazı emisyon ölçüm pulunun yapıştırıldığı motorlu taşıt egzoz gazı emisyon ruhsatı taşıtlarda bulundurulacaktır. 78

80 3.Gürültü İNŞAAT AŞAMASINDA Proje kapsamında yürütülecek olan inşaat ve işletme aşamalarında makine - ekipman ve kamyonlardan kaynaklanacak gürültü düzeyleri tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca (Açık alanda kullanılan ekipmanlarda uyulması gereken şartlar) Açık alanda kullanılan ekipmanların gürültü düzeyi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile ilgili yönetmelik ( 2000/14/AT ) hükümlerine tabidir hükmüne göre gürültü çıkaran makine-ekipman ve kamyonların gürültü düzeyleri ve en yakın yerleşim yerindeki eşdeğer gürültü aşağıda verilmektedir. Toprak yüzeyi ve bitki örtüsünün ses enerjisini yutma özelliği havanın absorpiyon özelliği ve ses kaynağıyla alıcı nokta arasındaki engebeler gürültü şiddetinin azalmasına neden olacaktır. Tesisin işletilmesi aşamasında Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Ek 5 inde belirtilen Endüstri tesisleri için çevresel gürültü sınır değerleri 65 dba'dır. İŞLETME AŞAMASINDA Etlik Piliç Yetiştirme Tesisinin çalışması sırasında kullanılacak olan makine ve ekipmanlar aşağıda verilmiştir. Etlik Piliç Yetiştirme Tesisinin çalışması sırasında kullanılacak olan makine ve ekipmanlar aşağıda verilmiştir. Tablo 19 Proje Alanında Muhtemel Gürültü Kaynakları ve Gürültü Düzeyleri Kaynak Adet Motor Gücü Ses Gücü Düzeyi (db) Traktör 2 48 hp 99,1 Havalandırma 138* ,5 hp 82,5 Havalandırma 90*90 2 0,5 hp 77,3 Binek Araç 1 75 hp 98,5 Jeneratör 1 11 hp 92,1 79

81 Makinelere ait ses gücü seviyeleri kataloglardan alınmıştır. Eş değer gürültü düzeylerinin mesafelere göre; L gündüz = L eq = 10 log Σ10 LT(i)/10 formülünden hesaplanarak aşağıdaki tablo oluşturulmuştur. Tablo 20 Tüm Kaynaklardan Oluşacak Ses Seviyelerinin Mesafelere Göre Dağılımı Mesafe m Atmosferik Yudum Değeri Aatm (dba) Net Toplam Ses Basınç Seviyesi Lpt (db) Gündüz-Akşam-Gece Gürültü Seviyesi Lgag (dba) 0,2 0, ,11 104,10 1 0,006 93,12 90, ,062 73,07 70, ,308 58,84 55, ,617 52,51 49, ,233 45,88 42, ,850 41,74 38, ,467 38,62 35, ,083 36,07 33, ,700 33,87 30, ,317 31,91 28, ,933 30,14 27, ,550 28,50 25, ,167 26,96 23, ,250 20,36 17, ,333 14,78 11,77 80

82 Grafik 2 Faaliyet Esnasında Gürültü Dağılımı Proje alanına en yakın Adaköy Köyündeki duyarlı yapıya 670 m mesafedeki L gündüz seviyesini irdelediğimizde gürültü seviyesi hissedilmeyecektir.. Yani Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde verilen 65 dba (Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar) sınırının üstünde çıkmayacaktır. Planlanan faaliyet kapsamında çalışacak olan personelin sağlığını koruyabilmek amacıyla ''Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'' ile ''İş sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'' hükümlerine uyulacaktır. Proje alanına en yakın yerleşim 670 m uzaklıktaki Adaköy Köyü olup, yapılan hesaplar sonucu Çevresel gürültü düzeyi hissedilmeyeceği tespit edilmiştir tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Ek VII Tablo- çevresel gürültü sınır değerleri için verilen Ticari Yapılar r için çevresel gürültü sınır değerlerinde belirlenen sınır değerlerinin kaldığı belirlenmiştir. 81

83 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişik tarih ve sayılı R.G.) hükümlerine uyulacak ve Çevre İzni alınacaktır. 11.Hava Kirliliği İNŞAAT AŞAMASINDA Tesiste inşaat aşamasına gerekli izinlerin alınmasını müteakip başlanacaktır. İnşaat aşamasında oluşan bitkisel toprak tesisin yer aldığı tapu sınırları içerisinde uygun yerde depolanacaktır. Tavuk kümesleri ve tesisi yapımı sırasında arazinin hazırlanması sırasında üst toprağın alınması, taşınması ve depolanması sırasında toz oluşumu söz konusu olacaktır. Toz emisyon faktörleri tarih ve sayılı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-12, Tablo 12.6 esas alınarak, tesiste oluşması muhtemel toz emisyon değerleri buna göre hesaplanmıştır. Tablo 21 Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak Emisyon Faktörleri Kaynaklar Emisyon Faktörleri kg/ton Kontrolsüz Kontrollü Sökme 0,025 0,0125 Yükleme 0,010 0,005 Nakliye(gidiş-dönüş toplam mesafesi) 0,7 0,35 Boşaltma 0,010 0,005 Depolama 5,8 2,9 Birincil Kırıcı İkincil Ve Üçüncül Kırıcı ( tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği) Arazinin Hazırlık Aşamasında Çıkacak Toz Miktarı Yüzeyden alınan bitkisel toprak çalışma alanlarına yaklaşık 30 m mesafeye depolanacaktır. Yüzeyden alınan bitkisel toprağın taşınması sırasında kat edeceği toplam yol (gidiş geliş) 60 m (0,06 km) olacaktır. 82

84 Toprak yoğunluğu 1,6 gr/cm 3 olarak alınırsa ortaya çıkacak bitkisel toprak ise; 2914,62 m 2 x 0,1 m 300 m m 3 x 1,6 ton/m 3 = 480 ton olacaktır. Hazırlık aşamasında bitkisel toprağın sıyrılmasından dolayı 480 ton bitkisel toprak açığa çıkacaktır. Çıkacak olan bu toprak miktarı tapulu alan içerisinde depolanacaktır. Hazırlık aşaması olarak 60 gün planlanmış olup, 480 ton /60gün = 8 ton/gün bitkisel toprak çıkacaktır. a) Malzemenin sıyrılması Sıyrılacak toplam malzeme miktarı 480 ton Toplam çalışma süresi = 1 ay/yıl x 60 gün/ay x 8 saat/gün = 480 saat Saatte sıyrılacak malzeme miktarı = 480 ton / 480 = 1 ton Emisyon faktörü = 0,0125 kg/ton Toplam emisyon debisi = 0,0125 kg/ton x 1 ton = 0,0125 kg/saat b) Sıyrılan Malzemenin Yüklenmesi Yüklenecek toplam malzeme miktarı = 480 ton Toplam çalışma süresi = 480 saat Saatte yüklenecek malzeme miktarı = 480 ton / 480 = 1ton Emisyon faktörü = kg/ton Toplam emisyon debisi = 0,005 kg/ton x 1 ton = 0,005 kg/saat c) Sıyrılan Malzemenin Taşınması Taşınacak toplam malzeme miktarı = 480 ton Toplam çalışma süresi = 480 saat Taşıma sırasında bir römork kullanılacak olup yaklaşık 3 tonluk yükleme yapılabilmektedir. Buna göre yıllık toplam; 480 ton/3ton/sefer=160 sefer yapılacaktır. Saatlik sefer sayısı = 160/ 480 = 0,33 sefer/saat =1 sefer/saat Emisyon faktörü = 0,35 kg / km Taşıma mesafesi = 0,3 km Toplam emisyon debisi = 1 x 0,35 x 0,03 = 0,0105 kg/saat d) Sıyrılan Malzemenin Boşaltılması 83

85 Boşaltılacak toplam malzeme miktarı = 480ton Toplam çalışma süresi = 480 saat Saatte boşaltılacak malzeme miktarı = 480 / 480 = 1 ton Emisyon faktörü = kg/ton Toplam emisyon debisi =0,005 kg/ton x 1 ton = 0,005 kg/saat e) Sıyrılan Malzemenin Depolanması Depolama Alanı : 0,01 Hektar olması planlanmaktadır. Emisyon Faktörü : 2,9 kg/ha.gün Toplam Emisyon : 2,9 kg/ha.gün x 0,01 ha / 24 saat/gün Toplam Emisyon : 0,0012 kg/saat Arazinin hazırlık aşamasında bitkisel toprağının sıyrılması, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması ve depolanması sırasında oluşacak toplam emisyon miktarı; 0,0342 kg/saat olup tarih ve sayılı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ndeki 1,0 kg/saat sınır değerinin altında kalmaktadır. Dolayısı ile projenin arazi hazırlık aşamasında yapılacak bitkisel toprağın sıyrılmasından kaynaklı hava kalitesine etkiler beklenmemektedir. Arazi hazırlık aşaması tamamlandıktan sonra Etlik Piliç Yetiştirme Tesis sahası inşası tamamlanıp faaliyete geçirilecektir. Projenin arazi hazırlık aşamasında tozumayı azaltmak için sulama yapılacaktır. İş makinelerinden kaynaklanacak emisyonların en aza indirilmesi için makine & ekipmanların düzenli kontrolleri yaptırılacaktır. İŞLETME AŞAMASINDA Tesiste tavuklar belli sıcaklıkta muhafaza edilirler. Bu sıcak havayı tesisi içerisine yerleştirilecek olan kömür kazanı kullanılarak sağlanacaktır. Bu sebepten dolayı tesiste kömür giderleri söz konusu olacaktır. Bir yılda toplam 6 dönem etlik piliç yetiştirileceği, bunun 2 döneminin yaz aylarına denk geleceği düşünülürse bu aylarda kümesleri ısıtma ihtiyacı olmayacaktır. Kümes başına kg ortalama kömür yakılması düşünülmektedir. Yıllık Kömür Kullanımı = 1 kümes* Kömür Kullanımı* 4 dönem/yıl *kümes sayısı 84

86 Yıllık Kömür Kullanımı = 1*7.500 kg/dönem*4 dönem/yıl * 2 Yıllık Kömür Kullanımı =60 ton/yıl Tesis 29/4/2009 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliği (Değişik tarih ve sayılı R.G.) Ek-II adet ve daha fazla piliç, tavuk, hindi ve benzeri kümes hayvanları kapasiteli tesisler inde yer almakta olup, kullanılacak yakıt türü itibariyle ÇKAGİLHY Ek kapsamında Çevre izni başvurusunda bulunulacaktır. Kullanılacak yakıt kazanı 1 MW ısıl gücünde olması planlanmaktadır. Tesis işletme aşamasında kazan ısıl gücünde herhangi bir değişiklik olması durumunda Çevre Kanunuca Alınması Gereken izin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek kapsamında Çevre İznine başvuru yapılacaktır. 19 Temmuz 2013 tarih ve sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik 7. b) maddesi gereği; Asgari Mesafe Eğrisi Dönemdeki piliç adedi * Ortalama münferit hayvan kütlesi = Canlı hayvan kütlesi adet/dönem piliç *0, GV(Canlı hayvan kütlesi ) Canlı hayvan kütlesi Asgari mesafe Eğrisi grafiğinde yerleştirildiğinde 104 GV ye karşılık gelen yaklaşık Asgari mesafe 262 m olup, Proje alanı; Adaköy Köyünün yaklaşık 670 m kuzeybatısında yer almaktadır. Yönetmelikte istenen mesafe sağlanmaktadır. Mustafakemalpaşa belediyesinden 12/08/2014 tarih ve 3169 sayı numarası ile alınan Köy Yerleşik Alan Sınırı yazısına göre kurulması planlanan tesis yerinin en yakın yerleşim yeri olan Adaköy köyüne olan mesafesi 610 metredir. Bu kapsamda proje irdelendiği zaman tesisin koku yönetmeliği açısından sağlaması gereken asgari mesafe

87 m iken tesisin en yakın yerleşim yeri uzaklığı 610 m olarak belirlenmiş böylece tesisin kurulmasının koku yönetmeliği açısından bir sakıncasının olmadığı belirlenmiştir. Proje kapsamında yan parsellerde kurulacak olan diğer tesislerle beraber koku yönetmeliği kapsamında kümülatif etki için projeyi irdeleyecek olursak; Dönemdeki piliç adedi * Ortalama münferit hayvan kütlesi = kütlesi ) Canlı hayvan kütlesi adet/dönem piliç *0, GV(Canlı hayvan Canlı hayvan kütlesi Asgari mesafe Eğrisi grafiğinde yerleştirildiğinde 626 GV ye karşılık gelen yaklaşık Asgari mesafe 450 m olup, Toplam Proje alanı; en yakın yerleşim yeri olan Adaköy Köyünün yaklaşık 560 m güneybatısında yer almaktadır. Yönetmelikte istenen mesafe sağlanmaktadır. Yine diğer parsellerle birlikte ortalama köy yerleşik alan sınırı 650 m civarı olarak belirlendiğinden herhangi bir sakınca olmayacaktır. Kümeslerde, Tam bir temizlik ve kuruluk sağlanacaktır. Koku giderme ünitelerine sahip havalandırma sistemi bulunacaktır. Tesiste kokuyu önlemek için davlumbazlar kullanılacaktır. Bu davlumbazlarla çekilen koku devir daim yapan su perdesine verilerek, sıvı fazına alınması yöntemi kullanılacak veya benzer koku giderme üniteleri kurulacaktır. Katı dışkıların ; bertarafı için uygun koşullar sağlanamadığında, kullanılacak dışkının depo kapasitesi en az altı aylık dışkıyı depolayacak, sızdırmaz bir depolama platformu yapılacak ve depolamadan kaynaklanarak çevreyi rahatsız edecek koku veya sinek sorunları giderilecektir. İşletmede oluşacak dışkılar sözleşme ve tapu bilgileri ekte verilen araziye gönderilip serilme işlemine tabi tutulacağından koku oluşumunu azaltacak ve kümeslerdeki fanların davlumbazlar ile su havuzlarına temas ettirilerek atmosfere verilmesi sebebi ile de kümülatif koku emisyonu oluşumu oldukça düşecektir. Kümes ile sıvı dışkı kanalları ve konteynırları arasında koku önleyici tedbirler alınacaktır. Bölgede hakim rüzgar yönüne göre en yakın yerleşim birimi 670 m uzaklıktaki Adaköy Köyüdür. Tesisten kaynaklanacak koku emisyonu için, havalandırma 86

88 çıkış yönü de dikkate alınacağından koku oluşumu riski en aza indirgenmesi düşünülmektedir. 19 Temmuz 2013 tarih ve sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik ve tarih ve sayılı "Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrol Yönetmeliği " hükümlerine uyulacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişik tarih ve sayılı R.G.) hükümlerine uyulacak ve Çevre İzninin alınacaktır. Proje kapsamında yukarıda belirtilen tüm kurum görüşlerine uygun olarak çalışılacaktır. Ayrıca, 2872 Sayılı Çevre Kanunu 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu 4857 sayılı İş Kanununa 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Toprak Koruma Kanunu 2872 Sayılı Çevre Kanunu na istinaden yürürlüğe giren; Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Tarih ve Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği 87

89 Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Trafikte Seyreden Motorlu Kara Taşıtlarından Kaynaklanan Egzoz Gazı Emisyonlarının Kontrolüne Dair Yönetmelik Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü ile Benzin Motorin Kalitesi Yönetmeliği tarih ve Çevre Denetimi Resmi Gazetede yayınlanan "Çevre Denetimi Yönetmeliği" 88

90 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik ve tarih sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik" ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümleri ile tarih ve sayılı "Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" tarih ve sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği" ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik " tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve Tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü'nün yaptığı ve tarih ve sayılı resmi gazetede 89

91 yayımlanan tüm yönetmelik değişikliklerine ve diğer mer i mevzuat hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca; tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik "hükümlerine uyulacaktır. Kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetle ilgili işletme öncesi ve işletme esnasında istedikleri tüm yasal yükümlülük ve talepler proje sahibi tarafından eksiksiz bir şekilde yerine getirilecek olup yürürlükteki mevzuat çerçevesinde alınması gerekli olan tüm yasal izin ve ruhsatlar proje sahibince alınacaktır. Çıkmış ve çıkacak olan tüm yönetmeliklere uyulacaktır. NOTLAR VE KAYNAKLAR Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü ( Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ( Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu ( T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ( T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi Başkanlığı, ( T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı-Karayolları Genel Müdürlüğü ( T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ( T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ( T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı ( 90

92 T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı-Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü ( T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı-Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ( T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı-Orman Genel Müdürlüğü ( T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ( T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ( T.C. Resmî Gazete ( T.C. Sağlık Bakanlığı ( T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ( T.C. Tarım Bakanlığı-Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ( T.C. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı ( T.C. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü ( T.C. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı-Yayın Dairesi Başkanlığı ( T.C. Ulaştırma Bakanlığı ( Türkiye Çevre Vakfı ( Çevre Bakanlığı Mevzuatı Cilt No:1,2,3. D.İ.E Nüfus ve Sosyo-Ekonomik Verileri. T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Katı Atık Yöntemi. Türk Çevre Mevzuatı Cilt No:1,2. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Prof.Dr.T:BAYTOP. (ANTALYA,1997) Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı(Red Data Book Of Turkish Plants) Türkiye Çevre Vakfı Yayını Çevresel Etki Değerlendirmesi. (Prof.Dr. O.USLU) Türkiye Jeolojisine Genel Bakış. (Prof. Dr. İ. KETİN,1983) Türkiye ve Civarının Deprem Kataloğu.(İ.T.Ü.1967-No:24) Türkiye nin Önemli Kuş Alanları (DHKD- 1997) Türkiye nin Tehlike Altındaki Nadir ve Endemik Bitkileri. www. geodata.ormansu.gov.tr Veteriner Online Bilgi İletişim Merkezi.( 91

93 Ross Damızlık Sürülerinin Sevk ve İdare Kitabı. ( Ross Breeders Anadolu A.Ş, ANKARA, 2007) Çiftlik ve Kümes Hayvanlarının Su Tüketimi ve Su Kalite Özellikleri. (B. Cemek ve ark./tabad, 4(1):57-67, 2011) AB Komisyonu -1995, Halbwachs, Durand). 92

94 EKLER 93

95 1- Proje İçin Seçilen Yerin Koordinatları Proje Alanı Koordinatları Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; 27 D.O.M. ; -- Zon ; 35 Zon ; -- Ölçek Fak. ; 3 derecelik Ölçek Fak. ; Toplam Alan: m 2 94

96 2-Proje Alanı Ve Yakın Çevresinin Mevcut Arazi Kullanımını Değerlendirmek İçin; Yerleşim Alanlarının, Ulaşım Ağlarının, Enerji Nakil Hatlarının, Mevcut Tesislerin Ve Ek-5 de Yer Alan Duyarlı Yöreler Listesinde Belirtilen Diğer Alanların (Proje Alanı Ve Yakın Çevresinde Bulunması Halinde) Yerlerine İlişkin Verileri Gösterir Bilgiler 1/25000 Ölçekli Hâlihazır Harita (Çevre Düzeni Planı, Nazım, Uygulama İmar Planı, Vaziyet Planı Veya Plan Değişikliği Teklifleri, Topografik Harita) Üzerine İşlenerek Kısaca Açıklanması, Jeoloji Haritası Ve Depremsellik 95

97 Yer Bulduru tesisyeri 96

98 Vaziyet Planı 97

99

100

101 Topografik Harita 98

102 PROJE ALANI KOOR. PROJE ALANI

103 Jeoloji Haritası 99

104 PROJE ALANI KOOR. PROJE ALANI

105 DURUMU JEOLOJİK, HİDROJEOLOJİK ÖZELLİKLER ve DOĞAL AFET 1) TOPOĞRAFYA: İneleme alanımız ve yakın çevresinin büyük bir bölümü Hanife Dere nin oluşturduğu, denizden yaklaşık 30 m yükseklikteki geniş düzlüklerden oluşmaktadır. Adaköy Köyü nün kuzeydoğusu-güneydoğusu ve batısında görülen yayvan sırt ve tepeler ile topoğrafik yükselti 122 m ye yükselebilmektedir. Önemli yükseltiler Köklübayır Tepe, Katırcıyolu Tepe ve Güney Tepedir. 2) JEOLOJİ: İnceleme alanımızı içinde bulunduran Mustafakemalpaşa- Susurluk- Bandırma bölgesinde en altta paleozoyik yaşlı yer, mermer ve serpantinit kütleleri içeren, Fazlıkonağı adlı metamorfik şistler ile Kapıdağ Graniti bulunmaktadır. Mesozoyikte; kireçtaşı blokları içeren kırıntılı kayalardan oluşan Çataltepe Formasyonu, kireçtaşlarından oluşan Akçakoyun Formasyonu ile çökel-metamorfik ve ofiyolit topluluğuna ait bazik ve ultrabazik kayalardan oluşmuş Yayla melanjı görülmektedir. Senozoyikte ise Çataldağ Graniti, Volkanik kayalar, Göl çökelleri, Bazalt, gevşek tutturulmuş kum ve çakıldan oluşan Pliyo-kuvartaner çökelleri ile alüvyonlar oluşmuştur. İşletmemiz yakın çevresinde ise yukarıdaki formasyonlardan sadece Senozoyik yaşlı göl çökelleri ile alüvyonlar görülmektedir. SENOZOYİK: NEOJEN: Göl Çökelleri: 100

106 İnceleme sahamızda Adaköy Köyü kuzeydoğu-güneydoğu ve batısında görülmekte olup, konglomera, kumtaşı, kiltaşı, marn, killi kireçtaşı ve kireçtaşı ardalanmasından oluşmuştur. Genellikle kırmızımsı kahve, sarımsı bej, kirli beyaz renkli, yer yer az belirgin, ince-orta tabakalıdır. Konglomeralar; gevşek tutturulmuş olup çakıllar yarı yuvarlak, küt köşelidir. Kumtaşları; yer yer gevşek, yer yer sıkı tutturulmuş, orta boylanmalı, tüf ve kalsit çimentoludur.kiltaşları ve marnlar yer yer laminalıdır. Kireçtaşları; sert, bol kırıklı, yer yer silisifiyedir. Karasal ortamda (akarsu, göl, lagün) oluşmuş olan bu çökel kayaların kalınlığı yaklaşık 300 m dolayındadır. Neojen çökellerinin alt seviyelerinde yer yer görülen (inceleme alanımız dışında) kömür oluşumlarından yaptırılan polen analizleri Orta Miyosen, üst seviyelerinde görülen kireçtaşlarındaki fosiller ise Pliyosen yaşı vermiştir. Göl çökellerinin alt seviyeleri volkanik kayalarla yanal ve düşey geçişli olup, daha yaşlı birimler üzerinde diskordan olarak bulunmaktadır. Göl çökellerinin üzerinde ise diskordan olarak alüvyonlar oluşmuştur. KUVATENER: Alüvyon: Hanife Dere nin oluşturduğu ve inceleme sahasında çok geniş alanlar kaplayan alüvyonlar, tutturulmamış kil, kum ve çakıldan oluşmuştur. Yer yer kötü, yer yer oldukça iyi boylanmalıdır. Alüvyon kalınlığı, dere yatağının özelliklerine göre birkaç metreden, birkaç on metreye kadar değişmektedir. İnceleme sahamızda boylanma oldukça iyidir. Dere kotunda siltli kil seviyesi görülmekte olup bunun üzerinde kalınlığı 5 m ye ulaşan, ince çakıllı kum seviyesi mevcuttur. 3) YAPISAL JEOLOJİ: İnceleme alanının büyük bir bölümü alüvyonlarla kaplı olması nedeniyle yapısal şekillerin tam olarak görülmesi mümkün olmamaktadır. 101

107 Göl çökelleri, ince-orta ve az belirgin tabakalı olup, tabakalanma yataya yakın geniş ondülasyonludur. Yer yer kırık zonlarına yakın yerlerde yüksek eğimlere rastlanabilmektedir. Belirgin kıvrım ekseni tespit edilememiştir. İnceleme alanında herhangi bir fay görülmemektedir. Ancak Türkiye Diri Fay Haritası incelendiğinde, Kuzey Anadolu fayının devamı olarak kabul edilen, Doğu-batı doğrultulu Uluabat ve Manyas faylarının işletme alanının km kuzeyinden geçtiği görülmektedir. Bu nedenle bölge deprem riski yüksek bölgelerimizdendir. 4) DOĞAL AFET DURUMU: İşletme alanının, doğal afetlerden sadece depreme uğrama riski vardır. Hanife Dere (Simav Çayı) üzerinde, Sındırgı ilçesi yakınlarında bir barajın bulunması yanında, Simav Çayı na karışan pek çok akarsu üzerinde göletlerin yapılmış olması su baskınlarını büyük ölçüde azaltmıştır. Bu nedenlerle bölgede de uzun yıllardan beri su baskını olayı yaşanmamıştır. Ancak Manyas ve Uluabat Fayları nedeniyle bölgede deprem riski mevcuttur. Yapılacak olan tesisin projelendirilmesinde ve inşaası sırasında Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik Hükümlerine riayet edilecektir. 5) HİDROLOJİK VE HİDROJEOLOJİK ÖZELLİKLER Akarsular: İnceleme alanında en önemli akarsu Hanife Dere dir. bu akarsulardan başka Adaköy Köyü nün etrafında, uzunlukları birkaç km kadar olabilen, yağmur sularının oluşturduğu mevsimlik dereler görülmektedir. Bunların en önemlisi uzunluğu 7-8 km olan Kara Dere dir. 102

108 Hanife Dere, Simav ilçesi yakınlarındaki Şaphane Dağı nın Kalaycıkırı Tepesi nden doğar. Simav Çayı adıyla kuzeybatıya sürdürdüğü akışını, Sındırgı ve Bigadiç ilçeleri yakınında geniş bir yay çizerek kuzeye yöneltir. Kepsut ve Susurluk ilçelerinden geçerek inceleme sahası içersinde Hanife Dere adını alarak akışını kuzeydoğuya çevirir. Daha sonra Uluabat Gölü ayağını ve Manyas Gölü ayağı olan Kara Dere yi alarak Karacabey Ovası nı geçer. Nilüfer Çayı ile birleşerek Kocasu adı ile Marmara Denizi ne dökülür. 321 km uzunluğundadır. Balıkesir ili, Sındırgı ilçesi yakınlarında üzerinde Çaygören Barajı mevcuttur. Kaynaklar: İnceleme sahası içersinde, Adaköy Köyü nün etrafında, göl çökelleri biriminin kırık, çatlak ve tabaka aralarından boşalan soğuk su kaynakları görülmektedir. Bu kaynakların tamamı yağışlara bağlı olarak akışlarını sürdüren, debisi çok düşük önemsiz kaynaklardır. İşletme alanının yaklaşık 8 km kuzeybatısında Ilıcaboğazı Köyü nde, Kepekler Ilıcası bulunmaktadır. Ilıca vadisi boyunca, sıcaklıkları o C arasındadeğişen beş ana sıcaksu kaynağı mevcut olup toplam debi 17 L/sn dir. bor içeren, sodyumlu, klorürlü, bikarbonatlı sıcak sular sınıfına girmektedir. Sahada MTA tarafından açılmış olan 390,3 m derinliğinde bir sondaj kuyusu bulunmakta olup, sondajdaki sıcaklık 64 o C, debi L/sn, toplam mineralizasyon 2103,74 mg/l dir. Göller: İşletme alanının yakın çevresinde tabii veya suni bir göl bulunmamaktadır. En yakın göl 18 km kuzeybatıdaki Manyas Gölü dür. Bir tatlı su gölü olan Manyas Gölü, kuzeyden Manyas Çayı (Kocaçay) ile beslenmekte ve fazla sularını Kara Dere ayağı ile Simav Çayı na (Hanife Dere), oradan da Marmara Denizi ne boşaltmaktadır. 103

109 Kuyular: İnceleme sahasında yer altı su seviyesi yaklaşık 5 m derinliğindedir. Alüvyonlarda, çapları birkaç m, derinlikleri m olan kullanma ve sulama amaçlı açılmış birçok keson kuyu son yıllarda kapatılmış, yerlerine derinlikleri m olan çok sayıda sondaj kuyusu açılmıştır. Akiferler: İnceleme sahasındaki en önemli akifer alüvyonlardır. Ancak sahada Hanife Dere killi bir seviyenin üzerinden akışını sürdürmesi nedeniyle Alüvyonun beslenmesi yağışlar ile mümkün olmaktadır. Bu nedenle kurak mevsimlerde yer altı su seviyesi düşmekte ve kuyu verimleri azalmaktadır. Neojen yaşlı göl çökellerinin detritik seviyeleri akifer özelliğindedir. Ancak bu seviyeler merceksel yanal geçişli ve geçirimsiz seviyelerle ardalanmalı olmalarından dolayı yer altı suyu potansiyelleri tam olarak bilinmemektedir. 5. BÖLGEDEKİ DOĞAL KAYNAKLARIN DURUMU, KALİTESİ ve YENİLENEBİLİRLİĞİ İşletmenin yakın çevresindeki en önemli doğal kaynaklar, Hanife Dere alüvyonundaki kum-çakıl depolanmaları ile yer altı sularıdır. Hanife Dere vadisi oldukça geniş olup, yaz aylarında suların azalması nedeniyle vadinin dar bir kısmı akış için yeterli olmaktadır. Ancak kış ve bahar aylarında suların artması neticesinde vadi tabanının tamamı su ile kaplanmaktadır. Bu durumda vadinin daha genişlediği ve su akış hızının yavaşladığı alanlarda kum-çakıl çökelmesi meydana gelmektedir. 104

110 Bölgedeki yer altı suları yağışlara bağlı olarak yenilenmektedir. Kepekler Ilıcası da yer altı suları gibi yağışların derinlere ulaşarak, bir ısıtıcı kaya tarafından ısınması ve tektonik bir hatla yüzeye çıkmasıyla oluşmaktadır 105

111 Depremsellik Haritası Proje Alanı 106

112 Deprem Durumu Bursa ili çeşitli jeolojik zamanlar boyunca oluşan orojenik (dağ oluşumu) ve epirojenik (yer kabuğunun çok yavaş, düşey ve düşeye yakın yükselme ve alçalmaları) hareketlerinden etkileşmiş, kıvrılmış ve kırılmıştır. Bugünkü şeklini Kuvarternerde almıştır. Bayındırlık Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü nün tarih ve 96/8109 sayılı kararnamesi ile yürürlüğe giren Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasına göre proje alanı 1. derece deprem bölgesinde kalmaktadır. Depremsellik Haritası aşağıda verilmiştir. Çalışma alanında kaya düşmesi, heyelan gibi doğal afet olayları gözlenmemiştir. Bunun yanı sıra zeminde akma, oturma, kabarma gibi deformasyonlar da yoktur. Projelendirmede tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. TOPRAK YAPISI Bursa İli nde bulunan başlıca toprak çeşitleri, yaygınlık sırasına göre şöyledir. - Rendzina Toprakları (R) - Vertisol Topraklar (V) - Kahverengi Topraklar (B) - Kireçsiz Kahverengi Topraklar (U) - Kireçsiz Kahverengi Orman Toprakları (N) - Alüvyal Topraklar - Hidromorfik Alüvyal Topraklar (H) - Alüvyal Sahil Bataklıkları (S) - Kırmızı Kahverengi Akdeniz Toprakları (E) Mevcut ruhsat alanı Orman Alanlarında kısmen Tarım Alanlarında kısmen de Kırsal Yerleşim Alanlarında yer almaktadır. Proje alanına ait proje alanının ve yakın çevresini gösteren 1/ lik topoğrafik harita Ek 5 te yer almaktadır. Proje alanında üretim faaliyetlerine başlanmadan önce ilgili kurumlardan gerekli izinler alınacaktır. 107

113 ABC profiline sahip topraklardır. A horizonu iyi gelişmiş orta derecede organik maddeye sahip ve organik madde ile mineral madde iyice karışmıştır. Zayıf bir A2 horizonu görülebilir. A horizonu, kırmızı veya kahverengi, köşeli blok ve prizmatik yapıya sahip bünyesel B horizonu içine tedricen geçer. Bursa İli Metropoliten alan içinde yer alan Kırmızı Kahverengi Akdeniz toprakları 386,1ha (%1,3) lık alan kaplamaktadır. 108

114 3- Tapu, 109

115

116 4- Aplikasyon Krokisi 110

117 5- İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Görüş Yazısı 111

118 112

119 113

120 114

121 116

122 117

123 118

124 6- Bursa Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Görüş Yazısı 119

125 120

126 7- Bursa Valiliği İl Kültür Turizm Müdürlüğü Görüş Yazısı 121

127 122

128 123

129 8- İmha (Ölü Hayvan) Çukuru 124

130

131 9- Acil Durum Planı ACİL EYLEM PLANI: Acil eylem planı, acil durumlar karşısında müdahalelerin sistematik ve planlı bir şekilde yürütülmesini sağlar. Acil durumlar, doğal afetler (deprem, sel, yangın, vb.) ve insan kusurları (kazalar, dalgınlık, hatalı işletme, vb.) şeklinde ikiye ayrılabilir. Her iki türlü acil durumda da soğukkanlı ve planlı müdahaleler, acil durumun vereceği zararların engellenmesinde kilit rolü oynamaktadır. ACİL EYLEM PLANI EKİBİ: Acil durumlar karşısında birlikte ve koordineli hareket edilmesi oldukça önemlidir. Bu koordinasyonu sağlama görevi işletmeden sorumlu olan işletme müdürü tarafından yapılmalıdır. Öncelikle acil durumların ne olabileceği ve ne gibi riskler doğurduğu belirlenmelidir. İşletmede çalışan her bir personel acil durumlar karşısında sorumluluklarını bilmelidir. Bunu sağlamak içinse işletme müdürü tarafından acil eylem ekipleri oluşturulmalı ve bu ekipler sorumluluklarına göre eğitilmelidir. İyi uygulanan bir acil eylem planı can kayıplarını, yaralanmaları ve malzeme hasarlarını minimuma indirebilir. 1.DEPREM İÇİN ACİL DURUM MÜDAHALE PLANI: Depremin Oluşumu: Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayına deprem denir. Deprem, toprağın oynayabileceğini ve üzerinde bulunan tüm yapılarında hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır. Yer kabuğu levhalardan oluşmakta ve bu levhalar birbirlerini itmektedirler. İtilmekte olan bir levha ile bir diğer levha arasında sürtünme kuvveti aşıldığı zaman bir hareket oluşur. Bu hareket çok kısa bir zaman biriminde gerçekleşir ve şok niteliğindedir. Sonunda çok uzaklara kadar yayılabilen deprem (sarsıntı) dalgaları ortaya çıkar.bu dalgalar geçtiği ortamları sarsarak ve depremin oluş yönünden uzaklaştıkça enerjisi azalarak yayılır. Bu sırada yeryüzünde, bazen gözle görülebilen, kilometrelerce uzanabilen ve FAY adı verilen arazi kırıkları 125

132 oluşabilir. Bilindiği gibi yurdumuz dünyanın en etkin deprem kuşaklarından birinin üzerinde bulunmaktadır. Deprem Bölgeleri Haritası'na göre, yurdumuzun %92'sinin deprem bölgeleri içerisinde olduğu, nüfusumuzun %95'inin deprem tehlikesi altında yaşadığı ve ayrıca büyük sanayi merkezlerinin %98'i ve barajlarımızın %93'ünün deprem bölgesinde bulunduğu bilinmektedir. Son 58 yıl içerisinde depremlerden, vatandaşımız hayatını kaybetmiş, kişi yaralanmış ve yaklaşık olarak bina yıkılmış veya ağır hasar görmüştür. Sonuç olarak denilebilir ki, depremlerden her yıl ortalama vatandaşımız ölmekte ve bina yıkılmaktadır. Depremden Önce Yapılması Gerekenler: Deprem oluşmadan önce yapılacak çalışmalar olası bir depremdeki can ve mal kaybını azaltacak ve daha güvenli bir çalışma ortamı oluşmasını sağlayacaktır. depremden önce yapılması gereken çalışmalar şunlardır: Öncelikle çalışılan bölgenin deprem riski bilinmeli ve yapılacak çalışmalar buna göre biçimlendirilmelidir. Olağanüstü durumlarda nasıl davranılacağı tespit edilmelidir. Elektrik, su ve gaz şebekelerinin ana şalter ve vanalarının yerleri ve nasıl kapatılacağı belirlenmelidir. Kaçış yolları ve toplanma bölgeleri belirlenmelidir. Kaçış yolları üzerinde kaçmaya engel olabilecek cisimler bulundurulmamalıdır. Acil durumlarda irtibata geçilecek kişi ve kurumlar belirlenmelidir. Olağanüstü durumlar ve ilkyardımda kullanılmak üzere gerekli teçhizat sağlanmalı ve yerleri belirlenmelidir. Tüm çalışanların acil durumlar karşısındaki görevleri belirlenmeli ve bu görevlerle ilgili eğitim verilmelidir. Çalışanlara ilkyardım öğretilmelidir. Çalışanlar yukarıdaki tüm maddeler hakkında bilgilendirilmeli ve tatbikat yaptırılmalıdır. Deprem Sırasında Yapılması Gerekenler: 126

133 Deprem sırasında soğukkanlı bir şekilde depremden önce yapılan çalışmalar ve bilgiler hatırlanmalı ve bu çerçevede hareket edilmelidir. Deprem sırasında yapılması gerekenler şunlardır: İlk önce sesli olarak etraftakiler uyarılmalıdır Güvenli bir bölgeye geçerek sallantının bitmesi beklenmelidir. Çalışanlar önceden belirlenen kaçış yolları kullanılarak güvenli bir bölgeye tahliye edilmelidir. Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler: Güvenli bölgede sayım yapılarak eksik kişi olup olmadığı araştırılmalıdır. Eğer eksik kişi varsa hemen arama kurtarma çalışması başlatılmalıdır. Fakat artçı sarsıntıların olabileceği düşünülmeli ve basamaklardan uzakta durulmalıdır. Arama kurtarma çalışması kapsamında sivil savunma ekiplerine ve ambulansa haber verilmelidir. Yaralı kişilere ilkyardıma başlanmalıdır. Deprem Sonrasında Durum Değerlendirilmesi Aşamasında Yapılması Gerekenler: Deprem sonrası mevcut duruma bakılmalı ve can kaybı, yaralı, ve maddi hasar durumları tespit edilmelidir. Yapılan tespitler rapor haline getirilmelidir. Güvenlik toplantısı yapılarak varsa eksiklikler belirlenmeli ve hızla önleyici tedbirler alınmalıdır. 2.İŞ KAZALARI İÇİN ACİL DURUM MÜDAHALE PLANI: İş Kazası Olmadan Önce Yapılması Gerekenler: Elektrik, su ve gaz şebekelerinin ana şalter ve vanalarının yerleri ve nasıl kapatılacağı belirlenmelidir. Acil durumlarda irtibata geçilecek kişi ve kurumlar belirlenmelidir. Olağanüstü durumlar ve ilkyardımda kullanılmak üzere gerekli teçhizat sağlanmalı ve yerleri belirlenmelidir. Tüm çalışanların acil durumlar karşısındaki görevleri belirlenmeli ve bu görevlerle ilgili eğitim verilmelidir. Çalışanlara ilkyardım öğretilmelidir. 127

134 Çalışanlar yukarıdaki tüm maddeler hakkında bilgilendirilmeli ve tatbikat yaptırılmalıdır. İş Kazası Durumunda Yapılması Gerekenler: İlk önce sesli olarak etraftakiler uyarılmalıdır. İşletme sorumlusuna haber verilmelidir. Kazanın türüne göre (yangın çıkma olasılığı, elektrik çarpması olasılığı, vb.) enerji kesilmelidir. Yaralı varsa ilkyardıma başlanmalıdır. İş kazasının, ilkyardımdan daha büyük bir tıbbi müdahaleyi gerektirmesi durumunda ambulans aranmalıdır. İş Kazası Sonrasında Yapılması Gerekenler: Malzeme harsları ve iş gücü kaybı var mı tespit edilmelidir. İş kazasının oluş şekli ile ilgili rapor tutulmalıdır. Güvenlik toplantısı yapılarak kusurlar ve alınacak önlemler belirlenmelidir. 3. YANGIN İÇİN ACİL DURUM MÜDAHALE PLANI: Yangından Önce Yapılması Gerekenler: Yangına neden olabilecek faaliyetler tespit edilmelidir. Alevle yaklaşılmaması gereken yerler belirlenerek uyarıcı levhalar asılmalıdır. Tutuşabilecek özellikte maddelerin bulunduğu bölümlerde, yangın söndürme ekipmanları (yangın tüpü, kazma, kürek, balta, su kovası vb.) hazır bulundurulmalıdır. Yangın tüplerinin son kullanma tarihleri kontrol edilmeli ve bu tüplerin her zaman söndürmeye hazır halde bulunmaları sağlanmalıdır. Elektrik, su ve gaz şebekelerinin ana şalter ve vanalarının yerleri ve nasıl kapatılacağı belirlenmelidir. Tutuşabilme özelliğine sahip maddeler ile kıvılcım oluşturabilecek malzemeler birbirine uzakta bulundurulmalıdır. Acil durumlarda irtibata geçilecek kişi ve kurumlar belirlenmelidir. Olağanüstü durumlar ve ilkyardımda kullanılmak üzere gerekli teçhizat sağlanmalı ve yerleri belirlenmelidir. Tüm çalışanların acil durumlar karşısındaki görevleri belirlenmeli ve bu görevlerle ilgili eğitim verilmelidir. 128

135 Çalışanlara ilkyardım öğretilmelidir. Çalışanlar yukarıdaki tüm maddeler hakkında bilgilendirilmeli ve tatbikat yaptırılmalıdır. Çalışanlar arasından bir yangın ekibi kurulmalı ve gerekli eğitim verilerek tüm çalışanları kapsayan tatbikatlar periyodik olarak yapılmalıdır. Yangın Sırasında Yapılması Gerekenler: İlk önce sesli olarak etraftakiler uyarılmalıdır. İtfaiye ve işletme sorumlusuna haber verilmelidir. Yaralı olup olmadığına bakılmalı ve eğer yaralı varsa, bu yaralı güvenli bir bölgeye taşınmalıdır. Eğer yaralı varsa ilkyardım uygulanmalı ve ambulansa haber verilmelidir. Diğer taraftan yangın söndürme ekibi yangına müdahale etmelidir. Yangının sıçrama durumuna göre enerji kesilmelidir. Çalışanlar güvenli bir bölgeye tahliye edilmelidir. Güvenli bölgede sayım yapılıp eksik olup olmadığı belirlenmelidir. Eğer eksik kişi varsa arama kurtarma çalışması başlatılmalıdır. Yangını söndürmek için işletmedeki imkanlar yetersiz kalırsa tüm çalışanlar güvenli bir bölgede itfaiyeyi beklemelidir. Yangın Sonrasında Yapılması Gerekenler: Yangın sonrası mevcut duruma bakılmalı ve can kaybı, yaralı, ve maddi hasar durumları tespit edilmelidir. Tespitler rapor haline getirilmelidir. Güvenlik toplantısı yapılarak varsa eksiklikler belirlenmeli ve hızla önleyici tedbirler alınmalıdır. 3. SEL İÇİN ACİL DURUM MÜDAHALE PLANI: Sel, bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya kısmen su altında bırakan; ani, büyük ve düzensiz su akıntılarına verilen isimdir. Bir akarsu veya deniz, göl gibi büyük su kitleleri kimi zaman fazlasıyla suyla yüklenir, bunun sonucunda taşarak yatağından çıkar ve "sel" adı verilen bir doğal felakete neden olur. Deprem gibi selde doğal bir felakettir. Bu felaketlerin oluşumuna engel olunamaz. Fakat önceden planlanmış sistemli yaklaşımlar sayesinde bu doğal felaketlerin etkileri azaltılabilir. 129

136 Selden Önce Yapılması Gerekenler: Bölgedeki sel ve taşkın durumları incelenerek faaliyet alanı bu bölgelerden uzakta seçilmelidir. Suların birikip risk oluşturabileceği hendek, ark gibi yapılar oluşturulacaksa buralara uyarı levhaları konulmalıdır. Sel durumunda kaçış yolları ve güvenli toplanma bölgeleri belirlenmelidir. Acil durumlarda irtibata geçilecek kişi ve kurumlar belirlenmelidir. Olağanüstü durumlar ve ilkyardımda kullanılmak üzere gerekli teçhizat sağlanmalı ve yerleri belirlenmelidir. Tüm çalışanların acil durumlar karşısındaki görevleri belirlenmeli ve bu görevlerle ilgili eğitim verilmelidir. Çalışanlara ilkyardım öğretilmelidir. Çalışanlar yukarıdaki tüm maddeler hakkında bilgilendirilmeli ve tatbikat yaptırılmalıdır. Sel Sırasında Yapılması Gerekenler: İlk önce sesli olarak etraftakiler uyarılmalıdır. Güvenli ve sudan etkilenmeyen bir bölgede selin geçmesi beklenmelidir. İşletme sorumlusuna haber verilmelidir. Elektrik akımlarının tehlike yaratmaması için enerji kesilmelidir. Yaralı varsa yaralıya ilkyardım uygulanmalı ve ambulansa çağırılmalıdır. Sel Sırasında Yapılması Gerekenler: Sel sonrası mevcut duruma bakılmalı ve can kaybı, yaralı, ve maddi hasar durumları tespit edilmelidir. Tespitler rapor haline getirilmelidir. Güvenlik toplantısı yapılarak varsa eksiklikler belirlenmeli ve hızla önleyici tedbirler alınmalıdır. 130

137 10- Fosseptik Planı 131

138 11- Gübre Çukuru Planı GÜBRE ÇUKURU VAZİYET PLANI 10 m 7,296 m 3 msızdırmasız Zemin (Beton) Çakıl Kil Not: Gübre Çukuru Vaziyet Planı Ölçeksizdir. 132

139 13-Gübre Arazi Sözleşmesi 133

140

141

142 Taahhütname 134

143

144 Vekaletname 135

145 136

146 İmza Sirküsü 137

147

148 Raporu Hazırlayan Çalışma Grubu- İmza Sayfası 138

149 Ziraat Mühendisine ait İmza Sirküsü, Mezuniyet Belgesi ve Oda Kayıt Belgesi 139

150

151

152

153 Köy Yerleşim Alan Sınır Haritası 140

154

155

156

157

158

159 Tabiat Varlıklarını Koruma Şube Müdürlüğü Görüş Yazısı 141

160

161 Bursa İli 2020 Yılı 1/ Ölçekli Çevre Düzeni Planı 142

162

163

164

165

166

167

168

169 DSİ 1.BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞ YAZISI VE DERE KORUMA BANDI GÖSTERİR HARİTA

170

171

172

173