GAZİANTEP BAROSU FOTOĞRAFÇILIK KULUBÜ

Transkript

1 GAZİANTEP BAROSU FOTOĞRAFÇILIK KULUBÜ Öncelikle bu fikri dile getirdiğimizde, yanımızda olan herkese özellikle de Baro Başkanımız Sayın Av. Ali ELİBOL A, çok değerli büyüğümüz Av. Bektaş ŞARKLI ve desteklerini esirgemeyen Sayın üstadım Av. Ö. Faruk AKAN A sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Kendini dinleme sessizliği görüntüleme sanatı olan fotoğrafçılık aslında güzel bir hastalıktır. Bazen insanların bir şeylerden kaçma isteğinin aslında en güzel adresidir. Ancak unutmadan söylüyeyim bu hobi pahalı ve çok zevklidir. Çektiğiniz fotoğraflara bakınca bunu ben mi çektim? diyeceğiniz kıvama gelme dileğiyle.. Kulübümüzü kurmamızın sebebi, ağır iş yükü olan avukatları bir nebze olsun değişik renkleri tatmaları hayata ve gözle görünen her şeye değişik açıdan bakarak değişik bir durum yaratmadır. İleri ki safhalarda kulüp üyelerimiz uygulama yapmak için gezilerimiz olacaktır. Ayrıca, bakıma ve yardıma muhtaç ailelere ulaşmak adına ileri ki safhalarda çektiğimiz fotoğrafları tablo boyutuna getirttirip satışa sunmak ve maddi yardımın yanında hayatlarına bir nebze de olsa yardımcı olmaktır. Herkese hayırlı olsun.. Av. Metin Burak KINACILAR Yani fotoğraf hayat gibi ışıkla başlar, ışıkla biter. Işığınız bol olsun..

2 Fotoğraf çekimi, yalnızca deklanşöre basıp objektifin gördüğü nesneleri kaydetmekten ibaret değildir. Gözle bakıldığında fotoğrafın birçok anlamının olduğunu görürüz. Zaten amaç kâğıt üzerine yansımış görüntülerin, uygun ışık koşullarında belirli bir anlamı ve içeriğinin olmasını sağlamaktır. Bu nedenle fotoğraf çekiminde ışık çok önemlidir. Fotoğrafın uygun ışık koşullarında ve doğru ışık değerlerinde çekilmesi gerekir. Fotoğrafta kompozisyon ise çerçeve içinde göze hoş görünen bir düzen yaratma sanatıdır. Kompozisyonda iyi görüş; bilgi, yetenek ve deneme ile kazanılır. Eğer bu üç etkenden biri eksik ise etkili kompozisyonlar elde etmek güçtür. Yetenek kişiden kişiye değişebilir ve başarıya ulaşmada en önemli etkendir. Deneme ise çekilen fotoğraflarda uygulanan kompozisyonla artar. Yeteneği ve deneyimi zengin bir fotoğrafçı gerektiğinde bu kuralları çiğneyerek de amacına ulaşabilir. Ne var ki bu, bilgisiz başarıya ulaşılabileceği anlamına gelmez. Değişik ve başarılı fotoğraf kompozisyonları yaratabilmek için eskiyi ve yılların deneyimleriyle saptanmış kuralları bilmeniz gerekir.elinizdeki bu modülde yer alan bilgiler ile deklanşöre basmadan önce çerçeveye neyi nasıl almanız gerektiği davranışını kazanarak bu kurallara uygun fotoğraf çekme becerisini kazanabileceksiniz 1.1. Işık Görme ışıkla başlar. Işık görsel nesnelerin bize yansımasını, dolayısıyla görmemizi sağlar. Fotoğrafı etkileyen en önemli öğe de ışıktır. Işık enerjisi olmadan fotoğrafik Görüntünün oluşması mümkün değildir. Aslında herhangi bir görüntünün oluşabilmesi için bir enerji türünün madde ile etkileşip oluşan bilgilerin bir yerlerde depolanması gerekir. Işık, tüm görsel sanatların temelidir ve fotoğraf da ışıktır. Fotoğraf yapmanın ilk adımı olan ışık, fotoğraftaki görselliğin nedenidir. Nasıl resim boya ile çiziliyorsa fotoğraf da ışıkla çizilir. Bir çekimde fotoğraf makinesinin ayarları ışığa göre yapılır. Çünkü fotoğrafın kaynağı ışıktır (Photo Yunanca ışık anlamına gelir). Bir ölçüde fotoğrafın başarısı ışığa bağlıdır; yani ışıklandırmayı doğru yapmak gerekir. Işığın en önemli işlevi fotoğrafın çekilmesini sağlamaktır. Işık fotoğrafın temel taşıdır. Bu nedenle ışığı iyi bilmek ve buna göre de iyi değerlendirmek gerekir. Çekim sonrası karanlık odada yapılan işlemler de ışıklamaya dayanır. Yani fotoğraf ışıkla başlar, ışıkla biter.

3 Işık, doğadaki elektromanyetik dalga biçimlerinden biridir. Radyo, radar dalgaları, kızılötesi ışınları gibi Doğada bulunan bir nesnenin görülmesi için o nesnenin ışık yayması ya da yansıtması gerekir. Genellikle bir cisme çarpan ışık az ya da çok yansır. Işığı yansıtma derecesine göre cisimler saydam ( cam, su, hava ) yarı saydam ( buzlu cam, ince yağlı kağıt ) saydamsız ( taş, tahta, demir ) diye sınıflanır. Ama yine de bu, cismin özelliği, kalınlığı vs. ile de yakından ilgilidir. Işığın yapısı ulaştığı yüzeyin yapısıyla çakıştığında farklı etkiler yaratır. Işığın yansıma özelliğinin yanında kırılma özelliği de vardır. Farklı yoğunluktaki ortamlarda, bir ortamdan diğerine geçen ışık kırılır. Önemli olan uygun ışığı seçebilmektir. Tıpkı uygun bir kompozisyonu seçmek gibi Işık; dolaylı, doğrudan, cephe ışığı (gölgeleri yok ederek yüzeysel bir etki oluşturur ve aydınlanan cisim düzlemsel görülür), tepeden gelen ışık (kütlenin ağırlığını ve yer çekimini vurgular), ters ışık (kütlenin biçimini ortaya koyar), yan ışık ( ışık-gölge yardımıyla dokuyu ortaya çıkartarak derinlik hissi verir), olarak ele alınabilir. Ayrıca geliş açılarına ya da doğal nedenlere ( kar, yağmur, deniz kenarı, yüksek yerler ) göre ışığın durumu da değişir. Işık, salt fotoğrafın oluşumunda rol oynamaz aynı zamanda sanatsal bağlamda da belirleyici olur. Kullanılan ışık tarzı fotoğrafın estetik değerinde etkili olur. Işık kaynakları doğal ışık kaynakları ve yapay ışık kaynaklarından oluşmaktadır.doğal ışık güneş ışığıdır.güneş ışınları, açık alanda her noktayı aynı derecede aydınlatır. Nokta ışık kaynaklarından yapılan aydınlatmalarda uzaklık artıkça konuya düşen ışık şiddeti azalır Işık Oluşumu Işık, düz dalgalar halinde yayılan elektromanyetik dalgalara verilen addır nm dalga boyları arası dalga boyu gözle görülebilir; ancak bilimsel terminolojide gözle görünmeyen dalga boylarına da ışık denebilir. Işığın özellikleri, radyo dalgalarından gamma ışınlarına kadar gidebilen, elektromanyetik dalganın boyuna göre değişir. Işığın ve tüm diğer elektromanyetik dalgaların temel olarak üç özelliği vardır: Frekans: Dalga boyu ile ters orantılıdır, insan gözü bu özelliği renk olarak

4 algılar Şiddet: Genlik olarak da geçer, insan gözü tarafından parlaklık olarak algılanır. Polarite: Titreşim açısıdır, normal şartlarda insan gözü tarafından algılanmaz. Bir cisim, belli bir derece ısıtıldığında, ya da gazlar bir enerji yardımı ile uyarıldığında, ısıtılmaya bağlı olarak çeşitli uzunlukta ışın saçar. Güneş de bu tür enerji kaynaklarından biridir ve dalgalar halinde ışın yayar Renkler Renkleri belirleyen bu dalga boylarıdır. Beyaz ışık tüm renkleri içeren bir ışık dalgasıdır. Bu durum, ışık bir prizmadan geçirildiğinde gözle de görülebilir; ışık dalga boylarının kırılması ile oluştuğu renk birimlerine ayrılır. Buna ışık tayfı (spektrum) denir. Işınların bazıları gözle görülebilirken, bazılarını gözle algılamak mümkün değildir. CIE (Commission Internationale de l Eclairage) 380 nm ile 780 nm arasındaki dalga boylarını görülebilir olarak belirlemiştir. Bu görülen ışığın 380 nm den (mavi) 700 nm ye (kırmızı) değişen kombinasyonlarıdır Görünür Işık Bizim algımız ve görünür ışık fotoğrafçılığı sadece mor ile kırmızı arasında kalan elektromanyetik dalga boylarını kullanmaktadır. Bu spektrum dışında kalan bizim kimyasal ve dijital yardımcı araçlar kullanmadan göremediğimiz bir evren vardır. Ültraviyole ve kızılötesi aygıtlar ile elde edilen manzara fotoğraflarında her şey inanılmaz farklı görünür. Kontrast nedir? Fotoğrafta en karanlık ve en aydınlık bölümler arasındaki ışık yoğunluğudur. Örneğin; Işık kaynağından yayılan ışığın konuyu her yönden eşit bir şekilde aydınlatması sonucu (bulutlu havada çekilen) fotoğrafta kontrast düşük olur. Bunun karşıtı ışığın tek bir yönden konuyu aydınlatması sonucu (güneşli havada çekilen) fotoğrafta kontrast yüksek olur. İyi bir fotoğraf için kontrast ana etkenlerden biridir. Fotoğrafta kontrast ne fazla ne eksik olmalıdır. Yüksek kontrast koyu gölgelerden parlak beyaz aydınlıklara kadar geniş bir ton farklılığı içerir. Az kontrast karanlık gölgeler ve parlak aydınlıkların aşırı uçlarını içermeyen daha sınırlı bir ton farklılığı ifade eder. Bir yaz günü güneş tam tepedeyken özellikle ormanlık alanlarda, karla kaplı ortamlarda ya da kumsallarda kontrast fazladır. Bulutlu havalarda yada güneşin yatay geldiği zamanlarda çekilen fotoğraflar gökyüzünü fazlaca içermeyen fotoğraflarda kontrast azdır. Doğru ışıktan yaralanmak için ışığı çok iyi okuyabilmeliyiz. Bu da artan tecrübe ile olur. Yani daha çok fotoğraf çekip, farklı ışıklarda aynı konuyu çekerek fotoğrafı nasıl etkilediğini görerek, daha çok fotoğraf görerek onların nasıl bir ışıkta çekildiğini inceleyerek ve sorarak öğrenebiliriz.

5 Doğrudan gelen ışık Güneş ya da diğer ışık kaynaklarından kırılmadan gelerek doğrudan konunun üzerine düşen ışıktır. Önden gelen ışık Işık kaynağı konunun önünde fotoğrafçının arkasındadır. Konu bakış yönündeki her noktasından eşit miktarda aydınlanmıştır ve hiç gölge yoktur. Gölgenin yokluğu derinlik duygusunu yok eder. Bu tür ışık detay verme ve renkleri gösterme açısından çok etkilidir. Yandan gelen ışık Daha güçlü ve zengin görüntüler elde edilir. Sağ veya soldan gelen ışık gölgelere neden olduğu için görüntünün dokularını daha belirginleştirir. Yandan gelen ışıkla oluşan bu gölgeler fotoğrafa derinlik duygusu kazandırır. Doku ve desen çekimlerinde bu ışık kullanılmalıdır. Gölgelerin oluşturduğu kontrast çok yüksek ise gözün görebildiği detayları fotoğrafta göremeyeceğimizi söylemiştik. Bunun için dolgu flaş kullanarak yüksek kontrast düzeyi düşürülebilir. Ters ışık Işık kaynağı konunun arkasında fotoğrafçının önündedir. Ters ışıkta fotoğraf çekmek çok zordur; ama çok etkili fotoğraflar elde edilebilir. Önden gelen ışıkta nesnenin görmediğimiz tarafını aydınlattığı için bakış yönümüzde detaylar kaybolur; ama nesnenin dış formu belirginleşir. Konunun etrafındaki ışık huzmeleri fotoğrafı güzelleştirir. İstenirse nesne dolgu flaşı ile aydınlatılabilir. Bunu fotoğrafa yükleyeceğiniz duygu belirler. Üsten gelen ışık Işık kaynağının konu üzerine tam tepeden gelmesidir. Bu durumda kontrast yüksek olacağı için bu durumlarda fotoğraf çekilmesi tavsiye edilmez. Bu durumlarda fotoğrafı çekip çekmeyeceğinizi yine sizin fotoğrafa vermek isteyeceğiniz duygu belirleyecektir. Noktasal ışık Işık kaynağının bulut, ağaç ya da başka açıklıklardan gelerek konunun bir bölümünü aydınlatmasıdır. Gündoğumunun hemen sonrasında veya günbatımından, yağmurdan sonra bulutların arasından çıkan, ormanda ağaçların veya yaprakların arasından çıkan ışıkların hepsi noktasal ışıklardır. Bu tür ışık kaynakları ile son derece güzel fotoğraflar çıkar. Dolaylı gelen ışık Işık kaynağının diğer cisimlere çarptıktan sonra ilk gücünü kaybedip konumuzun üzerine düşen ışıklardır. Kapalı veya bulutlu havadaki ışıktır. Işığın konu üzerine düşen zamanda nasıl dağıldığı nasıl yansıdığına bağlı olarak farklı özellikler gösterir. Dolaylı ışık alan ortamlarda çekim yaparken düşük enstantane değerleri kullanılmak zorunda kalacağımız için sehpa ve daha hızlı filmler kullanmak gerekir. 2. FOTOĞRAFTA KOMPOZİSYON 2.1. Tanımı Kompozisyon : Ayrı parçalardan birleştirme yoluyla dengeli ve düzenli bir bütün oluşturma işidir. Fotoğrafta kompozisyon ise Fotoğraf çerçevesine giren objeleri göze hoş gelecek şekilde seçme ve düzenleme

6 işidir. İşin güzel olması demek fotoğrafta verilmek istenen mesajın yerini bulması ve fotoğrafın akılda kalıcılığını artırması demektir. Zaten amaç kâğıt üzerine yansımış görüntülerin belirli bir anlamı ve içeriğinin olmasını sağlamaktır. Çekilen fotoğrafın mükemmel olması için çerçeve ayarının kusursuz yapılması, fotoğraflanacak objeleri tam olarak almakla ve iyi bir ışıklandırmayla gerçekleşecektir. Fotoğraf çekiminde dikkat gerektiren en önemli konu, çerçeve (Marj) ayarıdır. Bu ayarlamada objelerin çerçevedeki konumları, yansıtma şekli ve renk- ışık kompozisyonu en fazla dikkat edilmesi gereken noktalardır. Çerçeve ayarında özellikle manzara çekimlerinde ufuk çizgisinin alacağı konum önemlidir. Ufuk çizgisi, çerçevenin alt ve üst çizgilerine paralel olabilir. Çerçevenin altında ve üstünde yer alabilir. Ama asla ortaya getirilmemelidir. Ufuk çizgisinde maksat gökyüzünün çerçevedeki görüntüsüdür. Bazen gökyüzü çerçevenin her tarafında gözükürken objeler ortada bir konum alır. Bu ayar çok fazla kullanılmaz. Ama daha çok ufuk çizgisinin çerçevenin üst kısmında yer alması genel kabul gören ayardır Fotoğrafta Kompozisyon Öğeleri Belirginlik Fotoğraf için en önemli öğe belirginliktir. Çünkü fotoğraf ile verilmek istenen mesajın, izleyici tarafından anlaşılması için çekilen fotoğrafın belirgin olması gerekir. Fotoğrafın belirgin olması, bir iletişim aracı olan fotoğrafın mesajını en okunaklı biçimde ortaya koymasıdır. Zaman ve üçüncü boyutun zihinde canlanabilmesi için çekilen konu hakkında izleyicinin önceden zihninde var olan duyumlarından yararlanılır. İşte bu nedenle fotoğraf, üzerinde önceden fikir birliğine varılmış biçimler demetidir. Her izleyici, fotoğraf karesini oluşturan öğeleri, zihnindeki binlerce görüntüden biriyle çakıştırıp fotoğrafı geçmiş deneyimlerine göre yorumlayacaktır. Bu nedenle ne anlatmak istediğini iyi anlatamayan; yani yeterince belirgin olmayan bir fotoğraf, izleyicide farklı duygular ve düşünceler uyandırır. Bu durum ise, izleyiciye aynı duygu ve düşünceleri yansıtmaya yarayan fotoğrafın en güçlü iletişim aracı olma özelliğini kaybettirir. Bir fotoğrafla anlatılmak istenen, yardımcı öğeler, zamanlama ve olayın belirginliği ile bir anlam kazanır Sadelik Bir fotoğrafta, ana öğenin yanında birçok yan öğe yer alır. Fotoğraf makinesi,gördüğünü film veya dijital ortama aktardığından, ana konuyu destekleyen öğelerin dışındakalan öğelerin, fotoğraf karesinden çıkarılması gerekmektedir. Bu sisteme ayıklayıcı yöntem adı verilir. Bir başka ifade ile vizörden görülen; fakat fotoğraf karesinde olmasını istemediğimiz öğelerin temizlenmesi ya da konu içindeki ağırlığının azaltılması sistemi ayıklama sistemidir. Fotoğrafçı ayıklama işlemini gerçekleştirebilmek için çekim noktası değiştirilebildiği gibi, alan derinliğinin etkisini de kullanılabilir. Örneğin, bir portre çekiminde modelin arkasında ve önünde yer alan istenmeyen öğelerin, alan derinliği azaltılarak flu hale getirilmek suretiyle fotoğraf karesi içindeki önemi azaltılabilir.istenmeyen öğelerin çerçeve dışında kalması, değişik bir çekim noktasının kullanılmasıyla sağlanabildiği gibi, farklı odak uzunluğuna sahip objektifler kullanılmak suretiyle de sağlanabilir. Bazen fotoğrafını çekeceğimiz konu için gereksiz gördüğümüz öğe canlı bir varlık olabilir. Bu durumda onun oradan ayrılmasını beklemekten başka çare yoktur. Bazen saatlerce beklememiz gerekebilir. Uzun süre beklemek, konu üzerindeki ışığın durumunu ya da modelin ifade biçimini değiştirebilir Ritim Bir cismin tekrarlanan görüntüsü ya da peş peşe benzer elamanlar dizisi, aynı elamanların tekil görüntülerinden daha etkileyicidir. Belli bir düzene göre tekrarlama, sayısal değerinden fazla bir zenginlik ifade eder. Ritimi oluşturan öğelerin düzenli tekrarı, düzensiz tekrarından daha güçlü etki yaratır. Örneğin yoldaki telefon direkleri, yol çizgileri, dizi dizi ağaç kümeleri gibi Uyum İki ya da daha çok öğenin birbirini hareket, biçim, renk ve ton değerleri bakımından desteklemesi anlatıma güç katar. Uyumda, benzer öğelerin yan yana kullanılması anlatımı güçlendirirken ritimde, benzer öğelerin belirli aralıklarla tekrarlaması anlatımı güçlendirmektedir. Bazen ritim ve uyum birlikte kullanılabilir. Hareket eden öğelerin aynı tarafa yönelmesi ya da duran nesnelerin aynı tarafa yönelişi hareketteki uyumu sağlar. Küçüklü

7 büyüklü benzer biçimlerin arasında biçim uyumu söz konusudur.renk uyumu olarak da renk çarkındaki komşu renkler arasındaki uyum anlatımı zenginleştirir. Örneğin mavi renkle birlikte yeşil ve mor renklerin kullanılması renk uyumunu sağlar. Altın Noktalar Kuramı Her fotoğraf kompozisyonunda bir ilgi merkezi vardır. Fotoğraf çeken kişinin başlıca amacı izleyicinin dikkatini ilgi merkezine yöneltmektir. Bir kompozisyonda ilgi merkezi olarak akla ilk gelen yer genellikle çerçevenin ortasıdır. Ancak düşünülenin aksine bu yöntemle bazı konular hariç pek güzel bir görüntü oluşturulamaz. O halde çerçevenin ilgi merkezi neresi olmalıdır? Diğer bir deyişle, fotoğrafımıza konu olacak objeyi çerçevenin neresine yerleştirmeliyiz? Bu soru fotoğrafçılardan önce resimle uğraşan sanatçıların kafasını kurcalamıştır. Sonunda iyi görüntünün ortaya çıkışında, kesin olmamakla birlikte genel geçerlilik kazanmış bazı kurallar saptanmıştır. Fotoğraf karesi çerçevesine yatay ve dikey olarak üçe bölünmesi sonucu çizgilerin kesişme noktaları fotoğrafta ilgi merkezinin yerleştirilebileceği yerleri gösterir. Bu noktalara da altın noktalar denir. Altın noktalar dikkate alınarak çekilen fotoğrafta gözün fazla dolaşmadan fotoğrafın ilgi merkezini yakalaması gerekir. Ancak başta da belirttiğimiz gibi bazı fotoğraf konularında örneğin; dağ, heykel, gün doğumu ve batımı vb konularda ilgi merkezinin ortada olması daha iyi sonuç verecektir. Fotoğraf 3.4. Altın nokta kuramına uygun bir fotoğraf kompozisyonu Örneğimizde ağaç altın noktaya yerleştirilmiş ve kompozisyon tarlasını süren çiftçi ile zenginleştirilmiştir. FOTOĞRAF ÇEKİMİ Fotoğraf çekiminde sırasıyla, ortamın ve konunun ışığı, kompozisyon kuralları, konum ve ölçeklendirme, konunun ışığını ölçerek diyafram ve örtücü ayarlarını yapmak gerekmektedir. Sonunda da konunun özelliklerine, hareket durumuna ve ışığa dikkat ederek fotoğraf çekimi yapılır Diyafram ve Örtücü Değerleri Diyafram, bir nesnenin görüntüsünün elde edilmesi için kayıt ortamına düşecek ışık oranını ayarlayan fotoğraf makinesinin önemli parçalarından biridir. Fotoğraf çekiminde kullanılan diyafram değeri sonucu tamamen etkiler. Diyafram değerleri standarttır. Bu değerler makinelerin ve objektiflerin gelişmişlik özelliklerine göre aşağıdaki değerlere sahip olurlar. 1, 1.4, 2.8, 4.5, 6,8,11,16,22,32,45,64,90 Bu sayılar diyafram açıklığını belirtir. Sayıların karşısında bir ok ya da çizgi bulunur. Diyaframdaki her basamağa STOP denir ve f harfiyle tanınır. Örtücü; diyaframdan geçtikten sonra, miktarı ayarlanmış olan ışığın, kayıt ortamını ne kadar süreyle etkileyeceğini belirleyen parçadır. Bilindiği gibi fotoğraf gerçek yaşamdaki bir anın dondurulmuş görüntüsüdür. Dondurulan bu an, örtücünün bıraktığı veya izin verdiği ışıklandırma süresidir.bu süreler

8 diyaframda olduğu gibi standardize edilerek simgelenmiştir.fotoğraf makinesindeki bu sayılara enstantane denir.şöyle gösterilir: T-B Yukarıda gösterilen 1 rakamı 1 saniye demektir.diğerleri ise saniyenin kesirlerini ifade eder,bu değerler aşağıdaki şekildedir: 1/1-1/2-1/4-1/8-1/15-1/30-1/60-1/125-1/250-1/500-1/1000-1/2000 Fotoğraf çekimi için en önemli iki değer diyafram ve örtücü değerleridir. Bu iki değer orantılı olarak kullanılır. Kullanılan her iki değerin birbirini karşıladığı değerleri ortalama olarak şöyle gösterebiliriz: Fotoğraf Çekiminde Objenin Konumu Fotoğraf çekiminde genellikle objelerin doğal görünüşleri yakalanmaya çalışılır. Ancak istenen nitelikleri yakalayabilmek için objenin konumunu yönlendirebilirsiniz. Her ne kadar bu işlem mizansen olarak nitelendirilse de gerekli hallerde başvurabilirsiniz. Sizden istenen görüntülerde öne çıkarılması gereken objeler belirleyip çekim yapabilirsiniz. Önemli olan istenen niteliklerde fotoğraf çekebilmektir. Bir fotoğrafta anlatılmak istenen unsurlar ile çerçeve dışında bırakılması gereken unsurlar, çekim öncesinde iyi değerlendirilip tasarlanmalıdır. Çeşitli bakış açıları denenerek, kompozisyonu en iyi yansıtacak konum bulunmalı ve çekim yapılmalıdır. Bir görüntü düzenlemesinde gözün bakış noktası, fotoğrafın 5/ 8 in üstündeki bir noktaya denk gelir. Bunu şöyle deneyebilirsiniz: fotoğraf kartı büyüklüğünde bir karton alınıp, hiç bir gereç kullanmaksızın, sadece göz duyusuna göre orta noktanın bulunması istenirse, gözün orta nokta olarak belirlediği yer, çoğu kez kartın 5/8 in üstüne denk gelen noktadır. Kısaca, fotoğrafta objeyi çerçevenin neresine yerleştirmeniz gerektiğini çok iyi belirleyip marj ayarını ona göre yapmalısınız ki, fotoğrafla vermek istediğiniz mesaj başarılı olsun. Sorulacak soru? 1- İSO NEDİR? 2-DİYAFRAM NEDİR? 3-ENSTANTANE NEDİR? 4- İSO - DİYAFRAM - ENSTANTANE EN KOLAY NASIL ANLAŞILIR? 5- MANUEL ÇEKİM MODLARI(P, A/AV, S/TV, M) NE İŞE YARAR? NEYE DİKKAT EDİLMELİ? 6- UV FİLTRE - ND FİLTRE - POLARİZE FİLTRE NE İŞE YARAR? 7- Hangi Koşullarda hangi mod kullanılmalıdır?

9 SORU 1 : ISO NEDİR? Ne İşe Yarar? International Organization for Standardization yani Uluslararası Standartlık Örgütü nün kısaltmasıdır. Bizim fotoğrafçılık terimlerinden ISO ile kastetmek istediğimizi aslında ISO Speed dir yani ISO hızı dır. DSLR makinelerde ve artık çoğu kompakt makinede var manuel ayarlar. Bunlardan en önemlileri ve bilinmesi gerekenler ISO, Diyafram ve Enstantane. Bu yazımızda ISO yu, bazı yerlerde geçen adıyla ASA yı anlatıyor olacağız. Kaç ISO kullanmalıyım, ISO mu hep en az rakamda mı tutmalıyım, neden bazı fotoğraflarda ISO100 kullanma imkanı varken ISO400 kullanılmış gibi sorularınızın da cevabını bulmuş olacaksınız. ISO Nedir? ISO, kısaca ışığa duyarlılıktır. Filmli makineler zamanında filmin ışığa duyarlılığı iken, şu anda dijital çağda sensörün ışığa duyarlılığı olarak geçiyor. Eskiden beri fotoğraflar ilgileniyorsanız filmlerin üzerinde gibi rakamların yazdığını görmüşsünüzdür. Aynı şekilde şu anda ISO yu makine üzerinden değiştirebiliyoruz, bu da dijital teknolojinin bize sağladığı ekonomik imkanlardan sadece biri. Gürültü (Noise) Nedir? Ingilizce olmasına rağmen çok yerde Noise diye geçen ve Türkçe gürültü veya gren olarak çevrilen terim, fotoğraftaki genellikle pek istenmeyen noktalanmalara denir. Fotoğraflarınızın temiz, keskin, doğru renklere sahip olmasını istiyorsanız, fotoğraflarınızda gürültü olmamasına dikkat etmelisiniz. Bu da ancak ISO değerinizin küçük olmasıyla elde edilebilir. Şöyle kesin olarak belirtelim: Ne kadar küçük ISO değeri = O kadar az gürültü (noise) Peki madem küçük ISO daha iyi neden ISO yükseltilir? ISO yu yükseltmenin sebebi daha yüksek enstantane istemektir. Yani ışığın az olduğu bir ortamda, ekstra ışık kaynağınız da yoksa ISO yu yükseltmekten başka çareniz kalmaz, çünkü ortamda var olan ışık sizin istediğiniz fotoğrafı çekmenize engel olur. Fotoğraflarınız eğer bulanık, titrek çıkıyorsa bunun sebebi enstantane değerinizin düşük olmasıdır, bu da az ışıktan kaynaklanır. Bir doğumgününde olduğuzu düşünün, ortamın loş olduğunu, veya bir konserdesiniz ve fotoğraf çekmek istiyorsunuz, yapmanız gereken ilk şey ISO nuzu yükseltmenizdir. Bu şekilde daha yüksek enstantane değerlerine çıkabilirsiniz, bu da istediğiniz fotoğrafı çekebilmenizi sağlar. Fakat ISO nuzu ne kadar yükseltirseniz o kadar fazla gürültü (noise) sahibi olursunuz. Altta 5d Mark II kullanılarak çekilmiş fotoğrafta farklı ISO değerlerinin etkisini görüyorsunuz. Fotoğrafın üstüne tıklayıp büyük halini görüp inceleyebilirsiniz. Özellikle koyu bölgelerde oluşan gürültüyü görüyorsunuz. 5d Mark II gibi ISO başarımının çok iyi olduğunu da göz önüne almalısınız. Makinenin ISO başarımı ne kadar iyiyse o kadar az gürültü oluşur. ISO değerleri nelerdir? 50, 100, 125, 160, 200, 250, 320, 400, 500, 640, 800, 1000, 1250, 1600, 3200, 6400, 12,800,51,200, 102,400 Not: Bu değerler 1/3 duraklı enstantane değerleridir. Kalın yazılmış olanlar tam durak olup, 2 tam durak arasında 2 adet de 1/3 duraklık değer yer alır. 400 değeri 200 değerinin 2 katı ışık sağlar. Makineler genellikle fabrika ayarı olarak otomatik ISO da gelmektedir. Bu durumda makineniz, ışığın ve kullandığınız lensin durumuna göre ISO değerini kendisi ayarlar. Genellikle görüntüyü dondurma amaçlı fotoğraf çekildiği için de yüksek ISO kullanır. Bu durumda gürültülü fotoğraflara sahip olabilirsiniz. ISO yu kendiniz ayarladığınız durumlarda makine manuelde değilse, yani diyafram öncelikli, enstantane öncelikli veya program modundaysa diyafram ve enstantaneyi kendisi ayarlar. Bu durumda ISO yu yükselttikçe enstantanenizin arttığına dikkat edebilirsiniz. ISO nun fotoğrafa nasıl bir etkisi olmaktadır? ISO nun fotoğraf üzerindeki etkisi doğrudan görüntü kalitesi üzerinedir. Yüksek ISO değerlerini kullandıkça genel görüntü kalitesi düşer. Detay kayıpları başlarken, gürültü miktarları gözle görülür bir şekilde artar. Bu nedenle ışığın yetersiz olduğu durumlarda çekeceğiniz konuya göre değişecektir ama ISO yu yükseltmek son tercih olmalıdır. ISO Değerini Nelere Göre Karar Verip Değiştirmeli? 1- Çekmek istediğimiz konu hareketli mi? Eğer konu hareketliyse daha yüksek enstantane değerine ihtiyacınız olacak, dolayısıyla daha yüksek ISO kullanmanız gerekecek. 2- Ortamdaki ışık ne düzeyde? Objeniz ne kadar ışık alıyorsa ona göre bir ISO değeri belirlemeniz gerekecek. 3- Tripod kullanıyor musunuz? Tripodunuz varsa yüksek enstantaneye gerek olmayabilir çünkü sabit kalan makine 30 saniye bile olsa düzgün çekim yapabilir. ISO yu yükseltmenize gerek kalmaz. 4- Gürültü istiyor musunuz? Bazı fotoğraflar da gürültü (noise) istenebilir, film efekti verdiği için kullanılabilir. Bu durumda yüksek ISO kullanmalısınız. Alttaki örnekte Onur Pınar ın çekmiş olduğu bir konser fotoğrafını görüyorsunuz ISO, 85mm f1.8,1/125 enstantane ve Canon 5D kullanılarak çekilmiş. Fotoğrafçının hareketi yakalayabilmek için yüksek ISO, açık diyafram kullandığına dikkat edin, bu şekilde 1/125 enstantaneyi ve dolayısıyla sanatçının hareketini yakalayabilmiş. (Örnek sonraki sayfadadır.)

10 SORU 2 : DİYAFRAM NEDİR? Objektifi bir göze benzetirsek bu durumda diyaframıda göz bebeğine benzetebiliriz. Fotoğraf çekerken, az ışık var isediyaframı açmak, çok ışık varsa diyaframı kısmak gerekir. Diyaframın en geliş hali en çok ışığın sensör üzerine düştüğü genişliktir, diyaframın en küçük olduğu hali ise ışığın sensör üzerine en az düştüğü genişliktir. Diyafram kısıldıkça makineden içeri az ışık girmekle birlikte net olarak görülen alan miktarı artar. Diyaframda 1.8 rakamına açık diyafram denilmektedir. Işığın az olduğu yerlerde açık diyafram kullanılır. 16 rakamı ise kapalı ve ya kısık diyafram olarak adlandırılır ve ışığın fazla olduğu yerlerde kullanılır. Diyafram rakamları ile ışık miktarı arasında ters orantı vardır, diyafram rakamları küçüldükçe diyaframdan geçen ışık miktarı artar. ÖNEMLİ BİLGİ: DİYAFRAM KISMAK VE AÇMAK TERİMLERİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTA DİYAFRAM KISMAK DENDİĞİ ZAMAN TERS ORANTILI OLARAK "F" DEĞERİNİ DÜŞÜRMEMİZ GEREKMEKTEDİR. BU DURUM IŞIĞIN GÖZDEN DAHA AZ GİRMESİNE SEBEBİYET VERİR. ÖRNEĞİN DİYAFRAM KISILMASI DEMEK "F" DEĞERİNİ 'YE KADAR ÇIKARMAKTIR. DİYAFRAM AÇMAK İSE TAM TERSİDİR YANİ IŞIĞIN DAHA ÇOK GİRMESİ, "F," DEĞERİNİN LENSİN İZNİNE GÖRE 'E KADAR İLERLETMEKTİR.

11 SORU 3: ENSTANTANE NEDİR? Enstantaneyi göz kapağının açılıp kapanması gibi düşünebiliriz. Enstantane yaprak adı verilen metalden yapılmış perdedir. Fotoğraf makinasının içinde bulunan sensörün üzerine düşen ışığın süresini ayarlayan bu sistem fotoğrafın ne kadar sürede çekileceğini belirler. Deklanşöre basıldığında yapılan ayara göre perde açılır sensör üzerine ışık düşer ve sonra perde kapanır. Işığın sensör üzerine düştüğü süreye pozlama denir. Güçlü ışıklarda kısa, zayıf ışıklarda ise uzun pozlama yapılır. Hareketli birşeyi çekerken ise hareketi dondurmak için kısa, flulaştırmak için ise uzun pozla yapmak gerekir. Hareketi dondurma, çok fazla ışığın olduğu durumlarda sensöre düşen ışığı azaltmak için hızlı enstantane değeri kullanılarak kısa pozlama yapılır. Kaydırma gibi hareketin devamlılığını fotoğrafa yansıtmak için ortamda az ışık olduğunda sensöre düşen ışığı arttırmak için yavaş enstantane değeri kullanılarak uzun pozlama yapılır. Enstantane değerleri ve Obtüratör açık kalma süresi tablosu: Enstantane Değeri 1/15 olduğunda 1/10 olduğunda 1/25 olduğunda 1/50 olduğunda 1/100 olduğunda 1/250 olduğunda 1/500 olduğunda 1/1000 olduğunda Obtüratör 200 Milisaniye açık kalır, 100 Milisaniye açık kalır, 40 Milisaniye açık kalır, 20 Milisaniye açık kalır, 10 Milisaniye açık kalır, 4 Milisaniye açık kalır, 2 Milisaniye açık kalır, 1 Milisaniye açık kalır. Enstantane değerlerinde, her değer kendinden öncekinin yarısı kadardır. Kendinden sonrakinin ise iki katı değerindedir, Örneğin 1/25 kendinden sonra gelen 1/50 değerinin iki katıdır. aynı şekilde 1/25 değeri 1/10 un yarısı kadardır. Örnekler:

12 Alan Derinliği Nedir? Fotoğraf makinası sadece belirli noktaları net olarak görüntüler. Alan derinliği net olarak ayarlanmış noktanın önünde ve arkasında uzanan netlik bölgesidir. Ön plandaki en net nokta ile arka plandaki en net nokta arasındaki uzaklığa net alan derinliği denilir. Alan derinliğini etkileyen faktörler : - Diyafram açıklığı : Diyafram kısıldıkça alan derinliği artar. diyafram açıldıkça alan derinliği azalır. - Odak uzaklığı : Odak uzaklığı arttıkça alan deirnliği azalır, azaldıkça alan derinliği artar. - Netlenen objenin fotoğrafçıya uzaklığı : Obje yakınlaştıkça alan derinliği azalır, uzaklaştıkça çoğalır.

13 Enstantane, fotoğraf makinasının gövdesinde, ccd sensörün hemen önünde bulunur. Diyafram, objektifin gövdesinde merceklerin arkasında bulunur. Enstantane ışık enerjisinin süresini, diyafram ise ışık enerjisinin miktarını belirler. Enstantane ve diyafram birbirlerine bağlı oranlarda değiştirildiği zaman sensör üzerine düşen ışık miktarı değişmez.

14 SORU 4- İSO - DİYAFRAM - ENSTANTANE EN KOLAY NASIL ANLAŞILIR? En sade anlatım ile!.. -Tabi önemli olan bu 3 terimin birbirleriyle olan ilişkisini bilebilmek. Bunun için de şimdi basit bir anlatım yapacağız: Bir pencere düşünün; bu fotoğraf makineniz. Panjurları da enstantane olarak ele alın.panjurlar ne kadar süre açık kalırsa içeriye o kadar uzun süre ışık girer. Pencerenin büyüklüğü diyaframınız. Pencere ne kadar büyük olursa içeriye o kadar fazla ışık girer. Şimdi odanın içinde olduğunuzu düşünün. Gözünüzde de güneş gözlüğü var, güneş gözlüğünün camının siyahlığının derecesi de ISO oluyor. Şimdi diyelim ki ışık istiyorsunuz, ne yapabilirsiniz: 1- Daha büyük pencere seçebilirsiniz. (Açık diyafram) 2- Panjurları daha uzun süre açık tutabilirsiniz. (Enstantane-uzun pozlama) 3- Gözlüğünüzü çıkartabilir, veya daha açık siyah camlı gözlük kullanabilirsiniz. Tersi durumda, ışık istemiyorsanız: 1- Daha küçük pencere seçebilirsiniz. (Kısık diyafram) 2- Panjurları sınırlı süre açık tutabilirsiniz. (Enstantane-Kısa pozlama) 3- Gözlüğünüzü siyah oranı yüksek seçebilirsiniz. (Düşük ISO) Bu üçlüyü tamamen anlamak için bol bol pratik yapmanız gerekir. Başlarda otomatik veya program modlarında çekim yapıp daha sonra fotoğrafların çekildiği değerlere göz atarsanız yavaş yavaş bu konuda fikriniz oluşabilir, veya deneme yanılma yöntemiyle çok zaman harcayarak da bu terimleri anlayabilirsiniz.

15 ÇEKİM TEKNİKLERİ Bu bölümde artık teknik bilgileri edindiğimizi varsayıp, uygulamada neler yapabileceğimizi öğreneceğiz. Yani teorik bilgiyi pratik bilgiye dönüştüreceğiz. Cevap bulacağımız sorular: -Hızlı pozlama (Spor, araç, hareketli nesneleri ) nasıl yapılır? -Uzun pozlama nasıl yapılır? -Gece çekimleri nasıl yapılır? -Arka planı flu(bulanık) yaparak çekim nasıl elde edilir? Fotoğraf makinenizin pozlama sistemi sahneye bakarak en uygun pozlama değerini sizin için belirler. Fotoğraf makinesinin belirlediği poz değeri sabittir ama bu sabit poz değeri, ISO, enstantane ve diyafram üçlüsünün değişik kombinasyonları ile kullanılabilir. Mesela aşağıdaki farklı ayarlar sonucunda hep aynı poz değeri (EV) elde edilir: ISO100, 1/125, f:5.6 ISO400, 1/500, f:5.6 1/125, f:11 1/500, f:4 Aynı sahneyi doğru pozlanmış olarak farklı ayalarda çekebiliyor olmak, çektiğimiz konuya ve elde etmek istediğimiz etkiye göre ISO, diyafram ve enstantane değerlerinden sadece birini veya birden fazlasını sizin değiştirebileceğiniz farklı çekim modlarını kullanabilmenize izin verir. AUTO: Otomatik pozlama modudur. Pozlama dışında AF ve ölçüm tipi gibi başka konularda da tüm ayarları makinenin yaptığı, sizin sadece deklanşöre basıp fotoğraf çektiğiniz tam otomatik mod. P: Otomatik pozlama modudur. Pozlamada ISO değerini sizin değiştirdiğiniz, diğer değişkenlerin kontrolünün makinede olduğu program modu. AUTO moduna göre avantajı pozlama dışındaki birçok ayarı da yapabilmenizdir. A/AV: Otomatik pozlama modudur. ISO ve diyafram (F derğeri) değerini yani diyaframı sizin değiştirdiğiniz, doğru pozlama için makinenin enstantane değerine karar verdiği moddur. Alan derinliğini kontrol etmek istediğiniz zaman kullanmanız gereken moddur.

16 S/TV: Otomatik pozlama modudur. ISO ve enstantaneyi sizin değiştirdiğiniz, doğru pozlama için makinenin diyafram değerine karar verdiği moddur. Hareketi dondurmak veya harekette devamlılık hissini vermek istediğinizde, yani çekim süresini kontrol etmek istediğiniz zaman kullanmanız gereken moddur. M: Manuel pozlama modudur. ISO, diyafram ve enstantaneyi siz seçerseniz, makine pozlama konusuna karışmaz. Manuel flaş kullanımı gibi pozlamada kontrolü ele almak istediğiniz zaman kullanmanız gereken moddur. P modunun avantajı sadece ISO değerinin kontrolünü ele alabilmek değildir. AUTO modunda pozlamanın yanı sıra pek çok konuda makineniz size ayar yapma imkanı sağlamaz. Mesela Canon EOS 5D de AUTO modunda yapamazken P modunda yapabildiğiniz ayarlardan bazılarışunlardır: AF tipi seçimi, AF noktası seçimi, tekli/sıralı çekim tipi, ISO seçimi, ölçüm tipi seçimi, poz telafisi seçimi, AEB, poz kilidi, alan derinliği önizleme, RAW ve RAW+JPEG çekebilme, beyaz ayarı seçebilme, renk sıcaklığı ve renk uzayı seçebilme. AUTO, P, A, S, M modlarında değişkenlerin kim tarafından değiştirildiği tablosu. Soru: Makineyi bu modlara getirdim ama değerleri nasıl değiştireceğim? Cevap: ISO için ayrı bir düğme ya da menüde kendine ait bir bölüm mevcuttur ve değerini oradan değiştirirsiniz. Enstantane ve diyafram değerini değiştirmek içinse deklanşör düğmesinin önünde bulunan teker kullanılır. A/AV modunda diyaframı, S/TV ve M modunda enstantaneyi değiştirmek için bu ön teker kullanılır. Peki M modunda diyaframı nasıl değiştireceğiz? Kimi makineler bahsettiğimiz tek tekere sahipken, kimileri gövdenin arkasında ikinci bir tekere daha sahiptirler. İkinci teker M modunda diyaframı değiştirmek için kullanılır. Eğer sadece tek tekere sahip bir DSLR gövdeniz varsa o zaman genel kullanım, poz telafisi düğmesine (gövdenin arka üst bölümünde üzerinde +/- yazan düğme) basarak ön tekeri çevirmektir. Hareketli Objeleri Fotoğraflama Yöntemleri Hareketli konuların çekiminde en temel ilke doğru zamanda ve doğru yerde bulunmaktır. Netlik iki nedenden dolayı kolay yapılamaz. Bunlardan ilki hareketli konuyla olan mesafenin iyi ayarlanmaması, diğeri ise konunun hareket hızının yani birim zamanda aldığı yolun doğru olarak tahmin edilememesidir. Hareketli konuların çekiminde, yüksek örtücü değerlerinin kullanılması Bir zorunluluktur. Eğer analog makine ile çalışıyorsanız hareketli objelerin görüntüsünü net almak için yüksek ASA/ISO değerine sahip film kullanmalısınız. Makineniz dijital ise otomatik çalışıyorsanız makineniz gerekli değerleri kendisi seçer. Manüel çalışıyorsanız. Analog makinelerde olduğu gibi hareketin hazzını tahmin edip gerekli ASA/ISO değerini seçmelisiniz. Durağan görüntülerin ASA/ISO değerinin 100 olduğunu unutmayınız ve ona göre değer belirleyiniz.

17 Hareket halindeki objeler normal değerlerde çekildiğinde görüntü flu çıkacaktır. Temel Teknikler Aksiyon fotoğrafçılığı dendiğinde, akla ilk olarak hızlı hareketin çok olduğu sporlar gelir. Bunun yanısıra günlük hayatta etrafımızda her zaman çok kısa sürede olup biten, hızlı hareket içeren bir çok aktivite, nesne gözümüzün önünde akar. Devamlı hareket halindeki çocuklar, sokakta hızla hareket eden araçlar, insanlar, bir sirkteki akrobatlar, haldeki satıcılar, köpeğimiz, katıldığımız bir eğlence ortamı, düğünler, sosyal aktiviteler vs. hepsi buna birer örnektir. Fotoğrafçı gözüyle istediğimiz, bu olayları ve anları yakalamak, bulunduğumuz andaki havayı, atmosferi, kendi yorumumuzla aktarmaktır. Başarılı aksiyon fotoğrafçılığı için iki ana unsur vardır: 1. Çekilen aktivite hakkında bilgi sahibi olmak 2. Temel aksiyon fotoğrafı tekniklerini bilmek ve uygulamak Hareketi dondurmak (doğru enstantane) Pan yapmak (düşük enstantaneyle hareketi takip etmek) Netleme (takip ederken sürekli netleme ya da önceden netleme) yapmak Kritik hareket anını (hareketi anlatacak anlam bütünlüğü)yakalamak Zamanlama (deklanşöre basacağımız anı kestirmek) Örnekler bir sonraki sayfadadır.

18 Görüldüğü Üzere ilk fotoğrafımız 1/250 gibi hızlı bir pozlama elde edilmiştir. İkinci pozumuz ise 1/10 gibi orta seviyede çekilmiş, son fotoğraf ise 1/1 gibi yavaş pozlama uygulanmıştır. Durağan Objeleri Fotoğraflama Yöntemleri Durağan objelerin fotoğraflanması kolaydır. Çünkü deklanşöre basmadan önce uzunca bir süre düşünme şansınız vardır. Işığı, geliş açısını rahatça belirleyip çekiminizi yapabilirsiniz. Durağan nesnelerin çekiminde en iyi sonuçlar stüdyoda yapılan çekimlerden alınır. Tek yönlü olan gün ışığının yerine, çok sayıdaki yapay ışık kaynağı altında, konunun istenilen biçimde ve doygunlukta aydınlatabilmesi nedeniyle, stüdyoda yapılan çekimlerde her zaman daha iyi sonuçlar alınır. Durağan objeleri görüntülerken şu önerileri göz önünde bulundurunuz: Konu ile arka planın aynı renk tonlarında olmamasına dikkat ediniz. Kendini belli etmeyen, fakat güçlü ve yaygın ışıklar kullanınız, contrast (zıtlık) düzeyini çok iyi ayarlayınız. Doğru pozlama değeri bulunarak, bunun alt ve üst değerlerinde farklı fotoğraflar çekmelisiniz. Eğer dijital makine ile çalışıyorsanız, bolca çekim yapınız.

19 Uzun Pozlama (Long Exposure) Gece çekimi nasıl yapılır? Yapılması gerekenler ve yapılmaması gerekenler? Uzun pozlama benzer bir şekilde karanlık bir ortamda bir nesnenin üzerine düşen ışığın sensöre aktarılmasıdır. Ya da aslında uzun pozlanmış fotoğraflarda gördüğümüz üzere hafif ışıkta hareket eden bir objenin yaymış olduğu hareket hissinin, uzun pozlanarak mevcut ışığın hüzmeleriyle fotoğrafa aktarımı olarak da ifade edebiliriz. Uzun pozlama tekniğini gece çekimlerinde kullanılması daha uygun olacaktır. Ancak illa gece olması önemli değildir gündüz de uzun pozlama yapabilirsiniz. Uzun pozlama yaparken en önemli konulardan birisi enstantane hızıdır. Enstantane hızlarını 30sn ile 1/8000 aralığında ele alırsak (detaylarını enstantane hızı yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz) uzun pozlama aşamasına gelmiş ve artık ışığın azaldığı elde çekim sınırı genel olarak 1/15 gibi ifade edilmektedir. Uzun pozlama (long exposure) nedir sorusunun cevabını verebilmek için pozlama süresine yani enstantane hızına ve enstantane hızının fotoğrafı nasıl etkilediğine bakmamız gerekecektir. Örneklersek; - Görüldüğü üzere uzun pozlama insan gözünün göremeyeceği yani ateşin izi suyun ruhlaştırılması ve/veya araçlarının sadece farlarının ip gibi uzaması şeklinde ortaya çıkar. Çok beğenilen bir yöntem olup tüm fotoğrafçılar arasında favori çekim tekniklerindendir. Şahsen benim özel ilgi gösterdiğim bir alandır.

20 - Ancak bu tip fotoğraflar elde etmek için, DSLR makinanızı ve ışığı iyi okunması gerekmektedir. -Mutlak şekilde gerekli olan aletlerin başında tripod (3ayak) ve var ise kumanda ( yok ise saniye üzerinden pozlama) gerekmektedir. Makinanın sarsılmalara karşı korumak gerekmektedir. Ayrıca bu tip çekimlerde Makina üzerindeki IS (Canon) ve/veya VR (Nikon) titreme özelliğinin kapalı tutulması gerekmektedir. -Son olarak gündüz (aşağıdaki örnekte olduğu gibi) nehir, akarsu yada deniz çekimlerinde uzun pozlama uygulanması yapılacak ise ND filtre gerekmektedir. Çünkü saniye gibi makinayı ışığa teslim edecek durumlarda ISO'nun en kısık seviyeye getirilmesi Diyaframin ise mümkün oldukca F16 üzeri tutulması gerekmektedir. Nd filtreler ise makinaya güneş gözlüğü gibi etki yaratmaktadır. Örneklere bakılacak olunursa; Canon 5D Mark II - Canon 24/105 F4 USM Lens - 30 Saniye Iso F20 + ND FİLTRE Canon 5D Mark II - Canon 24/105 F4 USM Lens - 20 Saniye Iso F16 + ND FİLTRE Canon 5D Mark II - Canon 24/105 F4 USM Lens - 10 Saniye Iso F10 + ND FİLTRE

21 Uzun Pozlama Çekimler için Bazı Önemli İpuçları 1. Öncelikle bulanık olabilecek bir uzun pozlamanın önüne geçmek ve görüntüyü sabitlemek için mutlaka tripod kullanmalısınız. 2. Deklanşöre basmak ve çekimi yapmak için mutlaka uzaktan kumanda kullanın. Böylelikle elinizle yaratacağınız titreşimin önüne geçmiş olursunuz. 3. Işığı tutmak için filtreler kullanın. Özellikle Neutral Density fitreler (ND) farklı stoplarda ışığı azaltmaktadırlar. 4. Uzun pozlama yaparken F değerini yükseltin ve kısık diyaframda çekim yapın. ISO yu minimum seviyede tutmaya çalışın saniye ve üstü uzun pozlamalar için Bulb modu kullanın. B Bulb mod sayesinde istediğiniz süre kadar pozlama yapabilirsiniz. 6. Pozlama ne kadar uzun olursa fotoğrafta o kadar gürültü ortaya çıkacaktır. Gürültüyü azaltmak için RAW (ham) formatta çekim yapın. Böylelikle Lightroom ve Adobe Camera Raw gibi programlarda çektiğinizraw format fotoğrafı işleyerek gürültüyü en aza indirebilirsiniz. 7. Mutlaka hava kararmadan önce çekim yapacağınız noktada konuşlanmaya çalışın. Böylelikle karanlığa doğru kadrajınızı ayarlamak yerine hava kararmadan önce fotoğrafını çekeceğiniz alanı doğru bir açıyla görmüş olursunuz. 8. Ve çekim esnasında titreşim yaratmaması ve çektiğimiz karelerde netlik kaybına yol açmaması için IS ve/veya VR (Vibration Reduction) titreşim azaltma özelliğini mutlaka kapatmalıyız. İhtiyaç olan ekipmanları aşağıda sıralamak lazım: Tripod: Yanınızda mutlaka olmalıdır. Tripodsuz çekim yapmayı bence aklınızdan bile geçirmeyin. Geniş açı ve/veya Telephoto lens: Ekipman olarak elinizde varsa ikisini de yanınızda bulundurmanızda fayda var. Merak etmeyin elinizdeki kit lensleriyle bile güzel kareler çekebilirsiniz. Kablolu yada kablosuz kumanda: Kumandanız yoksa zamanlayıcı ayarlayıp gecikmeli çekim yapabilirsiniz. Aksi takdirde çekim sırasındaki deklanşöre basarken bile yarattığınız titreşim fotoğraflarınıza etki edecektir. Batarya: Bataryanızı mutlaka kontrol edin. Dolu değilse doldurun veya yanınıza yedek batarya alın. Hafıza kartı : Batarya gibi hafıza kartınızıda kontrol etmenizde yarar var. Yedekli gitmek veya boş bir sd kartla çekime gitmenizde fayda var. Büyük boy buzdolabı poşeti:) Ne gerek var buna şimdi demeyin. Düşünsenize havai fişek gösterisinden saatler önce kendinize güzel bir yer bulmuş ve tripodunuzu kurmuşsunuz ve gösteri sırasında yağmur çiselemeye başladı. Düşünmesi bile kötü Üzerine titrediğimiz gözümüz gibi baktığımız makinamızın ıslanmasını tabiki istemeyiz.

22 Makina üzerindeki MODLAR/MANUEL MODLAR Hangi mod ne işe yarar dikkat edilmesi gerekenler? Basit Çekim Yöntemleri: Otomatik Mod: Bu çekim modunda herşeyi fotoğraf makinemiz yapıyor. Bize sadece kadrajı ayarlayıp deklaşöre basmak kalıyor Portre Modu: Bu çekim modunda ise fotoğraf makinemiz diyaframı açabilidiği kadar açıyor. ( küçük f değerleri) Böylelikle ön taraf net arka taraf bulanık oluyor ki bu potre çekimlerinde olmazsa olmazdır.. Manzara Modu: Bu çekim modunda ise fotoğraf makinemiz diyaframı kısabildiği kadar kısıyor.( büyük f değerleri) Böylelikle daha fazla alan net oluyor.. Makro Modu: Bu çekim modunda ise fotoğraf makinemiz diyaframı orta bir değerde tutuyor. Böylelikle çektiğimiz fotoğrafta hem netlik fazla oluyor hemde arka plan netsiz bir görünüm kazanıyor. Böylelikle ürün ön plana çıkmış oluyor. Spor Çekim Modu: Spor Çekim modunda ise fotoğraf makinemiz estantaneyi en yüksek değerde tutmaya çalışıyor. Böylelikle hareketi donduruyor. Gece Çekim Modu: Gece Çekim modunda ise fotoğraf makinemiz estantaneyi düşük değerde tutmaya çalışıyor. Böylelikle uzun pozlama yapmış oluyoruz. Flaş sız Çekim Modu: Adı üstünde flaşsız çekim modu. Ortam ne kadar karanlıkta olsa flaşı kullanmayan çekim modudur.bu tarz durumlarda estantaneyi düşüreceği için tripodla çekim yapmak en yararlısıdır.

23 Yaratıcı Pozlama Modları (MANUEL MODLAR) Estantene Öncelikli çekim Modu: Estantane Öncelikli Çekim modunda çekiceğimiz fotoğrafın niteliğine göre uygun bir estantane değeri veririz ve geri kalan bütün değerleri fotoğraf makinemiz ayarlar.bu tarz çekimleri yaparken ISO ayarını kendiniz ayarlayın. Estantane öncelikli çekim modu genelde hareketi dondurmak için ve uzun pozlama yaparmak için kullanılır. Normal çekimler yaparken fazla kullanılmaz. Uzun pozlamaya örnek vermek gerekirse akan bir nehiri uzun pozlarsak nehirin üstündeki su hareketten dolayı fotoğrafımızda bir tül etkisi yapıcaktır ve bu çok hoş bir görüntüdür. Pan tekniğinde de kulanılan bu çekim modu araba çekimlerindede kullanılır.yani hızlı hareket eden cisimler çekim yapılması tavsiye edilir. Ayrıca bazen fotoğraf makinemiz doğru değerleri veremeyebilir fotoğrafımız olduğundan koyu yada aydınlık çıkabilir. Bu tarz durumlarda kameramızın pozometresini kullanarak EV değerini karanlık çıktıysa +1, aydınlık çıktıysa -1 e kadar çıkarıp istediğiniz sonucu elde edene kadar çekim yapın.. Diyafram Öncelikli Mod: Diyafram Öncelikli Çekim modunda çekeceğimiz fotoğrafın niteliğine göre uygun bir diyafram değeri veririz ve geri kalan bütün değerleri fotoğraf makinemiz ayarlar.bu tarz çekimleri yaparken ISO ayarını kendiniz ayarlayın. Ayrıca bazen fotoğraf makinemiz doğru değerleri veremeyebilir fotoğrafımız olduğundan koyu yada aydınlık çıkabilir. Bu tarz durumlarda kameramızın pozometresini kullanarak EV değerini karanlık çıktıysa +1, aydınlık çıktıysa -1 e kadar çıkarıp istediğiniz sonucu elde edene kadar çekim yapın.. Full Manuel Mod: Adı üstünde olan bu çekim modumuzda fotoğraf makinesi bütün kontrolü size bırakır.iso diyafram enstantane pozometre aklınıza ne gelirse Bu çekim modunda dikkat edilmesi gereken ise vizörden bakarken pozometreyi kontrol etmektir. Çektiğiniz fotoğrafın istediğiniz aydınlıkta çıkması için pozometreye dikkat etmeniz gerekmektedir. Alan Derinliği Modu: Bu çekim modumuzda fotoğrafınıza alan derinliği etkisini çok rahatça verebilirsiniz.bu da sizin yaratıcılığınıza kalmış Program Auto: Program çekim modunda ise siz fotoğrafınız nasıl çıkmasını isterseniz öyle çıkıyor. Tonların koyu mu yoksa açık mı yada olduğu gibi mi.. ARKA PLANI NASIL FLU(BULANIK) YAPILIR?

24 1. Fotoğraf makinenizi diyafram öncelikli moda getirin yani mod tekerleğinde A ya da AV konuma getirin. 2. F değerini küçültebildiğiniz kadar küçültün. Örnek olarak, F8 değeri yerine F4 değerini kullanın. F değeri ne kadar küçük olursa arka planı o kadar çok öldürürsünüz. 3. Elinizde kit lens varsa, en tele konumunda yani lensin en çok zum (zoom) yapılmış halinde en küçük f değeri genelde f5.6 olacaktır. Eğer daha küçük f değeri kullanma imkanınız yoksa diğer yöntem olan mm değerini arttırma yolunu uygulayacağız yani 55mm yerine mm gibi daha büyük mm değerini kullanacağız. Elinizde daha uzağa zum yapabileceğiniz bir lens varsa makinenize onu takın ve olabildiğince yüksek mm değeri kullanarak tekrar deneyin. Bu tip çekimlerde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta kadrajdan bakıldığında ve deklanşöre yarım basıldığında makina üzerinde takılı lensi tepkisini anlamaktır. Bilindiği üzere lensle AF ve MF olarak ayrılmaktadır. AF kelime anlamı olarak Auto Focus yani Otomatik netleme MF ise tam tersi olan Manuel Focus yani serbest pozlama yapmaktadır. AF tipli lenslerde netleme yaparken yarım basıldığında lensin verdiği tepkiyi anlamak gerekmektedir. Aksi halde istenmeyen sonuç çıkabilir ön kısımdaki çekilmek istenen kısım bulanık arka kısım net çıkabilir. Ayrıca "F" yani diyaframa da dikkat edilmeli F/8 altında kullanılmalıdır. Aksi halde F değerinin yüksek olması durumunda ön ve arka kısımlar net çıkacaktır. Aşağıdaki örnekte olduğu gibi; -Son-

25 Örneklerle Sonlandırıyoruz. Uzun Pozlama - Yıldız izi (Star Trail) Makro Çekim Tekniği ile elde edilen sinek fotoğrafı Uzun Pozlama

26 Mimari çekim (Geniş Açı Lens) Ters Işık tekniği ile yapılan çekim

27 Kişisel Tavsiyelerim.. Fotoğraf çekmekten çekinmeyin sürekli denemeler yapın.. İnternetteki forum sitelerine mutlaka üye olunuz, bu işi yapanlardan bol bol fikir alınız.. O nasıl çekti sorusunu sormayın sizde denemeler yapınız.. Pahalı bir hobi olduğundan ve bu hobiden maddi getiri kazanmayacaksınız ekipman yani makina, lens, tripod v.s. ürünler alırken garantili ürün almaya ayrıca mutlaka tecrübeli kişilere sorarak ve iyi şekilde araştırarak almanızı tavsiye edeceğim.. Bazı arkadaşlarımızın nazlanmasına mani olman için hanımlarından izin alınız :) En Güzelini Sona Saklamak lazım.. Bu güzel ama pahalı hastalığı (kendi tabirimle) sizlere bulaştırmaktan onur duyuyorum. Fotoğraf çekmek çoğu insanlara sadece böcek çiçek çekme olabilir yada dalga konusu da olabilir ancak insanın bir an dahi olsa kendini dinleme hayatı sessiz şekilde dondurmasıdır. Umarım sizlerde benim gibi mutlu olursunuz zevk alırsınız.. En sade şekilde fotoğrafçılık ile ilgili bilgileri derlemeye ve toparlamaya çalıştım. Umarım meslektaşlarıma ve katılımcılara yararlı bir kitapçık olmuştur. Desteklerini esirgemeyen Baro Yönetim Kurulu'na başta Başkanımız Ali ELİBOL'A, Bektaş ŞARKLI Abimize, Ömer Faruk AKAN Abimize çok teşekkür ediyorum. İlk heyecanımız umarım hatalarımızı görmezden gelirsiniz. Herkese Saygılar Sunuyorum Işığınız Bol Olsun.. Av. Metin Burak KINACILAR 02/04/2013