CON S EI L D E KONSEYĐ

Transkript

1 CON S EI L D E L'EUROPE AVRUPA KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ Safiye FĐL (32146/03) Memduh ÇOLAK (32151/03) Cem GÜZELCAN (32152/03) Kemal AKTÜRK (32157/03) Barış ATBAŞI (32158/03) Nadir Baki ÇEVĐK (32160/03) Gülennur ALĐCAN (YILDIZ) (32161/03) KABULEDĐLEBĐLĐRLĐK KARARININ ÖZET ÇEVĐRĐSĐ 30 Ağustos 2007 OLAYLAR Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (32146/03, 32151/03, 32152/03, 32157/03, 32158/03, 32160/03 ve 32161/03) no lu davanın nedeni (T.C. vatandaşları) Safiye Fil, Memduh Çolak, Cem Güzelcan, Kemal Aktürk, Barış Atbaşı, Nadir Baki Çevik ve Gülennur Alican ın (Yıldız) (başvuranlar) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi ne 1 Ağustos 2003 tarihinde Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına alan Avrupa Đnsan Hakları Sözleşmesi nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur. Başvuranlar, Ankara Barosu avukatlarından O. Polat tarafından temsil edilmektedir. T.C. Dışişleri Bakanlığı, Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

2 Dava koşulları Tarafların anlattığı şekliyle dava olayları şu şekilde özetlenebilir: Başvuranlar, 1992 yılında, Keçiören Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bir projeye kaydolmuşlar ve ev sahibi olmak için idare tarafından belirlenen miktarı ödemişlerdir. Đdare, 8 Mart 1994 tarihinde, başvuranlara arsalar vermiştir. Đdare, 19 Ekim 1995 tarihinde, projeyi iptal etmiş ve arsa satış sözleşmelerinin tamamını tek taraflı feshetmiştir. Zarara uğradıklarını düşünen başvuranlar, Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi nde Đdare ye karşı gecikme faizi ile birlikte ödenmek üzere tazminat davası açmışlardır. Mahkeme, başvuranları kısmen haklı bulmuş ve idareyi, başvuranlara, gecikme faizi ile birlikte tazminat ödemeye mahkum etmiştir. Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır. Đdarenin ödeme yapmaması üzerine, başvuranlar cebri icra işlemi başlatmışlardır. Đdare, mahkeme kararlarını yerine getirmiştir. Başvuranların her biri hakkındaki işlemler ile ilgili ayrıntılar şu şekilde gösterilebilir: Đsimler ve başvuru numaraları Tazminat bedelleri Gecikme faizi başlangıç tarihleri Yargıtay kararları tarihleri Ödeme tarihleri ve miktarları 28 Ekim2004 : TL ( Euros ) Safiye Fil 32146/ Türk Lirası (TL) 25 Mayıs Şubat Yeni Türk Lirası (YTL) ( Mart 2006 : 2 293,22 YTL ( ,52 YTL (5 739 Memduh Çolak 32151/ TL 9 Nisan Mart Şubat 2005 : TL ( Mayıs 2005 : TL ( YTL (

3 Cem Güzelcan 32152/ TL 6 Eylül Mart Mart 2004 : TL ( ,07 YTL ( ,61 YTL ( Şubat 2005 : TL (8 286 Kemal Aktürk 32157/ TL 9 Nisan Haziran Mayıs 2005 : TL ( Barış Atbaşı 32158/03 Nadir Baki Çevik 32160/03 Gülennur Alican (Yıldız) 32161/ TL 9 Nisan Mayıs TL 25 Mayıs Mayıs TL 27 Eylül Mart ,32 YTL ( Ekim 2004 : TL ( YTL ( Mart 2006 : 2 293,22 YTL ( ,70 YTL ( Mart 2005 : TL ( Mayıs 2005 : TL ( Mayıs 2005 : Đmzalı alındı makbuzu 12 Mart 2004 : TL ( ,93 YTL ( Ekim 2006 : 9 400,77 YTL (

4 Davaların birleştirilmesi Olaylar ve esasa ilişkin ortaya koydukları sorun bakımından davaların benzerliğini dikkate alarak, AĐHM, davaların birleştirilerek tek bir davada incelenmesine karar vermektedir. ŞĐKAYETLER Başvuranlar, alacaklarının idare tarafından ödenmemesi nedeniyle mülkiyete saygı haklarının ihlal edilmesinden şikayetçilerdir. Bu bağlamda başvuranlar, 1 No lu Ek Protokol ün 1. maddesine atıfta bulunmaktadırlar. Aynı olaylar temelinde başvuranlar ayrıca AĐHS nin 17. ve 18. maddelerinin de ihlal edildiğini iddia etmektedirler. HUKUK Başvuranlar, alacaklarının idare tarafından ödenmemesi nedeniyle mülkiyete saygı haklarına müdahale edilmesinden ve 1 No lu Ek Protokol ün 1. maddesinin ihlalinden şikayetçi olmaktadırlar. AĐHM içtihadı uyarınca benimsenen hesaplama yöntemine atıfta bulunarak Hükümet, başvuranların zararlarının tamamının Keçiören Belediyesi tarafından tanzim edildiğini savunmaktadır. AĐHM, dosyada bulunan unsurların tamamını incelediğinde, idarenin başvuranların alacaklarını ödemesi ile mahkeme kararlarını yerine getirdiğini gözlemlemektedir. Đdare tarafından yapılan ödemedeki gecikmenin başvuranları maddi bir zarara uğratıp uğratmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu noktada, başvuranlara gerçekten yapılmış ödeme tutarı ile ödeme tutarı gecikme dönemindeki paranın değer kaybı dikkate alınarak belirlenseydi başvuranların ellerine geçecek miktar arasındaki farkın göz önüne alınması gerekmektedir. (sözü edilen Akkuş). Bu bağlamda, AĐHM, hesaplama yönteminin Devlet Đstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan ayrıntılı fiyat endeksi listesinde belirtilen Türkiye deki enflasyon sonuçlarını dikkate aldığını hatırlatır. Sözkonusu hesaplama yöntemi göz önüne alındığında, AĐHM, başvuranlarla ilgili olarak somut hiçbir kayıp tespit edememektedir. Başvuranların eline geçen tazminat miktarları, AĐHM tarafından benimsenen hesaplama yönetimi uyarınca belirlenen miktarın tamamına tekabül etmektedir. Sonuç olarak başvuranlar, 1 No lu Ek Protokol ün 1. maddesi açısından hiçbir zarara uğramamışlardır. AĐHS nin 17. ve 18. maddeleri ile ilgili olarak ise, hukuki mesnedi bulunmayan şikayetleri inceleyen AĐHM, bu şikayetlerin 1 No lu Ek Protokol ün 1. maddesi kapsamında düşünülen şikayetlerle aynı olaylara dayandığını tespit etmektedir. Başvuranların şikayetlerinin açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve AĐHS nin 35/3. ve 35/4. maddeleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. 4

5 Ayrıca, AĐHS nin 29/3. maddesinin uygulanmasına son verilmesi uygun olacaktır. Bu gerekçelere dayalı olarak, AĐHM oybirliğiyle, Başvuruların birleştirilmesine; Başvuruların kabuledilemez olduğuna; Karar vermiştir. 5