KROM OCAĞI (IV. GRUP MADEN) PROJE TANITIM DOSYASI

Transkript

1 DÜLGER İNŞAAT MÜHENDİSLİK TAŞIMACILIK TURİZM OTOMOTİV GIDA ZİRAAT HAYVANCILIK DEPOCULUK MADENCİLİK PETROL ÜRÜNLERİ İTHALAT İHRACAT SANAYİ. VE TİCARET LTD. ŞTİ. KROM OCAĞI (IV. GRUP MADEN) PROJE TANITIM DOSYASI CEVİZ TEPE VE YURT TEPE CİVARI ((İR) , ERİŞİM NO: ) EKOL-6 ÇEVRE JEOTEKNİK MADENCİLİK - MÜHENDİSLİK - MÜŞAVİRLİK LİMİTED ŞİRKETİ Proje Tanıtım Dosyası Nihai Proje Tanıtım Dosyası BU RAPOR, T ARİH VE SAYILI RESMİ GAZET EDE YAYINLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİREN ÇEVRESEL ET Kİ DEĞERLENDİRMESİ YÖNET MELİĞİ EK-4 FORMAT INDA HAZIRLANMIŞT IR Ocak 2014

2 BAŞLIK SAYFASI Proje Sahibinin Adı Dülger İnşaat Mühendislik Taşımacılık Turizm Otomotiv Gıda Ziraat Hayvancılık Depoculuk Madencilik Petrol Ürünleri İthalat İhracat Sanayi. Ve Adresi Telefon Numarası GSM Numarası Faks Numarası E-Posta Projenin Adı Proje Bedeli Proje İçin Seçilen Yerin Açık Adresi (İli, İlçesi, Mevkii) Projenin ÇED Yönetmeliği Kapsamındaki Yeri (Sektörü, Alt Sektörü) Ticaret Ltd. Şti. İlkiz Sok No:12/19 Çankaya/ANKARA [email protected] Krom Ocağı TL Denizli İli, Çameli İlçesi, Karabayır Köyü, Ceviz Mahallesi, Ceviz Tepe Ve Yurt Tepe ((İR) , Erişim No: ) EK II Listesi 55- Madencilik projeleri: a) Madenlerin çıkarılması (Ek-1 de yer almayanlar), Projenin NACE Kodu Raporu Hazırlayan Çalışma Ekol-6 Çevre Jeoteknik Madencilik Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi Grubunun/Kuruluşun Adı Adresi Aşağı Öveçler Mahallesi 1326 Sokak No:6/12 Çankaya / ANKARA Telefon ve Faks Numaraları Tel. No : Proje Tanıtım Dosyasının Sunum Tarihi Faks No : /01 /2014 I

3 Tablolar İndeksi Şekiller İndeksi Ekler İndeksi İÇİNDEKİLER Sayfa No III III IV Projenin Teknik Olmayan Özeti 1 1. Projenin özellikleri 2 1.a. Projenin ve Yerin Alternatifleri (Proje Teknolojisinin ve Proje Alanının Seçilme Nedenleri) 1.b. Projenin İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, Teknolojisi, Çalışacak Personel Sayısı 1.c. Doğal Kaynakların Kullanımı (Arazi Kullanımı, Su Kullanımı, Kullanılan Enerji Türü, vb.) 1.ç. Atık Miktarı (Katı, Sıvı, Gaz ve benzeri) ve Atıkların Kimyasal, Fiziksel ve Biyolojik Özellikleri 1.d. Kullanılan Teknoloji ve Malzemelerden Kaynaklanabilecek Kaza Riski Projenin Yeri ve Etki Alanının Mevcut Çevresel Özellikleri 37 2.a. Mevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi (Tarım Alanı, Orman Alanı, Planlı Alan, Su Yüzeyi ve benzeri) 2.b. EK-5 deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak Korunması Gereken Alanlar 3. Projenin İnşaat ve İşletme Aşamasında Çevresel Etkileri ve Alınacak Önlemler Notlar ve Kaynaklar 62 Ekler 63 II

4 TABLOLAR İNDEKSİ Sayfa No Tablo.1. Krom Ocağı İçin Planlanan Üretim Miktarları 4 Tablo.2- Ruhsat Alanlarının Koordinatları 6 Tablo.3-1 Numaralı İzin Alanı Koordinatları 7 Tablo.4-2 Numaralı İzin Alanı Koordinatları 8 Tablo.5-3 Numaralı İzin Alanı Koordinatları 9 Tablo.6-4 Numaralı İzin Alanı Koordinatları 10 Tablo.7-1,2,3,4 numaralı ÇED izin alanları patlatma hesabı 14 Tablo.8- Çalışacak Personel Sayısı 17 Tablo.9-Üretim Esnasında Kullanılacak Ekipman Sayısı 18 Tablo.10- Dizel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Faktörleri 23 Tablo.11- Kirletici Miktarları 23 Tablo.12-Makinelerden Kaynaklanacak Gaz Emisyonlarının Sınır 23 Değerleri Tablo.13 Oluşması Muhtemel Tehlikeli Atık Listesi 25 Tablo.14-Toz Emisyon Faktörleri 26 Tablo.15- Bina Temeli Titreşim Hızı (V0) Değerine Bağlı Patlatma 29 Nedeniyle Hasar Görebilecek Bina Türleri (Forssbland.1981) Tablo.16- Faaliyet Sahasında Bulunan Gürültü Kaynakları 30 Tablo.17-Faaliyet Sahasında Gürültü Kaynaklarının Lwt Değerleri 30 Tablo.18-Faaliyet Sahasında Oluşacak Ses Basınç Düzeyi 31 Tablo.19-Mesafelere Göre Lgag Değerleri 31 Tablo.20- Denizli de hasara neden olan depremler 44 Tablo.21- Proje çevresinde bulunan bitki türleri 48 Tablo.22- Maden ve Taş Ocakları ile Benzeri Alanlarda Patlama 59 Nedeniyle Oluşacak Titreşimlerin En Yakın Çok Hassas Kullanım Alanının Dışında Yaratacağı Zemin Titreşimlerinin İzin Verilen En Yüksek Değerleri ŞEKİLLER İNDEKSİ Sayfa No Şekil.1- Galeri içi patlatma Tasarımı 16 Şekil.2- Açık Ocak patlatma Tasarımı 16 Şekil-3 : Mesafeye Göre Lgag Dağılım Grafiği 31 Şekil.4- Doğal Afet ve Kaza, Sabotaj ve Benzeri Durumlarda Uygulanacak 36 Müdahale Planı Şekil.5-Yapısal Jeolojisi 40 Şekil.6- Denizli ve yakın çevresinde son yüzyılda meydana gelen 43 depremler ve faylarla olan ilişkisi III

5 EKLER İNDEKSİ EK No Proje İçin Seçilen Yerin Koordinatları 1 Yer Bulduru Haritası 2 IV. Grup Arama Ruhsatı 3 1/25000 Ölçekli Topografik Harita 4 İş Akım Şeması 5 1/ Çevre Düzen Planı 6 Orman Kadastro Haritası 7 Sızdırmasız Fosseptik Projesi 8 Acil Eylem Planı 9 Denizli Ve Çevresinin Jeolojik Haritası 10 Denizli Deprem Haritası 11 Türkiye Deprem Haritası 12 Türkiye nin Sismotektonik Haritaları 13 Denizli Deprem Oluşum Grafiği 14 İmza Sirküsü ve Vekaletname 15 Fatura Bilgi Formu 16 Taahhütname 17 IV

6 PROJENİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ Proje, Denizli İli, Çameli İlçesi, Karabayır Köyü, Ceviz Mahallesi, Ceviz Tepe ve Yurt Tepe civarında Dülger İnş. Müh. Taş. Turz. Oto. Gıda Zir. Hayv. Dep. Mad. Petr. Ür. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından (İR) Ruhsat, erişim numaralı ruhsat alanı içinde krom ocağı faaliyetini içermektedir. Proje, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği nin EK II LİSTESİ, 55- Madencilik projeleri: a) Madenlerin çıkarılması (Ek-1 de yer almayanlar), kapsamında kaldığından Proje Tanıtım Dosyası hazırlanmıştır. İşletme, bölge ve ülke içinde ihtiyaç olan Krom üretmeyi planlamaktadır. Faaliyet, Krom ihtiyacının karşılanmasını veya ihtiyacın karşılanmasında üretimi katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Proje Tanıtım Dosyası, işletmenin üretim ve faaliyeti esnasında çevreye olası etkileri incelemeyi ve bu etkileri en aza indirme yollarını araştırmayı amaçlamaktadır. 1

7 1. PROJENİN ÖZELLİKLERİ 1.a. Projenin ve Yerin Alternatifleri (Proje Teknolojisinin ve Proje Alanının Seçilme Nedenleri) : 1.a.1. Projenin Alternatifleri : Maden ocağı faaliyetlerinin bulunduğu yerde işletilmesi gerektiğinden alternatif yer söz konusu değildir. Bu sebeple bu faaliyet için başka bir alternatif yer düşünülmemiştir. Kullanılan üretim yöntemi maden ocaklarında kullanılan en uygun yöntem olduğundan başka alternatif teknoloji ve işletme yöntemi düşünülmemiştir. 1.a.2. Yerin Alternatifleri : İzin alanı ruhsatı faaliyet sahibine aittir. Madenin bulunduğu alandan çıkarılması gerektiğinden yer alternatifi sahadaki maden zenginliğine bağlı olarak değişmektedir. Madenin bulunduğu noktalar alternatifsiz yer olarak değerlendirilmektedir. 1.b. Projenin İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, Teknolojisi, Çalışacak Personel Sayısı : 1.b.1. Projenin İş Akım Şeması : İş Akım Şeması Proje, Denizli İli, Çameli İlçesi, Karabayır Köyü, Ceviz Mahallesi, Ceviz Tepe ve Yurt Tepe civarında, IV. Grup Maden (Krom) Ocağı faaliyetidir(ek-2). Faaliyet gösterilecek saha, T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından tarihinde verilen (İR) Ruhsat, erişim numaralı sahası içindedir (Ek-3). Faaliyet sahibi Dülger İnş. Müh. Taş. Turz. Oto. Gıda Zir. Hayv. Dep. dir. Ruhsat alanının bir kısmı Denizli, bir kısmı Muğla İl sınırları içinde kalmaktadır. İzne konu olan faaliyet Denizli İl sınırları içinde gerçekleştirilecektir. Ruhsat sahası 1428,43 ha dır. Proje kapsamında 15,82 ha lık alanda çalışma yapılması planlanmaktadır. Ruhsat sahası 1/ ölçekli haritada O22.a2 paftasında yer almaktadır. ÇED izin talebi 4 parçadır. İzin talep alanı Ek-4 de verilen topografik harita üzerinde gösterilmiştir. Proje kapsamında açık ve kapalı (galeri) işletme yöntemi uygulanacaktır. İşletme yöntemi işletme aşamasında kesinleşecek, ekonomik ve verimi yüksek olan yöntem seçilecektir. Üretim alanında krom cevherinin sertliğine göre patlayıcı kullanılacaktır. Proje kapsamında izin talep edilen faaliyetin üretim yöntemi, kapasitesi ve teknolojisinde değişiklik yapılması planlaması halinde yeniden proje tanıtım dosyası hazırlanacaktır. 2

8 Ocak alanlarında çıkarılan maden ikinci bir işleme tabi tutulmayacaktır. ÇED izni istenilen saha içinde stok ve pasa stok alanları bulunacaktır. Çıkarılan maden, ocak alanı içinde belirlenen stok sahasında geçici olarak depolanacak ve kamyonlar ile alıcıya sevkiyatı yapılacaktır. Faaliyet alanı içinde kırma vb. işlemler yapılmayacak, yapılması planlanırsa gerekli başvurular yapılacak, proje hazırlanacak ve izinler alınacak, izini alınmadan faaliyete geçilmeyecektir. İşletme alanında çalışma planlanan 4 alanda; 1 numaralı alanda galeri ve açık ocak yöntemi 2 numaralı alanda galeri ve açık ocak yöntemi 3 numaralı alanda açık ocak 4 numaralı alanda galeri ve açık ocak yöntemi ile üretim planlanmaktadır. Sahada çalışmaların başlaması ile izin alanları içinde yukarıda verilen yöntemlerin ikisi birlikte veya ayrı olarak uygulanmasına karar verilecek, belirlenen yöntem Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bildirilecektir. Faaliyet Denizli İli, Çameli İlçesi, Karabayır Köyü, Ceviz Mahallesi, Ceviz Tepe ve Yurt Tepe civarında planlanmaktadır. Ocak alanlarında görsel incelemeler sonucu krom varlığına rastlanmıştır. Halihazırda ÇED süreci devam ettiğinden arama çalışmaları ve ilgili planlamalar ÇED Gerekli Değildir Kararı verilmesinden sonra sondaj vb. araştırmalar yapılacak, üretimin galeri veya açık ocak olarak yapılması maden damarlarının durumuna göre belirlenecek ve imalat haritaları yapılacaktır. İmalat haritaları Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacaktır. İşletmede sahanın durumuna göre uygulanacak üretim yöntemleri aşağıda verilmiştir. Galeri Yöntemi İzin sahasını gösteren 1/ ölçekli haritada 1, 2 ve 4 numaralı alan olarak gösterilen izin alanlarında galeri yöntemi ile üretim yapılacaktır. Galeri yönteminde üretim yeraltında yapılacaktır. Maden alanında bir galeri girişi açılacak ve bu galeri girişinden yeraltına doğru maden varlığına göre galerilerin yönleri belirlenecektir. Galeri içlerinde çökmeye karşı tahkimat yapılacak, madenin taşınması için raylar döşenerek vagonlar ile maden dışarı çıkarılacaktır. Maden içinde galeri açma esnasında oluşan pasalar galeri içinde maden alınarak boşalan hacimlere doldurulacağından, pasalar dışarı çıkarılmayacaktır. Galeri açma ve madenin alınması esnasında patlatma yapılarak aletler ile vagonlara yüklenecektir. Galeri yöntemi ile işletilen sahalarda üretim sırasında geçilen formasyonun niteliğine göre sızıntı su ve/veya tünek su oluşacaktır. Yeraltında su tahliyesi için ocak içinde taban- tavan yolunu birleştiren merkez ana yolun, taban yolu ile birleştiği kesimde drenaj havuzu oluşturulacaktır. Galeri içinde açılan drenaj kanalı ile ve oluşan eğimle su burada toplanır ve kademeli pompa ile havuzdan galeri dışına yapılan çökeltme havuzuna nakil olur. Su oluşacağından her galeri ağzına, 1x1x1 metre (en x boy x yükseklik) boyutlarında kademeli çökeltme havuzları yapılacaktır. Çökeltme havuzu betondan 3

9 yapılarak sızdırmazlık sağlanacaktır. Çökeltme havuzunda bekletilen su partiküllerinden büyük ölçüde arınır. Bu su tozumaya karşı kullanılacaktır. Alıcı ortama direkt deşarj yapılmayacaktır. Açık Ocak Yöntemi İzin sahasını gösteren 1/ ölçekli haritada 1,2,3 ve 4 numara olarak verilen izin alanlarında açık ocak işletmesi, stok, bitkisel toprak ve pasa alanı planlanmaktadır. Açık Ocak yönteminde yarma yapılarak üretim yapılacaktır. Sahanın üst kısmında bulunan bitkisel toprak alınarak pasa sahasına götürülecek, bitkisel toprak altında kalan katmanda patlatma ve iş makineleri ile üretim yapılacaktır. Yarma esnasında basamaklar oluşturulacak, patlatma ile maden gevşetilecek ve iş makineleri ile alınacaktır. Üretim esnasında toz oluşumunu engellemek için spreyleme yapılacaktır. Ocak alanından çıkarılan maden doğrudan alıcıya veya Kırma-eleme-zenginleştirme tesisine gönderilecektir. Galeri ve açık ocak yöntemi ile üretim iş akım şeması Ek-5 de verilmiştir. 1.b.2. Projenin Kapasitesi : Ruhsat alanı içinde 4 adet alan için ÇED izni talep edilmektedir. Hedeflenen üretim kapasitesi izin sahasının tümü için hesaplanmaktadır. Dülger İnş. Müh. Taş. Turz. Oto. Gıda Zir. Hayv. Dep. Mad. Petr. Ür. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan (İR) ruhsat numaralı sahada krom cevheri üretilecektir. Yapılan görsel inceleme neticesinde görünür rezerv ton dur. Yılda ton/yıl (krom yoğunluğu yaklaşık 6,9 ton/m 3 )= 3478 m 3 /yıl üretim yapılması planlanmaktadır. Görünür rezerv dikkate alındığında işletmenin ömrü yaklaşık olarak 12 yıldır. Sahada yapılacak yıllık üretim miktarları yıl sonlarında Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bildirilecektir. Kapasite artırımı, işletme yöntemi değişikliği veya alanda genişletme yapılması planlanması halinde öncelikle ÇED Yönetmeliği kapsamında yükümlülükler yerine getirilerek gerekli kurum ve kuruluşlardan izinler alınacaktır. İzin alınmadan kapasite artırımı ve işletme yöntemi değişikliği yapılmayacaktır. Projeye konu gerçekleştirilmesi planlanan üretim miktarı aşağıda belirtilmiştir. Tablo.1. Krom Ocağı İçin Planlanan Üretim Miktarları Toplam (Ton) Yıllık Aylık Günlük 80 Saatlik 8 Talep alanı için ÇED Gerekli Değildir Belgesi, Orman kiralaması yapılıktan ve İş Yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı alındıktan sonra işletmeye başlanılabilecektir. İşletme İzninin süresi 12 yıldır. Ancak sahada üretim devam ettiği sürece izin süresi uzatılabilecektir. 4

10 Yatırım Maliyeti Araç Kira Bedeli Sosyal Tesisler Ekipmanlar TOPLAM : TL : TL : TL : TL Uygulanacak projede kullanılacak malzeme türlerine, arazi düzenlemelerine, zemin özelliklerine bağlı olarak yukarıdaki yatırım bedelinde değişikliler olacaktır. 1.b.3. Projenin Kapladığı Alan : Ruhsat sahası 2 parçadan oluşmakta ve 1/ ölçekli topografik haritasının O22.a2 paftasında yer almaktadır. Faaliyet T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri genel Müdürlüğü tarafından tarih ve (İR) nolu ruhsat sahasının 15,82 ha lık kısmında gerçekleştirilecektir. ÇED ruhsat alanları, izin alanları ve ÇED izin alanları içindeki muhtemel ocak, pasa ve stok alanları belirlenmiş ve aşağıda tablo olarak verilmiştir. 5

11 Tablo.2- Ruhsat Alanlarının Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatlar Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 Derece Türü Derece.Kesir Elemanların Sırası Sağa, Yukarı Elemanların Sırası Enlem, Boylam DOM ZON Nokta Y X Y X Ruhsat Alanı( Poligon 1) (526,72 ha) R , , R , R R R R R R R R R R Ruhsat Alanı (Poligon 2) (901,71 ha) R , R R R R R

12 1 Numaralı ÇED İzin Alanı Tablo.3-1 Numaralı İzin Alanı Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatlar Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 Derece Türü Derece.Kesir Elemanların Sırası Sağa, Yukarı Elemanların Sırası Enlem, Boylam DOM ZON Nokta Y X Y X 1 Numaralı ÇED Alanı ( m 2 ) R Numaralı Açık Ocak Alanı (471,10 m 2 ) Numaralı Galeri Giriş Alanı ( m 2 ) Numaralı Stok Alanı ( m 2 ) Numaralı Bitkisel Toprak ve Pasa Alanı (69,80 m 2 )

13 2 Numaralı ÇED İzin Alanı Tablo.4-2 Numaralı İzin Alanı Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatlar Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 Derece Türü Derece.Kesir Elemanların Sırası Sağa, Yukarı Elemanların Sırası Enlem, Boylam DOM ZON Nokta Y X Y X 2 Numaralı ÇED Alanı ( m 2 ) Numaralı Açık Ocak Alanı ( m 2 ) Numaralı Galeri Giriş Alanı ( m 2 ) Numaralı Stok Alanı (413,71 m 2 ) Numaralı Bitkisel Toprak ve Pasa Alanı (554,23 m 2 )

14 3 Numaralı ÇED İzin Alanı Tablo.5-3 Numaralı İzin Alanı Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatlar Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 Derece Türü Derece.Kesir Elemanların Sırası Sağa. Yukarı Elemanların Sırası Enlem. Boylam DOM ZON Nokta Y X Y X 3 Numaralı ÇED Alanı ( m 2 ) Numaralı Açık Ocak Alanı ( m 2 ) Numaralı Stok Alanı ( m 2 ) Numaralı Bitkisel Toprak ve Pasa Alanı (1319,07 m 2 )

15 4 Numaralı İzin Alanı Tablo.6-4 Numaralı İzin Alanı Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatlar Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 Derece Türü Derece.Kesir Elemanların Sırası Sağa, Yukarı Elemanların Sırası Enlem, Boylam DOM ZON Nokta Y X Y X 4 Numaralı ÇED Alanı ( m 2 ) Numaralı Açık Ocak Alanı ( m 2 ) Numaralı Galeri Giriş Alanı ( m 2 ) Numaralı Stok Alanı ( m 2 ) Numaralı Bitkisel Toprak ve Pasa Alanı ( m 2 ) ÇED iznin kapsamında toplam ÇED alanı 15,82 ha olup, bu alanın muhtemel açık ocak alanı 2,254 ha, muhtemel galeri girişi alanı 0,072 ha, planlanan pasa alanı 0,4 ha ve planlanan stok alanı 0,379 ha olarak planlanmıştır. ÇED sahası onay tarihli 1/ ölçekli Aydın-Muğla-Denizli Çevre Düzeni planında Orman Alanı olarak belirtilen saha içinde kalmaktadır(ek-6). ÇED sahası köşe kazıkları çakılarak belirgin bir şekilde işaretlenecektir. Orman Bölge Müdürlüğü nden kiralama yapılacak ve gerekli izinler alınacaktır. 10

16 Tesis alanında 10 m sağlık koruma bandı bırakılacaktır. Bu alan içinde hiçbir faaliyet gerçekleştirilmeyecektir. Proje için ÇED Gerekli Değildir kararına müteakip gerekli izinler alınacaktır. Tesis için Denizli İl Özel İdaresinden 10/08/2005 tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik B) İkinci Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler 3- Maden Sanayii, (Değişik: 23/05/ /1900 S.Yön./10. md.) Her türlü madenin çıkarılması (birinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler kapsamında yer almayanlar) ve (Değişik: 23/05/ /1900 S.Yön./10. md.) Yeraltı maden ocakları kapsamında İşyeri Açma Ve Çalışma ruhsatı başvurusu yapılacak ve gerekli izinler alınacaktır. 1.b.4. Projenin Teknolojisi : Sahada Krom cevheri, ocak çıkışında herhangi bir işleme tabi tutulmadan kırma eleme veya zenginleştirme tesisine nakil edilecektir. Krom kayaç içinde düzenli dağılım göstermediğinden, işletme maliyeti ve işletme kolaylığı dikkate alınarak 1, 2, 3, 4 numaralı izin sahasında acık ocak, yine 1, 2 ve 4 numaralı izin sahasında galeri yöntemiyle üretim gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. - Galeri Yöntemi Krom fiziksel olarak sert yapıdadır, ana kayaçtan alınması için kırıcılar kullanılmaktadır. Çok sert ve büyük kütlelerde gevşetme amaçlı patlatma yapılacak olup, bunun için gerekli izinler ve güvenlik önlemleri alınacaktır. İşletim safhasında galeri içerisinde su birikecektir. Galeri içinde açılan drenaj kanalı ile ve oluşan eğimle su, havuzlarda toplanarak kademeli pompa ile galeri dışına yapılacak beton çökeltme havuzuna nakledilecektir. Çökeltme havuzunda dinlendirilerek arıtılan su, tozumanın önlenmesi amacıyla sulama işlemlerinde kullanılacaktır. Krom damarına en yakın noktalardan galeri (anayol) sürülerek cevhere ulaşılacaktır. Cevher içerisinde sağa sola nakliye yolları yapılarak, cevher damarına rekuplarla bağlanacak ve cevher içerisinde sürülecek baş yukarılar (fereler) her metrede bir adet tekrarlanarak, birbirleri ile irtibatlandırılacaktır. Nakliye yolundan sürülen başyukarılar ile yüzey (surface) delinerek havalandırma ve emniyet kaçamakları sağlanacaktır. Ferelerin altlarına cevher olukları yapılarak nakliye yolunun üzerindeki kattan 2 şer m. dilimler halinde cevher gevşetilerek üretilecektir. Cevherin gevşetilmesi dinamitle yapılacaktır. Kompresör basıncı ile çalışan martoperfaratörlerle (delici tabanca) delinen delikler, lağımcı ustalar tarafından doldurulup patlatılarak cevherin aynalardan kazılması sağlanacaktır. Cevheri alınan bölgeler ise ilerleme yapılmadan önce ahşap tahkimatla emniyete alınarak ilerleme sağlanacaktır. Aynalardan üretilen cevherler sırası ile (geriden başlayarak), ferelere dökülerek, ferelerin ana nakliye yolu üzerindeki oluklara dolması sağlanacaktır. Oluklara dolan cevher, altlarına yerleştirilen vagonlara doldurularak nakliye yoluna getirilecektir. Ana nakliye yolundan dışarıya çıkartılarak işlem tamamlanmış olacaktır. Cevheri alınan topuklar emniyet kuralları dâhilinde pasa ile (ramble) doldurulacaktır. Ramble malzemesi taban taşında sürülen galerilerden, yantaşta sürülecek pasa galerilerinden veya arama maksadı ile sürülen arama bacalarından alınan pasalardan sağlanacaktır. 2 m. lik yatay 11

17 dilim (kat) cevheri alınıp ramble işlemi tamamlanan ceplerin arasında kalan baş yukarı bölümleri, yani oluklar, tahkimatları tamamlanarak bir üst kata çıkılacak ve işlem tekrarlanarak üretim devam edecektir. Tahkimat: Ruhsat sahasında galeri içlerinde stabilitenin sağlanması amacıyla, tahkimat kullanılacaktır. Tahkimatta ağaç malzemeden olup, yığma bağ (çintili bağ) şeklinde uygulanacaktır. Yığma bağ, tavana uzatılan bir direk (boyunduruk) ile onu tutan iki yan direğin çintiler açılarak bir birine oturtulması ile hazırlanan bir ağaç tahkimat şeklidir. Drenaj: Üretim sırasında geçilen formasyonun niteliğine göre sızıntı su ve/veya tünek su söz konusu olabilir. Yan kayaçlar çatlak ve kırık sistemlerde su taşıyabilirler, çatlak sızıntılarından gelen su ve alterasyonun yoğun olduğu kesimlerde, kil içinde olması olası kum çakıl mercekleri yeraltı suyu taşıyabilir. Yeraltında su tahliyesi için ocak içinde taban- tavan yolunu birleştiren merkez ana yolun, taban yolu ile birleştiği kesimde drenaj havuzu oluşturulabilecektir. Galeri içinde açılan drenaj kanalı ile oluşan eğimle su burada toplanır ve pompa ile havuzdan galeri dışına yapılan çökeltme havuzuna nakledilir. Su oluşması muhtemel durumlarda galeri ağzına, 1x1x1 metre boyutlarında çökeltme havuzları yapılır. Ayrıca işletme aşamasında yapılabilecek havuzlar için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü nün görüşler alınarak havuz inşa edilecektir. Havuzdan çıkan suların ağır metal analizleri düzenli olarak yapılacaktır. Analiz sonuçlarının uygun çıkmaması halinde ilave arıtma sistemi kurulmadan herhangi bir şekilde deşarj edilmeyecek ve sistem kuruluncaya kadar çalıştırılmayacaktır. Çökeltme havuzu betonarme yapılarak, sızdırmazlık sağlanacaktır. Su analizleri düzenli olarak yaptırılıp, uygun olması halinde tozumaya karşı kullanılabilecektir. Analiz sonuçlarının uygun çıkmaması halinde ilave arıtma sistemi kurulmadan herhangi bir şekilde deşarj edilmeyecek ve sistem kuruluncaya kadar çalışma yapılmayacaktır. İzin alınmadan, alıcı ortama direkt veya dolaylı olarak deşarj yapılmayacaktır. Havalandırma: Ocakta havalandırmada genellikle doğal yolla sağlanacaktır. Metal madeni içeren ocaklarda sıklıkla bu yöntem kullanılır, yöntemin ana prensibi ısı farkına dayalıdır. Isınan havanın yükselerek vakum etkisi yaratması sonucu, ocak dışındaki daha düşük ısıdaki temiz havanın yeraltına doğru hareketlenmesi ilkesine dayanır. Üretim çalışmaları sırasında taban yolu ve tavan yolu merkez kuyu ile bir birine bağlanacaktır. Merkez kuyu, aynı zamanda nakliye yolu olarak kullanılacak ve ocak ağızlarından içeriye giren havanın tavan-taban yolu arasındaki sirkülasyonunu sağlayarak, galeri içerisinde doğal havalandırmayı gerçekleştirecektir. 12

18 Stoklama: Galerilerin içinden, vagonlarla galeri ağzına getirilen cevher yükleyiciler ile stok sahasına aktarılacaktır. Stok sahasına getirilen cevher tane boyutuna, toz ihtivasına ve tenörlerine göre ayrı ayrı stoklanacaktır. Stok alanında toplanan malzeme ağır metal içermesi sebebi ile yer altı ve yerüstü su kaynaklarını etkilemeyecek şekilde, beton zemin üzerinde, yağmurdan korunacak şekilde üzeri branda ile kapatılarak stok yapılacaktır. Çevreden gelebilecek su akıntılarından dolayı, malzeme stokunun su ile temasının oluşmaması için stok çevresine su giriş-çıkış kanalları yapılarak stokun su ile teması engellenecektir. Malzemenin toz halinde yayılarak su kaynaklarına ve çevrede yaşayan canlılara etkisi olabileceğinden rüzgardan etkilenmeyecek şekilde önlemler alınacaktır. Yüzey suları, yağmur suları vb. her türlü suyun, maden ile muamelesi önlenerek bununla ilgili gerekli her türlü tedbir alınacaktır. Nakliye - Satış: Stok sahasına getirilen cevherler, alıcı firma veya şahısların talep ettiği tenör ve parça boyutunda olur ise ocak başında satışı yapılarak, kamyonlarla alıcı firmanın stok sahasına nakledilir. Alıcının istemiş olduğu cevher özelliklerini sağlamaz ise kırma eleme ve zenginleştirme tesisine gönderilecektir. Proje kapsamında galeri tipi tünellerden çıkarılan mineral, herhangi bir işleme tabi tutulmadan stok sahasına alınacaktır. - Açık Ocak Yöntemi ÇED izni talep edilen alanlardan 1 tanesinde uygulanacaktır. Faaliyet sahasında açık vagondrill ile delikler açılacak, açılan deliklere patlayıcı yerleştirilerek gevşetme patlatması yapılacak, gevşetilen malzeme ekskavatör ile sökülecek ve yükleyici ile kamyonlara yüklenecektir. Tüvenan cevher zenginleştirilmek üzere kırma eleme zenginleştirme tesisine sevk edilecektir. Sevk esnasında toz oluşan alanlarda su ile nemlendirme yapılacak, araçların üstü branda ile örtülecektir. Basamak Sayısı, Yüksekliği, Genişliği, Şev Açısı, Delme-Patlatma Tasarımları Bu çalışmada gerekli olan genel ocak eğim açısı yamaç eğimlerinden ve yapılan kısmi çalışmalardaki ampirik gözlemlerden 45, basamak şev açısı ise 60 olarak planlanmıştır. Faaliyetle ilgili olarak yüksekliği 10 m, genişliği 5-10 m. olan bir basamak oluşturulması planlanmıştır. Basamak genişliği 5-10 m. arasında olacak şekilde planlanmıştır. Fakat saha içinde topografyaya uygun olarak bazı basamak arası düzlükler 50 metre olabilecektir. - Patlatma Galeri ve açık ocak alanında aynalara delinecek olan (20 delik) delikler, orta çekme sistemine göre yapılır ve delikler birer adet, gerekirse yedeklenerek, dinamit (Powergel magnum kapsüle duyarlı emülsiyon patlayıcı) lokumu ile doldurulur, dinamit bir adet kapsül ile yemlenir, fitil ilavesi ile tamamlanan patlayıcı düzenek sulu naylon kartuş ile 13

19 sıkılanır ve patlatılır. Sulu kartuş toz, gaz gibi sorunların minimize edilmesine yardımcı olur. Ocak alanında uygulanacak patlatma yönteminde formasyonun yapısına göre ortalama 20 delik açılacaktır. Deliklerin doldurulması esnasında hazırlanmış deliğe önce yastık çamuru konulur. Daha sonra dinamit kartuşu, kapsül ön tarafa gelecek şekilde yerleştirilir. Daha sonra killi çamurla deliğin tamamı doldurulup, sıkıştırılır, delikler ateşlenir. Kullanılacak patlayıcı madde miktarı aşağıda sunulmuştur. Sahada 4 adet ocak bulunacaktır. Dört ocak için ayrı ayrı patlatma yapılacağı kabul edilmiştir. Dört ocak aynı bölgede olduğundan ocakların tümü için aynı modelleme kullanılmıştır. Tablo.7-1,2,3,4 numaralı ÇED izin alanları patlatma hesabı PARAMETRELER Mevcut durum Talep edilen Birim Formasyon : Kayaç Yoğunluğu : 6900 kg/m3 Yıllık Çalışma Süreleri : 300 gün/yıl Yıllık Üretim Miktarı : ton/yıl Aylık Üretim Miktarı : ton/ay Aylık Üretim Miktarı : 289,9 m³/ay Günlük Üretim Miktarı : 80 ton/gün Günlük Üretim Miktarı : 12 m³/gün Kaç günde bir patlatma yapacağı : 1 gün Aylık Patlatma Sayısı : 225 adet Yıllık Patlatma Sayısı : 900 adet Delik Paterni : 6-5 Delik Çapı : 89 mm Delik Eğimi : 90 o Basamak Boyu : 1 m Dip Delgi : 0,6 m Delik Boyu : 11 m Sıkılama Boyu : 0,4 m Yük Mesafesi : 10 m Delikler Arası Mesafe : 0,6 m Bir delikteki yüzey/delik içi gecikme süreleri : 500/25 ms Sıralar Arası Gecikme Süresi : 42 ms Bir Delikten Elde Edilen Teorik Hacim : 0,19 m 3 Bir Delikten Elde Edilen Teorik Hacim : 1,3 ton 14

20 Bir Deliğe Doldurulan Patlayıcı Madde Miktarları Ana Şarj (ANFO) Miktarı : 0,25 kg Yemleyici (Dinamit) Miktarı : 0,1 kg Elektriksiz Kapsül Miktarı : 1,00 adet Bir delikteki toplam patlayıcı madde miktarı : 0,35 kg Birim Tüketimler ANFO : 0,45 kg/m 3 Yemleyici (Dinamit) : 0,122 kg/m 3 Elektriksiz Kapsül : 0,050 ad/m 3 Elektrikli Kapsül : 0,025 ad/m 3 Sıralar Arası Gecikme Kapsülü : 0,025 ad/m 3 Fitil (sadece ön kesme uygulamaları için) : 0,025 m/m 3 Delgi : 0,265 m/m 3 Bir Atımdaki Tüketimler Bir atımdaki üretim : 3,87 m³/atım ANFO : 5,0 kg/atım Dinamit : 2,0 kg/atım Elektriksiz Kapsül : 20 adet/atım Elektrikli Kapsül : 20 adet/atım Sıralar Arası Gecikme Kapsülü : 20 adet/atım Fitil (sadece ön kesme uygulamaları için) : 300 m/atım Bir Atımdaki Delinmesi Gereken Delik Sayısı Delik Sayısı : 20 adet/atım Projenin Toplam Patlayıcı Madde Miktarları ANFO : 4500 kg/yıl Dinamit : 1800 kg/yıl Elektriksiz Kapsül : adet/yıl Elektrikli Kapsül : adet/yıl Sıralar Arası Gecikme Kapsülü : adet/yıl Fitil sadece Ön kesme uygulamaları için : m/yıl İşletmede patlatma esnasında, patlayıcı madde olarak dinamit kullanılacaktır. Patlayıcı maddelerin sahaya taşınması ve kullanılması sırasında 29 Eylül 1987 Tarih Ve Sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi Ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşıması Ve Saklanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul Ve Esasları Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan 15

21 Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli Ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde Ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümlerine uyulacaktır. 1,70 m. 2,00 m. Şekil.1- Galeri içi patlatma Tasarımı 2,40 m. Şekil.2- Açık Ocak patlatma Tasarımı 16

22 Şekil 2- Patlatma Tasarımında Kullanılan Simgeler H : Basamak yüksekliği, D : Delik çapı, L : Delik boyu, B : Dilim kalınlığı, S : Delikler arası mesafe, LV : Patlatma alanı boyu, AV : Patlatma alanı genişliği, T : Sıkılama Boyu, J : Dip delgi boyu, l : Şarj boyu, Patlayıcı maddelerin teslim alınması, taşınması, dağıtılması, geri alınması vb. işler bu amaçla eğitilmiş ve teknik nezaretçi tarafından görevlendirilmiş kimselerce ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılacaktır. Günde 3 kez patlatma yapılacaktır. Emniyet Müdürlüğünden Patlayıcı Madde Ruhsatı alınacaktır. Patlatma işlemi yapıldıktan sonra patlayıcı firmasından getirilen patlayıcının tamamının kullanıldığına dair tutanak düzenlenecektir. Düzenlenen tutanakların birer örneği faaliyet alanında bulundurulacaktır. Proje alanına patlayıcı madde deposu kurulmayacaktır. Projede üretim yapılacak alan orman alanı olduğundan; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği nin 2. maddesi gereğince Doğaya Yeniden Kazandırma Planı hazırlanmamıştır tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacak olup, Orman Bölge Müdürlüğü ne Rehabilitasyon projesi sunulacak, Orman Bölge Müdürlüğünce onaylanan Rehabilitasyon projesinin bir örneği de Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacaktır. Ocak alanında makine ve insan gücüne dayalı üretim yapılacaktır. Çalışma alanı içinde makine ve ekipman kullanımı yoğun olduğunda kaza riskleri daha çok insan dikkatsizliğine ve ekipman hatalarına bağlı olup bunun için gerekli eğitim verilecektir. 1.b.5. Çalışacak Personel Sayısı ve Kullanılacak Ekipmanlar : ÇED İzni için başvuru yapılan Proje kapsamında izin istenilen alanda 3 vardiyada toplam 15 kişi çalıştırılması planlanmaktır. Tablo.8- Çalışacak Personel Sayısı GÖREVİ VASFI 2 Numaralı Alan TEKNİK NEZARETÇİ MADEN MÜHENDİSİ 1 ŞANTİYE ŞEFİ 1 OPERATÖR İŞ MAKİNASI OPR. 2 ŞOFÖR VASIFSIZ 2 İşçi VASIFSIZ 6 Bekçi vb. yardımcı elemanlar 3 TOPLAM 15 17

23 Tablo.9-Üretim Esnasında Kullanılacak Ekipman Sayısı MAKİNE-EKİPMAN Kompresör 2 Ray Vagon 4 Delici Kırıcılar 4 Jeneratör 1 Ekskavatör 1 Kamyon 1 TOPLAM 13 ADET 1.c. Doğal Kaynakların Kullanımı (Arazi Kullanımı, Su Kullanımı, Kullanılan Enerji Türü, vb.) : 1.c.1. Arazi Kullanımı : Projeye konu olan sahada 15,82 ha lık alanda krom ocağı açılması planlanmaktadır. Ocak işletilmesi sırasında pasalar oluşacaktır. Yıllık ortalama ton civarı pasa çıkacağı öngörülmektedir. Ortaya çıkacak pasa, ocak ağızında oluşturulacak pasa döküm sahasında biriktirilecek olup, toz oluşumunun engellenmesi amacıyla üzeri yeşillendirilerek veya iri parçalar üstte kalacak şekilde, sulama yapılmak suretiyle saklanacaktır. Proje sahası; Denizli İli, Çameli İlçesi, Karabayır Köyü, Ceviz Mahallesi, Ceviz Tepe ve Yurt Tepe Civarında yer almaktadır. Dülger İnş. Müh. Taş. Turz. Oto. Gıda Zir. Hayv. Dep. tarafından işletilmesi planlanan alanın tamamı ormanlık alandır. (İR) numaralı ruhsat toplam 1428,43 hektar olup; bu alanın toplam 15,82 hektarında proje gerçekleştirilecektir. Üretim orman mülkiyetindeki sahada yapılacaktır. Projeye konu olan sahanın 2,254 ha lık alanda açık ocak, 0,379 ha kısmında stok sahası, 0,4 ha kısmında bitkisel toprak ve pasa alanı kurulması planlanmaktadır. Proje kapsamında yıllık ortalama ton pasa çıkacağı öngörülmektedir. Ortaya çıkacak pasa, pasa döküm sahalarında biriktirilecek, toz oluşumunun engellenmesi amacıyla üzeri yeşillendirilerek veya iri parçalar üstte kalacak şekilde, sulama yapılmak suretiyle stoklanacaktır. Proje alanları orman kadastro haritasında Orman Mülkiyeti içindeki alanda kalmaktadır. Galeri içerisinde destek sağlayacak ağaç tahkimatlar Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ihalelerden temin edilecektir. Üretilecek krom cevheri, projeye konu olarak kullanılması planlanan doğal kaynaktır. Orman kadastro haritası Ek-7 de sunulmuştur. Galeri içerisinde destek sağlayacak ağaç tahkimatlar Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ihalelerden temin edilecektir. Üretilecek krom cevheri, projeye konu olarak kullanılması planlanan doğal kaynaktır. 18

24 Çalışma alanı onay tarihli 1/ ölçekli Aydın-Muğla-Denizli Çevre düzeni planında Orman Alanı olarak belirtilen saha içinde kalmaktadır. Proje alanı orman alanı içerisinde kalmaktadır. Denizli Orman Bölge Müdürlüğü nden orman izni alınacaktır. Galeri içerisinde destek sağlayacak ağaç tahkimatlar Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ihalelerden ve piyasadan ticari olarak temin edilecektir. Üretilecek krom cevheri, projeye konu olarak kullanılması planlanan doğal kaynaktır. 1.c.2. Su Kullanımı : Faaliyet alanında ocak açma ve işletme bir bütün olduğundan ayrıca değerlendirme yapılmamıştır. Faaliyet esnasında toplam 15 kişi çalışacaktır. Kişi başına kullanılacak su miktarı 80 lt/gün kabul edildiğinde toplam kullanılacak su miktarı; Kişi başı su ihtiyacı Çalışacak kişi sayısı Günlük su kullanım miktarı hesaplanmıştır. :80 1 lt/kişi-gün : 15 kişi :80lt/kişi-gün x 15 kişi= 1.2 m 3 /gün : 1,2 m³/gün X 300 gün = 360 m³/yıl olacağı İçme ve kullanma suyu proje alanı çevresinde bulunan yüzeysel su kaynaklarından veya Karabayır Köyünden tankerler ile taşınarak temin edilecektir. Su kullanımı ile ilgili gerekli izinler alınarak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ÇED, İzin ve Denetim Şube Müdürlüğü ne bildirilecektir. Yol sulamada kullanılacak olan su için bölgede bulunan yüzey suyu kaynaklarından veya Karabayır Köyü su kaynaklarından temin edilecektir. Suyun teminde yüzey suyu kaynaklarından temin için DSİ 21. Bölge Müdürlüğü nden, Karabayır Köyü su kaynaklarından temin için Karabayır Köy Muhtarlığından gerekli izin ve muvafakat name alınacaktır. Su temininde alınan izin ve/veya muvafakat name Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne bildirilecektir. 1.c.3. Kullanılan Enerji Türü : Sahada işletme aşamasında akaryakıt kullanılacaktır. Yıllık 450 ton/yıl yakıt kullanılacağı hesaplanmıştır. Sahada 20 tonluk yakıt depolama tankı bulunacaktır. Proje kapsamında jeneratör kullanılması planlanmaktadır. İleriki dönemlerde 1 İçmesuyu Projesine Ait Şehir Ve Kasaba İçme Suyu Projelerinin Hazırlanmasına Ait Yönetmelik (Tarih: R. G. S.: 18783), Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği ( , R.G.S:27527) 19

25 şebekeden sahaya enerji nakil hattı çekilmesi halinde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bilgi verilecektir. Faaliyet sırasında yüklemeden dolayı meydana gelen toz emisyonlarının azaltılması için gerekli önlemler alınacak ve 03/ 07/ 2009 tarihli sayılı Resmi Gazetede yayınlan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Çalışacak iş makineleri ve araçlar için motorin kullanılacaktır. Çalışma sahasında malzemenin yüklenmesi ve nakli sırasında kullanılan iş makinelerinde yakıt kullanılacaktır. Bir İş makinesi yaklaşık 50 lt/sa. mazot kullanılacaktır. Saha içinde iki iş makinesi sürekli bulunacağından 100 lt/sa. motorin kullanacaktır. 1.ç. Atık Miktarı (Katı, Sıvı, Gaz ve benzeri) ve Atıkların Kimyasal, Fiziksel ve Biyolojik Özellikleri : Faaliyet kapsamında ayrıca bir inşaat faaliyeti gerçekleşmeyecek, üretim öncesi ve üretim aşamasındaki faaliyetler aynı olduğundan birlikte değerlendirilmiştir. İşletmede çalışacak personelin Karabayır Köyünde barınması, gerekli durumda çalışılacak alanlarda taşınabilir konteynerlerde barınması planlanmaktadır. Sosyal tesisler konteyner malzemelerden temin edilecektir. Personelin ihtiyaçları genel olarak Karabayır köyünden sağlanacaktır. Personel ile ilgili hesaplamalar, tüm personelin işletme içinde kalacağı kabulü ile yapılmıştır. 1.ç.1- Atık su 1.ç.1.1- Evsel Atık Sular Tesiste proje alanında çalışma izin süreçleri sonunda başlayacaktır. tüketilecek su miktarı kişi başı 80 lt/kişi-gün olarak alındığında gerekli su miktarı: Günlük Qsu= ( q ) x ( N ) Burada: Qsu: Su Miktarı (lt/gün), q=birim su tüketimi (lt/kişi.gün ), N= Kişi sayısı olmak üzere; Q Atıksu = 15 kişi x 80 lt/kişi.gün =1200 litr/gün= 1200 / 1000 =1,2 m 3 /gün olacaktır. Proje kapsamında kullanılacak su miktarı yaklaşık olarak 1.2 m 3 /gün olacaktır. Bu amaçla gerekli olan içme suyu çevrede bulunan su kaynaklarından taşıma ile sağlanacaktır. Tesiste oluşacak evsel nitelikli atık sular lavabo, tuvalet ve duşlardan kaynaklanacaktır. Evsel nitelikli atık sularda kirletici özellikleri Biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOI), kimyasal oksijen ihtiyacı (KOI), askıda katı maddeler ve Ph dır. Bu sular arıtılmadan alıcı ortamlara deşarj edilemezler. Projede çalışan işçilerin kullanımı için sızdırmasız fosseptik yapılacaktır(ek-8). Her çalışma alanında WC-duş ve bu tesisler için sızdırmasız fosseptik 20

26 yapılacak, oluşacak atık sular faaliyet sahibi tarafından vidanjörle alınarak GFB/Çevre İzni olan bir atık su arıtma tesisine verilerek arıtılması sağlanacaktır. 1.ç.1.2-Proses Atık Suları - Galeri İçi Sular Galeri yöntemi ile işletilen sahalarda üretim sırasında geçilen formasyonun niteliğine göre sızıntı su ve/veya tünek su oluşacaktır. Yeraltında su tahliyesi için ocak içinde taban- tavan yolunu birleştiren merkez ana yolun, taban yolu ile birleştiği kesimde drenaj havuzu oluşturulacaktır. Galeri içinde açılan drenaj kanalı ile ve oluşan eğimle su burada toplanır ve kademeli pompa ile havuzdan galeri dışına yapılan çökeltme havuzuna nakil olur. Su oluşacağından her galeri ağzına, 1x1x1 metre (en x boy x yükseklik) boyutlarında kademeli çökeltme havuzları yapılacaktır. Çökeltme havuzu betondan yapılarak sızdırmazlık sağlanacaktır. Çökeltme havuzunda bekletilen su partiküllerinden büyük ölçüde arınır. Bu su tozumaya karşı kullanılacaktır. Alıcı ortama direkt deşarj yapılmayacaktır tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre (tablo 7) maden sanayii atık sularının alıcı ortama deşarj standartları başlığı altında (tablo 7.1) maden sanayii (kadmiyum metali, demir ve demir dışı metal cevherleri ve endüstrisi, çinko madenciliği, kurşun ve çinkonun rafinize edildiği tesisler, kalsiyum, florür, grafit ve benzeri cevherlerin hazırlanması) sektörüne göre analizleri yapılacaktır. Analiz sonucunun uygun olmaması durumunda uygun olmayan parametre/ parametreler dikkate alınarak ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü nden görüş alınarak arıtma teknolojisi geliştirilecektir. Arıtmada değişiklik yapılması durumunda Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne bilgi verilecektir. Analizlerin uygun çıkmaması halinde çıkış suyunu arıtacak teknolojiye sahip arıtma sistemi kurulmadan herhangi bir şekilde deşarj edilmeyecek ve çalışma yapılmayacaktır. 1.ç.2- Katı Atıklar Sahada çalışan işçilerden Oluşacak katı atık miktarı; kaynaklanacak evsel nitelikli katı atık oluşacaktır. Personel Sayısı Birim katı atık miktarı Katı atık miktarı : 15 kişi : 1,34 kg/kişi.gün : 15x 1,34 = 15 x 1,34 =20,1 kg/gün olacağı hesaplanmıştır. Çalışan personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar genel olarak cam, kağıt, plastik, metal vb. türündedir. İşletme içinde oluşacak bu atıkların bir kısmı organik atık, bir kısmı inert, bir kısmı ambalaj atığı olacaktır. ambalaj atıkları ayrı bir başlık altında incelenmiştir. Katı atıklar prosese bağlı katı atıklardan ayrı olarak değerlendirilecektir. Bu atıklar personelin beslenme, temizlik, iş giysileri, şahsi ihtiyaçlarının karşılanması için ocak alanına getirdikleri özel ihtiyaçlarından kaynaklanacaktır. 21

27 Çöplerin fazla beklemesi koku problemine neden olacağından, çöp toplama kabı düzenli aralıklarla Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin 20. maddesine istinaden işletmeci firma tarafından, Denizli İli Çameli Belediyesi katı atıkları ile birlikte bertaraf edilecektir. Evsel nitelikli katı atıkların depolanmasında sızdırmasız ve kapalı biriktirme kabı kullanacaktır. İşletmede galeri çıkışında galeri içi suların çöktürülmesi amacı ile 1x1x1x(m) boyutlarında çöktürme havuzu yapılacaktır. Bu havuzlarda çökecek kum (katı) miktarı kayaç özelliğine bağlı olarak değişecektir. 1.ç.3- Ambalaj Atıkları Evsel nitelikli katı atıkların %12 sini ambalaj atıkları oluşturmaktadır. Tesiste 20,1 kg/gün evsel nitelikli katı atık oluşacağından bu atığın 2,41 kg/gün olan kısmı ambalaj atığı olacaktır. İşletmede oluşacak kağıt, cam, plastik ve metal malzemeler türlerine göre ayrı kaplarda biriktirilecektir tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nin 23. maddesinin 6 fıkrasında (6) Belediye mücavir alan sınırları dışında kalan ambalaj atığı üreticileri, tüketim sonucu oluşan ambalaj atıklarını çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde diğer atıklardan ayrı olarak biriktirerek çevre lisanslı/geçici faaliyet belgeli toplama ayırma tesislerine veya istemeleri halinde belediyenin toplama sistemine bedelsiz şartı aranmaksızın verirler. denilmektedir. Faaliyet sahibi yönetmeliğe uygun şekilde ayrı biriktirdiği ambalaj atıklarını Toplama-ayırma lisansı bulunana bir toplayıcıya kendi araçları ile götürerek teslim edecektir. Teslim ettiğine dair kantar fişi ve faturasını işletme içinde bulunduracaktır. 1.ç.4- Tıbbi Atıklar Proje alanında tıbbi atık oluşması beklenmemektedir. İlk yardım esnasında oluşması muhtemel tıbbi atıklar sızdırmasız tıbbi atık poşetlerine koyularak Lisanslı tıbbi Atık taşıma araçlarına verilecektir 1.ç.5- Kullanılmış Aküler ve Piller Tesiste çalışan personelin galeri içerisinde baretleri üzerinde aydınlatma lambası bulunacaktır. Baretlerde şarj edilebilir bataryalar kullanılacağından atık pil oluşmayacaktır. Şarj edilebilir bataryaların kullanım ömrü tamamlandığında diğer atıklardan ayrı olarak sızdırmasız kaplarda en fazla 180 gün biriktirilecek pil toplama noktasına bırakılacaktır. İş makinelerinden ötürü kullanılmış aküler oluşabilecektir. Bu aküler AKÜDER e üye olan akü satıcılarına verilecek ve yerine yeni akü alınacaktır. 1.ç.6-Patlayıcı Kapları Proje kapsamında patlatma yapılacaktır. Patlayıcıların boş kapları canlılar için tehlike arz edebilir. Bunun sebebi patlayıcının ambalajının delinmesi, yırtılması sonucu patlayıcı kapları yanıcı ve/veya patlayıcı etki gösterebilir. Patlayıcı madde boş kapları Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (TAKY) kapsamında (atık mühimmat) ve (diğer atık patlayıcılar) kod numaraları ile tehlikeli atık olduğu 22

28 belirlenmiştir. Bu atıklar ayrı biriktirilecek ve tehlikeli atık taşıma lisansı olan bir araç ile bertaraf merkezlerine gönderilerek bertaraf edilecektir. Bertaraf işlemi TAKY hükümlerine uygun olarak yerine getirilecektir. 1.ç.7- Emisyon Miktar ve Özellikleri Tesiste çalışacak olan araçlarda yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Tesiste 1 adet ekskavatör, 2 adet kamyon ve 1 adet Wagon drill olmak üzere toplam 4 adet araç kullanılacaktır. Yükleyici ve kamyonun günde yaklaşık olarak saatte 100 litre motorin kullanılacağı kabul edilirse, saatte tüketilecek motorin miktarı: Yapılacak hesaplamalarda kullanılacak kirlilik faktörleri kg/saat olarak verildiğinden 1 lt motorin = 0,85 kg motorin olarak hesabı yapılacaktır. Tüm makinelerin aynı anda çalıştığı varsayılarak yapılan hesaplamalarda tüketilecek yakıt miktarı (0.85 kg/lt x 100 lt/sa = 85 kg/sa) 85 kg/sa olarak bulunur. Tablo.10- Dizel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Faktörleri KİRLETİCİ DİESEL(kg/lt) Karbonmonoksit 9.7 Hidrokarbonlar 29.0 Azot Oksitler 36.0 Kükürt Oksitler 6.5 Yukardaki değerlere göre kirletici miktarları Tablo-10 da verilmiştir. Tablo.11- Kirletici Miktarları Kirletici Kg/lt Hesaplanan Değer Karbonmonoksit 9,7 9,7 kg/l x 85kg/saat /1000 kg/l = 0,82 kg/h Hidrokarbonlar 29,0 29 kg/l x 85kg/saat/1000 kg/l = 2,465 kg/h Azot Oksitler kg/l x 85kg/saat/1000 kg/l = 3,060 kg/h Kükürt Oksitler 6,5 6,5 kg/l x 85kg/saat/1000 kg/l = 0,552 kg/h Emisyon faktörleri, Prof.Dr. Aysen Müezzinoğlu nun Hava Kirliliği ve Kontrolünün Esasları-1987 adlı eserinden alınmıştır. Tablo.12-Makinelerden Kaynaklanacak Gaz Emisyonlarının Sınır Değerleri Kirletici Parametreler Makinelerden Kaynaklanacak Emisyon Miktarları(kg/saat) Sınır (kg/saat) Karbonmonoksit 0, Hidrokarbonlar 2,465 - Azot Oksitler 3,06 40 Kükürtdioksit 0, Değeri Yapılan hesaplamalar neticesinde iş makinelerinin kullanımından kaynaklanacak kütlesel emisyon miktarının, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği nde bu emisyonlar için belirlenen sınır değerlerin altında kaldığı görülmektedir. Patlatmadan dolayı oluşacak emisyon için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne müracaat edilecektir. 23

29 İş makinelerinden kaynaklanan emisyonun, proje mahallinde oluşturduğu kirliliğin, günde 8 saat çalışılacağı ve iş makinelerinin sürekli çalışmayacağı göz önüne alındığında, mevcut hava kalitesinin olumsuz yönde etkilemeyeceği düşünülmektedir. Kullanılacak iş makinelerden kaynaklanacak emisyonun daha az seviyeye indirilmesi ve atık yağlardan dolayı oluşacak kirlenmenin önlenebilmesi için aşağıdaki tedbirler alınacaktır. Makinelerin günlük, haftalık ve aylık bakımları düzenli bir biçimde yapılacak, yağ sızmaları önlenecektir. Yakıt filtreleri düzenli olarak kontrol edilecek, Yağ ve filtre değişimleri devamlı olarak petrol istasyonlarında, Petrol Atıkları Genelgesi hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilecektir. Bu konuda araçların yakıt sistemleri sürekli kontrol edilecek, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 1.ç.8-Atıkyağlar İşletmede kullanılacak iş makinalarının bakım ve onarımı servisler tarafından yapılacaktır. Bu sebeple motor yağları için bir hesaplama yapılamamıştır. İşletmede kullanılacak iş makineleri dışındaki kompresör, hareket motorları vb. ekipmanların yağlarının birebir atığa dönüştüğü varsayımıyla yaklaşık 600 lt/yıl atık yağ oluşacağı öngörülmektedir. Oluşacak olan atık yağlarla ilgili olarak, tarih ve Sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. 1.ç.9-Bitkisel Atık Yağlar Şantiye mutfağında yemek yapma faaliyetleri esnasında kullanılmış kızartma yağları oluşması muhtemeldir. Kızartmalık yağlardan kaynaklanacak bitkisel atık yağlar, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine riayet edilerek toplanacak ve bitkisel atık yağ toplama firmalarına teslim edilecektir. Bu kapsamda faaliyet sahibi atık yağları diğer atıklardan ayrı olarak sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı bidon, konteyner ve tank gibi toplama kaplarında biriktirecektir. Biriktirilen bitkisel atık yağlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığından taşıma lisansı almış firmalara ulusal atık taşıma formu (UATF) ile teslim edilerek geri kazanım veya bertaraf tesislerine gönderilecektir. Alınan UATF ın D nüshası Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne bildirilecektir. Ulusal atık taşıma formları 5 yıl süre ile saklanacaktır. 24

30 1.ç.10- Tehlikeli Atıklar Personel ve üretim faaliyetlerinden oluşması muhtemel tehlikeli atıklar için işletmede bir adet geçici deponi alanı yapılacaktır. Muhtemel oluşması beklenen tehlikeli atıklar kodları ile birlikte aşağıda verilmiştir; Tablo.13 Oluşması Muhtemel Tehlikeli Atık Listesi Atık Kodu Miktarı(kg) Berataf Şekli İlgili Yönetmelik * Mineral esaslı klor Geri Kazanım Veya tarih ve sayılı içeren motor, şanzıman ve yağlama yağları 600 Bertaraf * Resmi Gazetede yayımlanan Atık yağların kontrolü yönetmeliği Tehlikeli maddelerin Geri Kazanım / tarih ve sayılı kalıntılarını içeren ya Bertaraf * Resmi Gazetede yayımlanan da tehlikeli maddelerle 10 Tehlikeli Atıkların Kontrolü kontamine olmuş Yönetmeliği, ambalajlar * Tehlikeli maddelerle kirlenmiş emiciler, filtre malzemeleri (başka şekilde tanımlanmamış ise yağ filtreleri), temizleme bezleri, koruyucu giysiler * Nikel kadmiyum piller * Flüoresan lambalar ve diğer cıva içeren atıklar atık mühimmat diğer atık patlayıcılar 1.ç.11- Toz Oluşumu ç.11.1-Üretim Aşamasında Oluşacak Toz Emisyonu Geri Kazanım Veya tarih ve sayılı Bertaraf* Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Geri Kazanım / tarih ve Sayılı Bertaraf * Resmi Gazetede yayınlan Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği Bertaraf** tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Bertaraf** tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Bertaraf** tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Ocaklardan yılda toplam ton, 80 ton tüvanan Krom madeni üretiminin yapılması planlanmıştır. Üretimde kapalı ve açık ocak işletmeciliği yöntemi uygulanacaktır. Kapalı ocakta toz yayıcı işlemler vagonların yüzeye çıkıp boşaltılması ile başlayacaktır. Açık ocak alanında toz kamyonlara yükleme esnasında oluşacaktır. Maksimum tozuma değerin hesaplanması için stabilize yol mesafesine göre değerlendirme yapılması uygun olacaktır. Üretim esnasında sulama işlemi yapılacaktır. Buna göre ocakta yapılacak çalışmalar sonucunda oluşacak toz miktarı; 25

31 Tablo.14-Toz Emisyon Faktörleri Kaynak Kontrolsüz Kontrollü Patlatma 0,080 - Sökme Emisyon Faktörü 0,025 kg/ton 0,0125 kg/ton Yükleme / Boşaltma Emisyon Faktörü 0,01 kg/ton 0,005 kg/ton Nakliye Emisyon Faktörü 0,7 kg/km araç 0,35 kg/km araç Depolama Emisyon Faktörü 5.8 kg toz/ha gün 2,9 kg toz/ha gün Kaynak: Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Tablo 12.6, a) Ocaktan alınan Malzemenin Yüklenmesi ve Boşaltılması Aşamasında Oluşabilecek Emisyon Miktarı; Üretime bağlı oluşacak toz miktarı yükleme, boşaltma ve nakliyeden oluşacaktır. Üretim için çalışma alanlarının hepsi birlikte değerlendirildiği için nakliye yolu her alan için ayrı ayrı ele alınmamış, ortalama bir uzunluk alınmıştır. Yüklenecek ve Boşaltılacak Malzeme Miktarı Toplam Çalışma Süresi Boşaltım Miktarı = 80 ton/gün = 8 saat/gün = 80/8 = 10 ton/saat Sökmeden Oluşacak toz miktarı Yüklemeden oluşacak toz miktarı = 10 x 0,0125 = 0,125 kg/saat kontrollü = 10 x 0,025 = 0,25 kg/saat kontrolsüz = 10 x 0,005 = 0,050 kg/saat kontrollü = 10 x 0,010 = 0,10 kg/saat kontrolsüz Boşaltma İle Oluşacak toz Emisyon Miktarı = 10 x 0,005 = 0,050 kg/saat kontrollü = 10 x 0,010 = 0,10 kg/saat kontrolsüz b) Malzemenin depolanması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; Malzeme ÇED talep edilen 15,82 ha lık alan içinde üretim yapılacaktır. İzin alanı içinde 4 adet farklı alanda pasa alanı olacak, hesaplamalarda ortalama pasa alanı 0,1 Ha dikkate alınmıştır. Bu alanlarda düzenli sulama yapılacaktır.. 2,9 kg toz/ha gün x 0,1 ha./8 saat = 0,036 kg/saat kontrollü 5,8 kg toz/ha gün x 0,1 ha./8 saat = 0,074 kg/saat kontrolsüz c) Depolanan Malzemenin Yüklenmesinde Meydana Gelebilecek Olan Toz Emisyonu; Ocak sahasında cevherin nakledilmek için kamyonlara yüklenecektir. Yüklenecek Malzeme Miktarı = 80 ton/gün Toplam Çalışma Süresi = 8 saat/gün Yükleme Miktarı = 80/8 = 10 ton/saat Yükleme İle Oluşacak toz Emisyon Miktarı = 10 x 0,005 = 0,050 kg/saat kontrollü = 10 x 0,01 = 0,10 kg saat kontrolsüz 26

32 d) Yüklenen Malzemenin Nakliyesi Aşamasında Oluşabilecek Emisyon Miktarı; Taşınacak malzemenin 25 ton'luk kamyonlarla nakledilmesi planlanmaktadır. Yılda ton malzeme nakledileceğinden 960 kamyon seferi gerçekleşecektir. Yılda 300 gün çalışılması planlandığından günde yaklaşık 3,2 sefer gerçekleşecektir. Günlük 8 saat çalışıldığından saatlik sefer 0,4 olacaktır. Ayrıca stabilize yolların ortalama alındığında bir sefer için 600 m yol kat edilecektir. Toplam emisyon debisi = 0,35 kg/km x 0,6 km/sefer x 0,4 sefer/saat (Kontrollü) = 0,084 kg/saat kontrollü durumda Toplam emisyon debisi = 0,7 kg/km x 0,6 km/sefer x 0,4 sefer/saat (Kontrolsüz) = 0,168 kg/saat kontrolsüz durumda Ocağın işletilmesi sırasında sürekli olarak ortaya çıkabilecek olan maksimum toz miktarı; Toplam Toz Emisyonu; Kontrollü Şartlarda : 0, ,050 +0,05 + 0,036 +0,05+0,084 = 0,395 kg/saat. Kontrolsüz Şartlarda : 0,25 + 0,1 + 0,1 + 0, ,1 + 0,168 = 0,792 kg/saat. Üretim esansında sürekli olarak meydana gelebilecek en yüksek toz yayılım debisi kontrollü durumda 0, 395 kg/saat ve kontrolsüz durumda 0,792 kg/saat tir. Kontrollü ve kontrolsüz durumdaki değer Tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği EK.2 tablo 2.1 de verilen 1 kg/saatlik değerin altında kalmaktadır. Bu sebepten toz yayılım modellemesi yapılmamıştır. 1.ç.11.2-Patlatmadan Kaynaklanacak Toz Emisyonu Galeri içi patlatma Maden ocağından yılda ton, günde 80 ton malzeme istihsali yapılması planlanmaktadır. Açık ocaktan ve galeri ocaktan yıllık ton, günlük 80 ton üretim yapılacaktır. Üretimin yarısının açık ocaktan, yarısının galeriden elde edileceği kabul edildiğinde; galeri ocak alanında ton üretim yapılacağı kabul edilmiştir. Ocakta günde 3 kez patlatma işlemi yapılacaktır. Buradan hesapla 1 patlatmada 15,56 ton malzeme elde edileceği hesaplanmıştır. Patlatmaya bağlı oluşacak toz emisyonu aşağıda verilmiştir. 15,56 ton x 0,080 kg/ton = 1,24 kg/saat Maden ocağında üretim yöntemi kapalı ocak işletmesi olacağından ve Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-5, Madde C) ÜÇÜNCÜ GRUP TESİSLER: Toprak Ürünleri Tesisleri, 1.2 maddesi içeriğinde Kapalı ocak işletmelerini yönetmeliğin kapsamı dışında bırakmaktadır. Bu sebepten yönetmelikle kıyaslama yapılamamıştır. 27

33 Açık Ocak Alanında Patlatma Maden ocağından yılda ton, günde 80 ton malzeme istihsali yapılması planlanmaktadır. Çalışmalarda açık ocak alanında yıllık ton, günlük 33,33 ton üretim yapılacağı kabul edilmiştir. Kontrolsüz patlatma; 13,33 ton x 0,080 kg/ton = 0,889 kg/saat Kontrollü Patlatma; Kontrollü patlatmada emisyon faktörü 0 (sıfır) alındığından emisyon oluşmayacağı kabul edilmektedir. Üretim esansında sürekli olarak meydana gelebilecek en yüksek toz yayılım debisi kontrollü durumda 0 kg/saat ve kontrolsüz durumda 0,889 kg/saat tir. Kontrollü ve kontrolsüz durumdaki değer Tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği EK.2 tablo 2.1 de verilen 1 kg/saatlik değerin altında kalmaktadır. Bu sebepten toz yayılım modellemesi yapılmamıştır. - Hava Şoku ve Vibrasyon: 1969). Patlatma sonucu oluşan hava şoku aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır (Calzia, Şiddetli etki zonu : D<5 W Orta şiddette etki zonu : 5 W <D<10 W Hafif şiddette etki zonu : 10 W <D<15 W D: Etkili zon aralığı (m) W : Bir gecikme aralığında atılan dinamit miktarı = anlık şarj (kg) Hava şoku hesaplamalarında ruhsat alanında yapılacak maksimum anlık şarj dikkate alınarak yapılmıştır. Patlamalarda kullanılacak maksimum anlık şarj 0,35 kg (bir delik için kullanılacak patlayıcı miktarı), bir patlatma için toplam 7,0 kg olacaktır. Şiddetli etki zonu Orta şiddette etki zonu Hafif şiddette etki zonu : 0-0,67 m : 0,67-0,83 m : 0,83-0,88 m olarak bulunur. Krom ocağında patlama yapıldığında oluşacak vibrasyonun en yakın yerleşim yerini etkilememesi için bir defada patlatılan patlayıcı miktarı literatürden alınan değere göre şöyle hesaplanmaktadır (Devine et al,1966) v = k*(d/ W ) -1,6 Devine bağıntısı; v=kayaç içinde yayılan titreşim hızı (inç/sn) k=kayaç türüne bağlı katsayı (26-260) 28

34 D=Patlatma noktası ile çevre yerleşim birimleri arasındaki etkili mesafe (feet) W=Bir gecikme aralığındaki patlayıcı miktarı(libre) (0,35 kg=0,772 libre) (1 feet = 0,3048 m. 1 libre = 0,4536 kg. 1 inç = 25,4 mm.) K katsayısı kayacın titreşimi iletme kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Patlama kaynağı ile hassas nokta arasındaki birimlerin değişkenliği, kırık, fay, çatlak gibi süreksizliklerin yoğunluğu k katsayısını etkilemektedir. Tamamen homojen olan birimlerde katsayı 260 sayısına yaklaşırken, tektonik etkilerin yoğunluğu ve geçilen her farklı birim katsayıyı 26 sayısına yaklaştırmaktadır. Hesaplamalarda k katsayısı birimlerin homojene yakın olduğu varsayımından hareketle 200 alınmıştır. Patlatma alanı en yakın konuta 180 metre (590,6 feet) mesafededir. 80 metre emniyet payı bırakılarak hesaplamalar 100 metre (304,8) mesafeye göre yapılmıştır. Patlatma gecikmeli yapılacaktır. Gecikme bir titreşim süresinden daha geniş aralıklar ile olacağından titreşim hesabı bir delikdeki patlayıcı miktarına göre yapılmıştır. v = 200*(304,8/ 0,77) -1,6 = 0,01731 inç/sn. = 0,439 mm/sn. Kayaç içi titreşim hızının (V 0 )%50-%20 si binalarda etkiye sebep olur.(forssbland,1981) V 0 = 0,439 * 0,2 = 0,08 mm/sn V 0 = 1,016 * 0,5 = 0,2197 mm/sn V 0 <2 bulunuştur. Tablo.15. Bina Temeli Titreşim Hızı (V0) Değerine Bağlı Patlatma Nedeniyle Hasar Görebilecek Bina Türleri (Forssbland.1981) Bina Türü a- Yıkılmaya yüz tutmuş çok eski ve tarihi binalar 2 b- Sıvalı briket, kerpiç, yığma tuğla evler 5 c- Betonarme binalar 10 d- Fabrika gibi çok sağlam yapıda endüstriyel binalar V 0 (mm/sn) Yer yüzeyini oluşturan kayalarda bulunan çatlaklı-kırıklı yapılar titreşimin sönümlenmesinde önemli etkenlerdir. Hesaplama yapılırken etki alanının tamamen homojen olduğu kabul edilerek yapılmıştır. Ancak patlatma yapılacak alan ile yerleşim alanı arasında tepe ve dere yatağı bulunmaktadır. Bahsettiğimiz doğal engellerden ötürü yapılan patlatma işlemi sonrasında titreşimin sönümlenmesi saha kısa mesafede gerçekleşecektir. Ayrıca en yakın konut betonarme ve yığma tuğlalı bina olduğundan patlatma işleminden dolayı oluşacak titreşimden dolayı yerleşim yerlerinde herhangi bir olumsuz etki olmayacağı ortaya çıkmaktadır. 1.ç.12- Gürültü Kirliliği İşletmede patlatma galeri içinde yapılacağından patlatmaya bağlı gürültü hesabı yapılmamıştır. Faaliyet kapsamında malzemenin alınması ve taşınması sırasında kullanılacak araçlardan kaynaklı olarak gürültü oluşumu söz konusu olacaktır. 29

35 Faaliyet sahasında çalışacak iş makineleri açık alanda çalışacak olup, bu makinelerin ses gücü düzeyleri, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanıp, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu İle İlgili Yönetmeliği nin 5. Maddesinde verilen tabloda tanımlanan motor gücü seviyelerine göre verilen formüller yardımıyla aşağıda hesaplanmıştır. Tablo.16- Faaliyet Sahasında Bulunan Gürültü Kaynakları İş Makinesi/Araç Adet GÜÇ-P (HP) Adı Ekskavatör Kamyon 2 90 Ekskavatör: P = 140 HP 1 HP = 0,746 kw ise 140 x 0,746 kw = 104,44 kw P > 55 kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü seviyesi; Lw = log P Lw = log (104,44) = 104,2 dba 104dBA Yükleyici: P = 120 HP 1 HP = 0,746 kw ise 120 x 0,746 kw = 89,52 kw P > 55 kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü seviyesi; Lw = log P Lw = log (89,52) = 103,4 dba 103 dba Kamyon: P = 90 HP 1 HP = 0,746 kw ise 90 x 0,746 kw = 67,14 kw P > 55 kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü seviyesi; Lw = log P Lw = log (67,14) = 102,09 dba 102 dba Gürültü kaynaklarının sayısı ile ilgili Lwt hesaplaması kaynak sayısına göre LWT = 10 log ( n i=1 10 Lwi/10) formülü kullanılarak yapılmış ve Tablo-17 de verilmiştir. Tablo.17-Faaliyet Sahasında Gürültü Kaynaklarının Lwt Değerleri İş Makinesi Adedi Gürültü Düzeyi (dba) Lwt Ekskavatör Kamyon Faaliyet sahalarında oluşacak gürültü seviyesinin hesaplanması için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği esas alınmıştır. Lport = 10 log ( n i=1 10 Lpi/10 ) Lport = 10 log (10 104/ / / / /10 ) Lport = 113,209 dba 30

36 Alanda Oluşacak Ses Basınç Düzeyi (db); Lp = Lw + 10 log (Q/4πr 2 ) formülü ile hesaplanır. (Q :Yönelme katsayısı. Serbest alanlar için Q = 1) Buna göre faaliyet alanında tüm kaynakların aynı anda çalışması durumunda mesafelere göre oluşacak ses basınç düzeyleri hesaplanmış ve sonuçlar Tablo-18 de verilmiştir. Tablo.18-Faaliyet Sahasında Oluşacak Ses Basınç Düzeyi r(m) Lp 82,2 68,2 62,2 56,1 52,6 50,1 48,2 44,7 42,2 39,6 (db) tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-1 de Gürültü Göstergesi; Gündüz-Akşam-Gece Düzeyi Lgag aşağıdaki formül ile gösterilmiştir. Lgag = Desibel A (dba) olarak gündüz-akşam-gece düzeyleri Lgag = 10 log [1/24 ((12 x 10 Lgündüz/10 ) + (4 x 10 (Lakşam+5)/10 ) + (8 x 10 (Lgece+10)/10) )] Faaliyet sahasında günde 8 saat süre ile çalışılacaktır. Yukarıda verilmiş olan formül doğrultusunda mesafelere göre Lgag değeri hesaplanmış ve Tablo-19 da verilmiştir. Tablo.19-Mesafelere Göre Lgag Değerleri r(m) Lgag (=Lgündüz) (db) 79,1 65,2 59,1 53,1 49,6 47,1 45,2 41,6 39,2 36,6 İşletme aşamasında kullanılacak alet ve teçhizatın mesafeye göre Lgag dağılım grafiği Şekil-3 de verilmiştir. Lgag gürültü seviyesi (dba) Mesafe (m) Şekil-3 : Mesafeye Göre Lgag Dağılım Grafiği İşletmede oluşacak gürültü 100 m de 60 dba nın altına düşmektedir. İşletmeye en yakın konut 180 m mesafede bulunmaktadır. Karabayır Köyü 500 m (kuş uçuşu) mesafededir. Gürültü seviyesi 150 m de 55 dba altına düşmektedir. İşletmeden dolayı gürültüye bağlı rahatsızlık oluşması beklenmemektedir. 31

37 1.ç.13- Floransan atıkları İşletmede floransan üretimde doğrudan kullanılmamakla birlikte galeri içi aydınlatma, sosyal tesislerin aydınlatması ve çevre aydınlatması için kullanılacaktır. Oluşacak floransan atık miktarı kullanım süresine, elektrik akım ve voltajının dalgalanmasına ve çevresel şartlara bağlı olacaktır. Bu sebeple oluşması muhtemel floransan atık miktarı kesin belirlenememiştir. Oluşacak atık floransanlar geçici atık deponi alanında kırılma, çarpma, su baskını vb. durumlara karşı konteyner-kasa içinde güvenli olarak depolanacaktır. 1.ç.14- Ömrünü Tamamlamış Lastikler İşletmede kullanılan lastik tekerlekli araçların lastik bakım ve değişimleri servislerde yapılacağından ömrünü tamamlamış lastikler servislere teslim edilecektir. Proje alanında değişim yapılması halinde verilen bilgilere göre hareket edilecektir tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayınlan Ömrünü Tamamlamış Lastikler Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 1.ç.15- Ömrünü Tamamlamış Araçlar İşletmede kullanılan kamyon, iş makinesi vb. araçlardan oluşması muhtemel hurda araçlar işletme alanı içinde korunaklı sahada tutulacaktır. 1.ç.16- Pasa İşletmede sahada yapılan incelemeler soncu ton/yıl civarında pasa oluşacağı hesaplanmıştır. 1.ç.16- Koku İşletmede koku oluşturacak bir faaliyet gerçekleştirilmeyecektir. 1.d. Kullanılan Teknoloji ve Malzemelerden Kaynaklanabilecek Kaza Riski : Proje kapsamında galeri ve açık ocak işletme yöntem ve teknolojisi kullanılacaktır. Galeri işletmesinde alınacak önlemler; Proje alanında iş makinesi ile galeri ağzı açılacaktır. Açılan galeri içerisine öncelikle tahkimat ustaları girerek tahkimat yapılacak ve galeri sağlamlaştırıldıktan sonra galeri içerisine diğer işçiler girilecektir. Galeri içerisinde hava miktarının az olacağından galeride üfleyici vantilatör ile cebri havalandırma yapılacaktır. Galeri içerisindeki işçilerin tamamı çıkmadan havalandırma sisteminde her hangi bir tamir-bakım vs. yapılmayacaktır. Havalandırma sistemi gerektiğinde ters akım yapacak tipte olacaktır. Daha sonra cevherin ilerleyiş yönünde galeri sürdürülecektir. Galeri içerisinde bulunan aynaya delinen 5 metrelik delikler içerisine dinamit ve anfo yerleştirilerek patlatılacaktır. Patlatma işlemi yapılırken malzeme fırlaması, titreşim, tavan çökmesi, hava şoku gibi birçok olumsuzluk olabilir. Patlatma esnasında alınacak önlemler aşağıda belirtilmiştir: 32

38 1- Patlatma işleminden önceden Jandarmaya müracaat yapılacak ve jandarmaların emniyeti sağlaması için o bölgeye gelmesi sağlanacaktır. Yöre halkına haber verilecektir. 2- Patlatma işlemi jandarma nezaretinde, emniyet sağlandıktan sonra yapılacaktır. 3- Galeri tavanı sağlamlaştırıldıktan sonra patlatma işlemi yapılacaktır. 4- Ateşleyici, ateşlemeyi galeri içerisinde çalışan personelin galeri dışına çıkmasından sonra yapacaktır. 5- Çalışmalar esnasında ocak mahal ine, yabancı bir kişinin girmesi, ateşleme alanında çalışma yapılması, kapsül tellerinin birbirleriyle veya başka bir madde ile temas ettirilmesi kesinlikle yasaktır. 6- Patlatma yapıldıktan sonra toz iyice temizlendikçe ve ateşleyici ile yetkili kimseler tarafından tehlike kalmadığı bildirilmedikçe bu yere hiç kimsenin girmesine izin verilmeyecektir. 7- Her patlatma işleminden sonra galeri içerisindeki tahkimatlar kontrol edilerek sağlamlaştırılacaktır. Alandan malzemenin alınmasından sonra çökme tehlikesi oluşabilir. Bu nedenle tahkimat yapılarak galerinin tavanı sağlamlaştırılacaktır. Askıda kalan taş-kaya parçaları düşürülecek veya tahkimat yapılarak düşmeleri engellenecektir. Patlatma yapılan alana dökülen krom cevheri ray vagonlara yüklenerek galeri dışına çıkartılacaktır. Galeri ağzına dökülen cevher iş makinesi ile nakliye aracına yüklenerek alandan götürülecektir. Galeri içerisinde oluşacak su havuzlarda biriktirilerek kademeli pompa ile boru hattından galeri dışına basılacaktır. Galeri dışında yapılacak kademeli çöktürme havuzlarında bu su bekletildikten sonra sulama işleminde kullanılacaktır. Galeri içerisinde bulunan havuzlar ve pompalar günde 3 kez kontrol edilerek pompanın çalışmaması halinde servisi çağırılacaktır. Malzeme alınan odalardan çıkan pasa cevher alındıktan sonra odaya tekrar doldurulacaktır. Dolgu uygulanan alanlarda boşluk bırakılmamasına dikkat edilecektir. Dolgular iyice sıkıştırılır; olabildiğince hava sızdırmayacak biçimde yapılır; tavandaki bütün boşluklar doldurulacaktır. Göçertme metodu uygulanan durumlarda, tavanın süratle ve tamamen göçertilmesi sağlanacaktır. Tavan düşürülünceye kadar üretim durdurulacaktır. Galeri dışına çıkartılan cevheri yükleme sırasında malzeme kayması, düşmesi, sıçraması gibi olaylar meydana gelebilir. Görevli olmayan personelin dışında hiç kimsenin ocak alanı içerisinde bulunmasına izin verilmeyecek ve bu konuda personeller uyarılacaktır. Personelin gerek kamyonların, gerekse yükleyicilerin yükleme yapılırken çevresinde bulunmasına müsaade edilmeyecektir. Oluşabilecek herhangi bir kazaya karşı faaliyet sahasında bir araba bulundurulacak, kazaya uğramış personel hızlı bir şekilde en yakın sağlık birimine ulaştırılacaktır. Ocak içerisinde işletme esnasında her türlü çevre emniyeti alınacak ve saha çevresine gerekli ikaz levhaları asılarak yöre halkı uyarılacaktır. 33

39 Açık ocak işletmesinde alınacak önlemler; Ocak, giriş yoluna uyarı levhaları asılacak, tesis hiçbir zaman boş bırakılmayacak ve bunun için tesiste sürekli bir bekçi görev alacaktır. Ocakta acil eylem gerektiren durumlar oluştuğunda hazır bulundurulan ambulans niteliğindeki araç kullanılacaktır. Ocak alanında yüksek aynalar olacağından malzeme kayması, düşmesi, sıçraması gibi olaylar meydana gelebilir. Görevli olmayan personelin dışında hiç kimsenin ocak alanı içerisinde bulunmasına izin verilmeyecek ve bu konuda işçiler uyarılacaktır. İşletmede kazaların önlenmesi ve çalışanların bilinçlendirilmesi için hazırlanacak olan yönergeler işçilerin görebileceği bir yere asılacak ve belirli dönemlerde yapılacak olan eğitimlerle çalışanlar eğitilecektir. Kamyonlara yükleme yapılırken malzeme düşmesi, sıçraması, kamyonun devrilmesi, ekskavatörde olası arızalar meydana gelebilir. Yükleme sırasında yüksek miktarda malzeme (yaklaşık 6 ton) 1 seferde ekskavatör tarafından alınarak kamyona yüklenmektedir. Bu işlem sırasında 1 operatör ekskavatör sürücüsünü yönlendirerek kamyonun yüklenmesini sağlamaktadır. Personelin gerek kamyonların, gerekse yükleyicilerin yükleme yapılırken yakın çevresinde bulunmasına müsaade edilmeyecektir. Operatör en az 10 metre mesafeden direktif verecektir. Patlatma işlemi yapılırken malzeme fırlaması, titreşim, malzeme kayması, titreşimden dolayı sarsılma, hava şoku gibi bir çok olumsuzluk olabilir. Patlatma esnasında alınacak önlemler aşağıda belirtilmiştir: 1- Ateşleyici, ateşlemeyi o civarda bulunanların savrulacak parçalardan korunacak biçimde sığındıklarından emin olduktan sonra 3 kez uyarıda bulunup cevap aldıktan sonra yapılacaktır. 2- Çalışmalar esnasında ocak mahal ine yabancı bir kişinin girmesi, sigara içilmesi, iş makinelerinin mahal ine yabancı bir kişinin girmesi, sigara içilmesi, iş makinelerinin ateşleme etki alanının yakınında çalıştırılması kapsül tellerinin birbirleri ile veya başka bir madde ile temas ettirilmesi kesinlikle yasaktır. 3- Lağım atıldıktan sonra duman iyice temizlendikçe ve ateşleyici ile yetkili kimseler tarafından dikkatle muayene edilip tehlike kalmadığı bildirilmedikçe bu yere hiç kimsenin girmesine izin verilecektir. 4- Ateşleme esnasında ateş sıçramasının olmamasına dikkat edilecektir. Ocak içerisinde yangın söndürme tüpleri mevcuttur. 5- Yanmanın olmaması için infilaklı fitil kullanılacaktır. 6- Ateşleme yapılacak bölgeye daha önceden Jandarmaya dilekçe ile müracaat yapılacak ve jandarmaların emniyeti sağlaması için o bölgeye gelmesi sağlanacaktır. Çevre köylere de haber verilecektir. 7-Ateşleme işlemi bu konuda eğitilmiş, ateşleyiciler tarafından yapılacaktır. 34

40 8- Patlayıcı madde lağım deliği iyice temizlendikten, gerekli hallerde yastık maddesi yerleştirildikten sonra ateşlenecektir. 9- Lağım atılacak yeri en son ateşleyici terk edecektir. 10- Beşten çok lağımın aynı zamanda ateşlenmesi seri halde yapılacaktır. Söz konusu tesiste, ortam koşulları ve iş kazaları gözetim altında tutulacaktır. Meydana gelen iş kazalarının analizleri yapılarak kaza sıklık ve kaza şiddet oranları ile iş gücü kayıpları sayısal olarak izlenecektir. Uygunsuz ortam koşullarından kaynaklanabilecek iş kazası riski ortadan kaldıracak tüm önlemler alınacaktır. Saha sorumlusunun kim olduğu ve gerekli talimatları gösteren levhalar konulacaktır. Tesiste elektrik çarpması olabilecek kritik yerlerde (elektrik panoları vb.) yalnızca yetkili personelin kullanabileceğinin belirtildiği uyarı levhaları bulundurulacaktır. Tesiste telefonla haberleşme imkanı sağlanacağından kaza sonucu oluşacak acil bir durumda en yakın sağlık kurumundan gerekli yardım istenebilecektir. İlk yardım müdahaleleri için tesiste bir ilk yardım dolabı bulundurulacaktır. İşletmenin gece-gündüz bekleyen güvenlik görevlisi mevcut olacak sabotaj, patlama, doğal afet, kaza, yangın gibi bir durumda telefonlarla gerekli irtibatları kurması ve olası bir durumda yapması gereken ilk yardım müdahaleleri ve sivil savunma tedbir ve müdahale işlevleri hususunda gerekli eğitimi de verilecektir. Tesiste meydana gelebilecek herhangi bir arızaya karşı gerekli önlemler alındıktan sonra tamirat ve bakım işlemleri yapılacaktır. Bakımlar, tesisteki bütün ünitelerin verimli çalışması ve güvenlilik için yapılacaktır. Faaliyet alanının karayoluna bağlandığı yolun her iki yönünde ikaz levhaları ve işaretçiler bulundurulacak, nakil araçlarına taşıma kapasitesinden fazla yükleme yapılmayacak, işlenen malzemelerin nakli sırasında kamyonların üzeri örtülüp karayollarının ve meskun mahallerin etkilenmesi önlenecektir. Ayrıca, 2918 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Trafik Kanununa göre hazırlanan Karayolu Trafik Yönetmeliği nin ilgili maddelerine uyulacaktır. Söz konusu tesiste gerçekleştirilecek tüm çalışmalarda insan sağlığını ve güvenliğini riske sokmamak amacıyla T.C. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı nın İş ve İşçi Güvenliği Tüzüğü ndeki hükümlere uyulacaktır. 35

41 ACİL MÜDAHALE PLANI YANGIN PATLAMA SABOTAJ DOĞAL AFET KAZA BEKÇİ TELEFON SİVİL SAVUNMA İTFAİYE KARAKOL İLKYARDIM AMBULANS HASTANE Şekil.4- Doğal Afet ve Kaza, Sabotaj ve Benzeri Durumlarda Uygulanacak Müdahale Planı Ayrıca; ocak aynasında yapılacak patlatmalar sırasında, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerinin Usul ve Esaslarına İlişkin (87/12028) Tüzük hükümlerince emniyet açısından tedbirler alınacak, emniyet mesafesi içerisinde canlı bulundurulmayacaktır. Dolayısı ile buradaki tozlanmadan etkilenecek kişi, patlayıcı madde ehliyetine sahip ateşçi olacaktır. Patlatma esnasında ateşçiye tarih ve 4857 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan İş Kanunu ile İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği nin hükümlerine göre gerekli güvenlik önlemleri alınacaktır. Ocaktaki tüm faaliyetler esnasında; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Maden ve Taşocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca faaliyet sırasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği nin ilgili maddelerine uyulacaktır. Acil durumlarda çevresel zararların en aza indirilmesi için görevli personelin düzenli eğitimleri yapılacaktır. Acil Eylem planı Ek-9 da verilmiştir. 36

42 2. PROJENİN YERİ ve ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ 2.a. Mevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi (Tarım Alanı, Orman Alanı, Planlı Alan, Su Yüzeyi ve benzeri.) : Proje, Denizli İli, Çameli İlçesi, Karabayır Köyü, Ceviz Mahallesi, Ceviz Tepe ve Yurt Tepe civarında Dülger İnş. Müh. Taş. Turz. Oto. Gıda Zir. Hayv. Dep. Mad. Petr. Ür. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından (İR) Ruhsat, erişim numaralı ruhsat alanı içinde krom ocağı faaliyetini içermektedir. Çalışma alanları onay tarihli 1/ ölçekli Aydın - Muğla - Denizli Çevre düzeni planında Orman Alanı olarak gösterilen alan içinde kalmaktadır (Ek-6). Çalışma alanları (Kuş uçumu)denizli İl Merkezine 93 km, Çameli İlçe Merkezine 22 km mesafedir. 1 numaralı izin alanı Karabayır köyüne 500 m, Ceviz Mahallesine 300 m, 2 numaralı izin alanı Karabayır Köyüne 700 m, Ceviz Mahallesine 180 m mesafededir. 3 numaralı izin alanı Karabyır köyüne 1000 m, Ceviz Mahallesine 500 m, 4 numaralı izin alanı Karabyır köyüne 1500 m, Ceviz Mahallesine 1100 m mesafededir. 1 ve 2 numaralı ÇED izin alanın batısında, 3 ve 4 numaralı ÇED izin alanlarının doğusunda Karanfilli Deresi bulunmaktadır. İzin alanı Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan orman alanlarıdır. - Tarım Alanı Proje alanı içerisinde tarım alanı bulunmamaktadır. En yakın tarım alanı 2 numaralı çalışma alanına ve 80 m mesafede yer almaktadır. - Planlı Alan Proje alanının tamamı orman alanı olduğundan; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği nin 2. maddesi gereğince Doğaya Yeniden Kazandırma Planı hazırlanmamıştır tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacak olup, Orman Bölge Müdürlüğü ne Rehabilitasyon projesi sunulacak, Orman Bölge Müdürlüğünce onaylanan Rehabilitasyon projesinin bir örneği de Denizli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacaktır. En yakın korunan alan 13 km mesafede bulunan Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesidir. İşletme alanında tarım alanı, su yüzeyi bulunmamaktadır. İzin alanın tümü orman mülkiyeti altındandır. Çalışma alanı onay tarihli 1/ ölçekli Aydın-Muğla-Denizli Çevre düzeni planında Orman Alanı olarak belirtilen saha içinde kalmaktadır.(ek-6) 37

43 İşletmeye ulaşım Denizli-Çameli-Karabayır-Fethiye yol güzergâhından sağlanacaktır. İzin alanlarına ulaşım için 1 numaralı alana 150 m, 2 numaralı alan 1500 m, 3 numaralı alana 180 m, 4 numaralı alana 700 m uzunluğunda maden yolu açılacaktır. Bu yollara Orman alanı içinden geçeceğinden Orman Bölge Müdürlüğünden yol izni alınacaktır. Proje alanının tamamı orman alanıdır. Orman Bölge Müdürlüğü nden kiralama yapılarak işletime başlanacaktır. Aydın- Muğla- Denizli Planlama Bölgesi 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı Hükümlerine göre; Maden işletme tesisleri, geçici tesisler, maden sahaları ve ocaklar: 3213 sayılı maden kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine tabi olan ve gruplara ayrılarak tanımlanmış Madenler, madenlerin işletme tesisleri ile geçici tesisler, maden sahaları ve ocaklarının yer aldığı alanlardır Maden işletme tesisleri, geçici tesisler, maden sahaları ve ocaklar Madencilik faaliyetlerinde, 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine uyulacaktır Maden ruhsat sahasında ihtiyaç duyulan geçici tesisler, Maden İşleri Genel Müdürlüğü nden izin ve geçici tesis olduğuna dair belge alınmak kaydı ile yapılabilir Geçici tesislerin kullanımı maden ruhsatının veya maden rezervinin işletme süresi ile sınırlıdır. Bu tesisler, kullanım süresinin bitmesi durumunda kaldırılır Maden işletme ruhsatı alınan alanlar, Maden İşleri Genel Müdürlüğü nce, bu çevre düzeni planının veri tabanına işlenmek üzere 1/ ölçekli koordinatlı haritalara işlenerek, sayısal olarak bakanlığa gönderilir Madencilik faaliyet alanlarında ÇED Yönetmeliği ve diğer mevzuat hükümlerine uyulacaktır Madencilik faaliyetlerinde çevreye zarar verilmemesi için her türlü önlem tesis sahiplerince alınacaktır Birinci sınıf gayrisıhhi müesseseler kapsamına giren maden üretim faaliyetleri ve bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan tesislerin etrafında, sağlık koruma bandı bırakılması zorunludur. Sağlık koruma bandı mülkiyet sınırları dışında belirlenemez ve bu alan içinde yapılaşmaya izin verilmez. ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesislerde, ÇED raporunda belirlenen mesafeler esas alınır İçme ve kullanma suyu kaynaklarının mutlak, kısa ve orta mesafeli koruma kuşaklarında madencilik faaliyetlerine izin verilmez İçme ve kullanma suyu kaynaklarının uzun mesafeli koruma kuşaklarında, koruma alanının yatay olarak ilk 3 km. genişliğindeki kısmında galeri yöntemi patlamalar, kimyasal ve metalürjik zenginleştirme işlemleri yapılamaz. Kirlilik oluşturmayacağı bilimsel ve teknik olarak belirlenen, ÇED yönetmeliği hükümlerine göre uygun bulunan ve atıklarını havza dışına çıkaran veya geri dönüşümlü olarak kullanabilen madenlerin çıkarılmasına, sağlık açısından sakınca bulunmaması, mevcut su kalitesini bozmayacak şekilde çıkartılması, faaliyet sonunda arazinin doğaya geri kazandırılarak terk edileceği hususunda faaliyet sahiplerince bakanlığa noter tasdikli yazılı taahhütte bulunulması şartları ile izin verilebilir İçme ve kullanma suyu kaynaklarının uzun mesafeli koruma kuşaklarında yapılacak madencilik faaliyetleri sırasında içme suyunun kirletilmemesi sağlanacaktır. 38

44 Maden ruhsat süresinin veya maden rezervinin bitmesi halinde işletme sahasının çevre ile uyumlu hale getirilmesini içeren projenin ilgili idareye sunulması ve bu projenin gerçekleştirileceğine dair yazılı taahhütte bulunulması zorunludur Bu planın onayından önce, tesis kullanıcılarına ulaşılamayan ve faaliyeti sona ermiş veya terk edilmiş kum, çakıl ya da taş maden ocakları iyileştirme projesi ve uygulaması, valilik denetiminde ilgili idareye yaptırılır ve sonuçlandırılır. Hükümleri yer almaktadır. Proje kapsamında yapılacak tüm çalışmalarda çevre düzeni planına ve plan hükümlerine uyulacaktır. - Su Yüzeyi Proje alanı içerisinde su yüzeyi bulunmamaktadır. 1 ve 2 numaralı ÇED izin alanın batısında, 3 ve 4 numaralı ÇED izin alanlarının doğusunda Karanfilli Deresi bulunmaktadır. Yine 4 numaralı alanın 1 km batısında Gökyar Deresi bulunmaktadır. Saha çevresinde içme ve kullanma amaçlı su yüzeyi bulunmamaktadır. - Orman Alanı Faaliyet alanı orman sayılan alandır. Faaliyet alanı Orman alanı olduğu için orman kiralaması yapılmadan faaliyete başlanmayacaktır. - Turizm Alanı Turizm alanı bulunmamaktadır. - Yerleşim Alanları En yakın yerleşim alanı 2 numaralı izin alanına 180 m kuş uçuşu mesafededir. - Sanayi Alanları Sanayi alanı bulunmamaktadır. -Ulaşım Ağları Proje alanına Denizli üzerinden ulaşım sağlanacaktır. Denizli tarafından ulaşım Çameli-Karabayır güzergahından sağlanacaktır. Muğla tarafından ulaşmak istenir ise Muğla-Fethiye karayolundan ulaşım sağlanacaktır. Sahaya ulaşım amaçlı 150 m ile 1500 m arasında orman yolları açılacaktır. -Depremsellik Faaliyet alanı 1. derece deprem bölgesindedir. Proje kapsamında depremi tetikleyecek herhangi bir faaliyet gerçekleştirilmesi söz konusu değildir. 39

45 2.a.1. Jeolojik Özellikler - Genel Jeoloji Denizli dolayının jeolojisi; Konak ve diğerleri(1986); Okay (1989); Bilgin ve diğerleri (1990); Aydın (1991,1992); Eşder (1994); Çakmakoğlu (1995) gibi önceki çalışmalardan yararlanarak aşağıdaki şekilde özetlenebilir. - Stratigrafi Yörede; Denizli ve çevresi ile Denizli doğusunda olmak üzere iki ayrı stratigrafik oluşum gözlenmektedir. Denizli ve çevresinde en altta Çine grubu, bunun üzerinde Kavaklıdere grubu yer alır. Paleozoik yaşlı olan bu birimlerin üzerinde Mesozoik (Jura-Kratese) yaşlı Bekilli grubu gelmektedir. Senezoyik yaşlı örtü birimleri alttaki yaşlı birimleri alttaki yaşlı birimleri uyumsuz olarak örtmektedir. Örtü birimleri; birbirlerini uyumsuzlukla takip eden Eosen yaşlı inceler formasyonu, Oligosen yaşlı Akçay grubu, Miyosen-Piyosen yaşlı Denizli grubu, Pliyo-Kuvaterner yaşlı Taşlıtepe bazaltı, Pleistosen yaşlı Asartepe formasyonu ve Kuvaterner (günümüz) yaşlı alüvyondan oluşmuştur (Ek-10). Denizli doğusunda altta yaşı belirsiz Honaz şeyli bulunmaktadır. Honaz şeylini tektonik dokanakla Menderes Masifinin Mezozoik örtü birimi takip etmektedir. Bunun üzerinde yine tektonik dokanakla likya napına ait Sandak birimi yer almaktadır. Sandak birimi de tektonik dokanakla ofiyolit takip etmektedir. Bütün bu tektonik birimler Honaz antiknali diye adlandırılan doğuya devrik büyükçe bir antiklinal oluştururlar. Honaz antiklinalinin devrik kanadı altında tektonik bir dokanakla Geç Kratese-Orta Eosen yaşlı Göbecik Tepe birimi yer almaktadır. -Yapısal Jeoloji Genel olarak Ege tektoniğinin tesiri olan Büyük Menderes havzası D-B yönünde uzanan ve Alpin Orojenezi ile ortaya çıkan iki büyük fayla oluşmuş grabendir. Zaman zaman horst türü yapılarda görmemiz olasıdır(şekil.5). 40

46 Normal faylanma arasındaki blok çökerse buna "Graben" (çöküntü) denir. İki ayrı normal faylanma arasında bir yükselti bloğu kalırsa buna "Horst" (yükselti) denir. Bölgede yapısal yönden farklı iki tektonizmanın ürünü olan normal ve bindirme fayları yer almaktadır. KB GD yönündeki sıkışmadan sonra çalışılan bölge gerilmeye maruz kalmış ve bunun sonucu olarak BKB-DGD ve KD-GB gidişli büyük normal faylar gelişmiştir. Günümüzde sismik aktivite, morfoloji ve diğer arazi verileri, bu fayların büyük bir kısmının aktif durumda olduklarını göstermektedir. Grabeni sınırlayan ana faylara paralel gelişmiş tali faylar ya da sentetik faylar kenarlardan graben merkezine doğru basamaklı bir morfoloji ortaya çıkarmaktadır. Menderes Masifinin jeolojik tarihindeki olayları şematik olarak aşağıdaki gibi açıklayabiliriz: Önce ilkel olarak masif çekirdeğini gnays serisi kayaçları, oldukça derin Paleozoyik denizinden çökelmiş killerden, üstteki kristalin kayaçların ise periyodik hareketli bir derin denizde çökelen kil-kalker çökellerinden oluştuğu söylenebilir. Daha sonra bu birimler K- G ve KKD-GGB doğrultulu Hersiniyen Orojenezine maruz kalmış ve su yüzüne çıkmışlardır. Temeli oluşturan bu kayaç grupları ileri derecede metamorfize olmuş, tektonik kırık ve kopmalar ile çeşitli doğrultularda kırılmışlardır. Şistozite özelliği çok belirgindir. Menderes Masifi nin büyük bir kısmında 2.zaman (Mesozoyik), büyük bir boşluk şeklindedir. Bu nedenle kristalin seriler ile Neojen arasında herhangi bir sedimanter oluşum yoktur. Arada büyük bir stratigrafik boşluk bulunmaktadır. Bölgede Neojen denizinin Paleozoik kayaçlarını kısmen örttüğü ve derin olmayan bu denizin devamlı bir hareket halinde olduğu çökelen formasyonların litolojik yapısından anlaşılmaktadır. Daha sonra Hersiniyen Hareketleri sonucu yüzeye çıkan Paleozoyik kayaçların üzerini kısmi olarak Neojen denizi örtmüştür. Taban çakıl taşı ile başlayan Neojen kayaçları, kum, kil, marn, kalker şeklinde kendi aralarında düzensiz ardalanmasıyla devam etmektedir. Neojen kayaçları Genç Alpin Hareketlerine maruz kalmıştır. Genç Alpin Hareketi sonucu oluşan faylarla düzensiz bir yapı oluşturmaktadır. - Hidrojeolojik Özellikler Bölge genel olarak yeraltı suyu bakımından fakir bir özellik göstermektedir. Bölgede açılan kuyulardan ekonomik derinlikte yeterli miktarlarda su alınamamıştır. Dinamik su seviyesinin 50 metreyi aşan derinliklerde olduğu sanılmaktadır. 41

47 2.a.2. Depremsellik Bilindiği gibi yurdumuz dünyanın en etkin deprem kuşaklarından birinin üzerinde bulunmaktadır. Geçmişte yurdumuzda birçok yıkıcı depremler olduğu gibi, gelecekte de sık sık oluşacak depremlerle büyük can ve mal kaybına uğrayacağımız bir gerçektir. Deprem Bölgeleri Haritasına göre, yurdumuzun %92'sinin deprem bölgeleri içerisinde olduğu, nüfusumuzun %95'inin deprem tehlikesi altında yaşadığı ve ayrıca büyük sanayi merkezlerinin %98'i ve barajlarımızın %93'ünün deprem bölgesinde bulunduğu bilinmektedir. Son 58 yıl içerisinde depremlerden, vatandaşımız hayatını kaybetmiş, kişi yaralanmış ve yaklaşık olarak bina yıkılmış veya ağır hasar görmüştür. Sonuç olarak denilebilir ki, depremlerden her yıl ortalama vatandaşımız ölmekte ve bina yıkılmaktadır. İncelenen parsel ve çevresi tarih ve 96/8109 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren ve yayımlanan Türkiye Deprem Bölgeleri haritasında 1. Derecede Deprem Bölgesi sınırları içinde kalmaktadır (Ek-11,Ek-12). Deprem yönetmeliğine uyulmaktadır. Denizli il merkezi ve çevresi sismik aktivitelerin en yaygın olduğu yerlerdir. Burada diri faylar ve olası diri faylar yer almaktadır. Ege-Anadolu levhasının yeni tektonik dönemde güney(yitimle ilişkili) ve kuzey kenarı (Kuzey Anadolu Fayı ile ilişkili ) boyunca yoğunlaşmış olan değişik yönelimli sıkışma gerilimi, bir yay gerisi taş yuvarı niteliğindeki Ege-Anadolu levhasının iç kesiminde yeni doğrultularda çekme geriliminin doğmasına neden olmuştur. Çekme gerilimi ise egemen olarak normal fayların oluşumuyla serbestlenerek levha içi genişlemeye neden olmaktadır(koç yiğit,1984).bölgede hakim olan güncel genişleme, birden çok yönde gelişimini sürdürmektedir. Bunlar başlıca K- G,KKD, KD, KB VE D-B yönleridir (Ek-13). 42

48 Şekil.6- Denizli ve yakın çevresinde son yüzyılda meydana gelen depremler ve faylarla olan ilişkisi Ortalama gerilim hızı eşdeğer eğrileri gösterilmiştir. Denizli ile Antalya arasındaki bir kuşak boyunca yoğunlaşmanın gözlendiği belirtilebilir. Denizli ve Antalya arasındaki çekme gerilimi kuşağının ekseninin son 1995 Dinar Depreminde gözlenen fayın doğrultusu ile aynı olmasının kayda değer olduğu söylenebilir. Tablo.20 de Denizli il ve ilçelerinde tahrip edici depremler belirtilmiştir. Magnitütü(5<M<5.9)Olan depremlerin adeti 42 olup, magnitütü (6<M<6.9) olan ise 1 dir.ayrıca istatistiksel olarak deprem periyotları 2 ile 14 sene arasında değişmektedir (Şekil.6).(Ek-14) 43

49 Tablo.20- Denizli de hasara neden olan depremler Tarih Yer Şiddet(M) MÖ 60 Denizli İl Merkezi - MÖ 65 Denizli İl Merkezi - MS1307 Denizli İl Merkezi - MS1344 Denizli İl Merkezi - MS1366 Denizli İl Merkezi - MS1703 Denizli İl Merkezi - Kasım1886 Denizli İl Merkezi Denizli İl Merkezi ve ÇİVRİL Denizli İl Merkezi Denizli İl Merkezi Denizli,Çürüksu Vadisi Denizli İl Merkezi ve ÇİVRİL Denizli İl Merkezi ve Sarayköy Denizli İl Merkezi ve Sarayköy Denizli,Sarayköy,ÇİVRİL,Güney Denizli,Sarayköy,ÇİVRİL,Güney Denizli İl ve İlçe Merkezi Denizli İl Merkezi Denizli İl Merkezi ve Sarayköy Denizli İl Merkezi,Cindere,Dereçiftlik Denizli İl Merkezi Denizli İl Merkezi ve Honaz Denizli,Çameli,Elmalı Denizli,Aydın Denizli Denizli,Honaz Denizli 4.7 Deprem riski ve geçmiş yıllardaki deprem sayıları verilmiştir. Çalışma alanının bulunduğu alanda kayıtlara geçmiş sel baskını ve toprak kayması gibi doğal afet bulunmamaktadır. 2.b. EK-5 deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak Korunması Gereken Alanlar İşletme alanı içerisinde su yüzeyi bulunmamaktadır. Saha; EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi dikkate alınarak; sulak alanlar kıyı kesimleri, milli parklar, özel koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar, tarihsel, kültürel, arkeolojik ve benzeri önemi olan alanlar, erozyon alanları, heyelan alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 16/12/1960 tarihli ve 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler içinde kalmamaktadır. Denizli il sınırları içindeki Cankurtaran Orman İçi Dinlenme Parkı ve Denizli Merkez Çamlık Parkı belli başlı Tabiat Parkıdır. Denizli ili sınırları içindeki tabiatı koruma alanları şunlardır; a) Pamukkale Özel Çevre Koruma Alanı: Termal su kaynaklar ve travertenler b) Beyağaç Kartal Gölü ve Çevresi c) Cankurtaran Su Toplama Havzası Koruma Alanı 44

50 d) Karcıdere Orman Alanı e) Çivril Süleymaniye Orman Alanı f) Acıpayam Evkara Çamlığı g) Yatağan Baba Orman Alanı h) Güney Şelalesi Tabiat Anıtı Koruma Alanı İşletmenin bulunduğu alan koruma bölgesi içinde olmayıp, çevresinde etkileyebileceği koruma alanı da mevcut değildir. Saha içinde ve etki alanında, inşaat ve işletme döneminde Koruma önlemi alınacak bitki türü, hayvan türü ve sucul canlı tespit edilmemiştir. -Milli Parklar Denizli ili sınırları dahilin de bulunan Honaz Dağı, Honaz İlçesi yanında bulunan bir Milli Parktır. Honaz Dağı Ege bölgesinin en yüksek dağı olup 2571 m. Yüksekliğe sahiptir. Faaliyet alanı Sulak Alanlar, Kıyı Kesimleri, Dağlık Ve Ormanlık Alanlar, Tarım Alanları, Milli Parklar, Özel Koruma Alanları, Nüfusça Yoğun Alanlar, Tarihsel, Kültürel, Arkeolojik, Vb. Önemi Olan Alanlar içerisinde yer almamaktadır. Faaliyet alanı ve yakın çevresinde Sulak Alanlar, Kıyı Kesimleri, Dağlık Ve Ormanlık Alanlar, Tarım Alanları, Milli Parklar, Özel Koruma Alanları, Nüfusça Yoğun Alanlar, Tarihsel, Kültürel, Arkeolojik, Vb. Önemi Olan Alanlar mevcut değildir. Tesis alanında erozyon alanları, heyelan alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 167 sayılı Yer Altı Suları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler bulunmamaktadır. İzin alanı koruma bölgesi içinde kalmadığından çevresinde etkileyebileceği koruma alanı bulunmamaktadır. 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2 nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları", kapsamı dışındadır. b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları", kapsamı dışındadır. c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar, kapsamı dışındadır. 45

51 ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları, kapsamı dışındadır. d) 31/12/2004 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17, 18, 19, 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar, kapsamı dışındadır. e) 2/11/1986 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri", kapsamı dışındadır. f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, kapsamı dışındadır. g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar, kapsamı dışındadır. ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler, kapsamındadır. Orman izinleri alınmadan faaliyete başlanılmayacaktır. h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, kapsamı dışındadır. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, kapsamı dışındadır. i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar, kapsamı dışındadır. j) 17/5/2005 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde belirtilen alanlar. kapsamı dışındadır. 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar a) 20/2/1984 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları", kapsamı dışındadır. b) 12/6/1981 tarih ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar, kapsamı dışındadır. ı) 23/10/1988 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar, kapsamı dışındadır. 46

52 ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar, kapsamı dışındadır. ııı) Cenova Deklarasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, kapsamı dışındadır. c) 14/2/1983 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, kapsamı dışındadır. ç) 17/5/1994 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar. kapsamı dışındadır. d) 27/7/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi. kapsamı dışındadır. 3. Korunması gereken alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, Önemli Doğa Alanı ), kapsamındadır. Proje alanı onay tarihli 1/ ölçekli Aydın - Muğla - Denizli Çevre düzeni planında Orman Alanı içerisinde kalmaktadır. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, kapsamı dışındadır. c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, kapsamı dışındadır. ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları, kapsamı dışındadır. d) Bilimsel araştırmalar için önem arz eden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar. kapsamı dışındadır. 47

53 2.b.1. Flora-Fauna Proje alanı çevresinde litarütürde bulunan bitki türlerinin takson ve Türkçe adları, bulundukları habitatlar ve fitocoğrafik bölgeler, nispi bollukları, Türkiye deki yayılışları, endemik olup olmadıkları ve tehlike sınıfları tablo halinde verilmiştir. Flora : Tablo.21- Proje çevresinde bulunan bitki türleri TÜRLER Türkçe adları Nispi Bolluk PTERİDOPHYTA Equisetum ramosissimum desf. Ulama otu 2 Nt HYPOLEPİDACEAF Pteridium aqui ( L.) kuhn Karetal eğreltisi 2 Nt SPERMATOPHYTA PINACEAE Pinus brıtia Kızıl Çam 2 Nt CRYPTOGAMAE Navicla chlorella Alg 2 Nt Chlorella vulgaris Alg 2 Nt Cymbella atinis Alg 3 Nt Naviculla radiosa Alg 2 Nt COMPOSİTEA Xanthium spinosum Pıtırak 2 Nt ANGIOSPERMAE DIKOTYLEDONES ASTERACEAE ( compositae ) Xeranthemum annuum Dağ karanfili 3 Nt Achillea biebersteini Pire otu 2 Nt Cirsium vulgare ( savi) ten Köygöçüren 2 Nt Anthemis auriculata Beyaz papatya 3 Nt Conyza canadensis Çakal otu 3 Nt ARALIACEAE Hedera helix L. Orman sarmaşığı 3 Nt BRASSİCACEAE ( cruciferae ) Cardemine graeca L. 2 Nt Arabisverna ( L.)DC. Kaz otu 2 Nt Thalapsi perfoliatum L. 2 Nt POACEAE(Gramimeae) Hordeum bulbosum L. 3 Nt Cicer anatolicum Alef. Nohut 3 Nt Poa bulbosa 3 Nt Briza humilis Bieb. Kuşekmeği 2 Nt Cynodon dactylon var. Dactylon L. Domuz ayrığı 3 Nt Agropyrum repens (L.) P.Beauv. Ayrık otu 2 Nt Cynosurus echinatus L. 3 Nt BORAGINACEAE Myosotis ramossima ssp. Ramossima L. Boncuk otu 3 Nt Anchusa azurea Sığır dili 3 Nt CİSTACEAE Helianthemum salicifolıum (L.) miller 2 Nt Cistus creticus L. Laden 3 Nt Tehlike Sınıfı 48

54 CORNACEAE Cornus sanguinea L. Kızılcık 2 Nt CLUSIACEAE ( guttiferae ) Hypercum Perforatum L. Binbirdelikotu 3 Nt CUSCUTACEAE Cuscuta paniflora Cinsaçı 2 Nt CAMPANULACEAE Campanula lyrata ssp. Lyrata Çan çiçeği 3 Nt CARYOPHYLACEAE Silene dichotoma Ehrh. Ssp. Dichotoma 3 Nt S.italica ( L.) pers. 2 Nt Arenaria serpyllifolia L. Kum otu 3 Nt DIPSACACEAE Scabiosa argentea L. Uyuz otu 2 Nt EUPHORBIACEAE Euphorbia aleppica Sütleğen 2 Nt ERİCACEAE Arbutus unedo Kocayemiş 3 Nt Calluna vulgaris Funda 4 Nt FAGACEAE Q. İlex L. Pırnal meşesi 3 Nt Qercus coccifera L. Kızıl meşe 4 Nt FABECEAE Psoralea bituminosa L. Patlangaç 2 Nt Latyrus dıgıtatus ( bieb) fiori Mürdümek 2 Nt Biserrula peleciinus 2 Nt Trigonella monspelica Cemenotu 3 Nt Astragalus prusianus boiss. Geven 2 Nt JUGLANDACEAE Juglansregia L. Ceviz 3 Nt GERANİACEAE Geranium dissectum Turna gagası 2 Nt LAMIACEAE( labitae ) Origanum spyleum L. Bayır çayı 2 Nt Salvia viritis Ada çayı 2 Nt L.garganicum ssp. Reniforme Ballıbaba 2 Nt Lamium amplexicaule 3 Nt MALVECEAE Malva sylvestris L. Büyük ebe gümeci 2 Nt Althaea cannabina L. Eşek gömecı 2 Nt OLEACEAE Phillyrea latifolia Akkesme 3 Nt Jasminum fruticans L. Yasemin 2 Nt POLYGONACEAE Rumex bucephalophorus L. Labada 3 Nt PLUMBAGINACEAE Acantholimon acerosum(willd) boiss. Pişik geveni 2 Nt Nt PLATANACEAE Platanus orientalis L. Çınar ağacı 3 Nt PAPAVERACEAE Fumaria officinalis L. Şahtere 2 Nt Papaver rhoeas L. Gelincik 3 Nt GRAMINEAE Zea mays Mısır 2 Nt Avena barbata brot Yabani yulaf 3 Nt 49

55 Paliurus spina-christi miller Kara çalı 4 Nt RUBİACEAE Sherardia arvansis L. 3 Nt Rubia peregrina L. Kök boya 3 Nt ROSACEAE Pyrus elaeagnifolia palas Ahlat 2 Nt Crataegus monogyna jacg, Alıç 2 Nt Rosa canina Yabani gül 2 Nt Sorbus aucuparia L. Üvez 2 Nt Rubes fricticosus Böğürtlen 2 Nt Prunus divaricata ssp. Divaricata ledeb. Yunus eriği 2 Nt SCROPHULARİACEAE Vesbascum cheiranthifolium boiss. Var. Asperulum Sığır kuyruğu 2 Nt SALICACEAE Populus tremula L. Titrek kavak 3 Nt Salix alba L. Ak söğüt 4 Nt P. nigra L. Kara kavak 3 SANTALACEAE Osyris alba L. Süpürge çalısı 3 Nt VERBENACEAE Vitex agnus-castus L. Hayıt 3 Nt MONOCOTYLEDONES ARACEAE Dranculus vulgaris 3 Nt LİLİACEAE Ornithogalum narbonense L. Akbaldır 3 Nt Tulipa orphanidae Lale 3 Nt Asparagus acutifolius Acı ot 3 Nt O. nutans. L. 3 Nt 50

56 Fauna : Faaliyet Alanı çevresinde Rastlanan Fauna Türleri Mollusca (=Yumuşakcalar ) Lumbricus terrestris (Toprak solucanı) İsopoda(=tesbih böcekleri) Julidae (Kırkayaklar) Julus terrestris (Kırkayak) -Insecta (Böcekler) Diptera (Sinekler) Muscidae (Karasinekler) Musca domestica (Karasinek) Culicidae (Sivrisinekler) Culex pipiens (Sivrisinek) Orthoptera Gryllotalpidae (Danaburunları) Gryllus campestris (Siyah çekirge) Coleoptera (Kınkanatlılar) Coccinellidae (Uğurböcekleri) Coccinella septempunctata (7 noktalı uğur böceği) Hymenoptera (Zarkanatlılar) Apininae (Balarıları) Apis melliphera (Bal arısı) Faaliyet alanı ve çevresinde koruma altında tür bulunmamaktadır. Türkiyenin Kuşları (KİZİROĞLU, 1989) adlı kitabına dayanarak bazı kuş türlerinin Red Data Book kategorileri (ERZ, 1977; HEINWALD et all, 1981; BAYERİSCHE SAATSMINISTEIUM 1982 a and b; GEEP 1984) e göre tehlike altındaki türler şu şekilde sınıflandırılmıştır. A.1. Nesli tükenmiş, tükenme tehlikesi altında olan ve ileride tükenmeye aday türler A1.1. Şu anda nesli tükenmiş türler A.1.2.Birey sayısı tüm bölgelerde 1-25 arasında kalmış türler A.2. Birey sayıları çift arasında olan bazı bölgelerde oldukça azalmış türler A.3. Birey sayıları 500 çifte ulaşan ancak bazı bölgelerde çok nadir olarak görülen türler(51-500) A.4. Birey sayıları fazla olmakla birlikte bazı bölgelerde azalmış olan türler B.1. Geçici olarak ülkemize gelen ve biyotopların yok edilmesi ile risk altında kalan türler B2.1.Anadoluyu kışlak olarak kullanan ancak üremeyen türle B.2.2.Transit olarak geçen ve kışlak olarak kullanan risk derecesi düşük türler 51

57 3. PROJENİN İNŞAAT VE İŞLETME AŞAMASINDA ÇEVRESEL ETKİLERİ ve ALINACAK ÖNLEMLER Oluşan her türlü atık bertarafının uygun şekilde sağlanacağı bertaraf tesislerine verilecektir. Bu tür işlemlerde alınacak belge ve dokümanlar düzenli olarak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne iletilecek ve bu belgelerin birer örneği faaliyet alanında bulundurularak olası denetimler esnasında ibraz edilmesi sağlanacaktır. İşletme, oluşacak tehlikeli atıklar ocak izin sınırları içinde, beton saha üzerine yerleştirilmiş sağlam, sızdırmaz, emniyetli ve uluslararası kabul görmüş standartlara uygun konteynerler içerisinde geçici olarak muhafaza edilecek, konteynırların üzerinde tehlikeli atık ibaresine yer verilecek, depolanan maddenin miktarını ve depolama tarihini konteynırlar üzerinde belirtilecek, konteynırların hasar görmesi durumunda atıkları, aynı özellikleri taşıyan başka bir konteynıra aktarılacak, konteynırların devamlı kapalı kalması sağlanacak, atıklar kimyasal reaksiyona girmeyecek şekilde geçici depolanacaktır. Atık depolama alanında, atıkların birbiri ile karışmaması için havuzlama ve sıvıların akmasına durumunda toplanabilmesi için kanal sistemi yapılacaktır. Sızmalara karşı emici malzemeler ve yangınlara karşı yangın söndürücüler hazır bulundurulacaktır. Zeminin sızdırmasızlığı sağlanacak, kaza, patlama veya doğal afetlerde oluşabilecek kazalara karşı güvenlik önlemleri alınacaktır. Depolama alanı, sahaya izinsiz girişleri engelleyecek, üstü kapalı, duvar ve kapıları güvenli olarak inşa edilecek, depolama alanlarına atık adları ve atık kodları yazılacaktır. Çevre Denetimi IV.Grup Maden ocağının çalışması sırasında oluşabilecek olası etkiler katı ve sıvı atıklar, toz ve gürültüdür. Bu çevresel etkilere karşı alınacak önlemler aşağıda belirtilmiştir. Proje, tarih ve sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzinler ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzinler ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Çevreye Kirletici Etkisi Olan Faaliyet Veya Tesisler Ek-2 listesi 2.18 Üretim kapasitesi 200 ton/gün ve üzeri olan ve 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun I.Grup b, II.Grup (kireçtaşı dahil), IV.Grup, V.Grup larında yer alan madenlerin çıkartıldığı ocaklar. ve 2.22 Metalik ve/veya metalik olmayan yeraltı madenciliği.* maddeleri kapsamında kaldığından, ÇED Gerekli Değildir kararı alındıktan sonra Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne müracaat edilerek Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte 2.18 maddesine göre, uygunluk yazısının alınmasına müteakip Geçici Faaliyet İzni ve çevre İzni alınacaktır. Aynı zamanda tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Denetim Yönetmeliğinin 6. maddesi gereği, proje konusu faaliyet için tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Görevlisi ve Çevre Danışmanlık Firmaları Hakkında Yönetmelik hükümlerini yerine getirmiş çevre görevlisi istihdam edilecek veya çevre yönetim birimi kurulacak veya çevre danışmanlık firmasından hizmet satın alınması yolu ile çevre görevlisi görevlendirilecektir. 52

58 Görevlendirilen çevre görevlisi, projenin faaliyetleri ile ilgili çevresel etkiler ve atıkların bertarafı ile ilgili kontrol, denetim, tetkik ve bildirimi, düzenli ve eksiksiz olarak yerine getirecektir. Geçici Faaliyet Belgesi ve Çevre İzni Proje, tarih ve sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzinler ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzinler ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Çevreye Kirletici Etkisi Olan Faaliyet Veya Tesisler Ek-2 listesi 2.18 Üretim kapasitesi 200 ton/gün ve üzeri olan ve 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun I.Grup b, II.Grup (kireçtaşı dahil), IV.Grup, V.Grup larında yer alan madenlerin çıkartıldığı ocaklar. ve 2.22 Metalik ve/veya metalik olmayan yeraltı madenciliği.* maddeleri kapsamında kaldığından Çevre İzni alacak tesisler kapsamında değerlendirilecek, Geçici Faaliyet Belgesi ve Çevre İzin için internet adresinden elektronik ortamda Geçici Faaliyet Belgesi ve Çevre İzin başvurusu yapılacaktır. Geçici faaliyet belgesi alınmadan faaliyete geçilmeyecek, Geçici Faaliyet Belgesi alınmasından itibaren en geç altı ay içerisinde çevre izni e-başvuru süreci tamamlanacaktır. Yönetmeliğin 7. Maddesinin 2. Fıkrası doğrultusunda öncelikle ÇED Yönetmeliği kapsamında, izne esas taahhütler yerine getirilecektir. 3.1-Evsel Nitelikli Sıvı Atıkların Bertarafı Evsel Atık Sular Maden ocaklarında işletme sırasında proses amaçlı su kullanılmayacak, evsel nitelikli atık sular personelin içme ve kullanma sularından oluşacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği nin 3. bölümünde Atıksu toplama sistemi bulunmayan ve inşası mümkün olmayan yerlerde uygulanacak teknik esaslar başlığında proje alanına benzer alanlarda yapılması gereken işlemler anlatılmıştır. Tebliğin 10. maddesinin b bendinin 4 fıkrasında Yeraltısu seviyesinin yüksek, zemin eğiminin yüksek, taşkınların meydana geldiği ve atıksuyun, su kaynaklarının yakınlarında oluştuğu durumlarda zemine sızdırma düşünülmez. denilmektedir. Proje alanı çevresinde yüzeysel su kaynakları yer almaktadır. Bu sebepten, evsel atık su niteliğinde olan bu suların bertaraf için Sağlık ve Sosyal Yardımlaşma Bakanlığı nın Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümleri gereğine uyularak Ek-8 de planı verilen sızdırmasız fosseptik inşa edilecektir. Yapılacak sızdırmasız fosseptik 30 m 3 hacminde olup taban ve kenarları betondan su sızdırmayacak şekilde inşa edilecektir. İşletme aşamasında fosseptiklerde biriken sulardan dolayı koku ve endemik hastalıkların yayılmasını engellemek için fosseptikler, düzenli aralıklarla kireçlenecek ve dezenfektan madde ilave edilecektir. Fosseptikte birikecek atık sular faaliyet sahibi tarafından kiralanacak olan vidanjörle alınarak en yakın GFB/Çevre izni almış atıksu arıtmaya gönderilecektir. 53

59 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 32.maddesinde belirtilen Evsel Atık sularını sızdırmaz nitelikteki fosseptikte toplayan ve vidanjör vasıtası ile atıksu altyapı tesislerine veren atıksu kaynakları, Atıksu Yönetimleriyle yaptıkları protokolü ve vidanjörle atıksu bertarafı sonucunda aldıkları belgeleri beş yıl süreyle saklamak ve denetimler sırasında görevlilere beyan etmek zorundadırlar. hükmü yerine getirilecektir. Atık sular arıtılmadan alıcı ortama, toprağa ve kuru derelere verilmeyecektir Drenaj Suyu Bertarafı Üretim sırasında geçilen formasyonun niteliğine göre sızıntı su ve/veya tünek su söz konusu olabilir. Yeraltında su tahliyesi için ocak içinde taban- tavan yolunu birleştiren merkez ana yolun, taban yolu ile birleştiği kesimde drenaj havuzu oluşturulacaktır. Galeri içinde açılan drenaj kanalı ile ve oluşan eğimle su burada toplanır ve kademeli pompa ile havuzdan galeri dışına yapılan çökeltme havuzuna nakil olur. Galeri ağzına kademeli 1x1x1 boyutlarında çöktürme havuzları yapılacaktır. Ayrıca havuzlar için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün görüşü alınacaktır. Çöktürme havuzları için Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünün 2012/9 sayılı Genelgesi doğrultusunda Proje Onay Dosyası hazırlatılarak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacaktır. Proje onayı alındıktan sonra yapılan havuzlarda fiziksel olarak arıtılan sulardan 3 kez numune alınarak analiz yaptırılacak ve bu konuda Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bilgi verilerek deşarj konusunda görüş alınacaktır. Çökeltme havuzu betondan yapılarak, sızdırmazlık sağlanacaktır. Çökeltme havuzunda bekletilen su partiküllerinden büyük ölçüde arınır. Bu su tozumaya karşı kullanılacaktır. 3.2-Katı Atıkların Bertarafı Faaliyet alanında çıkacak olan 20,1 kg/gün evsel nitelikli katı atıklar, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin taşıma, depolama ve nihai bertaraf konularında ilgili maddelere uyularak toplanacak ve düzenli olarak görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzeri faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde sızdırmasız kaplarla veya çöp poşetleriyle faaliyet sahibine ait araçlarla taşınarak Çameli Belediyesi katı atıkları ile birlikte bertaraf edilecektir. Madencilik faaliyetinden kaynaklanacak inert atıklar ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın tarih ve (2010/13) sayılı İnert Maden Atıklarının Alan Islahı, Restorasyon, dolgu Maksadıyla Kullanımı veya Depolanmasına İlişkin Genelge hükümlerine uygun olarak bertaraf edilecektir. Tesiste galeri içinden çıkan suların çöktürülmesinden kaynaklanacak katı atıklar için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden görüş alınacak, istenilmesi durumunda bir defaya mahsus analizi yapılacak, tehlikeli atık çıkması durumunda tehlikeli atıklar kapsamında, tehlikesiz atık çıkması durumunda inert atık kapsamında değerlendirilecektir. 54

60 3.3-Ambalaj Atıkların Bertarafı İşletmede oluşacak kağıt, cam, plastik ve metal malzemeler türlerine göre ayrı kaplarda biriktirilecektir tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nin 23. maddesinin 6 fıkrasında (6) Belediye mücavir alan sınırları dışında kalan ambalaj atığı üreticileri, tüketim sonucu oluşan ambalaj atıklarını çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde diğer atıklardan ayrı olarak biriktirerek çevre lisanslı/geçici faaliyet belgeli toplama ayırma tesislerine veya istemeleri halinde belediyenin toplama sistemine bedelsiz şartı aranmaksızın verirler. denilmektedir. Faaliyet sahibi yönetmeliğe uygun şekilde ayrı biriktirdiği ambalaj atıklarını Çameli İlçesi ambalaj atığı toplama sistemine verecektir. 3.4-Tıbbi Atıkların Bertarafı Proje alanında tıbbi atık oluşması beklenmemektedir. İlk yardım esnasında oluşması muhtemel tıbbi atıklar tıbbi atıklar sızdırmasız tıbbi atık poşetlerinde biriktirilerek, U.A.T.F ile lisanslı Tıbbi Atık Bertaraf tesislerine, lisanslı araçlar ile gönderilecektir. U.A.T.F. yeşil nüshası Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilecek, pembe nüshası beş yıl süre ile işletmede muhafaza edilecektir. Her yıl sonunda bir öneki yıla ait atıklar tıbbi atıklar elektronik ortamda Çevre ve Şehircilik bakanlığına şubat ayı sonuna kadar bildirilecektir. Tıbbi atık oluşması durumunda 22 Temmuz 2005 tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayınlan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 3.5-Kullanılmış Akülerin ve Pillerin Bertarafı Krom ocaklarında çalışan personelin galeri içerisinde baretleri üzerinde aydınlatma lambası bulunacaktır. Baretlerde şarj edilebilir bataryalar kullanılacağından atık pil oluşmayacaktır. Şarj edilebilir bataryaların kullanım ömrü tamamlandığında diğer atıklardan ayrı olarak sızdırmasız kaplarda en fazla 180 gün biriktirilecek ve en yakın bayiye bıraktırılacaktır. İş makinelerinden ötürü kullanılmış aküler oluşabilecektir. Bu aküler AKÜDER e üye olan akü satıcılarına verilecek ve yerine yeni akü alınacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak bertaraf edilecektir. 3.6-Patlayıcı Boş Kaplarının Bertarafı Proje kapsamında patlatma yapılacaktır. Patlayıcı madde boş kapları Tehlikeli atıkların kontrolü yönetmeliği kapsamında (atık mühimmat) ve (diğer atık patlayıcılar) kod numaraları ile tehlikeli atık olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda bu atıklar proje alanında geçici olarak depolanacaktır. Patlayıcı kaplarının depolanması için beton zemin üstüne çatılı kapalı alan yapılacak, depolama alanın doğal şartlara dayanıklı, izinsiz personel, hayvan girişini engelleyecek şekilde kapalı, kilitli, anahtarı yetkili bir personelde bulunacak şekilde kontrollü bir alan yapılacaktır. Bu alanın çevresinde patlayıcı, parlayıcı, aşındırıcı ve yanıcı madde bulundurulmayacaktır. Geçici depolama alanı ile ilgili olarak Denizli Valiliği nden (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) izin 55

61 alınacaktır. Bu atıklarla ilgili olarak kayıt tutulacaktır. Patlayıcı madde boş kaplarının sahadan nakli esnasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığından lisans almış taşıma firmalarına ulusal atık taşıma formu ile teslim edilerek lisanslı bertaraf tesislerine gönderilecektir. 3.7-Oluşacak Toz Kirleticileri İçin Alınacak Tedbirler Söz konusu maden ocağı çalışması ile ilgili yapılan toz hesaplamalarında yaklaşık 300 m mesafede olan Ceviz Mahallesindeki konutlar etkilenmeyecektir. Kamyonların üzeri branda ile örtülmesi, kamyon şoförlerinin yerleşim yerlerinden yavaş geçmeleri için sürekli olarak uyarılacak ve sorumlu maden mühendisi tarafından kontrol edilecektir. Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin esaslarına uyulacak kamyonlar aşırı yüklenmeyecek ve üzeri branda ile örtülecek, ocak içi yollar tozlanmayı engelleyecek şekilde çakıllandırılarak, %10 nemlilik sağlanacak şekilde sulama yapılacaktır. Ayrıca bu toz emisyonunu oluşturacak kaynakların hepsinin bir anda olduğu varsayılarak hesaplama yapılmıştır. Pratikte böyle bir durum söz konusu değildir. Alınacak tedbirlerle, oluşacak toz emisyonu değerinin çok daha az olacağı teknik ve pratik bakımdan kesindir. Açıkta depolanan tozlu yığma malzeme, hava kalitesi standartlarını karşılamak şartıyla açıkta depolanabilir. Bu amaçla aşağıda verilen tedbirler alınacaktır: - Arazide rüzgârı kesici toprak yığınları yapılacak, rüzgarı kesici bitkiler dikilecek, rüzgar koruyucuları yapılacak, - Savurma yapılmadan boşaltma ve doldurma yapılacak, - Malzeme üstü naylon branda veya tane büyüklüğü 10 mm' den fazla olan maddelerle kapatılacak, - Bağlayıcı maddelerle sıkıştırılması yapılacak, - Üst tabakalar %10 nemde muhafaza edilecek. Krom ocağı işletme sırasında ortaya çıkabilecek olan toz emisyonunu en aza indirgemek amacıyla, araçların hareket alanları sürekli olarak spreylenecektir. Yükleme yapılırken savurma yapılmadan ve yavaş bir şekilde yükleme yapılaması sağlanacaktır. Bütün işlemlerde Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin belirlemiş olduğu sınırların altında toz çıkışı olacaktır. Maden ocağında üretim yöntemi Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-5, Madde C) ÜÇÜNCÜ GRUP TESİSLER: Toprak Ürünleri Tesisleri, 1.2 maddesi içeriğinde Kapalı ocak işletmelerini yönetmeliğin kapsamı dışında bırakmaktadır. Aynı zamanda günlük üretim miktarı 200 ton/gün kapasitesinden düşük olduğundan emisyon konusunda çevre iznine tabi tesisler listesinde bulunmamaktadır. Bu nedenle emisyon konusunda çevre izini alınmayacaktır. 3.8-Atık Yağlar - Tehlikeli Atıklar Atık motor yağları tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek-7 tehlikeli atıklar listesinde 13 numaralı başlık altında tehlikeli atık vasfındadır. 56

62 İş makinelerinin ve nakliye araçlarının bakımı ve yağ değişimi bulunduğu yerde yetkili operatörlerce yapılması zorunlu durumlar oluşacağından, proje alanı içerisinde atık yağ geçici depolama alanı yapılması gereklidir. Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği nin beşinci bölümü 18. maddesinde belirtildiği üzere atık yağların depolanabilmesi için geçici depolama alanı yapılması gerekmektedir. Atık yağlar tehlikeli atık sınıfında olmasından dolayı toprağa ve suya karşıması kesinlikle engellenecektir. Aynı zamanda atık yağlar yanıcı özellikte olmasından dolayı, olası kazalarda yangına sebebiyet verilmemesi için de bu atıkların korunaklı alanlar içerisinde depolanacaktır. Bu işlem için Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinin 20. maddesinin f bendi doğrultusunda; taban betonu en az 25 cm olan havuzlama yan duvarlar içerisinde epoksi boyalı alan inşa edilecektir. Bu alanın çevresi sac ile kapatılacak ve üstü yağmura karşı koruncak şekilde yapılacaktır. Bu şekilde yağların sızarak toprağa ve suya karışması engellenecektir. Aynı zamanda bu alan içerisinde üstübü, yağ filtresi ve boş yağ kapları da (kontamine olmuş ambalajlar) kapaklı konteynırda (üzerinde atık cinsi yazılarak) biriktirilerek lisanslı bertaraf tesislerine gönderilecek ve bertarafı sağlanacaktır. Proje kapsamında oluşması beklenen atık yağ miktarı yıllık 100 lt civarındadır. Bu sebepten tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin 9. maddesinin n bendinde belirtildiği üzere atık üreticisi (faaliyet sahibi) izin almaksızın, en fazla 180 gün bu atıkları bu alanda depolayabilecektir. Bu durumda herhangi bir tehlike halinde arazide önlem alabilmek için en az bir kişiyi görevlendirecek ve bu kişinin, adını, telefonunu Denizli Valiliğine (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) bildirecektir. Geçici depolama alanında biriktirilecek olan yağlar kırmızı renkli, üzerinde atık yağ ibaresi yer alan ve 200 lt kapasiteye sahip tank, konteynır veya varilde biriktirilecektir. Bu variller içerisine başka herhangi bir madde eklenmeyecektir. Geçici depolama alanı giriş kapısına bir kayıt defteri koyulacaktır. Depo alanına bırakılan atık yağların depo alanına giriş tarihleri, hangi aracın yağının değiştirilerek depo alanına getirildiği, getirilen atık yağın cinsini içerecek şekilde kayıt tutulacaktır. Proje alanında biriktirilebilecek olan atık yağları sahadan nakli gerektiğinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığından lisans almış atık yağ toplama araçları ile nakledilecektir. Bu kapsamda Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinin 15. maddesine istinaden 1 defaya mahsus atık yağ analizinin yaptırılarak atık yağ kategorisi belirlenecektir. Bu işlemden sonra Yönetmeliğin 26. maddesi (Kayıt tutma yükümlülüğü) a bendi kapsamında geçici depo alanından, lisanslı taşıyıcıya verilen her atık için Ulusal Atık Taşıma Formu düzenlenecektir. Bu formlar Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden temin edilecektir. Düzenlenen UATF ın D nüshası dilekçe ile ÇŞİM ne bildirilecektir. İşletmede oluşacak olan atık yağlar yukarıda açıklanan depolama alanı ve tanklarında toplanarak yukarıda belirtilen süre içerisinde internet adresinde yer alan atık madeni yağ toplama veya bertaraf lisanslı tesislere ulusal atık taşıma formu ile teslim edilecektir. İnternet üzerinden beyanda bulunulması için öncelikle şifre ve kullanıcı adı alınması gerekmektedir. Bunun için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvurularak şifre ve kullanıcı adı alınacaktır. internet sitesinde yer alan 57

63 Tehlikeli Atık Beyan Sistemi üzerinden oluşacak tehlikeli atıkların bertarafı ve geri kazanımı ile ilgili olarak her yılın mart ayı sonuna kadar bir önceki yılın atık beyan formu doldurularak çıktısı alınacaktır. Alınan çıktı 5 yıl saklanacaktır. Bildirim yapılan atık beyan formunun bir nüshası proje sahasında bulundurularak olası denetimlerde, denetimde bulunan Valilik personellerine ibraz edeceklerdir. Atık yağların Kontrolü Yönetmeliğinin 26. maddesinin 2. bendi kapsamında faaliyet sahibi bu belgeleri 5 yıl saklayacaktır. 3.9-Bitkisel Atık Yağlar Şantiye mutfağında yemek yapma faaliyetleri esnasında kullanılmış kızartma yağları oluşacaktır. Kızartmalık yağlardan kaynaklanacak bitkisel atık yağlar, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre korozyona dayanıklı bidonlarda toplanacak ve bitkisel atık yağ toplama firmalarına teslim edilecektir. Bu kapsamda faaliyet sahibi atık yağları diğer atıklardan ayrı olarak sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı bidonda biriktirmeye devam edecektir. Biriktirilen bitkisel atık yağlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığından taşıma lisansı almış firmalara ulusal atık taşıma formu (UATF) ile teslim edilerek lisanslı geri kazanım tesislerine gönderilecektir. Alınan UATF Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne bildirilecektir. Ulusal atık taşıma formları 5 yıl süre ile saklanacaktır. Düzenlenen UATF ın D nüshası dilekçe ile ÇŞİM ne bildirilecektir Ömrünü Tamamlamış Lastikler Ömrünü tamamlamış lastikler proje alanında değişimi yapılması planlanmamaktadır. Ancak proje alanında lastik değişimi yapılması durumunda tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği nin 21. maddesine istinaden biriktirme alanı yapılacaktır. Bu alanla ilgili olarak izin alınmasına gerek bulunmamaktadır. Ömrünü tamamlamış lastikler açık alanda biriktirilemez. Biriktirme yerlerinde yangına ve sivrisinek, fare gibi zararlıların üremesine karşı önlem alınır. Ömrünü tamamlamış lastikler yetkili taşıyıcılara teslim edilinceye kadar en fazla altmış gün bu yerlerde muhafaza edilebilir. Oluşan Ömrünü tamamlamış lastikler tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinin MADDE 11 b), Madde 12-c) ve Madde 14 gereğince Ömrünü tamamlamış lastik geri kazanım lisansı bulunan geri kazanım tesislerine UATF ile teslim edilecektir. Düzenlenen UATF ın D nüshası dilekçe ile Şehircilik ve Çevre İl Müdürlüğü ne bildirilecektir Oluşacak Gürültü Kirliliği ve Titreşim Hakkında Kontrol Tedbirleri Proje kapsamında kullanılacak makine ve ekipmanlardan kaynaklanacak gürültü yayılımı bölüm1-c de hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar neticesinde oluşacak gürültüden dolayı 100 metre mesafede bulunan konutun etkilenmeyeceği görülmüştür tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin 8., ve 25. maddelerinde belirtilen hususlara uyulacaktır. Oluşacak gürültü yerleşim yerine ulaşmadan atmosfer tarafından yutulacaktır. 58

64 Yönetmeliğin 8. maddesinin c fıkrasının 1. bendine istinaden ÇKAGİLHY kapsamında yapılacak geçici faaliyet ve çevre izni başvurularında gürültü izni alınması gerekip gerekmediği konusunda Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğünden uygun görüş alınacaktır. Alınması gerekmesi durumunda akustik rapor hazırlattırılacaktır. Yönetmeliğin 13. maddesi kapsamında faaliyet esnasında açık alanda kullanılacak makine ve ekipmanlar 30/12/2006 tarihli ve dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik (2000/14/AT) hükümlerine uygun olacaktır. İşletmede patlatmaya bağlı titreşim oluşacaktır. Bir atımda, 20 delik için toplam 7kg, bir delik için 0,35 kg patlayıcı kullanılacaktır. Bu miktarlar için yapılan hesaplamalarda 80 m güvenlik payı dikkate alınarak 100 m için yapılan hesaplamalarda V 0 <2 olarak hesaplandığından titreşimin olumsuz etkisi olmayacaktır. Yönetmeliğin 15. maddesi kapsamında çalışanların kulak sağlık ve konforu açısından maruz kaldıkları gürültü ve titreşim seviyeleri için; 23/12/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Gürültü Yönetmeliği ile 23/12/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Titreşim Yönetmeliği nde belirtilen esasları sağlanacaktır. Yönetmeliğin 22. maddesinin a fıkrası kapsamında bölüm 1-c de yapılan hesaplamalar ve tablo 18 de verilen (Yönetmeliğin Ek-VII tablo-4 ü) değerler aşılmayacaktır. Aynı zamanda darbe gürültüsü LCmax 100 dbc yi aşmayacaktır. Yönetmeliğin 25. maddesi kapsamında, işletmede yapılacak patlatma işlemi sırasında aşağıda sunulan tabloda belirtilen değerler aşılmayacaktır. Tablo.22- Maden ve Taş Ocakları ile Benzeri Alanlarda Patlama Nedeniyle Oluşacak Titreşimlerin En Yakın Çok Hassas Kullanım Alanının Dışında Yaratacağı Zemin Titreşimlerinin İzin Verilen En Yüksek Değerleri Titreşim Frekansı (Hz) İzin Verilen En Yüksek Titreşim Hızı (Tepe Değeri-mm/s) (1 Hz- 4 Hz arasında 5 mm/s den 19 mm/s ye; 10 Hz- 30 Hz arasında 19 mm/s den 50 mm/s ye, logaritmik çizilen grafikte doğrusal olarak yükselmektedir) Faaliyet alanında sınır değerlerin aşılması halinde ISO , ISO , ISO , ISO , ISO standartları çerçevesinde uygulanacak yalıtım oranları belirlenecek, çevresel bariyerler için TSEN , TSEN , TSEN standartlarına uygun bariyer sistemi seçilecektir. 59

65 3.12- Pasa İşletmede faaliyet süresince pasa oluşacaktır. Galeri işletmelerinde galeri girişinden oluşacak pasalar pasa sahasında depolanacaktır. Galeri içinde oluşacak pasalar galeri içinde krom alınan alanlara depolanacak, saha dışına çıkarılmayacaktır. Pasa alanına depolanan pasların üstü taş çakıl gibi malzemeler ile kaplanacak, taş çakıl aralarına ağaç dikilecek ve tozumayı önlenecektir. Ayrıca pasların yağmur, rüzgar ve doğal afetlerde çevreye dağılmaması için yığınlardaki şev eğimleri yüksek tutulmayacak, kaymayı engelleyecek açı ile şev oluşturulacaktır. Açık ocak alanlarında pasalar pasa alanına kayma ve dağılmayı önleyecek şekilde şev açıları ile depolanacak, pasa alanı çevresinde ve pasa üstünde sıkıştırma yapılarak ağaçlandırılacaktır. Bu pasalar çalışma biten alanlarda rekreasyon amaçlı olarak kullanılacaktır. Dere yataklarına pasalar dökülmeyecek ve çevreye zarar verilmeyecektir Koku İşletmede koku oluşturacak bir faaliyet gerçekleştirilmeyecektir. İşletme içinde koku oluşturacak bir faaliyet oluşması veya koku kaynağı bulunması durumunda tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre gerekli önlemler ve izinler alınacaktır İşletme Sahasındaki Faaliyetlerin Meskun Mahallere ve Karayollarına Olabilecek Etkileri ve Giderilmesine Yönelik Tedbirleri Krom ocakları faaliyetindeki nakliyelerde tonaj uygulamasına riayet edileceği ve kullanılacak diğer devlet yollarının taşımalardan kaynaklanacak zararlara uğraması durumunda mevcut yolun bakım ve onarımı ve ayrıca faaliyetten kaynaklanabilecek her türlü zarar faaliyet sahibi tarafından karşılanacaktır Rekreasyon Çalışmaları Faaliyet alanı ormanlık alanda kaldığından 30 Eylül 2010 Tarih ve sayılı Resmi Gazete yayınlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği kapsamında Orman Genel Müdürlüğünün faaliyet sahibinden isteyeceği rehabilitasyon projesine uygun olarak, saha rehabilite edilecektir. TAAHHÜTLER tarih ve Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, 29 Nisan 2009 Tarihli : Sayılı Resmi Gazetede Yayınlan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayınlan Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği tarihli sayılı Resmi Gazetede yayınlan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik 60

66 tarihli sayılı Resmi Gazetede yayınlan Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, tarihli sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Su kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği ve Tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişikliklere, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi Ve Yönetimi Yönetmeliği, tarihli sayılı Resmi Gazetede yayınlan Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, tarihli sayılı Resmi Gazetede yayınlan Katı Atıkların kontrolü Yönetmeliği 22 Temmuz 2005 tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayınlan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayınlan Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği 24 Ağustos 2011 tarih ve 28035sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayınlan Ömrün Tamamlamış Lastikler Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Atık yağların kontrolü yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Tarihli Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik 03/ 07/ 2009 tarihli sayılı Resmi Gazetede yayınlan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan Ömrünü Tamamlamış Araçlar Yönetmeliği 29 Eylül 1987 Tarih Ve Sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi Ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşıması Ve Saklanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul Ve Esasları Tüzüğü tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli Ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde Ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümlerine ve 2872 sayılı Çevre Kanunda yer alan ve/veya ileride bu kanunda yapılacak değişikliklerden dolayı yer alacak kanun maddelerine ve bu kanuna istinaden yürürlüğe giren ve/veya girecek yönetmeliklere, tebliğlere ve tüm mer i mevzuatlara sağlık koruma bandı sınırına uyacağımızı taahhüt ederiz. 61

67 1. rega.basbakanlik.gov.tr 2. NOTLAR ve KAYNAKLAR 3. ÇIRPICI, A, 1987: Türkiye nin Flora ve Vejetasyonu üzerindeki çalışmalar. Doğa, TÜBİTAK, Cilt 11, Sayı:2, DAVİS,P.H., ı965-ı988: Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Vol. 1- X Edinb.Univ.Press. 5. DEMİRSOY,A.,1996:Genel ve Türkiye Zoocoğrafyası, Ankara. 6. EKİM,T., KOYUNCU, M., ERİK,S. ve İLARSLAN, R.,1989: Türkiye nin Tehlike Altındaki Nadir ve Endemik Bitkileri. Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. Yayın No.18,Ankara 62

68 EKLER 63

69 EKLER Proje İçin Seçilen Yerin Koordinatları Yerbulduru Haritası IV. Grup Arama Ruhsatı Ek.1 Ek.2 Ek.3 1/ Ölçekli Topografik Harita Ek.4 İş Akım Şeması Ek.5 1/ Ölçekli Çevre Düzen Planı Ek.6 Orman Kadastro Haritası Sızdırmasız Fosseptik Projesi Acil Eylem Planı Denizli Ve Çevresinin Jeolojik Haritası Denizli Deprem Haritası Türkiye Deprem Haritası Türkiye nin Sismotektonik Haritaları Denizli Deprem Oluşum Grafiği İmza Sirküleri Fatura Bilgi Formu Taahhütname Ek.7 Ek.8 Ek.9 Ek.10 Ek.11 Ek.12 Ek.13 Ek.14 Ek.15 Ek.16 Ek.17 64

70 Proje İçin Seçilen Yerin Koordinatları EK 1 65

71 RUHSAT ALANLARININ KOORDİNATLARI, ZONE UTM KO O RDİNATLARI CO ĞRAFİK KO O RDİNATLAR DATUM E DA UM WGS-84 PROJEKSİYON 6 DERECE Ü DERECE.KESİR DOM 27.. ZON 35. PRO JE ALANI KO O RDİNATLARI Pafta: O22a2 UTM COĞRAFİ SAĞA YUKARI ENLEM BOYLAM Ruhsat Alanı( Poligon 1) = 526,72 ha Ruhsat Alanı (Poligon 2)= ha

72 1 NUMARALI İZİN ALANI KOORDİNATLARI, ZONE UTM KO O RDİN TLARI CO ĞRAFİK KO O RDİNA LAR DATUM E DA UM WGS-84 PROJEKSİYON 6 DERECE Ü DERECE.KESİR DOM 27.. ZON 35. PRO JE ALANI KO O RDİNATLARI Pafta: O22a2 UTM COĞRAFİ SAĞA YUKARI ENLEM BOYLAM 1 Numaralı ÇED Alanı ( m 2 ) Numaralı Açık Ocak Alanı =(471,10 m 2 ) Numaralı Galeri Giriş Alanı (106,30 m 2 ) Numaralı Stok Alanı= (335,44 m 2 ) Numaralı Bitkisel Toprak ve Pasa Alanı (69,80 m 2 )

73 2 NUMARALI İZİN ALANI KOORDİNATLARI, ZONE UTM KO O RDİN TLARI CO ĞRAFİK KO O RDİNA LAR DATUM E DA UM WGS-84 PROJEKSİYON 6 DERECE Ü DERECE.KESİR DOM 27.. ZON 35. PRO JE ALANI KO O RDİNATLARI Pafta: O22a2 UTM COĞRAFİ SAĞA YUKARI ENLEM BOYLAM 2 Numaralı ÇED Alanı ( m 2 ) Numaralı Açık Ocak Alanı (1350,40 m 2 ) Numaralı Galeri Giriş Alanı ( m 2 ) Numaralı Stok Alanı ( m 2 ) Numaralı Bitkisel Toprak ve Pasa Alanı ( m 2 )

74 3 NUMARALI İZİN ALANI KOORDİNATLARI, ZONE UTM KO O RDİN TLARI CO ĞRAFİK KO O RDİNA LAR DATUM E DA UM WGS-84 PROJEKSİYON 6 DERECE Ü DERECE.KESİR DOM 27.. ZON 35. PRO JE ALANI KO O RDİNATLARI Pafta: O22a2 UTM COĞRAFİ SAĞA YUKARI ENLEM BOYLAM 3 Numaralı ÇED Alanı ( m 2 ) Numaralı Açık Ocak Alanı ( m 2 ) Numaralı Stok Alanı (942,23 m 2 ) Numaralı Bitkisel Toprak ve Pasa Alanı ( m 2 )

75 4 NUMARALI İZİN ALANI KOORDİNATLARI, ZONE UTM KO O RDİN TLARI CO ĞRAFİK KO O RDİNA LAR DATUM E DA UM WGS-84 PROJEKSİYON 6 DERECE Ü DERECE.KESİR DOM 27.. ZON 35. PRO JE ALANI KO O RDİNATLARI Pafta: O22a2 UTM COĞRAFİ SAĞA YUKARI ENLEM BOYLAM 4 Numaralı ÇED Alanı ( m 2 ) Numaralı Açık Ocak Alanı ( m 2 ) Numaralı Galeri Giriş Alanı ( m 2 ) Numaralı Stok Alanı ( m 2 ) Numaralı Bitkisel Toprak ve Pasa Alanı ( m 2 )

76 Yer Bulduru Haritası EK 2 71

77 TÜRKİYE BEŞERİ HARİTASI DENİZLİ İL HARİTASI Çalışma alanı 72

78 IV. Grup İşletme Ruhsatı EK 3 73

79 74

80 1/ Ölçekli Topoğrafik Harita EK 4 75

81 75

82 76

83 İş Akım Şeması EK 5 77

84 78

85 1/ Ölçekli Çevre Düzen Planı 1/ Ölçekli Çevre Düzen Planı Lejant EK 6 79

86 80

87 81

88 Dülger İnş. M üh. Taş. Turz. Oto. Gıda Zir. Hayv. Dep. M ad. Petr. Ür. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. CEVİZ MAHALLESİ,CEVİZ TEPE VE YURT T EPE MEVKİİ KROM OCAĞI PROJE T ANIT IM DOSYASI 82

89 Orman Kadastro Haritası EK 7 83

90 84

91 Sızdırmasız Fosseptik Projesi EK 8 84

92 85

93 86

94 Acil Eylem Planı EK 9 87

95 ACİL EYLEM PLANI Aralık-2013 AMAÇ Bu talimatın amacı;, Denizli İli, Çameli İlçesi, Karabayır Köyü, Ceviz Mahallesi, Ceviz Tepe ve Yurt Tepe civarında kurulu Dülger İnş. Müh. Taş. Turz. Oto. Gıda Zir. Hayv. Dep. ünvanlı iş yerinde olabilecek acil durumlardan kaynaklanan risk ve etkileri en aza indirmek için acil durumu kontrollü bir şekilde müdahale edilmesini sağlamaktır. Bunlar: Kaza geçirenlerin kurtarılması ve tedavisi, Çalışanların, misafirlerin ve ihtiyaç duyulması halinde yerel halkın kurtarılması, Mala ve malzemeye gelecek hasarın azaltılması Yayılmayı önlemek ve olayı kontrol altına almak, Olaydan etkilenmiş alanları güvenli hale getirmek, Acil durum şartlarına ve olaya neden olabilecek benzer prosesler için ekipman ve kayıtların korunup saklanması, Yönetime ve şirket uzmanlarına gerekli bilgileri (sağlık, emniyet, yangın, güvenlik, risk yönetimi) sağlamak, Gerektiğinde basın, yayın organları ile yetkili mercileri yönlendirmektir. 1. KAPSAM Bu talimat, acil durumlarda Dülger İnş. Müh. Taş. Turz. Oto. Gıda Zir. Hayv. Dep. Mad. Petr. Ür. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı iş yerinde uygulanır. 2. TANIMLAR Aşağıdaki durumlar, yönetimin acil müdahalesini ve olayı kontrol altına alıp sonlandırmak için gerekli kaynakların olaya dahil edilmesini gerektiren durumlardır. Bunlar: Ciddi yaralanmalar ve ölümler (iş kazası vb.) Malın/malzemenin uğradığı büyük hasarlar (deprem vb.) Saha dışındaki ciddi hasarlar (trafik kazası vb.) İşin devamlılığını tehdit oluşturan unsurlar (fırtına vb.) Şirket emniyetine yönelik tehditler (Terörist saldırı, sabotaj) Ciddi çevresel hasarlar (yangın, sel vb.) Yukarıda belirtilen ve taşındıkları potansiyel tehlikelerin sonuçlarının ortaya konulduğu olaylar: Yangın Bombalama, sabotaj, terörizm Savaş Deprem Sel veya su baskını Fırtına Patlama Korozif ya da zehirli gaz ve sıvıların dağılması 84

96 Ekipmanların bozulması veya kullanılmaz hale gelmesi İş kazaları Şeklinde gerçekleşe bilir. 3. ORGANİZAS YON VE EKİPLER Acil Durum Yöneticisi İşyerinde iş veren tarafından görevlendirilen ve acil durumlardan kaynaklanan risk ve etkileri en aza indirmek için tedbirlerin alınması ve kaldırılmasını sağlayacak organizasyonu kuran ve organizasyon kapsamında yürütülen faaliyet ve ekiplerden sorumlu olan kişidir. Yangın Söndürme ve Kurtarma Ekip Şefi Yangın söndürme ve ekip şefi ; - iş yerini yangından korunması, kurtarılması, kontrolü ve yangının söndürülmesi ile ilgili tedbirlerin alınması ve aldırılmasıyla, - iş yerinde yürütülecek kurtarma işleri için gerekli tedbirlerin alınması ve aldırılmasına, yetkili olan ve acil durum yöneticisinin tasfiyesi ile iş veren tarafından görevlendirilen personeldir. Söndürme Ekibi Söndürme ekibi, bina ve tesislerde çıkan yangınlara, anında müdahale eden yayılmasını önleyen, söndüren ve can kurtarma faaliyetlerine yardım eden Yangın Söndürme ve Kurtarma Ekip Şefi yönetiminde yeterli sayıda personelden meydana getirilen ekiptir. Kurtarma Ekibi Kurtarma ekibi, yangın, patlama, kimyasal sızıntı gibi iş yerinin, işçilere ve çevreye tehdit eden olaylarda bina ve tesislerin en kısa zamanda tahliyesini sağlayan, mahsur kalanlar ile üzerinde Yangında İlk Kurtarılacaklar etiketi bulunan eşyayı öncelik sırasına göre kurtaran, Yangın Söndürme ve Kurtarma Ekip Şefi yönetiminde yeterli sayıda personelden meydana getirilen ekiptir. İlk Yardım Ekibi İlk yardım Ekibi, yangın, parlama, patlama ve kimyasal sızıntı gibi tehlikeler süresince yanarak yada diğer sebeplerle yaralanan ve dumandan boğulma tehlikesi geçiren kimselere gerekli ilk yardımı yapan, ekip başı yönetiminde yeterli sayıda personelden meydana getirilen ekiptir. Not: organizasyonda görev alan üyelerin isimleri Ek-1 de verilmiştir. 4. TALİMATLAR 4.1 Acil Durumun Duyurulması İş yerinde herhangi bir yangın çıkması durumunda, yangını ilk gören en az 3 kere yüksek sesle YANGIN VAR diye bağıracak, ikaz düğmeleri ile acil durum ikaz sistemi çalıştırılacak ve kurtarma ekibi organizasyonu ile iş yeri dolaşılarak olayın bütün personele duyurulması sağlanacaktır. Yangın büyüklüğüne göre gerekli hallerde İTFAYE (TELEFON : 110) ye haber verilecektir. İş veren durumdan haberdar edilecektir. İş yerinde iş kazası meydana gelmesi durumunda, kazanın boyutuna göre gerekirse ikaz düğmeleri ile acil durum ikaz sistemi çalıştırılacak ve iş yeri ilk yardım ekibi olay yerine çağırılacaktır. İlk yardım ekibi gerekli bilgilere de ulaşarak (kimlik, kazalının durumu vb.) iş yeri hekimi ve gerekli hallerde sağlık kurumlarını (Telefon: 112) haber verecektir. İşveren durumdan haberdar edilecektir. İş yerinde patlama meydana gelmesi durumunda, ikaz düğmeleri ile acil durum ikaz sistemi çalıştırılacak ve olay iş yerinde çalışan bütün personele duyurulacaktır. İkaz sistemi dışında, kurtarma ekibi organizasyonuyla iş yeri dolaşılarak olayın duyurulması sağlanacaktır. Olay derhal İTFAİYE (Telefon: 110) ye haber verilecektir. İşveren durumdan haberdar edilecektir. 85

97 İş yerinde kimyasal madde sızıntısı, dağılması söz konusu olduğunda, ikaz düğmeleri ile acil durum ikaz sistemi çalıştırılacak ve olay iş yerinde çalışan bütün personele duyurulacaktır. Yangın, kurtarma ve ilk yardım ekipleri olay yerine çağırılarak yapılacak inceleme ve elde edilecek bilgilerle gerekli hallerde (sızıntının türü, sızıntının durdurulamaması, çok büyük olması ve benzeri) İTFAİYE (Telefon: 110) ye haber verilecektir. İşveren durumdan haberdar edilecektir. Aşağıda acil durumlarda kullanılacak telefon numaralı verilmiş olup, iş yerinde çalışan işçilere duyurulacaktır. Acil Servis Ambulansı 112 Yangın İhbarı 110 Polis İmdat 155 Jandarma İmdat 156 Zabıta 153 Valilik 179 Elektrik Arıza 186 Su Arıza YANGIN DURUMUNDA YAPILMAS I GEREKENLER Çevrenizde çalışan işçileri, yangın durumunda derhal uyarın, Yangını iş yeri yönetimine haber verin, Acil durum ikaz sistemine basın veya basılmasını sağlayın, Kendi can güvenliğinizi tehlikeye atmadan, yangına en yakın yangın söndürmelerle ilk müdahaleyi yapın, Elektrik yangınlarında kesinlikle su kullanmayın, Yangın noktasına gelen iş yeri yangın söndürme ekibine olay ile ilgili (yangının nedeni, türü vb.) bilgi verin ve ekip üyesi değilseniz olay yerinden uzaklaşın, Tahliye emri verilmesi durumunda, yangın söndürme ekibinde görevli değilseniz derhal ACİL TOPLANMA BÖLGESİNE gidin, Kendi can güvenliğinizi tehlikeye atmadan kıymetli dosya, evrak ile parlayıcı, patlayıcı maddeleri uzaklaştırın, Acil Toplanma Bölgesi ne giderken panik yapmayın ve telaşa kapılmayın, Acil Toplanma Bölgesi ne giderken, tahliye için ayrılmış yolları kullanın, İş yeri veya acil durum yöntemince verilecek işe dönün emrine kadar çalışmayın. 4.3 İLK YARDIM İHTİYACI OLUŞTUĞUNDA YAPILMAS I GEEKENLER Bir kişinin ciddi yaralandığını veya tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyduğunu gördüyseniz işyeri ilk yardım ekibine haber veriniz veya verdiriniz, İlkyardım eğitim ve bilginiz varsa ilkyardım ekibi veya sağlık ekipleri gelinceye kadar ilk yardımı yapınız, Daha sonra durum hakkında işverene haber veriniz veya verilmesini sağlayınız, İlk yardım ekibine ulaşamadıysanız derhal sağlık kurumlarına haber veriniz veya verdiriniz, Sağlık kurumuna bulunduğunuz açık adresi düzgün bir şekilde bildiriniz, Yaralının durumunu veya hastanın durumunu kısaca tarif ediniz, Yaralı veya hasta sayısını söyleyiniz, Yaralı veya hastanın durumu hakkında bilgi sahibi iseniz olayın gelişimi hakkında ilk yardım ekibi veya gelen sağlık görevlilerine bilgi veriniz, Gerekli ise ilk yardım ekibi veya sağlık görevlilerine yardımcı olunuz. 4.4 KİMYASAL SIZINTIS I DURUMUNDA YAPILMASI GEREKENLER Eğer sızan veya dökülen madde parlayıcı özellikteyse, ona yakın ısı kaynaklarını bölgeden uzaklaştırın, Güvenliğinizi tehlikeye atmayacak ve tehlikeyi yaratan madde hakkında bilgi sahibi iseniz mümkünse sızıntıyı kaynağında engelleyin (musluğun, vananın kapatılması vb.) Gerekli ise acil durum ikazı verin veya verdirin, İş yeri acil durumu ekipleri ile iş verene haber verin veya verdirin, 86

98 Sızan, dağılan madde hakkında bilgi sahibi iseniz iş yeri acil durum ekiplerine, sızan dökülen kimyasal madde hakkında bilgi verin, Maske, eldiven, gözlük vb. kullanarak önce kendinizi güvenceye alın sızıntının yayılım alanını bariyerlerle çevirerek engelleyin, Kimyasalın malzeme güvenlik bilgi formunu göz önüne alarak kimyasalın tehlikelerini ortadan kaldıracak kişisel koruyucuları kullanarak ve diğer tedbirleri alarak mümkünse temizleme işini yapın, Kimyasalın kontrol altına alınamaması veya temizlenememesi durumunda İTFAİYE ye haber verin. 4.5 DEPEM DURUMUNDA YAPILMAS I GEREKENLER DEPREM ANINDA YAPILMASI GEREKENLER Deprem olduğunu anladığınızda bina içerisinde bulunuyorsanız ve çıkışa çok yakın bir noktada iseniz dışarı çıkarak Acil Toplanma Bölgesine gidin, Dışarı çıkamıyorsanız, sallantı tamamlanıncaya kadar : - Büroda çalışıyorsanız başınızı koruyarak çelik dolapların önüne veya masanın altına çökün, - Yapı alnında iseniz kolon altına veya duvara yaklaşın, - Yemekhanede bulunuyorsanız yemek masalarının altına girin, - Bina dışında iseniz binalardan ve elektrik direklerinden uzak durunuz, - Çömelme işleminizi kollarınızı başınızın üzerine koyup, cenin vaziyeti şeklinde yapın, - Bulunduğunuz noktanın malzeme düşme tehlikesi uzak yerlerden olmasına dikkat edin, Pencere veya balkonlardan atlamayın Araba içerisindeyseniz aramayı açıklık bir alana sürün ve orada kalın. Köprülerden, alt geçitlerden ve elektrik direklerinden uzak durun, Deprem sırasında mümkünse ; - Tehlike yaratmayacak şekilde makineler durdurulmalı, - Basınçlı gazlara ait tüplerin vanaları kapatılmalı, - Ocak, soba vb. söndürülmeli - El aletleri kapatılmalı, - Enerji sistemleri kapatılmalı. DEPREMDEN SONRA YAPILMAS I GEREKENLER. Sallantı bitiminde kaçış yollarını kullanarak panik yapmadan acil toplanma yerine git. İş yerinde bulunanların sayımını yap. Mahsur kalanları kurtar. Yaralı varsa ilk müdahaleyi yap. Gerekiyorsa yaralıyı hastaneye götür. Yanıcı, parlayıcı madde ve gaz kaçağı varsa kontrol et. (Eğer deprem gece olduysa bu tür kaçakları el feneri ile kontrol et. Kibrit, çakmak ve açık alev gibi maddelerle kontrol etme.) Eğer yangın varsa Yangın Söndürme Talimatına göre hareket et. Elektrikçi; elektrik tesisatını kontrol et. Hasar tespiti yap. Hasar yoksa jeneratörü çalıştırarak enerjiyi ver. Bölümlerde hasar tespiti yap. Dökülmüş ve etrafa saçılmış maddelerin temizliğini yap. Herhangi bir hasar yoksa Tesis Müdürü ve Acil Durum Yöneticisinin vereceği talimat doğrultusunda çalışmaya başla 5. ACİL DURUM EKİPLERİNİN GÖREVLERİ 5.1 YANGIN SÖNDÜRME VE KURTARMA EKİP ŞEFİNİN GÖREVLERİ 1. İş yerinde alınmış yangın tedbirlerini sürekli kontrol altında tutmalıdır. Bu yönde Ek-II de verilen İşyeri Yangın Kontrol Forumu nu düzenlemelidir. 2. Yangın söndürme ve yangından korunma araç-gereç ve cihazlarının tespiti yapılmalıdır. 3. Tespit edilen aksaklıkları, acil durum yöneticisi ve işveren veya iş veren vekiline bildirerek bunların giderilmesini sağlamalı ve takibini yapmalıdır. 4. Ekiplerde görevli personelin şahsi dosyalarını tutmalı, görevleriyle ilgili hususların takibini sağlamalıdır. 87

99 5. İş yerinde meydana gelen yangının acilen itfaiyeye ve ilgili yerlere duyurulmasını sağlamalıdır. 6. yangın anında personeli göreve acilen sevk ederek söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım çalışmalarını yönetmelidir. 7. Yangın yerinin alt, üst ve yanlarındaki kısımlarda gereken tedbirleri aldırmalı, yangını söndürmeye veya genişlemesini önlemeye çalışmalıdır. 8. Görevli personelin yangın tedbirleri konusunda yıllık eğitim ve tatbikatlarının yaptırılmasını sağlamalıdır. Ek-III yangın el kitabı ve EK-IV te verilen bilgilerin ekip üyeleri ve iş yerinde çalışan işçilere duyurulmasını sağlamalıdır. 9. Söndürme araç-gereç ve cihazlarının bakım, kontrol ve korunmasını sağlamalıdır. 10. İtfaiye ve sivil savunma ile iş birliği yapmalı, bilgi alış verişinde bulunulmalıdır. 5.2 YANGIN SÖNDÜRME EKİP ÜYELERİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI 1. Herhangi bir yangın ve kurtarma olayında paniğe kapılmamalı ve kendisi ile başka bir kişiyi tehlikeye atmadan söndürme ve kurtarma çalışmalarını yapmalarıdır. 2. Sorumlu bulunduğu alan ve bölümlerde çıkacak yangına derhal müdahale etmeli, yangını söndürmeli ve yayılmasına mani olmalıdır. Bu çalışmada yangın olayı yerine en yakın olan ekip üyesi mevcut yangın söndürücüyü alıp rüzgârı arkasına alarak; i. Cihazın mührünü koparmalı, ii. Cihazın pimini çekmeli, iii. Cihazın hortum ucundan çıkan kimyasal maddeyi alevin ön ve alt kısmına doğru tutarak alevin arkasına iv. doğru söndürerek ilerlemeli, Elektrikli cihaz, kablo, pano, jeneratör vb. elektrik yangınlarında, yangınlarda kesinlikle su kullanılmamalı, kuru toz tipi yangın söndürücü kullanılmalı, 3. Yangın esnasında ve sonrasında yangın ve kurtarma ekip şefinin vereceği emirler yerine getirilmelidir, 4. İş yerinde periyodik olarak düzenlenen yangın eğitimlerine ve yangın tatbikatlarına katılmalıdır. 5. İş yerinde alınmış yangın tedbirlerini sürekli kontrol altında tutmalıdır. Tespit ettiği aksaklıkları yangın söndürme ve kurtarma ekip şefine bildirilmelidir. 6. İş yerinde olağan durumlarda yangın kaçış yollarını denetleyerek sürekli kullanılabilir durumda olmasını sağlamalıdır. 7. İtfaiye ve diğer müdahale, kurtarma ekiplerine yardımcı olmalıdır. 5.3 KURTARMA EKİP ÜYELERİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI 1. İş yerinde olağan durumlarda yangın kaçış yollarını denetleyerek sürekli kullanılabilir durumda olmasını sağlamalıdır. 2. İş yerinde bulunan kişilerin tahliyesinde yardımcı olmalıdır. 3. Yangın esnasında ilk olarak yangından etkilenmiş ve kurtarılan kişilerin ilk yardım ekibine teslim etmelidir. 4. Daha sonra öncelikle kurtarılması gereken kıymetli dosya, belge, bilgisayar vb. kurtarma ekip şefine teslim edilmelidir. Kurtarma işlemi sırasında kesinlikle ekip üyesi kendisini tehlikeye atmamalıdır. 5. Yangın tedbirleri ile ilgili eğitim ve tatbikatlara katılmalıdır. 6. Yangının yayılabileceği yerlerdeki çalışan personel ve malzemelerin tahliyesinin yapılmasında yardımcı olmalıdır. 7. Yangın esnasında ve sonrasında yangın ve kurtarma ekip şefinin vereceği emirler yerine getirilmelidir. 5.4 İLK YARDIM EKİP ŞEFİNİN GÖREVLERİ 1. İş yerinde alınmış ilk yardım tedbirlerini sürekli kontrol altında tutmalıdır. 2. İş yerinde ilk yardım amacıyla bulunan sedye, ilaç, sargı malzemeleri vb. araç-gereç ve cihazlarının tespitini yapmalıdır. 3. Tespit edilen aksaklıkları, acil durum yöneticisi ve işveren veya işveren vekiline bildirerek bunların giderilmesini sağlamalı ve takibini yapmalıdır. 4. Ekiplerde görevli personelin şahsi dosyalarını tutmalı, görevleri ile ilgili hususların takibini sağlamalıdır. 5. İş yerinde meydana gelen yangın, patlama, iş kazası vb. durumlarda yangın ve kurtarma ekip şefi ile birlikte çalışmalıdır. 6. Kişilerin yaralanması ile sonuçlanan olaylarda personeli göreve acilen sevk ederek ilk yardım çalışmalarını yönetmelidir. 7. Görevli personelin ilk yardım tedbirleri konusunda yıllık eğitim ve iş yeri tatbikatlarının yaptırılmasını ve katılımları sağlamalıdır. 88

100 5.5 İLK YADIM EKİP ÜYELERİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI 1. Ekip şefinin vereceği talimatları yerine getirilmelidir. 2. Tahliye gerektiren durumlarda bütün durumlarda isim listesine göre sayımını yapmalıdır. 3. Gerektiğinde iş yerinde çalışan işçilerin tahliyesine yardımcı olmalıdır. 4. Yaralı veya hastaların isim ve durumlarını tespit ederek, tıbbi ilk yardım gelene veya sağlık kurumuna götürünceye kadar gereken ilk yardımı yapmalıdır. 5. İlk yardım malzemesi acil toplanma alanına getirerek gerekli müdahaleyi yapmalıdır. 6. Durumu ağır olanları tespit ederek ambulans istemeli ve hastaneye götürülmesi sağlamalıdır. 7. İş yerinde yapılan eğitim çalışmalarına katılmalıdır. 8. İş yerinde alınmış ilk yardım tedbirlerine sürekli kontrol altında tutmalı, tespit ettiği aksaklıkları ilk yardım şefine bildirmelidir. EK:II 4850 Sayılı İş Kanunu mevzuatı ile özellikle İş yeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik ile Güvenlik ve Sağlık İşletmeleri dikkate alınarak oluşturulan bu form iş yerine genel olarak ve her bölümde yangına karşı alınması gerekenlerin tespitinde ve bunların yerindeliğini kontrolünde göz önüne alınacak olup, bu formu; i. İş yeri geneli ve her bölümü için ayda bir, ii. İş yerinde yapılacak olan tatbikat çalışmalarından sonra, iii. İş yerinde meydana gelen yangınlardan sonra, iv. İş yerinde yapılacak taşınma, değişiklik vb. den sonra yeniden gözden geçirilecektir. YANGIN İLE İLGİLİ GEREKLER NO KOTROL EDİLEN EVET HAYIR 1. İŞ YERİNDE YANGIN EKİBİNDE KİMLERİN BULUNACAĞI VE YANGIN ANINDA YAPILMASI GEREKENLER BİLDİRİLMİŞ Mİ? X 2. BÖLÜMDE İŞ YERİ YANGIN EKİBİ İÇERİSİNDE BULUNAN İŞÇİLER VAR MI? X 3. YETERLİ SAYI İÇİNDE KÖPÜK, KARBON TETRAKLÖRÜR, KARBONDİOKSİT VE BİKARBONAT TOZO VEYA DİĞER BENZERİ ETKİLİ MADDELER X BULUNANA YANGIN SÖNDÜRME TÜPÜ VAR MI? 4. YANGIN SÖNDÜRME TÜPLERİNİN 6 AYLIK PERİYODİK KONTROLLERİ YAPILMIŞ MI? X 5. YANGIN HORTUMLARI DOLAPLARINDA SARILI VAZİYETTE BULUNUYOR MU? X 6. YANGIN HORTUMLARININ 3 AYDA BİR KONTROLÜ YAPILIYOR MU? X 7. YANGIN SÖNDÜRME EKİPMANLARININ YERLERİ İŞARETLENMİŞ Mİ? X 8. YANGIN SÖNDÜRME EKİPMANLARININ ÖNÜNDE ENGEL VAR MI? X 9. YANGIN SÖNDÜRME TÜPLERİ BULUNMASI GEREKN YERLERDE Mİ? X 10. YANGIN TEHLİKESİ İÇEREN ISIL İŞLEM VB. ÇALIŞMALARDA ÇALIŞMA MAHALİNDE YANGIN SÖNDÜRME TÜPÜ BULUNDURULUYOR MU? X 11. İŞ YERİNDE DAĞINIK VAZİYETTE KAĞI, KARTON, KUMAŞ, KİMYASAL GİBİ YANICI MADDELER BULUNUYOR MU? X 12. İŞ YERİNDE KONTROLSÜZ BIRAKILMIŞ BOŞ VEYA DOLU KİMYASAL KAPLARI BULUNUYOR MU? X 13. İŞ YERİNDE ACİL DURUMLARDA KULLANILMASI GEREKEN YOL VE KAPILAR İŞARETLENMİŞ Mİ? X 14. İŞ YERİNDE ATEŞ YAKILIYOR MU? X 15. ÇALIŞAN İŞÇİLER YANGIN ANINDA YAPMASI GEEKENLERİ BİLİYOR MU? X 16. DEPOLAMA ALNLARINDA YANGIN SÖNDÜRME EKPMANI VAR MI? X 89

101 EK-III YANGIN EL KİTABI YANGIN TİPLERİ 1. A Tipi Yangınlar (Katı Madde Yangınları) Yanıcı basit katı maddeler yangınıdır (mesela; odun, kömür, kâğıt, ot, kumaş vb)temel özellikleri kor oluşturmalıdır. Bu tür yangınların temel söndürmeleri prensibi soğutma, temel söndürme maddesi su dur. Kor bütün A sınıfı yangınlarda ısı vericidir. Bu yangınlara müdahale daha kolaydır. Yanan yüzeyin söndürücü madde ile kaplanması ve oksijenle ilişkisinin kesilmesi yeterli olabilir. Yangınların bazılarında kalan atık pamuk ve kömürde olduğu gibi içten yanma olabilir. Bu tür yangınların söndürülmesinde en etkili ve en çok kullanılan söndürücü sudur. Bununla birlikte yangının özelliğine göre soğutma etkisi yanında yüzeyi saracak oksitleyici ortamla ilişkiyi kesmek oksijen konsantrasyonunu düşürmek ve zincir reaksiyonlarını kırmak şeklinde etki eden söndürücüler kullanılmaktadır. 2. B Tipi Yangınlar (Sıvı Madde Yangınları), Yanıcı sıvı maddeler yangınıdır. (mesela; benzin, benzol, makine yağları, laklar, yağlı boyalar, solvent, katran vb.) Temel özellikleri korsuz, alevli yanmalarıdır. Bu tür yangınların temel söndürme prensibi boğma, temel söndürme maddesi köpük ve BC tipi Kuru Kimyevi Tozdur. Sıvı yanıcı maddeleri 3 sınıfa ayırmak mümkündür. Bunlar : 1. Su ile karışmayan sıvı yanıcılar: Petrol, benzin, yağlar, boyalar vb. bunların özgül ağırlıkları sudan hafif olduğu için devamlı suyun üstüne çıkarlar ve yanmaları suyun üzerindedir. Bu tür yangınlarda zincirleme reaksiyonların kırılması ve yüzeyin oksitleyici ortamla ilişkinin kesilmesi yada seyreltme önemlidir. 2. Katran, asfalt, gres gibi ağır yağlardır. Bunların yangınlarında soğutma, boğma ve zincir reaksiyonlarının kırılması yönünde etkili söndürücüler kullanılır. 3. Su ile karışa bilen sıvı yanıcılar: Alkoller. Bunların sebep olduğu yangınlarda soğutma, boğma, konsantrasyonlarını düşürme, zincir reaksiyonlarını kırmak için etkili söndürücüler kullanılır. Sıvı yangınlar için en ideal söndürücü köpüktür. Fakat başlangıç ve küçük çaplı yangınlarda CO2 ve KKT kullanılabilir. 3. C Tipi Yangınlar (Gaz Yangınları) Yanıcı gaz maddeler yangınıdır. (Ör ; metan, propan, bütan, LPG, asetilen, hava gazı, doğal gaz ve hidrojen vb.)temel özellikleri patlamadır. Temel söndürme prensibi boğma, temel söndürme maddesi BC tipi Kuru Kimyevi Tozdur. 4. D Tipi Yangınlar (Hafif Metal Yangınları) Yana bilen hafif metaller yangınıdır. (mesela ; alüminyum, magnezyum, titanyum, zirkonyum, lityum, çinko. Sodyum, potasyum ve kalsiyum vb.) Temel özellikleri korlu, alevsiz ve yüksek sıcaklıkta yanmalarıdır. Temel söndürme prensibi boğmadır. A,B,C söndürücüler faydasızdır. Su kesinlikle kullanılmamalıdır. Özel D tipi söndürme tozları kullanılır. D tozu bulunamadığında kuru kum ile örtülerek söndürülür. D türü yanıcı maddelerin toz hali daha tehlikelidir. Yanıcı metal tozlarının hava ile uygun karışımları tutuşma sıcaklığını yakaladığında güçlü patlamalara yol açabilir bazı yanıcı metallerin aşırı yüksek sıcaklık oluşturmaları suyun ve diğer yangın söndürücülerin etkisini yok eder. Bazı yanıcı metaller su ile reaksiyona girerek Hidrojen ve Asetilen gazları üretirler. Bu ise yangının daha da artmasına ve patlamalara yol açar. D sınıfı yangınlar için genel bir söndürme maddesi yoktur. Yanıcı metallerin her biri ile ilgili yangını kontrol edebilecek özel söndürücüler vardır ve bunların işaretini taşır. Bu söndürücü maddeler yanan metali örtmeye ve yangını boğmaya yarar. SÖNDÜRME TEKNİKLERİ Yanmayı meydana getiren unsurlardan en az bir tanesini saf dışı ederek söndürme gerçekleştirilir. Soğutma, Boğma, Yakıtı Giderme, Zincirleme Reaksiyonu Engelleme, 90

102 Olmak üzere 4 ana söndürme yöntemi vardır. Soğutma : Yanıcı maddeden ısı alınarak, sıcaklığını tutuşma derecesinin altına düşürmektir. Mesela Yün ün tutuşma sıcaklığı 600 C dir. Yanmakta olan yün 550 C de soğutulduğunda söner. Boğma : Oksijen konsantrasyonunu yanma için gerekli oranının altına indirmektir. Yakıtı Giderme : Bazı durumlarda, yakıt kaynağını ortadan kaldırarak yangın etkin şekilde söndürülür. Yakıt kaynağını yok etmek için sıvı yada gaz akışı durdurulur. Mesela doğal gaz vanasının kapatılması ile yakıt kesilecek veya yangının yolu üzerindeki katı yakıt ortadan kaldırılır. Orman yangınlarındaki karşı ateş metodu ve şaplak bu yönteme dayanır yada yanıcı maddenin yüzeyi kaplanılarak yanıcı buhar çıkışı engellenir. ABC tozu eriyerek katının gözeneklerini örter ve yanıcı gaz çıkışını engeller. AFFF tipi köpük boğma ve soğutman yanı sıra sıvı üzerinde su filmi oluşturarak yanıcı gazların buharlaşmasını engeller. Dolayısıyla yangın devam edemez. Ayrıca bazı söndürme maddelerinin kimyasal ve fiziksel etkilerle yanıcı madenini tutuşma sıcaklığını yükseltmesi ve yanmaz hale getirmesi ile yangının devam etmesi engellenir. Mesela alkol yangınında su sıkılarak yapılan seyreltme yangının devam etmesini engelleyecektir. Zincirleme Reaksiyonu Engelleme : Kuru Kimyevi Tozlar ve Halojenli Hidrokarbonlar gibi bazı söndürme maddeleri yanıcı madde ile ısı üretmeyen reaksiyonlar meydana getirerek, alev üreten kimyasal reaksiyonu keserler, alevlenmeyi durdururlar. Mesela Halon gazı uygulandığında halojenlerle reaksiyon oluşu ve oksidasyon ani olarak durur. Söndürme maddelerinden bazıları bu yöntemlerden sadece birini bazıları ise bir kaçını birden kullanarak söndürme etkisi gösterirler. SÖNDÜRME MADDELERİNİN YANGIN TÜRLERİNE GÖRE KULLANIM ŞEMASI SÖNDÜRME MADDESİ A B C D 1000 V a kadar Elektrik Su X Köpük X X ABC Tozu X X X BC Tozu X X X CO2 X X X Holon ve Altarnetifleri X X D Tozu X 91

103 Denizli ve Çevresinin Jeolojik Haritası EK 10 92

104 Denizli ve yakın çevresinin jeoloji haritası 93

105 Denizli Deprem Haritası EK 11 94

106 95

107 Türkiye Deprem Haritası EK 12 96

108 97

109 Türkiye nin Sismotektonik Haritaları EK 13 98

110 99

111 100

112 Denizli Deprem Oluşum Grafiği EK

113 102

114 İmza Sirküsü ve Vekaletname EK

115 104

116 105

117 106

118 107

119 Fatura Bilgi Formu EK

120 109

121 Taahhütname EK

122 111