ENDOKRİN SİSTEM İLAÇLARI VE OTOKOİDLER 40/16

Transkript

1 FARMOKOLOJİ DERS BİLGİ MODÜL ADI SÜRESİ İLAÇLARA GİRİŞ 40/16 OTONOM SİNİR SİSTEMİ İLAÇLARI 40/16 SANTRAL SİNİR SİSTEMİ İLAÇLARI 40/16 DOLAŞIM SİSTEMİ İLAÇLARI 40/16 SOLUNUM SİSTEMİ İLAÇLARI 40/8 SİNDİRİM SİSTEMİ İLAÇLARI 40/8 ÜRİNER SİSTEM İLAÇLARI 40/16 KEMOTEROPÖTİK İLAÇLAR 40/16 ENDOKRİN SİSTEM İLAÇLARI VE OTOKOİDLER 40/16

2 DERS BİLGİ FORMU DERSİN ADI ALAN MESLEK \ DAL DERSİN OKUTULACAĞI SINIF \ YIL SÜRE DERSİN AMACI DERSİN TANIMI DERSİN ÖN KOŞULLARI DERSİ İLE KAZANDIRILACAK YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ FARMAKOLOJİ DERSİ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ 10. SINIFLAR Haftalık 3 Ders Saati Farmakoloji dersinin amacı; öğrenciye, farmakoloji ile ilgili temel kavramları, otonom sinir sistemine etkili ilaçları, santral sinir sistemine etkili ilaçları, dolaşım sistemine etkili ilaçları, solunum sistemine etkili ilaçları, sindirim sistemine etkili ilaçları, üriner sisteme etkili ilaçları, kemoteropötik ilaçları, endokrin sisteme etkili ilaçları ve otokoidleri bilme yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır. Bu ders, ilaçlarla ilgili genel bilgiler ile ilaçların endikasyonları, yan etkileri, kontrendikasyonları hakkında mesleki bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Anatomi Fizyoloji dersi modüllerini almış olmak Öğrenciye, dersin sonunda; 1. Farmakoloji ile ilgili temel kavramları ayırt etmek, 2. Otonom sinir sistemine etkili ilaçları ayırt etmek, 3. Santral sinir sistemine etkili ilaçları ayırt etmek, 4. Dolaşım sistemine etkili ilaçları ayırt etmek, 5. Solunum sistemine etkili ilaçları ayırt etmek, 6. Sindirim sistemine etkili ilaçları ayırt etmek, 7. Üriner sisteme etkili ilaçları ayırt etmek, 8. Kemoteropötik ilaçları ayırt etmek, 9. Endokrin sisteme etkili ilaçları ve otokoidleri ayırt etmek yeterlikleri kazandırılacaktır. 1. Farmakoloji ve ilaçlarla ilgili temel kavramlar 2. İlaçların vücuttaki etki mekanizmaları 3. Otonom sinir sisteminin fonksiyonları 4. Sempatomimetik (adrenerjik) ilaçlar 5. Sempatolitik (antiadrenerjik) ilaçlar 6. Parasempatomimetik (kolinerjik) etkili ilaçlar 7. Parasempatolitik (antikolinerjik) ilaçlar 8. Otonom ganglionları etkileyen ilaçlar 9. Sedatif ve hipnotik etkiye sahip ilaçlar 10. Antikonvülsan ilaçlar (antiepileptikler) 11. Parkinson tedavisinde kullanılan ilaçlar 12. Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar 13. Narkotik analjezikler 14. Anestezikler 15. Nöromüsküler bloke edici ilaçlar 16. Konjestif kalp yetmezliğinde kullanılan ilaçlar 17. Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçlar 18. Anjina pektoris tedavisinde kullanılan ilaçlar 19. Periferik vazodilatatörler 20. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar 21. Hiperlipidemi tedavisinde kullanılan ilaçlar

3 YÖNTEM VE TEKNİKLERİ EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMI VE DONANIM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME EĞİTİMCİLER İŞ BİRLİĞİ YAPILACAK KURUM VE KURULUŞLAR 22. Hematopoietik sisteme etkili ilaçlar 23. Antitusif ilaçlar 24. Ekspektoran ilaçlar 25. Bronkodilatör ilaçlar 26. Dijestan ve peptik ülsere etkili ilaçlar 27. Laksatif-purgatif ve antidiaretik ilaçlar 28. Emetik -antiemetik ilaçlar 29. Diüretikler 30. Sıvı elektrolit metabolizmasını etkileyen ilaçlar 31. Asit baz dengesi bozukluklarında kullanılan ilaçlar 32. Plazma yerini tutan solüsyonlar 33. Kemoteropötiklerin etkilerini ayırt etme 34. Antibakteriyel ilaçlar 35. Çeşitli kemoterapötikler 36. Antineoplastik ilaçlar 37. Antiseptik dezenfektanlar 38. Endokrin hormonlar 39. Adrenal kortikosteroidler 40. Cinsiyet Hormonları 41. İnsülin ve oral hipoglisemik ilaçlar 42. Troid bezini etkileyen ilaçlar 43. Otokoidler 44. Acil durumlarda kullanılan ilaç ve solüsyonlar konularını içermektedir. Bireysel öğretimi destekleyecek şekilde; Demonstrasyon, anlatım, grup çalışması, araştırma, uygulama vb. yöntem ve teknikleri uygulanabilir. Ortam: Sınıf ve teknik laboratuar, kütüphane, bireysel öğrenme ortamları, ev, sağlık işletmeleri vb. Donanım: Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD, tepegöz, ilaç örnekleri ve prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. sağlanmalıdır. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği ne uygun olarak modül ve ders sonunda ölçme araçları kullanılarak ölçme ve değerlendirme yapılacaktır. 1. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacaklardan atamalarına esas olan alanlar ile mezun oldukları yükseköğretim programları ve aylık karşılığı okutacakları derslere ilişkin çizelgeye uygun olanlar görev almalıdır. 2. Programın uygulanmasında gerektiğinde alanında sektör deneyimi olan usta öğretici, teknisyen ve meslek elemanlarından yararlanılabilir. Diğer alan öğretmenleri, Sağlık Bakanlığı, il sağlık müdürlükleri, üniversiteler, özel ve devlet hastaneleri, komuta kontrol merkezleri, acil yardım istasyonları, acil sağlık hizmetleri şube müdürlüğü, sivil toplum örgütleri, meslek odaları ve meslek elemanları vb. ile işbirliği yaparak öğrencinin konuyla ilgili iletişim kurabileceği, araştırma, gözlem ve uygulama yapabileceği her türlü kurum ve kuruluşlar.

4 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK/DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ : ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ : FARMAKOLOJİ DERSİ : İLAÇLARA GİRİŞ : 421BB0003 SÜRE : 40/16 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMALAR : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 40 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 16 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uyulmalıdır. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ GENEL AMAÇ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama, bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. : Öğrenci; uygun ortam ve koşul sağlandığında Farmakoloji ile ilgili temel kavramları ve ilaçların etkilerini ayırt edebilecektir. AMAÇLAR : 1. İlaçlar hakkında genel bilgileri ayırt edebilecektir. 2. İlaçların vücuttaki etki mekanizmalarını ayırt edebilecektir. İÇERİK : 1. FARMAKOLOJİ VE İLAÇLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Farmakoloji Bilimi Farmakolojinin Bölümleri 1.2. İlaç İlaçlarla Tedavi İlaçların Sınıflandırılması ve Adlandırılması İlaç Kaynakları 1.3. İlaçların Farmasötik Şekilleri

5 1.4. İlaçların Veriliş Yolları Lokal Uygulama Sistemik Uygulama 2. İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI 2.1. Vücudun İlaçlara Etkisi (Farmakokinetik Etkiler) Absorbsiyon İlaçların Vücutta Dağılımı İlaçların Metabolizması (Biyotransformasyon) İlaçların Vücuttan İtrahı 2.2. İlaçların Vücuttaki Etkisi (Farmakodinamik Etkiler) 2.3. İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler 2.4. İlaç Etkileşmeleri 2.5. İlaçların Laboratuvar Test Sonuçlarına Etkileri 2.6. İlaçların Toksik Etkileri Önlem Ve Tedavileri İlaçların Toksik Etkileri 2.7. İlaç Bağımlılığı 2.8. Akut Zehirlenme Tedavisi 2.9. Reçete Bilgisi ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME: Öğrenci, aşağıdaki performans ölçütlerini yerine getirecektir. A. Farmakoloji Ve İlaçlarla İlgili Temel Kavramlar (İlaçlar Hakkında Genel Bilgileri Ayırt Etmek) 1. Farmakoloji ile ilgili tanımları doğru açıklar. 2. Farmakoloji ile ilgili tıbbi terimleri doğru kullanır. 3. Farmakolojinin diğer bilimlerle ilişkilerini doğru açıklar. 4. Tedavi şekillerini doğru açıklar. 5. İlaçların elde edildiği kaynakları şematize ederek doğru sınıflandırır. 6. Bir grup ilaç içerisinden ilaçları farmosötik şekillerine göre ayırt eder ve farmosötik şekilleri doğru açıklar. B. İlaçların Vücuttaki Etki Mekanizmaları (İlaçların Vücuttaki Etki Mekanizmalarını Ayırt Etmek) 1. İlaçları etki mekanizmalarına göre doğru sınıflandırır. 2. İlaçların veriliş yollarını doğru açıklar. 3. Farmakokinetik ve farmakodinamik etkileri doğru açıklar. 4. Alerji ve idiosenkraziyi doğru açıklar. 5. İlaç bağımlılığı tiplerini doğru açıklar. 6. İlaçların zararlı etkilerini ve zararlı etkilerine karşı alınacak önlemleri doğru açıklar. 7. Reçete örneği üzerinde reçetede yer alan bilgileri doğru açıklar.

6 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI İlaçlar hakkında genel bilgileri ayırt etmek YETERLİK Farmakoloji İle İlgili Temel Kavramları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD, tepegöz, ilaç örnekleri ve prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri İlaçlar hakkında genel bilgileri ayırt etmek 1. Farmakoloji ile ilgili tanımları ayırt 2. Farmakolojinin diğer bilim dallarıyla olan ilişkisini ayırt 3. Farmakoloji biliminin bölümlerini birbirinden ayırt etmek 4. Tedavi şekillerini ayırt 5. İlaçların elde edildiği kaynakları sınıflandırmak. 6. İlaçların farmosötik şekillerini ayırt 7. İlaçları etkilerine göre ayırt 8. İlaçların veriliş yollarını ayırt 1. FARMAKOLOJİ VE İLAÇLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Farmakoloji Bilimi Farmakolojinin Bölümleri 1.2. İlaç İlaçlarla Tedavi İlaçların Sınıflandırılması Adlandırılması İlaç Kaynakları 1.3. İlaçların Farmasötik Şekilleri 1.4. İlaçların Veriliş Yolları Lokal Uygulama Sistemik Uygulama 1. Farmakolojinin diğer bilim dallarıyla olan ilişkisi ve bölümlerini saymak 2. Bir grup ilaç içerisinden farmasötik şekillerine göre ilaçları seçmek. 3. İlaçların veriliş yollarını manken üzerinde ve göstermek. 4. Detaylara özen göstermek. 5. Tıbbi terimleri kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Seçici olmak 3. Yaratıcı olmak 4. Gözlemci olmak 5. Araştırıcı olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 8 saat

7 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek. İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI İlaçların vücuttaki etki mekanizmalarını ayırt YETERLİK Farmakoloji İle İlgili Temel Kavramları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD, tepegöz, ilaç örnekleri ve prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri İlaçların vücuttaki etki mekanizmalarını doğru ayırt etmek 1. İlaçların vücuda girdikten sonra geçirdiği evreleri ayırt etmek 2. İlaçların emilimini etkileyen faktörleri ayırt etmek 3. İlaçların vücut membranlarından geçiş yollarını ayırt etmek 4. İlaçların vücutta dağıldığı sıvı kompartmanlarını ayırt 5. İlaçların metabolizmasını ayırt 6. İlaçların vücuttan atılım yollarını ayırt 7. İlaçların etkisini değiştiren faktörleri sıralamak. 8. İlaç etkileşimlerini ayırt 9. İlaçların laboratuvar test sonuçlarına etkilerini sıralayınız. 10. İlaçların toksik etkilerini ayırt 11. İlaçların dayanıksızlık reaksiyonlarını ayırt 12. Alerji ve idiosenkraziyi ayırt 13. İlaç alerjisinin klinik tiplerini ayırt 14. İlaç bağımlılığı tiplerini ayırt 15. Akut zehirlenme tedavi yöntemlerini birbirinden ayırt 16. Reçetede yer alan bilgileri ayırt 2. İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI 2.1. Vücudun İlaçlara Etkisi (Farmakokinetik Etkiler) Absorbsiyon İlaçların Vücutta Dağılımı İlaçların Metabolizması (Biyotransformasyon) İlaçların Vücuttan İtrahı 2.2. İlaçların Vücuttaki Etkisi (Farmakodinamik Etkiler) 2.3. İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler 2.4. İlaç Etkileşmeleri 2.5. İlaçların Laboratuvar Test Sonuçlarına Etkileri 2.6. İlaçların Toksik Etkileri Önlem Ve Tedavileri İlaçların Toksik Etkileri 2.7. İlaç Bağımlılığı 2.8. Akut Zehirlenme Tedavisi 2.9. Reçete Bilgisi 1. İlacın vücuttaki etkilerini saymak 2. İlaçların emilimini etkileyen faktörlerle ilgili yorum yapmak. 3. İlaçların vücutta membranlardan geçiş yollarını sıralamak. 4. İlaçların vücuttan atılım yollarını şema üzerinde göstermek. 5. İlacın laboratuvar test sonuçlarına etkilerini yorumlamak. 6. İlaçların toksik etkilerini saymak 7. İlaçların dayanıksızlık reaksiyonları hakkında yorum yapmak. 8. İlaç alerjisinin klinik tiplerini sıralamak 9. İlaç bağımlılığı tiplerini sıralamak. 10. Reçetede yer alması gereken bilgileri örnek reçete üzerinde göstermek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme süresi: 8 saat NOT: 1. Dikkatli olmak 2. Araştırıcı olmak 3. Bilinçli olmak

8 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK / DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ :.ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ. : FARMAKOLOJİ DERSİ :OTONOM SİNİR SİSTEMİ İLAÇLARI : 421BB0005 SÜRE : 40/16 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMALAR : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 40 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 16 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uyulmalıdır. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; sinir sistemine ait afiş, şema,vb. görseller, ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ GENEL AMAÇ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama, bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. : Öğrenci; Bu modül ile otonom sinir sistemini etkileyen ilaçları; ilaçların endikasyonlarını yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt edebilecektir. AMAÇLAR : 1. Otonom sinir sistemi fonsiyonlarını ayırt edebilecektir. 2. Sempatomimetik (Adrenerjik) etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 3. Sempatolitik (Antiadrenerjik) etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 4. Parasempatomimetik (Kolinerjik) etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 5. Parasempatolitik (Antikolinerjik) etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 6. Otonom Ganglionlara etkili ilaçları ayırt edebilecektir. İÇERİK : 1. OTONOM SİNİR SİSTEMİNİN FONKSİYONLARI Otonom Uyarıların Değişik Organlardaki Etkileri

9 1.1. Otonom Sinir Sistemi İlaçlarının Sınıflandırılması 2. SEMPATOMİMETİK (ADRENERJİK) İLAÇLAR 2.1. Katekolaminler 2.2. Katekolamin Olmayan Sempatomimetik İlaçlar Alfa Reseptörleri Etkileyen İlaçlar Beta Reseptörleri Etkileyen İlaçlar 3. SEMPATOLİTİK (ANTİADRENERJİK) İLAÇLAR 3.1. Alfa Adrenerjik Reseptör Blokörleri 3.2. Beta Adrenerjik Reseptör Blokörleri (Antogonistleri) 3.3. Adrenerjik Nöron Blokörleri 4. PARASEMPATOMİMETİK (KOLİNERJİK) ETKİLİ İLAÇLAR 4.1. Parasempatomimetik İlaçların Farmakolojik Etkileri Parasempatomimetik Etkili İlaçlar 4.2. Antikolinesteraz İlaçlar 5. PARASEMPATOLİTİK (ANTİKOLİNERJİK) İLAÇLAR 5.1. Parasempatolitik İlaçların Farmakolojik Etkileri 5.2. Parasempatolitik Etkili İlaçlar 6. OTONOM GANGLİONLARI ETKİLEYEN İLAÇLAR 6.1. Otonom Ganglionları Stimüle Edenler 6.2. Otonom Ganglionları Bloke Eden İlaçlar ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME: Öğrenci, aşağıdaki performans ölçütlerini yerine getirecektir. A. Otonom Sinir Sisteminin Fonksiyonları (Otonom Sinir Sistemi Fonsiyonlarını Ayırt Etmek) 1. Otonom sinir sisteminin etkilerini doğru açıklar. 2. Sempatik ve parasempatik uyarıların organlara etkilerini doğru açıklar. 3. Otonom sinir sistemi ilaçlarını şematize ederek doğru sınıflandırır. B. Sempatomimetik (Adrenerjik) İlaçlar (Sempatomimetik (Adrenerjik) Etkili İlaçları Ayırt Etmek.) 1. Sempatomimetik etkili ilaçları doğru sınıflandırır. 2. Katekolamin ilaçların endikasyonlarını doğru açıklar. 3. Katekolamin ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru sayar. 4. Katekolamin olmayan ilaçların endikasyonlarını doğru açıklar. 5. Katekolamin olmayan ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru sayar. C. Sempatolitik (Antiadrenerjik) İlaçlar (Sempatolitik (Antiadrenerjik) Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Sempatolitik etkili ilaçları şematize ederek doğru sınıflandırır. 2. Alfa adrenerjik reseptör blokörlerinin etkilerini doğru açıklar. 3. Beta adrenerjik reseptörleri blokörlerinin etkilerini doğru açıklar. 4. Adrenerjik nöron blokörlerinin etkilerini doğru açıklar. D. Parasempatomimetik (Kolinerjik) Etkili İlaçlar (Parasempatomimetik (Kolinerjik) Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Parasempatomimetik etkili ilaçların endikasyonlarını doğru açıklar.

10 2. Parasempatomimetik etkiye sahip ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Antikolinesteraz ilaçların etkisini doğru açıklar. 4. İnsektisid olarak kullanılan antikolinesterazlarla oluşan zehirlenmenin tedavisinde kullanılan ilaçları doğru açıklar. E. Parasempatolitik (Antikolinerjik) İlaçlar (Parasempatolitik (Antikolinerjik) Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Parasempatolitik etkili ilaçların farmakolojik etkilerini doğru sayar. 2. Parasempatolitik ilaçların endikasyonlarını doğru açıklar. 3. Parasempatolitik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru sayar. F. Otonom Ganglionları Etkileyen İlaçlar (Otonom ganglionlara etkili ilaçları ayırt etmek) 1. Otonom ganglionları stimüle ve bloke eden ilaçların etkilerini doğru açıklar.

11 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI Otonom sinir sistemi fonsiyonlarını ayırt etmek YETERLİK Otonom Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek. Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD, tepegöz, ilaç örnekleri ve prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Otonom sinir sistemi fonksiyonlarını doğru ayırt etmek 1. Otonom Sinir sisteminin etkilerini birbirinden ayırt 2. Sempatik uyarıların organlara etkilerini birbirinden ayırt 3. Sempatik Sinir sistemi reseptörlerini birbirinden ayırt 1. OTONOM SİNİR SİSTEMİNİN FONKSİYONLARI 1.1. Otonom Uyarıların Değişik Organlardaki Etkileri 4. Parasempatik uyarıların organlara etkilerini birbirinden ayırt 5. Parasempatik sinir sistemi reseptörlerini 1.2. Otonom Sinir Sistemi İlaçlarının Sınıflandırılması birbirinden ayırt 6. Otonom sinir sistemi ilaçlarını sınıflandırmak. 1. Otonom sinir sisteminin etkilerini yorumlamak 2. Otonom uyarıların organlara etkilerini şema üzerinde göstermek. 3. Tıbbi terimleri kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak 5. Araç gereci dikkatli kullanmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat NOT:

12 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI Sempatomimetik (Adrenerjik) etkili ilaçları ayırt YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Otonom Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek. Sınıf, teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD, tepegöz, ilaç örnekleri ve prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Sempatomimetik (Adrenerjik) ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Sempatomimetik etkiye sahip ilaçları sınıflandırmak 2. Katekolamin ilaçları birbirinden ayırt 3. Katekolamin ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 4. Katekolamin ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt 5. Katekolamin ilaçların kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 6. Katekolamin olmayan sempatomimetik ilaçları sınıflandırmak. 7. Alfa reseptörleri etkileyen ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 8. Alfa reseptörleri etkileyen ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt 9. Alfa reseptörleri etkileyen ilaçların kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 10. Beta resöpterleri etkileyen ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 11. Beta resöpterleri etkileyen ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt 12. Beta resöpterleri etkileyen ilaçların kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 2. SEMPATOMİMETİK (ADRENERJİK) İLAÇLAR 2.1. Katekolaminler 2.2. Katekolamin Olmayan Sempatomimetik İlaçlar Alfa Reseptörleri Etkileyen İlaçlar Beta Reseptörleri Etkileyen İlaçlar 1. Sempatomimetik etkiye sahip ilaç gruplarını gösteren tablo hazırlamak. 2. Sempatomimetik etkiye sahip ilaçların endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 3. Tıbbi terimleri kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak 5. Araç gereci dikkatli kullanmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat NOT:

13 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI Sempatolitik (Antiadrenerjik) etkili ilaçları ayırt YETERLİK: ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Otonom Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, manken, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD, tepegöz, ilaç örnekleri ve prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Sempatolitik (Antiadrenerjik) ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt 1. Sempatolitik etkiye sahip ilaçları sınıflandırmak 2. Alfa adrenerjik reseptör Blokörlerinin etkilerini ayırt 3. Alfa adrenerjik reseptör blokörü ilaçları birbirinden ayırt 4. Alfa adrenerjik reseptör blokör ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt 5. Alfa Adrenerjik Reseptör Blokör ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 6. Beta adrenerjik reseptörleri Blokörlerinin etkilerini birbirinden ayırt 7. Beta adrenerjik reseptörleri Blokörlerinin endikasyonlarını birbirinden ayırt 8. Beta adrenerjik reseptörleri Blokörlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 9. Adrenerjik nöron blokörlerinin etkilerini birbirinden ayırt 10. Adrenerjik nöron blokörlerinin endikasyonlarını birbirinden ayırt 3. SEMPATOLİTİK (ANTİADRENERJİK) İLAÇLAR 3.1. Alfa Adrenerjik Reseptör Blokörleri 3.2. Beta Adrenerjik Reseptör Blokörleri (Antogonistleri) 3.3. Adrenerjik Nöron Blokörleri 1. Sempatolitik etkiye sahip ilaç gruplarını saymak ve tablo hazırlamak. 2. Sempatolitik etkiye sahip ilaçların endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını n analiz ve sentezini yapmak. 3. Tıbbi terimleri kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat NOT:

14 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 4 İŞLEMİN ADI Parasempatomimetik (Kolinerjik) etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK Otonom Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb.eğitim materyalleri Parasempatomimetik (kolinerjik) ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Parasempatomimetik etkiye sahip ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 2. Parasempatomimetik etkiye sahip ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt 3. Parasempatomimetik etkiye sahip ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 4. Antikolinesteraz ilaçların etkisini ayırt 5. Antikolinesteraz ilaçları birbirinden ayırt 6. Antikolinesteraz ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt etmek. 7. İnsektisid antikolinesterazlarla oluşan zehirlenmenin belirtilerini birbirinden ayırt 8. İnsektisid antikolinesterazlarla oluşan zehirlenmenin tedavisinde kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 4. PARASEMPATOMİMETİK (KOLİNERJİK) ETKİLİ İLAÇLAR 4.1. Parasempatomimetik İlaçların Farmakolojik Etkileri Parasempatomimetik Etkili İlaçlar 4.2. Antikolinesteraz İlaçlar 1. Tablo hazırlamak. 2. Parasempatomimetik etkiye sahip ilaçların etkilerini yorumlamak. 3. Parasempatomimetik etkiye sahip ilaçların endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Antikolinesteraz ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 5. Tıbbi terimleri kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat NOT:

15 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 5 İŞLEMİN ADI Parasempatolitik (Antikolinerjik) etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK: Otonom Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ORTAM (Araç gereç, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim donanım ve koşullar) materyalleri Parasempatolitik (Antikolinerjik) ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Parasempatolitik ilaçların farmakolojik etkilerini birbirinden ayırt 2. Parasempatolitik ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt 3. Parasempatolitik ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt 4. Parasempatolitik ilaçların kontrendikasyonlarını ayırt 5. Parasempatolitik ilaçlardan atropinin endikasyonlarını birbirinden ayırt 6. Atropinin yan etkilerini birbirinden ayırt 7. Atropinin kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 8. Parasempatolitik etkili diğer ilaçları birbirinden ayırt 9. Parasempatolitik etkili diğer ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt 10. Parasempatolitik etkili diğer ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 5. PARASEMPATOLİTİK (ANTİKOLİNERJİK) İLAÇLAR 5.1. Parasempatolitik İlaçların Farmakolojik Etkileri 5.2. Parasempatolitik Etkili İlaçlar 1. Tablo hazırlamak. 2. Parasempatolitik ilaçların farmakolojik etkilerini yorumlamak. 3. Parasempatolitik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Tıbbi terimleri kullanmak. 5. Detaylara özen göstermek. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat NOT:

16 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 6 İŞLEMİN ADI Otonom ganglionlara etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK Otonom Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ORTAM (Araç gereç, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb, eğitim donanım ve koşullar) materyalleri Otonom ganglionlara etkili ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Otonom ganglionları etkileyen ilaçları sınıflandırmak 2. Otonom ganglionları stimüle eden nikotinin etkilerini ayırt 3. Otonom ganglionları stimüle eden nikotinin yol açtığı komplikasyonları ayırt 4. Otonom ganglionları bloke eden ilaçların etkilerini ayırt 5. Otonom ganglionları bloke eden ilaçları birbirinden ayırt 6. Otonom ganglionları bloke eden ilaçların endikasyonlarını ayırt 7. Otonom ganglionları bloke eden ilaçların yan etkilerini ayırt 8. Otonom ganglionları bloke eden ilaçların kontrendikasyonlarını ayırt 6. OTONOM GANGLİONLARI ETKİLEYEN İLAÇLAR 6.1. Otonom Ganglionları Stimüle Edenler 6.2. Otonom Ganglionları Bloke Eden İlaçlar 1. Tablo hazırlamak. 2. Otonom ganglionları etkileyen ilaçları saymak. 3. Otonom ganglionları etkileyen ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Tıbbi terimleri kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: saat NOT: İşlemi Öğrenme Süresi:2

17 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK / DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ : ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ : FARMAKOLOJİ DERSİ : SANTRAL SİNİR SİSTEMİ İLAÇLARI :421BB0006 SÜRE : 40/16 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMALAR : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 40 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 16 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uyulmalıdır. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; santral sinir sistemine ait afiş, şema vb görseller, ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama, bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. GENEL AMAÇ : Öğrenci; Bu modül ile Santral sinir sistemini etkileyen ilaçları; ilaçların endikasyonlarını yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt edebilecektir. AMAÇLAR : 1. Sedatif - hipnotik etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 2. Antikonvülsan etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 3. Parkinson tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt edebilecektir. 4. Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt edebilecektir. 5. Narkotik analjezik etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 6. Anestezik etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 7. Nöromüsküler bloke edici ilaçları ayırt edebilecektir. İÇERİK : 1. SEDATİF VE HİPNOTİK İLAÇLAR 1.1. Benzodiazepinler (Benzodiyazepinler) 1.2. Barbütüratlar

18 1.3. Barbütürat yapısında olmayanlar 1.4. Diğer sedatif ve hipnotikler 2. ANTİKONVÜLSAN İLAÇLAR (ANTİEPİLEPTİKLER) 2.1. Fenitoin 2.2. Fenobarbital 2.3. Pirimidon 2.4. Valproik asit 2.5. Karbamazepin 2.6. Etosüksimid 2.7. Benzodiazepinler 2.8. Diğer Antiepileptikler 3. PARKİNSON TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 3.1. Parkinson Hastalığında Kullanılan İlaçlar Dopaminerjik Etkinliği Artıran İlaçlar (Dopaminerjikler) Antikolinerjik İlaçlar Antihistaminikler 4. PSİKİYATRİK HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 4.1. Anksiyolitik (Trankilizan) İlaçlar 4.2. Antipsikotik (Nöroleptik) İlaçlar 4.3. Antidepresan ve Antimanik İlaçlar 4.4. Santral Sinir Sistemi Stimülanları 4.5. Madde Bağımlılığı 5. NARKOTİK ANALJEZİK ETKİLİ İLAÇLAR 5.1. Morfin ve Benzerleri 5.2. Meperidin ve Benzerleri 5.3. Metadon ve Benzerleri 5.4. Opioid Agonist Antagonistleri (Karma Etkili Opioidler) 5.5. Saf Opioid Antagonistleri 5.6. Narkotik Olmayan Analjezikler 6. ANESTEZİK ETKİLİ İLAÇLAR 6.1. Anestezinin Aşamaları 6.2. Genel Anestezikler Gaz Anestezikler (İnhalasyon Anestezikleri) Parenteral Genel Anestezikler 6.3. Lokal Anestezikler Lokal Anestezik İlaçlar 7. NÖROMÜSKÜLER BLOKE EDİCİ İLAÇLAR 7.1. Depolarizasyonsuz Blok Yapan İlaçlar (Kompetatif = Yarışmalı Blok Yapan İlaçlar) 7.2. Depolarizasyonla Blok Yapan İlaçlar 7.3. Santral Etkili Kas Gevşeticiler (Myoreleksanlar) ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME : Öğrenci, aşağıdaki performans ölçütlerini yerine getirecektir. A. Sedatif Ve Hipnotik İlaçlar (Sedatif Hipnotik Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Santral sinir sistemine etkili ilaçları şematize ederek sınıflandırır. 2. Sedatif ve hipnotik etkiye sahip ilaçları doğru sınıflandırır.

19 3. Benzodiazepinlerin etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 4. Barbitüratların etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Barbitürat yapısında olmayan ilaçların etkilerini doğru açıklar. 6. Diğer sedatif ve hipnotik ilaçların etkilerini doğru açıklar. B. Antikonvülsan İlaçlar (Antiepileptikler) (Antikonvülsan Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Antiepileptik ilaçların etkilerini doğru sıralar. 2. Antiepileptik etkiye sahip ilaçların etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. C. Parkinson Tedavisinde Kullanılan İlaçlar (Parkinson Tedavisinde Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Parkinson hastalığında kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. D. Psikiyatrik Hastalıkların Tedavisinde Kullanılan İlaçlar (Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt etmek) 1. Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların sınıflandırmasını gösteren tablo hazırlar. 2. Anksiyolitik ilaçların etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Antipsikotik ilaçların etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 4. Antidepresan ve antimanik ilaçların etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Santral sinir sistemi stimulan ilaçlarının etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 6. Madde bağımlılığı tiplerini ve yol açtığı bireysel ve sosyal zararları doğru açıklar. E. Narkotik Analjezik Etkili İlaçlar (Narkotik analjezik etkili ilaçları ayırt etmek) 1. Narkotik analjeziklerin etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar 2. Narkotik olmayan analjeziklerin etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar F. Anestezik Etkili İlaçlar (Anestezik etkili ilaçları ayırt etmek) 1. Genel anestezik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 2. Lokal anestezik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. G. Nöromüsküler Bloke Edici İlaçlar (Nöromüsküler bloke edici ilaçları ayırt etmek) 1. Nöromüsküler bloke edici ilaçlar ve santral etkili kas gevşetici ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar.

20 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI Sedatif hipnotik etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Santral Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, epidiaskop, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Sedatif -hipnotik etkiye sahip ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Santral sinir sistemine etkili ilaçları sınıflandırmak. 2. Sedatif ve hipnotik ilaçları sınıflandırmak. 3. Sedatif ve hipnotiklerin etkilerini ayırt 4. Benzodiyazepinlerin etkilerini ayırt 5. Benzodiyazepinlerin endikasyonlarını sıralamak. 6. Benzodiyazepin grubu ilaçları birbirinden den ayırt 7. Benzodiyazepinlerin yan etkilerini birbirinden ayırt 8. Benzodiyazepinlerin kontrendikasyonlarını ayırt 9. Barbitüratların etkilerini ayırt 10. Barbütüratların endikasyonlarını sıralamak. 11. Barbitürat grubu ilaçları birbirinden ayırt 12. Barbütüratların yan etkilerini birbirinden ayırt 13. Barbitüratların kontrendikasyonlarını ayırt 14. Barbütürat yapısında olmayan İlaçları birbirinden ayırt 15. Barbitürat yapısında olmayan ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 16. Diğer sedatif ve hipnotik ilaçları birbirinden ayırt 17. Diğer sedatif ve hipnotik ilaçların etkilerini birbirinden ayırt SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: 1. SEDATİF VE HİPNOTİK İLAÇLAR 1.1. Benzodiazepinler (Benzodiyazepinler) 1.2. Barbütüratlar 1.3. Barbütürat yapısında olmayanlar 1.4. Diğer sedatif ve hipnotikler 1. Tıbbi terimleri kullanarak sedatif ve hipnotik ilaçları gruplandırmak. 2. Tablo hazırlamak. 3. Sedatif ve hipnotik etkiye sahip ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

21 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI Antikonvülsan etkili ilaçları ayırt YETERLİK Santral Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek. ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Antikonvülsan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt 1. Antiepileptik ilaçların etkilerini sıralamak 2. Antiepileptik ilaçları saymak. 3. Antiepileptik etkiye sahip ilaçların endikasyonlarını ayırt 4. Epilepsi türüne göre kullanılan ilaçları ayırt 5. Antiepileptik etkiye sahip ilaçların yan etkilerini ayırt 6. Antiepileptik ilaçların kontrendikasyonlarını ayırt etmek 2. ANTİKONVÜLSAN İLAÇLAR (ANTİEPİLEPTİKLER) 2.1. Fenitoin 2.2. Fenobarbital 2.3. Pirimidon 2.4. Valproik asit 2.5. Karbamazepin 2.6. Etosüksimid 2.7. Benzodiazepinler 2.8. Diğer Antiepileptikler 1. Tablo hazırlamak. 2. Antiepileptik etkiye sahip ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 3. Tıbbi terimleri kullanmak. 4. Detaylara özen göstermek. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

22 MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ İŞLEM ANALİZ FORMU Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI Parkinson tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Santral Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Parkinson tedavisinde kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Parkinson hastalığında kullanılan ilaçları sınıflandırmak. 2. Dopamin etkinliğini artıran ilaçların parkinson hastalığında kullanım amaçlarını ayırt etmek 3. Dopamin etkinliğini artıran ilaçları ayırt etmek 4. Dopamin etkinliğini artıran ilaçların etkilerini ayırt 5. Dopamin etkinliğini artıran ilaçların yan etkilerini ayırt 6. Dopamin etkinliğini artıran ilaçların kontrendikasyonlarını ayırt etmek 7. Kolinerjik etkinliği azaltan ilaçların parkinson hastalığında kullanım amaçlarını ayırt 8. Kolinerjik etkinliği azaltan ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt 9. Kolinerjik etkinliği azaltan ilaçların kontrendikasyonlarını ayırt 10. Antihistaminiklerin parkinson hastalığında kullanım amaçlarını ayırt 3. PARKİNSON TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 3.1. Parkinson Hastalığında kullanılan ilaçlar Dopaminerjik etkinliği artıran ilaçlar (Dopaminerjikler) Antikolinerjik İlaçlar Antihistaminikler 1. Parkinson hastalığında 1. Dikkatli olmak kullanılan ilaçları sıralayarak 2. Araştırmacı olmak tablo hazırlamak. 3. Planlı olmak 2. Parkinson hastalığında 4. Bilinçli olmak kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 3. Tıbbi terimleri kullanmak. 4. Detaylara özen göstermek. SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat NOT:

23 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 4 İŞLEMİN ADI Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Santral Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb eğitim materyalleri Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları sınıflandırmak. 2. Anksiyolitik ilaçları ayırt 3. Anksiyolitik ilaçların endikasyonlarını ayırt etmek 4. Anksiyolitik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 5. Antipsikotik ilaçları ayırt etmek 6. Antipsikotik ilaçların endikasyonlarını ayırt etmek 7. Antipsikotik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 8. Antidepresan ve antimanik ilaçları ayırt 9. Antidepresan ve antimanik ilaçların endikasyonlarını ayırt 10. Antidepresan ve antimanik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 11. Santral sinir sistemi stimulan ilaçlarını ayırt 12. Santral sinir sistemi stimulanlarının endikasyonlarını ayırt etmek 13. Santral sinir sistemi stimulanlarının yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 14. Madde bağımlılığı tanımlamak. 15. Madde bağımlılığı tiplerini ayırt SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: 4. PSİKİYATRİK HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 4.1. Anksiyolitik (Trankilizan) İlaçlar 4.2. Antipsikotik (Nöroleptik) İlaçlar 4.3. Antidepresan ve Antimanik İlaçlar 4.4. Santral Sinir Sistemi Stimülanları 4.5. Madde Bağımlılığı 1. Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları sınıflandırmasını gösteren tablo hazırlamak. 2. Tıbbi terimleri kullanmak. 3. Detaylara özen göstermek. 4. Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

24 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 5 İŞLEMİN ADI Narkotik analjezik etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Santral Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, epidiaskop, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Narkotik analjeziklerin farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Morfin ve benzerlerinin etkilerini ayırt 2. Morfin ve benzerlerinin endikasyonlarını ayırt 3. Morfin ve benzerlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 4. Meperidin ve benzerlerinin etkilerini ayırt 5. Meperidin ve benzerlerinin endikasyonlarını ayırt 6. Meperidin ve benzerlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 7. Metadon ve benzerlerinin etkilerini ayırt 8. Metadon ve benzerlerinin endikasyonlarını birbirinden ayırt 9. Metadon ve benzerlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarınıayırt 10. Opioid agonist antagonistlerinin etkilerini ayırt 11. Opioid agonist antagonistlerinin endikasyonlarını ayırt etmek 12. Opioid agonist antagonistlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 13. Saf opioid antagonistlerinin etkilerini ayırt 14. Saf opioid antagonistlerinin endikasyonlarını ayırt etmek 15. Saf opioid antagonistlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 16. Narkotik olmayan analjeziklerin etkilerini ayırt 17. Narkotik olmayan analjezik ilaçlardan salisilatların etkilerini birbirinden ayırt etmek 18. Salisilatların endikasyonlarını ayırt 5. NARKOTİK ANALJEZİK ETKİLİ İLAÇLAR 5.1. Morfin ve Benzerleri 5.2. Meperidin ve Benzerleri 5.3. Metadon ve Benzerleri 5.4. Opioid Agonist Antagonistleri (Karma Etkili Opioidler) 5.5. Saf Opioid Antagonistleri 5.6. Narkotik Olmayan Analjezikler 1. Narkotik analjezik ilaçları 1. Dikkatli olmak sınıflandırırken ayrıntılara 2. Araştırmacı olmak dikkat 3. Planlı olmak 2. Tıbbi terimleri kullanmak. 3. Detaylara özen göstermek. 4. Narkotik analjezik ilaçları gösteren tablo hazırlamak. 5. Narkotik analjeziklerin etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Bilinçli olmak

25 19. Salisilatların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 20. Diğer narkotik olmayan analjezik ilaçları birbirinden ayırt 21. Diğer narkotik olmayan analjezik ilaçların endikasyonlarını ayırt 22. Diğer narkotik olmayan ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 23. Gut tedavisinde kullanılan ilaçları saymak. SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat

26 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 6 İŞLEMİN ADI Anestezik etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Santral Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb eğitim materyalleri. Anestezik etkili ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Anestezinin aşamalarını sıralamak. 2. Preanestezik medikasyon amaçlarını sıralamak. 3. Preanestezik medikasyonda kullanılan ilaç gruplarını sınıflandırmak. 4. Genel anestezi uygulama yollarını ayırt 5. İnhalasyon anesteziklerin etkilerini birbirinden ayırt 6. İnhalasyon anestezik ilaçları birbirinden ayırt etmek 7. İnhalasyon anestezik ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt 8. İnhalasyon anestezik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 9. Parenteral genel anesteziklerin etkilerini birbirinden ayırt 10. Parenteral genel anestezik ilaçları birbirinden ayırt 11. Parenteral genel anesteziklerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 12. Parenteral genel anesteziklerin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 13. Lokal anestezi çeşitlerini birbirinden ayırt 14. Lokal anestezik ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt 15. Lokal anestezik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: 6. ANESTEZİK ETKİLİ İLAÇLAR 6.1. Anestezinin Aşamaları 6.2. Genel Anestezikler Gaz Anestezikler (İnhalasyon Anestezikleri) Parenteral Genel Anestezikler 6.3. Lokal Anestezikler Lokal Anestezik İlaçlar 1. Tıbbi terimleri kullanmak. 2. Anestezi çeşitlerini ve ilaç gruplarını gösteren tablo hazırlamak. 3. Detaylara özen göstermek. 4. Anestezinin, aşamalarının analiz ve sentezini yapmak. 5. Anestezik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak

27 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 7 İŞLEMİN ADI Nöromüsküler bloke edici ilaçları ayırt YETERLİK Santral Sinir Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek. Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Nöromüsküler bloke edici ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Nöromüsküler bloke edici ilaçları sınıflandırmak. 2. Nöromüsküler bloke edici ilaçların endikasyonlarını ayırt 3. Nöromüsküler bloke edici ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 4. Santral etkili kas gevşetici ilaçları birbirinden ayırt 5. Santral etkili kas gevşetici ilaçların endikasyonlarını ayırt 6. Santral etkili kas gevşetici ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 7. NÖROMÜSKÜLER BLOKE EDİCİ İLAÇLAR 7.1. Depolarizasyonsuz Blok Yapan İlaçlar (Kompetatif = Yarışmalı Blok Yapan İlaçlar) 7.2. Depolarizasyonla Blok Yapan İlaçlar 7.3. Santral Etkili Kas Gevşeticiler (Myoreleksanlar) 1. Nöromüsküler bloke edici ilaçlar ve santral etkili kas gevşetici ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 2. Tıbbi terimleri kullanmak. 3. Detaylara özen göstermek. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

28 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK / DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ : ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ : FARMAKOLOJİ DERSİ : DOLAŞIM SİSTEMİ İLAÇLARI : 421BB0001 SÜRE : 40/16 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMALAR : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 40 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 16 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uyulmalıdır. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; dolaşım sistemine ait afiş, şema, maket, ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ GENEL AMAÇ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama, bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. : Öğrenci; Bu modül ile dolaşım sistemine etkili ilaçları; ilaçların endikasyonlarını,yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt edecektir. AMAÇLAR : 1. Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt edebilecektir. 2. Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt edebilecektir. 3. Angina pectoris (anjina pektoris) tedavisinde kullanılan ilaçlarları ayıt edebilecektir. 4. Periferik vazodilatatör ilaçları ayırt edebilecektir. 5. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt edebilecektir. 6. Hiperlipidemi tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt edebilecektir. 7. Hematopoietik sisteme etkili ilaçları ayırt edebilecektir. İÇERİK :

29 1. KONJESTİF KALP YETMEZLİĞİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 1.1. Dolaşım Sistemine Etkili İlaçların Sınıflandırılması 1.2. Konjestif Kalp Yetmezliği Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Kalp Glikozidleri Konjestif Kalp Yetmezliği Tedavisinde Kullanılan Diğer İlaçlar 2. ARİTMİ TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 2.1. Taşiaritmilerin Tedavisinde Kullanılan İlaçlar 2.2. Bradiaritmi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar 3. ANJİNA PEKTORİS TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 3.1. Antianjinal İlaçlar Nitrat ve Nitritler Beta Blokörler Kalsiyum Kanal Blokörleri Dipiridamol (Drisentin, Persantin) 4. PERİFERİK VAZODİLATATÖRLER 4.1. Periferik Vazodilatatörlerin Endikasyonları 4.2. Periferik Vazodilatatörlerin Etkileri 4.3. Periferik Vazodilatör Etkili İlaçlar 5. HİPERTANSİYON TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 5.1. Hipertansiyon Tedavisinde Kullanılan Antihipertansifler Diüretikler Adrenerjik Nöron Blokörleri Adrenerjik Reseptör Blokörleri Vazodilatörler Santral Etkili Adrenerjik İlaçlar Kalsiyum Kanal Blokörleri Renin Anjiotensin Sistemini Etkileyen İlaçlar 5.2. Hipertansif Acilleri Hipertansif Acil Tedavi Antihipertansif İlaç Kullanan Hastaların Dikkat Etmesi Gereken Hususlar 6. ANTİHİPERLİPİDEMİK İLAÇLAR 6.1. Hiperlipidemi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar 7. HEMATOPOİETİK SİSTEME ETKİLİ İLAÇLAR 7.1. Antikoagülan ilaçlar Heparin (Fragmin,Liquemin) Oral Yolla Kullanılan Antikogülanlar 7.2. Antitrombolitik ve Trombolitik İlaçlar Antitrombolitik İlaçlar Trombolitik İlaçlar 7.3. Kanamanın Durdurulmasında Kullanılan İlaçlar 7.4. Anemi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Demir Eksikliği Anemisinde Kullanılan İlaçlar Megaloblastik Anemilerin Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Orak Hücreli Anemi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME: Öğrenci, aşağıdaki performans ölçütlerini yerine getirecektir.

30 A. Konjestif Kalp Yetmezliğinde Kullanılan İlaçlar (Konjestif Kalp Yetmezliği Tedavisinde Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Kardiovasküler sisteme etkili ilaçların sınıflandırılmasını gösteren tablo hazırlar. 2. Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçları doğru sınıflandırır. 3. Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçların endikasyonlarını,yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. B. Aritmi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar (Aritmi Tedavisinde Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçları doğru sınıflandırır. 2. Taşiaritmilerin tedavisinde kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Bradiaritmi tedavisinde kullanılan atropinin etkilerini doğru açıklar. C. Anjina Pektoris Tedavisinde Kullanılan İlaçlar (Angina Pectoris (Anjina Pektoris) Tedavisinde Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Anjina pektoris tedavisinde kullanılan ilaç gruplarını doğru sınıflandırır. 2. Nitritlerin etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Beta blokörlerin etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 4. Kalsiyum kanal blokörlerinin etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Dipiridamolün etkilerini doğru açıklar. D. Periferik Vazodilatatörler (Angina Pectoris (Anjina Pektoris) Tedavisinde Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Vazodilatörlerin etki, endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. E. Hipertansiyon Tedavisinde Kullanılan İlaçlar (Hipertansiyon Tedavisinde Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçları doğru sınıflandırır. 2. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Hipertansiyon acillerinde kullanılan ilaçları doğru açıklar. 4. Hipertansiyon tedavisi alan hastaların dikkat etmesi gereken noktaları doğru sayar. F. Antihiperlipidemik İlaçlar (Antihiperlipidemik İlaçları Ayırt Etmek) 1. Antihiperlipidemik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. G. Hematopoietik Sisteme Etkili İlaçlar (Hematopoietik Sisteme Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Hematopoietik ilaçların sınıflandırmasına ilişkin tablo hazırlar. 2. Antikoagülan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Antitrombolitik ve trombolitik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 4. Kanamanın durdurulmasında kullanılan ilaçların etki, yan etki, ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Anemi tedavisinde kullanılan ilaçların etki, yan etki, ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar.

31 MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ İŞLEM ANALİZ FORMU Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt etmek YETERLİK Dolaşım Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ORTAM (Araç gereç, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim donanım ve koşullar) materyalleri Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Kardiovasküler sisteme etkili ilaçları sınıflandırmak. 2. Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 3. Kalp glikozidlerinin endikasyonlarını ayırt 4. Kalp Glikozidlerinin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 5. Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan diğer ilaçları birbirinden ayırt 6. Amrion un endikasyonlarını birbirinden ayırt 7. Amrion un yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 1. KONJESTİF KALP YETMEZLİĞİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 1.1. Dolaşım Sistemine Etkili İlaçların Sınıflandırılması 1.2. Konjestif Kalp Yetmezliği Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Kalp Glikozidleri Konjestif Kalp Yetmezliği Tedavisinde Kullanılan Diğer İlaçlar 1. Kardiovasküler sisteme etkili ilaçların sınıflandırılmasını gösteren tablo hazırlamak. 2. Ayrıntıya dikkat 3. Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Tıbbi terim kullanmak 5. Detaylara özen göstermek. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak

32 8. Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde diüretiklerin kullanım amaçlarını ayırt 9. Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde Alfa adrenerjik reseptör blokörlerinin kullanım nedenlerini ayırt 10. Anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörlerinin etkilerini ayırt 11. Konjestif kalp yetmezliğinde kullanılan vazodilatörlerin etkilerini ayırt etmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat

33 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt etmek YETERLİK: Dolaşım Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, pr ospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçları sınıflandırmak. 2. Taşiaritmilerin tedavisinde kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 3. Taşiaritmilerin tedavisinde kullanılan ilaçların etkilerini ayırt 4. Taşiaritmilerin tedavisinde kullanılan ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 5. Bradiaritmi tedavisinde kullanılan atropinin etkilerini birbirinden ayırt 2. ARİTMİ TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 2.1. Taşiaritmilerin Tedavisinde Kullanılan İlaçlar 2.2. Bradiaritmi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar 1. Tıbbi terim kullanmak 2. Detaylara özen göstermek. 3. Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçların sınıflandırılmasını gösteren tablo hazırlamak. 4. Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme süresi: 2 saat NOT:

34 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek Angina pectoris (anjina pektoris) tedavisinde kullanılan ilaçları İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI ayırt etmek YETERLİK Dolaşım Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,Tepegöz, İlaç Örnekleri, Prospektüsler, Farmakoloji Kitapları vb. eğitim materyalleri Angina pectoris (anjina pektoris) tedavisinde kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Anjina pektoris tedavisinde kullanılan ilaç gruplarını birbirinden ayırt 2. Nitritlerin endikasyonlarını ayırt etmek. 3. Nitritlerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını ayırt 4. Beta blokör ilaçların endikasyonlarını ayırt 5. Beta blokörlerin yan etkilerini birbirinden ayırt etmek. 6. Kalsiyum kanal blokörlerinin endikasyonlarını ayırt 7. Kalsiyum kanal blokörlerinin yan etkilerini birbirinden ayırt 8. Dipiridamolün etkilerini ayırt 3. ANJİNA PEKTORİS TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 3.1. Antianjinal İlaçlar Nitrat ve Nitritler Beta Blokörler Kalsiyum Kanal Blokörleri Dipiridamol (Drisentin, Persantin) 1. Tıbbi terim kullanmak 1. Dikkatli olmak 2. Detaylara özen 2. Araştırmacı olmak göstermek. 3. Planlı olmak 3. Anjina pektoris tedavisinde kullanılan ilaçların sınıflandırılmasını 4. Bilinçli olmak gösteren tablo hazırlamak. 4. Anjina pektoris tedavisinde kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

35 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 4 İŞLEMİN ADI Periferik vazodilatatör ilaçları ayırt YETERLİK Dolaşım Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji Kitapları vb eğitim materyalleri Periferik vazodilatatör ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Vazodilatörlerin etkilerini birbirinden ayırt 4. PERİFERİK VAZODİLATATÖRLER 2. Vazodilatör etkiye sahip ilaçları birbirinden ayırt 4.1. Periferik Vazodilatatörlerin Endikasyonları 3. Vazodilatör etkiye sahip ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 4.2. Periferik Vazodilatatörlerin Etkileri 4. Vazodilatör etkiye sahip ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt 4.3. Periferik Vazodilatatör Etkili İlaçlar 1. Vazodilatör etkiye sahip ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 2. Tıbbi terim kullanmak. 3. Detaylara özen göstermek. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

36 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 5 İŞLEMİN ADI Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt etmek YETERLİK Dolaşım Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaç gruplarını birbirinden ayırt etmek 2. Kan basıncını etkileyen mekanizmaları ayırt 3. Diüretiklerin etkisini ayırt 4. Diüretik ilaçları birbirinden ayırt 5. Diüretiklerin yan etkilerini ayırt 6. Adrenerjik nöron blokörlerin etkilerini birbirinden ayırt 7. Adrenerjik nöron blokör ilaçları birbirinden ayırt 8. Adrenerjik nöron blokör ilaçların yan etkilerini ayırt 9. Adrenerjik reseptör blokörlerini ayırt 5. HİPERTANSİYON TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR 5.1. Hipertansiyon Tedavisinde Kullanılan Antihipertansifler Diüretikler Adrenerjik Nöron Blokörleri Adrenerjik Reseptör Blokörleri Vazodilatörler Santral Etkili Adrenerjik İlaçlar 1. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların sınıflandırılmasını gösteren tablo hazırlamak. 2. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 3. Antihipertansif ilaç kullanan hastaların dikkat etmesi gereken noktaları yorumlamak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak

37 10. Adrenerjik reseptör blokörlerin endikasyonlarını ayırt 11. Adrenerjik reseptör blokörlerin yan etkilerini ayırt etmek 12. Vazodilatörlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 13. Vazodilatör etkiye sahip ilaçları birbirinden ayırt 14. Vazodilatör etkiye sahip ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 15. Vazodilatör etkiye sahip ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt etmek 16. Santral etkili adrenerjik ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 17. Santral etkili adrenerjik ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt 18. Kalsiyum kanal blokörlerin etkilerini birbirinden ayırt 19. Kalsiyum kanal blokör ilaçları birbirinden ayırt 20. Renin Anjitensin sistemini etkileyen ilaçları sıralamak. 21. Renin Anjitensin sistemini etkileyen ilaçların etkilerini birbirinden ayırmak. 22. Renin Anjitensin sistemini etkileyen ilaçların yan etkilerini birbirinden ayırt 23. Hipertansif acilleri tanımlayınız. 24. Hipertansiyon acillerinde kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 25. Antihipertansif ilaç kullanan hastaların dikkat etmesi gereken noktaları ayırt Kalsiyum Kanal Blokörleri Renin Anjiotensin Sistemini Etkileyen İlaçlar 5.2. Hipertansif Acilleri Hipertansif Acil Tedavi Antihipertansif İlaç Kullanan Hastaların Dikkat Etmesi Gereken Hususlar SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: Öğrenme süresi: 3 saat NOT:

38 işlem ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 6 İŞLEMİN ADI Antihiperlipidemik ilaçları ayırt etmek YETERLİK Dolaşım Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Hiperlipidemi tedavisinde kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Antihiperlipidemik ilaçların endikasyonları ayırt etmek 2. Antihiperlipidemik etkili ilaçları birbirinden ayırt 3. Antihiperlipidemik ilaçların etkilerini ayırt 4. Antihiperlipidemik ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını ayırt 6. ANTİHİPERLİPİDEMİK İLAÇLAR 6.1. Hiperlipidemi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Antihiperlipidemik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

39 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 7 İŞLEMİN ADI Hematopoietik sisteme etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Dolaşım Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Hematopoietik sisteme etkili ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Hematopoietik ilaçları sınıflandırmak 2. Antikoagülan ilaçları birbirinden ayırt 3. Antikoagülan ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 4. Antitrombolitik ve trombolitik ilaçların endikasyonları birbirinden ayırt 5. Kanamanın durdurulmasında kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 6. Kanamanın durdurulmasında kullanılan ilaçların etkilerini yan, etkilerini birbirinden ayırt 7. Anemi tedavisinde kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 8. Demir eksikliği anemisinde kullanılan ilaçların etkilerini, yan etkilerini birbirinden ayırt 9. Megolaplastik anemi tedavisinde kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 10. Megolaplastik anemilerin tedavisinde kullanılan ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 11. Orak hücreli anemi tedavisinde kullanılan ilacın endikasyonunu ayırt 7. HEMATOPOİETİK SİSTEME ETKİLİ İLAÇLAR 7.1. Antikoagülan ilaçlar Heparin (Fragmin,Liquemin) Oral Yolla Kullanılan Antikogülanlar 7.2. Antitrombolitik Ve Trombolitik İlaçlar Antitrombolitik İlaçlar Trombolitik İlaçlar 7.3. Kanamanın Durdurulmasında Kullanılan İlaçlar 7.4. Anemi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Demir Eksikliği Anemisinde Kullanılan İlaçlar Megaloblastik Anemilerin Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Orak Hücreli Anemi Tedavisinde İlaçlar Kullanılan 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Hematopoietik sisteme etkili ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Yorum yapabilmek. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

40 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK / DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ : ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ : FARMAKOLOJİ DERSİ : SOLUNUM SİSTEMİ İLAÇLARI : 421BB0008 SÜRE : 20/8 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMALAR : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 20 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 8 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uyulmalıdır. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ GENEL AMAÇ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama, bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. : Öğrenci; Bu modül ile solunum sistemine etki eden ilaçları; ilaçların endikasyonlarını yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt edecektir. AMAÇLAR : 1. Antitusif etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 2. Ekspektoran etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 3. Bronkodilatör etkili ilaçları ayırt edebilecektir. İÇERİK : 1. ANTİTUSİF İLAÇLAR 1.1. Opioidler 1.2. Periferik Etkili Antitüsif İlaçlar 2. EKSPEKTORAN İLAÇLAR 2.1. İpeka 2.2. Tuz Ekspektoranlar

41 2.3. Bromheksin Klorür (Bromeksin) 2.4. Mukolitikler 3. BRONKODİLATÖR İLAÇLAR 3.1. Bronkadilatör ilaçlar Beta Adrenerjik Reseptörleri Aktive Eden İlaçlar (Betamimetikler) Fosfodiesteraz İnhibitörleri Glukokortikoidler Antimuskarinik ilaçlar 3.2. Mast hücresi stabilizatörleri Disodyum Kromoglikat (Kromolin) Ketotifen ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME : Öğrenci, aşağıdaki performans ölçütlerini yerine getirecektir. A. Antitusif İlaçlar (Antitusif Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Solunum sistemi hastalıklarında kullanılan ilaçları doğru sınıflandırır. 2. Antitusif ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. B. Ekspektoran İlaçlar (Ekspektoran Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Ekspektoran etkili ilaçları doğru sınıflandırır. 2. Ekspektoran ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Mukolitik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. C. Bronkodilatör İlaçlar (Bronkodilatör Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Bronkodilatör etkili ilaçların endikasyonlarını doğru sayar. 2. Beta adrenejik reseptörleri aktive eden ilaçları doğru sınıflandırır ve etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Fosfodiesteraz inhibitörlerin etkilerini, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 4. Antimuskarinik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Mast hücresi stabilizatörlerin etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar.

42 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI Antitusif etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK Solunum Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Antitusif ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Solunum sistemi hastalıklarında kullanılan ilaç gruplarını birbirinden ayırt etmek. 2. Antitüsif etkili ilaçları sınıflandırmak. 3. Antitusif ilaçların endikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 4. Antitusif ilaçları birbirinden ayırt 5. Opioidlerin antitusif etkilerini birbirinden ayırt 6. Opioidlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 7. Periferik etkili antitusif ilaçları saymak. 8. Periferik etkili antitusif ilaçların etkilerini saymak. 9. Periferik etkili antitusif ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 1. ANTİTUSİF İLAÇLAR 1.1. Opioidler 1.2. Periferik Etkili Antitüsif İlaçlar 1. Solunum sistemi hastalıklarında kullanılan ilaçların sınıflandırılmasını gösteren tablo hazırlamak. 2. Antitusif ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

43 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI Ekspektoran etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK Solunum Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb eğitim materyalleri Ekspektoran ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Ekspektoran etkili ilaçları sınıflandırmak. 2. Ekspektoranların endikasyonlarını ayırt 3. İpekanın etkilerini ayırt 4. Tuz ekspektoranların etkilerini ayırt 5. Tuz ekspektoran ilaçları birbirinden ayırt 6. Tuz ekspektoran ilaçların yan etkilerini ayırt etmek 7. Bromheksin etkilerini ayırt etmek 8. Mukolitiklerin etkilerini ayırt 9. Mukolitiklerin endikasyonlarını ayırt 10. Mukolitiklerin yan etkilerini ayırt 2. EKSPEKTORAN İLAÇLAR 2.1. İpeka 2.2. Tuz Ekspektoranlar 2.3. Bromheksin Klorür (Bromeksin) 2.4. Mukolitikler 1. Tıbbi terim kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Detaylara özen 2. Araştırmacı olmak göstermek. 3. Planlı olmak 3. Ekspektoran ve 4. Bilinçli olmak mukolitiklerin etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat NOT:

44 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI Bronkodilatör etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK Solunum Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Bronkodilatör ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Bronkodilatör etkili ilaçların endikasyonlarını ayırt 2. Beta adrenejik reseptörleri aktive eden ilaçları(betamimetikler) sınıflandırmak. 3. Beta adrenejik reseptörleri aktive eden ilaçların etkilerini ayırt 4. Beta adrenejik reseptörleri aktive ilaçların endikasyonlarını ayırt 5. Beta adrenejik reseptörleri aktive ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 6. Selektif olmayan betamimetik ilaçların etkilerini ayırt 7. Selektif olmayan betamimetik ilaçların endikasyonlarını ayırt 8. Selektif olmayan betamimetik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 9. Selektif etkili betamimetik bronkodilatörlerin etkilerini ayırt etmek 10. Selektif etkili betamimetik bronkodilatörlerin endikasyonlarını ayırt etmek 3. BRONKODİLATÖR İLAÇLAR 3.1. Bronkadilatör ilaçlar Beta Adrenerjik Reseptörleri Aktive Eden İlaçlar (Betamimetikler) Fosfodiestera z İnhibitörleri Glukokortikoid ler Antimuskarini k ilaçlar 3.2. Mast hücresi stabilizatörleri Disodyum Kromoglikat (Kromolin) Ketotifen 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Bronkodilatör ilaçlar ve Mast hücresi stabilizatör etkiye sahip ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Planlı olmak 4. Bilinçli olmak

45 11. Selektif etkili betamimetik bronkodilatörlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt etmek 12. Fosfodiesteraz inhibitörlerin etkilerini ayırt etmek 13. Fosfodiesteraz inhibitörlerinin endikasyonlarını ayırt etmek 14. Fosfodiesteraz inhibitörlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt etmek 15. Antimuskarinik ilaçların etkilerini ayırt etmek 16. Antimuskarinik ilaçların endikasyonlarını ayırt etmek 17. Antimuskarinik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt etmek 18. Mast hücresi stabilizatörlerin etkilerini ayırt 19. Mast hücresi stabilizatör ilaçları birbirinden ayırt 20. Mast hücresi stabilizatör ilaçların endikasyonlarını ayırt 21. Mast hücresi stabilizatör ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat

46 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK / DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ : ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ : FARMAKOLOJİ DERSİ : SİNDİRİM SİSTEMİ İLAÇLARI : 421BB0007 SÜRE : 20/8 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMALAR : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 20 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 8 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uyulmalıdır. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; sindirim sistemini etkileyen ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama, bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. GENEL AMAÇ : Öğrenci; Bu modül ile sindirim sistemini etkileyen ilaçları; ilaçların endikasyonlarını yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt edecektir. AMAÇLAR : 1. Dijestan ve peptik ülsere etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 2. Laksatif pürgatif ve antidiyaretik ilaçları ayırt edebilecektir. 3. Emetik - antiemetik ilaçları ayırt edebilecektir. İÇERİK : 1. DİJESTAN VE PEPTİK ÜLSERE ETKİLİ İLAÇLAR 1.1. Dijestanlar Mide dijestanları Koleretik ve Kolagoglar Dijestiv Enzimler

47 1.2. Peptik Ülser Asit Salgısını Azaltan İlaçlar Antasid İlaçlar Mukozada Koruyucu Tabaka Oluşturan İlaçlar Sitoprotektif İlaçlar (Prostaglandinler) Antimikrobiyal İlaçlar 2. LAKSATİF PURGATİF VE ANTİDİARETİK İLAÇLAR 2.1. Laksatif ve Purgatif İlaçların Sınıflandırılması Yumuşatıcı Laksatifler Kitle Oluşturan Laksatifler Osmotik Laksatif-Purgatifler Stimülan Laksatif Purgatifler 2.2. Laksatif ve Purgatif İlaçların Kullanılışı 2.3. Laksatif ve Purgatif İlaçların Endikasyonları 2.4. Antidiaretikler Opiyatlar Parasempatolitik (Antikolinerjik) İlaçlar Adsorbanlar ve Kitle Oluşturan İlaçlar Oral Rehidratasyon Sıvısı (Oral Rehydration Salt-ORS) 3. EMETİK - ANTİEMETİK İLAÇLAR 3.1. Emetik İlaçlar İpeka Apamorfin 3.2. Antimetik İlaçlar Anti- kolinerjikler Anti-histaminikler Dopamin Antagonistleri Kannabinoid Glukokortikoidler HT3-reseptör antagonistleri Bitkisel antiemetik ilaç Benzodiazepinler ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME: A. Dijestan Ve Peptik Ülsere Etkili İlaçlar (Dijestan Ve Peptik Ülsere Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Dijestan ilaç gruplarını doğru sınıflandırır. 2. Mide dijestanlarının etkilerini doğru açıklar. 3. Koleretik ve kolagogların etkilerini doğru açıklar. 4. Peptik ülsere etkili ilaçları doğru sınıflandırır. 5. Peptik ülsere etkili ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. B. Laksatif Purgatif Ve Antidiaretik İlaçlar (Laksatif - Pürgatif Ve Antidiyaretik İlaçları Ayırt Etmek) 1. Laksatif ve pürgatif ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 2. Antidiaretik etkili ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Oral rehidratasyon sıvısının endikasyonlarını doğru açıklar.

48 C. Emetik Antiemetik İlaçlar (Emetik - Antiemetik Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Emetik etkili ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 2. Antiemetik ilaçları doğru sınıflandırır. 3. Antiemetik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar.

49 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI Dijestan ve peptik ülsere etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sindirim Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb eğitim materyalleri Laksatif - Pürgatif ve Antidiaretik ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Dijestan ilaç gruplarını sınıflandırmak. 2. Mide dijestanlarının etkilerini ayırt 3. Koleretik ve kolagogların etkilerini ayırt 4. Dijestiv enzimlerin etkilerini ayırt 5. Peptik ülser tedavisinin amaçlarını birbirinden ayırt 6. Peptik ülsere etkili ilaçları sınıflandırmak. 7. Asit salgısını azaltan ilaçları sınıflandırmak. 8. Proton pompası inhibitörlerinin etkilerini birbirinden ayırt 9. Proton pompası inhibitörlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 10. H2 resöptör antagonist etkili ilaçları ayırt 11. H2 resöptör antagonistlerin tedavide kullanımlarını birbirinden ayırt 12. H2 resöptör antagonistlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 13. Antasid ilaçları sınıflandırmak 14. Antasid ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 15. Antasid ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 16. Mide mukozasında koruyucu tabaka oluşturan ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 17. Mide mukozasında koruyucu tabaka oluşturan ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 18. Sitoprotektif ilaçların etkilerini ayırt 1. DİJESTAN VE PEPTİK ÜLSERE ETKİLİ İLAÇLAR 1.1. Dijestanlar Mide dijestanları Koleretik ve Kolagoglar Dijestiv Enzimler 1.2. Peptik Ülser Asit Salgısını Azaltan İlaçlar Antasid İlaçlar Mukozada Koruyucu Tabaka Oluşturan İlaçlar Sitoprotektif İlaçlar(Prostaglandinler) Antimikrobiyal İlaçlar 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Dijestan ilaçların analiz ve sentezini yapmak. 4. Peptik ülsere etkili ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Sorumluluk sahibi olmak 3. İş disiplinine sahip olmak 4. Hızlı ve pratik olmak 5. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 6. İyi gözlem yapabilmek

50 19. Sitoprotektif ilaçların tedavide kullanımlarını ayırt 20. Sitoprotektif ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 21. Antimikrobiyal ilaçların tedavide kullanımlarını ayırt Süre: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 4 saat

51 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI Laksatif - Pürgatif ve antidiyaretik ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sindirim Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Laksatif - Pürgatif ve Antidiaretik ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Laksatif ve purgatif ilaçları birbirinden ayırt 2. Yumuşatıcı laksatif ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 3. Yumuşatıcı laksatif ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 4. Kitle oluşturan laksatiflerin etkilerini birbirinden ayırt 5. Kitle oluşturan laksatif ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 6. Osmotik laksatif- purgatifler ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 7. Osmotik laksatif- purgatifler ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 8. Stimülan laksatif purgatif ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 9. Stimülan laksatif purgatif ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 10. Antidiaretik etkili ilaç gruplarını sınıflandırmak 11. Opiyatların etkilerini ayırt etmek 12. Opiyat ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 13. Parasempatolitiklerin etkilerini ayırt etmek 14. Parasempatolitiklerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 15. Adsorbanların etkilerini ayırt etmek 16. Adsorbanların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 17. Oral rehidratasyon sıvısının endikasyonlarını ayırt etmek 18. Oral rehidratasyon sıvısını oluşturan maddeleri sıralamak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: 2. LAKSATİF PURGATİF VE ANTİDİARETİK İLAÇLAR 2.1. Laksatif - Purgatif İlaçların Sınıflandırılması Yumuşatıcı Laksatifler Kitle Oluşturan Laksatifler Osmotik Laksatif- Purgatifler Stimülan Laksatif Purgatifler 2.2. Laksatif ve Purgatif İlaçların Kullanılışı 2.3. Laksatif ve Purgatif İlaçların Endikasyonları 2.4. Antidiaretikler Opiyatlar Parasempatolitik (Antikolinerjik) İlaçlar Adsorbanlar ve Kitle Oluşturan İlaçlar Oral Rehidratasyon Sıvısı 1. Tıbbi terim kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Detaylara özen göstermek. 2. Sorumluluk sahibi olmak 3. Laksatif ve purgatif etkili ilaçların etki, yan etki ve 3. İş disiplinine sahip olmak kontrendikasyonlarının analiz ve 4. Hızlı ve pratik olmak sentezini yapmak. 4. Antidiaretik etkili ilaçların etki, yan 5. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 5. Oral rehidratasyon sıvısı hazırlamak 6. İyi gözlem yapabilmek İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

52 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI Emetik antiemetik etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sindirim Sistemine Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Emetik - antiemetik ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1- Emetik ilaçları birbirinden ayırt 2- Emetik ilaçların endikasyonlarını sıralamak 3- Emetik ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 4- Antiemetik ilaçları sınıflandırmak. 5- Anti-kolinerjik ilacın endikasyonunu ayırt 6- Anti-kolinerjik ilacın yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 7- Antihistaminiklerin endikasyonlarını ayırt 8- Antihistaminiklerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 9- Dopamin antagonistlerinin endikasyonlarını ayırt 10- Dopamin antagonistlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 11- Kannabinoidin endikasyonlarını ayırt 12- Kannabinoidin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 13- Glukokortikoidlerin endikasyonlarını ayırt 14-5-HT3 reseptörleri antagonistlerinin endikasyonlarını ayırt 15- Bitkisel antiemetik ilaç endikasyonlarını ayırt 16- Benzodiazepinlerin endikasyonlarını ayırt 3. EMETİK - ANTİEMETİK İLAÇLAR 3.1. Emetik İlaçlar İpeka Apamorfin 3.2. Antimetik İlaçlar Anti- kolinerjikler Anti-histaminikler Dopamin Antagonistleri Kannabinoid Glukokortikoidler HT3-reseptör antagonistleri Bitkisel antiemetik ilaç Benzodiazepinler 1. Tıbbi terim kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Detaylara özen göstermek. 2. Sorumluluk sahibi olmak 3. Emetik etkili ilaçların etki, 3. İş disiplinine sahip olmak yan etki ve 4. Hızlı ve pratik olmak kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini 5. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak yapmak. 4. Örnek ilaçlar içerisinden emetik etkili ilaçları ayırt 6. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

53 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK/DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ : ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ : FARMAKOLOJİ DERSİ : ÜRİNER SİSTEM İLAÇLARI : 421BB0009 SÜRE : 40/16 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMALAR : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 40 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 16 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uygulanır. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama, bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. GENEL AMAÇ : Öğrenci; Bu modül ile üriner sistemi etkileyen ilaçları; ilaçların endikasyonlarını yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt edebilecektir. AMAÇLAR : 1. Diüretik etkili ilaçları ayırt edebilecektir. 2. Sıvı elektrolit metabolizmasını etkileyen ilaçları ayırt edebilecektir. 3. Asit baz dengesi bozukluklarında kullanılan ilaçları ayırt edebilecektir. 4. Plazma yerini tutan solüsyonları ayırt edebilecektir. İÇERİK : 1. DİÜRETİKLER 1.1. Karbonik Anhidraz İnhibitörleri Asetazolamid 1.2. Tiazid Grubu Diüretikler Tiazid Benzeri Diüretikler

54 1.3. Kıvrım Diüretikleri (Loop Diüretikler) Furosemid Etakrinik Asid Bumetanid 1.4. Potasyum Tutucu Diüretikler Spironolakton Triamteren ve Amilorid 1.5. Ozmotik Diüretikler Mannitol Glukoz İzosorbid ve Gliserin 2. SIVI ELEKTROLİT METABOLİZMASINI ETKİLEYEN İLAÇLAR 2.1. Sodyum Dengesi Bozulması ve Dehidratasyon 2.2. Dehidratasyon Durumunda Kullanılan Sıvılar 2.3. Hiperhidratasyon Durumları 2.4. Potasyum Eksikliğinde (Hipokalemi/ Hipopotasemi) Kullanılan Solüsyonlar 2.5. Potasyum Fazlalığında (Hiperkalemi/Hiperpotasemi) kullanılan İlaçlar 2.6. Kalsiyum Eksikliğinde(Hipokalsemi) Kullanılan İlaçlar 2.7. Magnezyum Eksikliğinde(Hipomagnezemi) Kullanılan İlaçlar 3. ASİT BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARINDA KULLANILAN İLAÇLAR 3.1. Asidoz Çeşitleri ve Gelişme Nedenleri 3.2. Asidoz Durumunda Kullanılan Solüsyonlar 3.3. Alkaloz Çeşitleri Ve Gelişme Nedenleri 3.4. Alkaloz Durumunda Kullanılan Solüsyonlar 4. PLAZMA YERİNİ TUTAN SOLÜSYONLAR 4.1. Dekstran ve Diğerleri 4.2. Plazma 4.3. Normal İnsan Serum Albumini 4.4. Tam Kan ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME : Öğrenci, aşağıdaki performans ölçütlerini yerine getirecektir. A. Diüretikler (Diüretik Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Diüretik etkili ilaçların etki mekanizmasını ve sınıflandırmasını doğru açıklar. 2. Karbonik anhidraz inhibitörlerinin yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Tiazid grubu diüretiklerin endikasyonlarını, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 4. Kıvrım diüretiklerinin endikasyonlarını, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Potasyum tutucu diüretiklerin endikasyonlarını, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 6. Ozmotik diüretiklerin endikasyonlarını, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. B. Sıvı Elektrolit Metabolizmasını Etkileyen İlaçlar (Sıvı Elektrolit Metabolizmasını Etkileyen İlaçları Ayırt Etmek)

55 1. Sıvı elektrolit dengesi bozukluklarında kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. C. Asit Baz Dengesi Bozukluklarında Kullanılan İlaçlar (Asit Baz Dengesi Bozukluklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Asidoz durumunda kullanılan solüsyonların yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 2. Alkaloz durumunda kullanılan solüsyonların yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. D. Plazma Yerini Tutan Solüsyonlar (Plazma Yerini Tutan Solüsyonları Ayırt Etmek) 1. Plazma yerini tutan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 2. Plazma ürünlerinin kullanıldığı durumları doğru sayar. 3. Normal insan serum albumininin kullanıldığı durumları doğru sayar. 4. Tam kanın endikasyonlarını, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru sayar.

56 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI Diüretik etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Üriner Sisteme Etkili İlaçları Ayırt Etmek Sınıf, teknik laboratuvarafiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb eğitim materyalleri Diüretik ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Diüretik etkili ilaç gruplarını birbirinden ayırt 2. Karbonik anhidraz inhibitörlerinin endikasyonlarını birbirinden ayırt 3. Karbonik anhidraz inhibitörlerinin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını ayırt etmek 4. Tiazid grubu diüretiklerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 5. Tiazid grubu diüretiklerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 6. Kıvrım diüretiklerinin endikasyonlarını birbirinden ayırt 7. Kıvrım diüretiklerinin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 8. Potasyum tutucu diüretiklerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 9. Potasyum tutucu diüretiklerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 10. Ozmotik diüretiklerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 11. Ozmotik diüretiklerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 1. DİÜRETİKLER 1.1. Karbonik Anhidraz İnhibitörleri Asetazolamid 1.2. Tiazid Grubu Diüretikler Tiazid Benzeri Diüretikler 1.3. Kıvrım Diüretikleri(Loop Diüretikler) Furosemid Etakrinik Asid Bumetanid 1.4. Potasyum Tutucu Diüretikler Spironolakton Triamteren ve Amilorid 1.5. Ozmotik Diüretikler Mannitol Glukoz İzosorbid ve Gliserin 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Diüretik etkili ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Örnek ilaçlar içerisinden diüretik etkili ilaçları ayırt 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 5 saat

57 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI Sıvı elektrolit metabolizmasını etkileyen ilaçları ayırt etmek YETERLİK Üriner Sisteme Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Sıvı elektrolit metabolizmasını etkileyen ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Sıvı elektrolit dengesi bozukluklarını ayırt 2. Dehidratasyon çeşitlerini birbirinden ayırt 3. Dehidratasyon durumlarında kullanılan sıvıları birbirinden ayırt 4. Hiperhidratasyon durumunda kullanılan ilaçları ayırt 5. Hipokalemi tedavisinde kullanılan solüsyonları ayırt 6. Hiperkalemi tedavisinde kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 7. Kalsiyum eksikliğinde kullanılan ilaçları birbirinden ayırt 8. Magnezyum eksikliğinde kullanılan ilaçları ayırt SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: 2. SIVI ELEKTROLİT METABOLİZMASINI ETKİLEYEN İLAÇLAR 2.1. Sodyum Dengesi Bozulması ve Dehidratasyon 2.2.Dehidratasyon Durumunda Kullanılan Sıvılar 2.3.Hiperhidratasyon Durumları 2.4. Potasyum Eksikliğinde (Hipokalemi/ Hipopotasemi) Kullanılan Solüsyonlar 2.5. Potasyum Fazlalığında (Hiperkalemi/Hiperpotasemi) kullanılan İlaçlar 2.6. Kalsiyum Eksikliğinde(Hipokalsemi) Kullanılan İlaçlar 2.7. Magnezyum Eksikliğinde(Hipomagnezemi) Kullanılan İlaçlar 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Sıvı elektrolit dengesi bozukluklarında kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Sorumluluk sahibi olmak 3. İş disiplinine sahip olmak 4. Hızlı ve pratik olmak 5. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 6. İyi gözlem yapabilmek İşlemi Öğrenme Süresi: 5 saat

58 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI Asit baz dengesi bozukluklarında kullanılan ilaçları ayırt YETERLİK Üriner Sisteme Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf, teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb eğitim materyalleri Asit baz dengesi bozukluklarında kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Asidoz çeşitlerini ve nedenlerini 2. ASİT BAZ DENGESİ saymak. 2. Asidoz durumunda kullanılan BOZUKLUKLARINDA KULLANILAN İLAÇLAR solüsyonları ayırt 3.1. Asidoz Çeşitleri ve 3. Asidoz durumunda kullanılan Gelişme Nedenleri solüsyonların yan etki ve 3.2. Asidoz Durumunda kontrendikasyonlarını ayırt 4. Alkaloz çeşitlerini ve nedenlerini Kullanılan Solüsyonlar saymak Alkaloz Çeşitleri Ve 5. Alkaloz durumunda kullanılan Gelişme Nedenleri solüsyonları ayırt 6. Amonyum klorür verilirken dikkat edilmesi gereken noktaları ayırt 3.4. Alkaloz Durumunda Kullanılan Solüsyonlar 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Asit baz dengesi bozukluklarında kullanılan kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Sorumluluk sahibi olmak 3. İş disiplinine sahip olmak 4. Hızlı ve pratik olmak 5. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 6. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat

59 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 4 İŞLEMİN ADI Plazma yerini tutan solüsyonları ayırt etmek YETERLİK Üriner Sisteme Etkili İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf, teknik laboratuar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,Tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Plazma yerini tutan solüsyonların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Plazma yerini tutan solüsyonları 3. PLAZMA YERİNİ TUTAN ayırt etmek 2. Plazma yerini tutan solüsyonların endikasyonlarını ayırt 3. Plazma yerini tutan solüsyonların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt SOLÜSYONLAR 3.1. Dekstran Ve Diğerleri 3.2. Plazma 3.3. Normal İnsan Serum Albumini 3.4. Tam Kan 4. Plazma ürünlerinin kullanıldığı durumları birbirinden ayırt etmek 5. Normal insan serum albumininin kullanıldığı durumları birbirinden ayırt 6. Tam kanın endikasyonlarını ayırt etmek 7. Tam kanın yan etki kontrendikasyonlarını ayırt etmek 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Plazma yerini tutan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Hızlı ve pratik olmak 6. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat

60 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK/DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ : ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ : FARMAKOLOJİ DERSİ : KEMOTERAPOTİK İLAÇLAR : 421BB0004 SÜRE : 40/16 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMA : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 40 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 16 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uyulur. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama,bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. GENEL AMAÇ : Öğrenci; Bu modül ile kemoterapotik ilaçları; ilaçların endikasyonlarını yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt edebilecektir. AMAÇLAR : 1. Kemoteropötiklerin etkilerini ayırt edebilecektir 2. Antibakteriyel ilaçların etkilerini ayırt edebilecektir 3. Çeşitli Kemoterapötik ilaçların etkilerini ayırt edebilecektir. 4. Antineoplastik ilaçların etkilerini ayırt edebilecektir. 5. Antiseptik, dezenfektan ilaç ve solüsyonların etkilerini ayırt edebilecektir. İÇERİK : 1. KEMOTERAPOTİKLERE GİRİŞ 1.1. Kemoterapötik İlaçların Sınıflandırılması Kemoterapötiklerin Kullanım Alanları Kemoterapötiklerin Etkileri

61 2. ANTİBAKTERİYEL İLAÇLAR 2.1. Bakterisid Etkili Antibakteriyel İlaçlar Penisilinler Sefalosporinler Karbapenemler Monobaktamlar Aminoglikozidler Fluorokinolonlar Vankomisin Rifampin Nitroimidazoller 2.2. Bakteriyostatik Etkili Antibakteriyel İlaçlar Tetrasiklinler Sulfonamidler (Sülfonamidler) Amfenikoller Makrolidler ve Azalidler Linkozamidler 3. ÇEŞİTLİ KEMOTERAPÖTİKLER 3.1. Antitüberküloz İlaçlar 3.2. Antifungal İlaçlar 3.3. Antiamibik İlaçlar 3.4. Antimalaryal İlaçlar 3.5. Antihelmintik İlaçlar Ektoparazitlere Karşı Kullanılan İlaçlar 3.7. Antiviral İlaçlar 4. ANTİNEOPLASTİK İLAÇLAR 4.1. Alkilleyici İlaçlar 4.2. Antimetabolitler 4.3. Bitkisel Kaynaklı Antikanserojenler 4.4. Antibiyotikler 4.5. Hormon ve Hormon Angonistleri 4.6. Diğer Antineoplastik İlaçlar 5. ANTİSEPTİK ve DEZENFEKTANLAR 5.1. Halojenler 5.2. Alkoller 5.3. Aldehidler 5.4. Fenolik Bileşikler 5.5. Oksidleyici Maddeler 5.6. Katyonik Deterjanlar 5.7. Metal Bileşikleri 5.8. Diğer Antiseptik ve Dezenfektanlar ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME : Öğrenci, aşağıdaki performans ölçütlerini yerine getirecektir.

62 A. Kemoterapotiklere Giriş (Kemoterapötiklerin Etkilerini Ayırt Etmek) 1. Kemoterapi ve kemoterapotiği doğru açıklar. 2. Kemoterapötik ilaçları sınıflandırır. 3. Kemoterapötiklerin etkilerini ve yan etkilerini doğru açıklar. B. Antibakteriyel İlaçlar (Antibakteriyel Etkili İlaçları Ayırt Etmek) 1. Antibakteriyel ilaçları sınıflandır. 2. Bakterisid etkili antibakteriyel ilaçların endikasyonları, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Bakteriyostatik etkili antibakteriyel ilaçların endikasyonları, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. C. Çeşitli Kemoterapötikler (Çeşitli Kemoterapötik İlaçları Ayırt Etmek) 1. Antitüberküloz ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 2. Antifungal ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Antiamibik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 4. Antimalaryal ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Antihelmintik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 6. Ektoparazitlere karşı kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 7. Antiviral ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. D. Antineoplastik İlaçlar (Antineoplastik İlaçları Ayırt Etmek) 1. Antineoplastik ilaçları doğru sınıflandırır. 2. Antineoplastik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. E. Antiseptik Ve Dezenfektanlar (Antiseptik - Dezenfektan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Antiseptik ve dezenfektanları doğru sınıflandırır. 2. Antiseptik dezenfektan ilaçların endikasyonları, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar.

63 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI Kemoterapötiklerin etkilerini ayırt etmek YETERLİK Kemoterapötik İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb eğitim materyalleri, Kemoterapötik ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Kemoterapötikleri sınıflandırmak. 2. Kemoterapötiklerin kullanım alanlarını birbirinden ayırt 3. Kemoterapötiklerin etkilerini birbirinden ayırt 4. Kemoterapötiklerin yan etkilerini birbirinden ayırt 1. KEMOTERAPOTİKLERE GİRİŞ 1.1. Kemoterapötik İlaçların Sınıflandırılması Kemoterapötiklerin Kullanım Alanları Kemoterapötiklerin Etkileri 1. Kemoterapötik ilaçların sınıflandırılmasını gösteren tablo hazırlamak. 2. Antibakteriyel ilaçların sınıflandırılmasını gösteren tablo hazırlamak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Hızlı ve pratik olmak 6. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat

64 MESLEĞİN ADI İŞLEM ANALİZ FORMU ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI Antibakteriyel etkili ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Kemoterapotik İlaçları Ayırt Etmek Sınıf, teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Antibakteriyel ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Antibakteriyel ilaçları sınıflandırmak 2. Antibakteriyel ilaçların etkilerini birbirinden ayırt 3. Penisilinlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 4. Penisilinlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 5. Sefalosporinlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 6. Sefalosporinlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 7. Karbapenemlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 8. Monobaktamların endikasyonlarını birbirinden ayırt 9. Aminoglikozidlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 10. Aminoglikozidlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 11. Fluorokinolonların endikasyonlarını birbirinden ayırt 12. Fluorokinolonların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 13. Vankomisinin endikasyonlarını birbirinden ayırt 14. Vankomisinin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 15. Rifampinin endikasyonlarını birbirinden ayırt 16. Rifampinin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 17. Nitroimidazollerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 18. Nitroimidazoller yan etki ve kontrendikasyonlarını 2. ANTİBAKTERİYEL İLAÇLAR 2.1. Bakterisid Etkili Antibakteriyel İlaçlar Penisilinler Sefalosporinler Karbapenemler Monobaktamlar Aminoglikozidler Fluorokinolonlar Vankomisin Rifampin Nitroimidazoller 2.2. Bakteriyostatik Etkili Antibakteriyel İlaçlar Tetrasiklinler Sülfonamidler Amfenikoller Makrolidler ve Azalidler Linkozamidler 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Antibiyotik ilaçları etki mekanizmalarına göre sınıflandırılmalarını gösteren tablo hazırlamak. 4. Antibiyotik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Hızlı ve pratik olmak 6. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek

65 birbirinden ayırt 19. Tetrasiklinlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt. 20. Tetrasiklinlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 21. Sülfonamidlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 22. Sülfonamidlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 23. Amfenikollerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 24. Amfenikollerin yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 25. Makrolidlerin ve azalidlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 26. Makrolidlerin ve azalidlerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 27. Linkozamidlerin endikasyonlarını birbirinden ayırt 28. Linkozamidlerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 6 saat

66 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI Çeşitli Kemoterapötik ilaçları ayırt etmek YETERLİK Kemoterapatik İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar ortamı Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Çeşitli Kemoterapötik ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Antitüberküloz ilaçları ayırt 2. Antitüberküloz ilaçların etkilerini ayırt 3. Antitüberküloz yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 4. Antifungal ilaçları ayırt 5. Antifungal ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 6. Antiamibik ilaçları ayırt. 7. Antimalaryal ilaçları ayırt 8. Antihelmintik ilaçları sınıflandırmak. 9. Antihelmintik ilaçları ayırt 10. Antihelmintik ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 11. Ektoparazitlere karşı kullanılan ilaçların etkilerini ayırt etmek 12. Ektoparazitlere karşı kullanılan ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 13. Antiviral ilaçları sınıflandırmak. 14. Antiviral ilaçları ayırt. 15. Antiviral ilaçların etkilerini ayırt 16. Antiviral ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 3. ÇEŞİTLİ KEMOTERAPÖTİKLER 3.1. Antitüberküloz İlaçlar 3.2. Antifungal İlaçlar 3.3. Antiamibik İlaçlar 3.4. Antimalaryal İlaçlar 3.5. Antihelmintik İlaçlar 3.6. Ektoparazitler Karşı Kullanılan İlaçlar 3.7. Antiviral İlaçlar 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Çeşitli Kemoterapötik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Hızlı ve pratik olmak 6. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 4 saat İŞLEM ANALİZ FORMU

67 MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 4 İŞLEMİN ADI Antineoplastik ilaçları ayırt etmek YETERLİK Kemoterapatik İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuar, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Antineoplastik ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Kanser kemoterapisinin prensiplerini sıralamak. 4. ANTİNEOPLASTİK İLAÇLAR 1. Tıbbi terim kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Antineoplastik ilaçları sınıflandırmak 4.1. Alkilleyici İlaçlar 2. Detaylara özen göstermek. 2. Araştırmacı olmak 3. Alkilleyici ilaçları saymak 4.2. Antimetabolitler 3. Antineoplastik ilaçların etki, yan 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. Alkilleyici ilaçların etkilerini ayırt 4.3. Bitkisel Kaynaklı etki ve kontrendikasyonlarının 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Alkilleyici ilaçların yan etkilerini ve Antikanserojenler analiz ve sentezini yapmak. 5. Hızlı ve pratik olmak kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 4.4. Antibiyotikler 6. Zamanı ve malzemeyi iyi 6. Antimetabolit ilaçları birbirinden ayırt 4.5. Hormon ve Hormon kullanmak 7. Antimetabolit ilaçların etkilerini ayırt Antagonistleri 7. İyi gözlem yapabilmek 8. Antimetabolit ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 4.6. Diğer Antineoplastik İlaçlar 9. Bitkisel kaynaklı antikanserojenleri birbirinden ayırt etmek 10. Bitkisel kaynaklı antikanserojen ilaçların etkilerini ayırt 11. Bitkisel kaynaklı antikanserojenlerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 12. Kanser tedavisinde kullanılan antibiyotikleri birbirinden ayırt etmek 13. Hormonlar ve hormon antagonistlerini birbirinden ayırt etmek 14. Hormonlar ve hormon antagonistlerinin etkilerini ayırt

68 15. Hormonlar ve hormon antagonistlerinin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 16. Diğer antineoplastik ilaçları birbirinden ayırt etmek 17. Diğer antineoplastik ilaçların etkilerini ayırt 18. Diğer antineoplastik ilaçların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

69 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 5 İŞLEMİN ADI Antiseptik - dezenfektan ilaçları ayırt etmek YETERLİK Kemoterapatik İlaçları Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Antiseptik - dezenfektan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Antiseptik ve Dezenfektanları sınıflandırmak. 5. ANTİSEPTİK VE 1. Tıbbi terim kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Antiseptik dezenfektanların kullanılış yerlerini sıralamak. 3. Halojenlerin etkilerini birbirinden ayırt etmek DEZENFEKTANLAR 5.1. Halojenler 5.2. Alkoller 2. Detaylara özen göstermek. 3. Antiseptik dezenfektan ilaçların etki, yan etki ve 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 4. Halojenlerin yan etkilerini ve 5.3. Aldehidler kontrendikasyonlarının analiz 5. Hızlı ve pratik olmak kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt etmek 5. Alkollerin etkilerini birbirinden ayırt 6. Alkollerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 7. Aldehidlerin etkilerini birbirinden ayırt 8. Aldehidlerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 9. Fenolik Bileşiklerin etkilerini birbirinden ayırt 10. Fenolik Bileşiklerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 11. Oksidleyici Maddelerin etkilerini birbirinden ayırt 5.4. Fenolik Bileşikler 5.5. Oksidleyici Maddeler 5.6. Katyonik Deterjanlar 5.7. Metal Bileşikleri 5.8. Diğer Antiseptik ve Dezenfektanlar ve sentezini yapmak. 6. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek

70 12. Oksidleyici Maddelerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 13. Katyonik Deterjanların etkilerini birbirinden ayırt 14. Katyonik Deterjanların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 15. Metal Bileşiklerin etkilerini birbirinden ayırt 16. Metal Bileşiklerin yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt 17. Diğer antiseptik ve dezenfektanları birbirinden ayırt 18. Diğer antiseptik ve dezenfektanların etkilerini birbirinden ayırt 19. Diğer antiseptik ve dezenfektanların yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

71 MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN MESLEK / DAL DERS MODÜL KODU : ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ : ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ : FARMAKOLOJİ DERSİ : ENDOKRİN SİSTEM İLAÇLARI VE OTOKOİDLER : 421BB0002 SÜRE : 40/16 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMALAR : 1. Bu modülün yeterliğe dayalı amaçlarına ulaşılabilmesi için bilgi iletişim teknolojilerinin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanlar sağlanmalıdır. 2. Öğretmen, modülün konularının işlenişinde diğer derslerdeki konularla olan ilişkisini göz önünde bulundurmalıdır. 3. Modülde yer alan yeterliğe dayalı amaçlar 40 saat sonunda ulaşılması öngörülerek hazırlanmıştır. Bu nedenle yüz yüze eğitim süreci için ayrılan 16 saatin dışında kalan bireysel eğitim için ayrılan süre de dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. 4. Bu modülün işlenmesinde zümre öğretmenler kararlarına uyulmalıdır. 5. Bu modülün öğrenme-öğretme sürecinde; ilaç örnekleri, ilaç prospektüsleri, ilaç rehberi, farmakoloji ile ilgili kaynak kitaplar vb. araç, gereç ve ekipmanlar kullanılmalıdır. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ GENEL AMAÇ : Anlatım, problem çözme, soru-cevap, araştırma, uygulama, bireysel öğrenme, demonstrasyon yöntem ve teknikleri uygulanabilir. :Öğrenci; Bu modül ile endokrin sisteme etkili ilaçları, otokoidleri ve acil durumlarda kullanılan ilaçları; ilaçların endikasyonlarını yan etkilerini ve kontrendikasyonlarını birbirinden ayırt edebilecektir. AMAÇLAR : 1. Endokrin sistem hormonlarının tedavide kullanım alanlarını ayıt edebilecektir. 2. Adrenal kortikosteroid ilaçları ayırt edebilecektir. 3. Cinsiyet hormon ilaçlarını ayırt edebilecektir. 4. Antidiabetik ilaçları ayırt edebilecektir. 5. Troid bezini etkileyen ilaçları ayırt edebilecektir. 6. Otokoid ilaçları ayırt edebilecektir. 7. Acil durumlarda kullanılan ilaçları ayırt edebilecektir. İÇERİK :

72 1. ENDOKRİN HORMONLAR 1.1. Hormonların Sınıflandırılması 1.2. Hormonların Fizyolojik Fonksiyonları ve Kullanımı 2. ADRENAL KORTİKOSTEROİDLER 2.1. Adrenal Kortikosteroidlerin Endikasyonları 2.2. Adrenal Kortikosteroidlerin Yan Etkileri 2.3. Adrenal Kortikosteroidlerin Kontrendikasyonları 2.4. Glukokortikoidler 2.5. Mineralokortikoidler 3. CİNSİYET HORMONLARI 3.1. Östrojenler 3.2. Projestinler 3.3. Oral Kontraseptifler Oral Kontraseptiflerin Çeşitleri Oral Kontraseptiflerin Etkileri Oral Kontraseptiflerin Yan Etkileri Oral Kontraseptiflerin Kontrendikasyonları 3.4. Androjenler Antiandrojenik İlaçlar 4. ANTİDİYABETİK İLAÇLAR 4.1. İnsülin İnsülin Preparatları İnsülinin Yan Etkileri 4.2. Oral Antidiyabetik İlaçlar Sülfonilüre Grubu Biguanidin (Glukofaj) α Glukozidaz inhibitörleri Thiazolidinedionlar Glinidler (Meglitidler) 4.3. Hipogliseminin Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Glukagon 5. TROİD BEZİNİ ETKİLEYEN İLAÇLAR 5.1. Tiroid Fonksiyon Bozuklukları 5.2. Hipotiroidizm Tedavisinde Kullanılan İlaçlar 5.3. Antitroid İlaçlar 5.4. Kalsitonin (Tirokalsitonin = Tct) 6. OTAKOİDLER 6.1. Histamin Histaminin Fizyolojik Etkileri 6.2. Histamin Antagonistleri (Antihistaminikler) H1 Reseptör Antagonistleri H2 Reseptör Antagonistleri H3 Reseptör Antagonistleri 6.3. Serotonin ve Antagonistleri 7. ACİL DURUMLARDA KULLANILAN İLAÇ VE SOLÜSYONLAR 7.1. Acil Durumlarda Kullanılan İlaçlar Sempatomimetikler Antikolinerjik İlaçlar Kalsiyum kanal blokörleri ACE İnhibitörü (Anjiotensin Dönüştürücü Enzim İnhibitörü) Organik nitratlar Antiaritmik İlaçlar Kardiyotonik Glikozidler Diüretikler Bronkodilatör, Antiastmatik İlaçlar

73 Analjezik ilaçlar Kortikosteroidler Antihistaminik İlaçlar Antikonvülzan İlaçlar Antipsikotik (Nöroleptik) İlaçlar Santral Etkili Çizgili Kas Gevşeticileri Santral Sinir Sistemi Depresan İlaçlar Benzodiazepin Reseptör Antagonisti Antifibrinolitik İlaçlar Antiangregan Adsorban Etkili İlaçlar Oksitosik İlaçlar Antiemetik ilaçlar H 2 Reseptör Antogonisti Narkotik Antagonisti İlaçlar Elektrolitler Alkali Edici İlaçlar Pomadlar 7.2. Acil Durumlarda Kullanılan Solüsyonlar Dekstroz (%5,10,20,30,50'lik solüsyonlar halinde) Mannitol % Ringer Laktat İsolayt Serum Fizyolojik, İzotonik ( 0/ 0.9 NaCl) 7.3. Ambulansta Bulundurulacak İlaç ve Serum Listesi ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME: Öğrenci, aşağıdaki performans ölçütlerini yerine getirecektir. A. Endokrin Hormonlar (Endokrin Sistem Hormonlarının Tedavide Kullanım Alanlarını Ayırt Etmek) 1. Endokrin bezlerin anatomik yerlerini afiş, şema, şekil, maket vb. üzerinde gösterir ve salgıladıkları hormonları ve görevlerini sayar. B. Adrenal Kortikosteroidler (Adrenal Kortikosteroid İlaçları Ayırt Etmek) 1. Adrenal kortikosteroid hormonları sınıflandırır. 2. Adrenal kortikosteroid ilaçların endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Glukokortikoid ilaçların fizyolojik, farmakolojik etkilerini ve endikasyonlarını doğru açıklar. 4. Mineralokortikoid ilaçların fizyolojik ve farmakolojik etkilerini ve endikasyonlarını doğru açıklar. C. Cinsiyet Hormonları (Cinsiyet Hormon İlaçlarını Ayırt Etmek) 1. Östrojenlerin endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 2. Projestinlerin endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Oral kontraseptiflerin etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru sayar. 4. Androjenlerin endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Antiandrojeniklerin endikasyonlarını doğru açıklar.

74 D. Antidiyabetik İlaçlar (Antidiabetik İlaçları Ayırt Etmek) 1. Antidiabetik ilaçların etki mekanizmasını doğru açıklar. 2. İnsülin preparatlarının çeşitlerini, etki ve yan etkilerini doğru açıklar. 3. Oral antidiyabetik ilaçları etki mekanizmasınına göre doğru sınıflandırır. 4. Oral antidiyabetik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Glukagonun endikasyonlarını doğru açıklar. E. Troid Bezini Etkileyen İlaçlar (Troid Bezini Etkileyen İlaçları Ayırt Etmek) 1. Troid bezini etkileyen hormonları ve troid fonksiyon bozukluklarını doğru açıklar. 2. Hipotiroidizm tedavisinde kullanılan İlaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Antitroid ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 4. Kalsitonin preparatlarının endikasyon, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. F. Otakoidler (Otokoid İlaçları Ayırt Etmek) 1. Otakoid maddeleri yapılarına göre doğru sınıflandırır. 2. Histaminin etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Histamin antagonistlerini doğru sınıflandırır. 4. Histamin antagonistlerinin etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 5. Serotonin antagonistlerinin etki ve yan etkilerini doğru açıklar. G. Acil Durumlarda Kullanılan İlaç Ve Solüsyonlar (Acil Durumlarda Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek) 1. Acil durumlarda kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 2. Acil durumlarda kullanılan solüsyonların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarını doğru açıklar. 3. Ambulanslarda bulundurulacak ilaç ve serumların listesini doğru sayar.

75 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek Endokrin sistem hormonlarının tedavide kullanım alanlarını ayırt İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI etmek YETERLİK Endokrin Sisteme Etkili İlaçları ve Otokoidleri Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji Kitapları vb, eğitim materyalleri Endokrin sistem hormonlarının tedavide kullanım alanlarını doğru ayıt etmek 1. Endokrin hormonların salgılanma 1. ENDOKRİN HORMONLAR 1. Endokrin hormonların 1. Dikkatli olmak yerlerini ve görevlerini saymak Hormonların salgılanma yerlerinin ve 2. Araştırmacı olmak 2. Hormonları kimyasal yapılarına Sınıflandırılması görevlerini afiş üzerinde 3. Sorumluluk sahibi olmak göre sınıflandırmak Hormonların göstermek. 4. İş disiplinine sahip olmak 3. Endokrin hormonların fizyolojik Fizyolojik 2. Tıbbi terim kullanmak. 5. Hızlı ve pratik olmak fonksiyonlarını ayırt Fonksiyonları ve 3. Detaylara özen göstermek. 6. Zamanı ve malzemeyi iyi 4. Hormonların kullanım alanlarını ayırt Kullanımı 4. Hormonların kullanım alanlarını yorumlamak. kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

76 MESLEĞİN ADI İŞLEM ANALİZ FORMU ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI Adrenal kortikosteroid ilaçları ayırt etmek YETERLİK Endokrin Sisteme Etkili İlaçları ve Otokoidleri Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb, eğitim materyalleri Adrenal kortikosteroid ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Adrenal kortikosteroid hormonları 2. ADRENAL 1. Tıbbi terim kullanmak. 1. Dikkatli olmak sınıflandırmak KORTİKOSTEROİDLER 2. Detaylara özen 2. Araştırmacı olmak 2. Adrenal kortikosteroid ilaçların tedavide kullanımlarını sınıflandırmak 2.1. Adrenal Kortikosteroidlerin göstermek. 3. Adrenal kortikosteroid 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 3. Adrenal kortikosteroidlerin yan etkilerini Endikasyonları ilaçların etki, yan etki ve 5. Hızlı ve pratik olmak birbirinden ayırt etmek 2.2. Adrenal kontrendikasyonlarının 6. Zamanı ve malzemeyi iyi 4. Adrenal kortikosteroidlerin Kortikosteroidlerin Yan analiz ve sentezini kullanmak kontrendikasyonlarını ayırt etmek Etkileri yapmak. 7. İyi gözlem yapabilmek 5. Glukokortikoid hormonları ayırt 6. Glukokortikoid ilaçların, fizyolojik ve farmakolojik etkilerini birbirinden ayırt 2.3. Adrenal Kortikosteroidlerin Kontrendikasyonları etmek 2.4. Glukokortikoidler 7. Mineralokortikoid hormonları ayırt 2.5. Mineralokortikoidler etmek 8. Mineralokortikoid ilaçların, fizyolojik ve farmakolojik etkilerini birbirinden ayırt SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat NOT:

77 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI Cinsiyet hormon ilaçlarını ayırt etmek YETERLİK Endokrin Sisteme Etkili İlaçları ve Otokoidleri Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Cinsiyet hormon ilaçlarının etkilerini birbirinden doğru ayırt etmek 1. Östrojenlerin endikasyonlarını ayırt 2. Östrojenlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 3. Projestinlerin endikasyonlarını ayırt 4. Projestinlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 5. Oral kontraseptiflerin kullanım amaçlarını saymak. 6. Oral kontraseptiflerin çeşitlerini ayırt 7. Oral kontraseptiflerin etkilerini ayırt 8. Oral kontraseptiflerin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 9. Androjenlerin endikasyonlarını ayırt 10. Androjenlerin yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 11. Antiandrojeniklerin endikasyonlarını ayırt etmek 3. CİNSİYET HORMONLARI 3.1. Östrojenler 3.2. Projestinler 3.3. Oral Kontraseptifler Oral Kontraseptiflerin Çeşitleri Oral Kontraseptiflerin Etkileri Oral Kontraseptiflerin Yan Etkileri Oral Kontraseptiflerin Kontrendikasyonları 3.4. Androjenler Antiandrojenik İlaçlar 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Oral kontraseptif ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Örnek ilaçlar içerisinden oral kontraseptif etkili ilaçları ayırt 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Hızlı ve pratik olmak 6. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

78 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 4 İŞLEMİN ADI Antidiabetik ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Endokrin Sisteme Etkili İlaçları ve Otokoidleri Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuar, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Antidiabetik ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Antidiabetik ilaçların etki mekanizmasını ayırt 2. İnsülinin etkilerini saymak. 3. İnsülin preparatlarının çeşitlerini ayırt 4. İnsülinin yan etkilerini ayırt 5. Oral antidiyabetik ilaçların kullanıldığı durumları ayırt 6. Oral antidiyabetik ilaçlardan, Sülfonilüre grubu ilaçların etkilerini ayırt 7. Oral antidiyabetik ilaçlardan, Biguanidin (Glukofaj)grubu ilaçların etkilerini ayırt 8. Oral antidiyabetik ilaçlardan, α Glukozidaz inhibitörlerinin etkilerini ayırt 9. Oral antidiyabetik ilaçlardan, Thiazolidinedionların etkilerini ayırt 10. Oral antidiyabetik ilaçlardan, Glinidlerin (Meglitidler) etkilerini ayırt 11. Glukagonun kullanım nedenlerini ayırt 4. ANTİDİABETİK İLAÇLAR 4.1. İnsülin İnsülin Preparatları İnsülinin Yan Etkileri 4.2. Oral Hipoglisemik İlaçlar Sülfonilüre Grubu Biguanidin (Glukofaj) α Glukozidaz inhibitörleri Thiazolidinedionlar Glinidler (Meglitidler) 4.3. Hipogliseminin Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Glukagon 1. Tıbbi terim kullanmak. 1. Dikkatli olmak 2. Detaylara özen göstermek. 3. İnsülin ve oral hipoglisemik ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Hızlı ve pratik olmak SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat

79 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 5 İŞLEMİN ADI Troid bezini etkileyen ilaçları ayırt etmek YETERLİK Endokrin Sisteme Etkili İlaçları ve Otokoidleri Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuar, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Troid bezini etkileyen ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Tiroid bezini etkileyen hormonları ayırt 2. Tiroid hormonlarının fizyolojik etkilerini ayırt 3. Tiroid fonksiyon bozukluklarını ayırt 4. Tiroid hormon preparatlarını ayırt 5. Hipotiroidizm tedavisinde kullanılan İlaçların etkilerini ayırt 6. Hipotiroidizm tedavisinde kullanılan ilaçların, yan etkilerini saymak. 7. Hipotiroidizm tedavisinde kullanılan ilaçların, kontrendikasyonlarını ayırt 8. Antihipertiroid ilaçlardan, Tiyoüre türevlerini ayırt 9. Kalsitonin preparatlarının tedavideki etkilerini ayırt 5. TİROİD BEZİNİ ETKİLEYEN İLAÇLAR 5.1. Tiroid Fonksiyon Bozuklukları 5.2. Hipotiroidizm Tedavisinde Kullanılan İlaçlar 5.3. Antitroid İlaçlar 5.4. Kalsitonin (Tirokalsitonin = Tct) 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Troid bezini etkileyen ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Hızlı ve pratik olmak 6. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

80 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 6 İŞLEMİN ADI Otokoid ilaçları ayırt etmek YETERLİK Endokrin Sisteme Etkili İlaçları ve Otokoidleri Ayırt Etmek ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Sınıf ve/veya teknik laboratuar, Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Otokoid ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Otokoidleri yapılarına göre sınıflandırmak. 2. Histaminin etkilerini ve reseptörlerini ayırt 3. H1 Reseptör antagonistlerinin etkilerini ayırt 4. H1 Reseptör antagonistlerinin, klinik kullanım alanlarını ayırt 5. H1 Reseptör antagonistlerinin yan etkilerini ayırt 6. H2 Reseptör Antagonistlerinin etkilerini ayırt 7. Serotonin antagonistlerinin, etki ve yan etkilerini ayırt 6. OTAKOİDLER 6.1. Histamin Histaminin Fizyolojik Etkileri 6.2. Histamin Antagonistleri (Antihistaminikler) H1 Reseptör Antagonistleri H2 Reseptör Antagonistleri H3 Reseptör Antagonistleri 6.3. Serotonin ve Antagonistleri 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Otokoid ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 4. Dikkatli olmak 5. Araştırmacı olmak 6. Sorumluluk sahibi olmak 7. İş disiplinine sahip olmak 8. Hızlı ve pratik olmak 9. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 10. İyi gözlem yapabilmek SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İşlemi Öğrenme Süresi: 2 saat

81 İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ İŞ Sistem Hastalıklarında Kullanılan İlaçları Ayırt Etmek İŞLEM NO 7 İŞLEMİN ADI Acil durumlarda kullanılan ilaçları ayırt etmek YETERLİK ORTAM (Araç gereç, donanım ve koşullar) Endokrin Sisteme Etkili İlaçları ve Otokoidleri Ayırt Etmek Sınıf ve/veya teknik laboratuvar Afiş, şema, bilgisayar, projeksiyon, CD, DVD,tepegöz, ilaç örnekleri, prospektüsler, farmakoloji kitapları vb. eğitim materyalleri Acil durumlarda kullanılan ilaçların farmakolojik etkilerini doğru ayırt etmek 1. Acil durumlarda kullanılan ilaçları ayırt 2. Acil durumlarda kullanılan ilaçların endikasyonlarını ayırt 3. Acil durumlarda kullanılan ilaçların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 4. Acil durumlarda kullanılan solüsyonları ayırt 5. Acil durumlarda kullanılan solüsyonların endikasyonlarını ayırt 6. Acil durumlarda kullanılan solüsyonların yan etki ve kontrendikasyonlarını ayırt 7. Ambulans hizmetleri yönetmeliğine göre ambulanslarda bulundurulacak ilaçları saymak. 8. Ambulansta hizmetleri yönetmeliğine göre 7. ACİL DURUMLARDA KULLANILAN İLAÇ VE SOLÜSYONLAR 7.1. Acil Durumlarda Kullanılan İlaçlar Sempatomimetikler Antikolinerjik İlaçlar Kalsiyum kanal blokörleri ACE İnhibitörü (Anjiotensin Dönüştürücü Enzim İnhibitörü) Organik nitratlar Antiaritmik İlaçlar Kardiyotonik Glikozidler Diüretikler Bronkodilatör, Antiastmatik İlaçlar Analjezik ilaçlar Kortikosteroidler Antihistaminik İlaçlar Antikonvülzan İlaçlar Antipsikotik (Nöroleptik) İlaçlar Santral Etkili Çizgili Kas Gevşeticileri Santral Sinir Sistemi Depresan 1. Tıbbi terim kullanmak. 2. Detaylara özen göstermek. 3. Ambulansta bulunan acil ilaçları saymak. 4. Acil durumlarda kullanılan ilaçların etki, yan etki ve kontrendikasyonlarının analiz ve sentezini yapmak. 5. Acil ilaçları tanımak. 1. Dikkatli olmak 2. Araştırmacı olmak 3. Sorumluluk sahibi olmak 4. İş disiplinine sahip olmak 5. Hızlı ve pratik olmak 6. Zamanı ve malzemeyi iyi kullanmak 7. İyi gözlem yapabilmek

82 ambulanslarda bulundurulacak serumları saymak. SÜRE: İşlemin Yapılma Süresi: NOT: İlaçlar Benzodiazepin Reseptör Antagonisti Antifibrinolitik İlaçlar Antiangregan Adsorban Etkili İlaçlar Oksitosik İlaçlar Antiemetik ilaçlar H 2 Reseptör Antogonisti Narkotik Antagonisti İlaçlar Elektrolitler Alkali Edici İlaçlar Pomatlar 7.2. Acil Durumlarda Kullanılan Solüsyonlar Dekstroz (%5,10,20,30,50'lik solüsyonlar halinde) Mannitol % Ringer Laktat İsolayt Serum Fizyolojik, İzotonik ( 0/ 0.9 NaCl) 7.3. Ambulansta Bulundurulacak İlaç ve Serum Listesi İşlemi Öğrenme Süresi: 3 saat

83 SİSTEM HASTALIKLARINDA KULLANILAN İLAÇLARI AYIRT ETMEK GÖREV LER/ İŞLER MESLEK ELEMANI YETERLİK TABLOSU SEKTÖR ALAN MESLEK KOD SEVİYE Sağlık ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ YETERLİKL İŞLEMLER ER Farmakoloj İlaçlar hakkında İlaçların i ile ilgili genel bilgileri vücuttaki etki 1 temel ayırt mekanizmaları kavramları nı ayırt ayırt Otonom sinir sistemine etkili ilaçları ayırt Santral sinir sistemine etkili ilaçları ayırt Dolaşım sistemine etkili ilaçları ayırt Otonom sinir sistemi fonsiyonlarını ayırt etmek Sedatif - hipnotik etkili ilaçları ayırt etmek Konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt Sempatomimeti k (Adrenerjik) etkili ilaçları ayırt Antikonvülsan etkili ilaçları ayırt Aritmi tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt Sempatolitik(An tiadrenerjik) etkili ilaçları ayırt Parkinson tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt etmek Angina pectoris (anjina pektoris) tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt Parasempatomi metik (Kolinerjik) etkili ilaçları ayırt Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt etmek Periferik vazodilatatör etkili ilaçları ayırt etmek Parasempatolitik (Antikolinerjik) etkili ilaçları ayırt Narkotik analjezik etkili ilaçları ayırt etmek Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt etmek Otonom ganglionlara etkili ilaçları ayırt Anestezik etkili ilaçları ayırt etmek Hiperlipide mi tedavisinde kullanılan ilaçları ayırt Nöromüsküler bloke edici ilaçları ayırt Hematopoietik sisteme etkili ilaçları ayırt

84 Solunum sistemine etkili ilaçları ayırt Sindirim sistemine etkili ilaçları ayırt Üriner sisteme etkili ilaçları ayırt Kemoterop ötik ilaçları ayırt Antitusif etkili ilaçları ayırt Dijestan ve peptik ülsere etkili ilaçları ayırt Diüretik etkili ilaçları ayırt Kemoteropötikleri n etkilerini ayırt Ekspektoran etkili ilaçları ayırt Laksatif - Pürgatif ve antidiyaretik etkili ilaçları ayırt Sıvı elektrolit metabolizmasını etkileyen ilaçları ayırt Antibakteriyel etkili ilaçları ayırt Bronkodilatör etkili ilaçları ayırt Emetik - antiemetik etkili ilaçları ayırt Asit baz dengesi bozukluklarında kullanılan ilaçları ayırt Çeşitli Kemoterapötik ilaçları ayırt Plazma yerini tutan solüsyonları ayırt Antineoplastik ilaçları ayırt Antiseptik - dezenfektan ilaçları ayırt 9 Endokrin sisteme etkili ilaçları ve otokoidleri ayırt etmek Endokrin sistem hormonlarının tedavide kullanım alanlarını ayıt Adrenal kortikosteroid ilaçları ayırt Cinsiyet hormon ilaçlarını ayırt Antidiabetik ilaçları ayırt Troid bezini etkileyen ilaçları ayırt Otokoid ilaçları ayırt Acil durumlarda kullanılan ilaçları ayırt