ADLİ RAPOR HAZIRLANMASI

Transkript

1 ADLİ RAPOR HAZIRLANMASI 1

2 Rapor Türleri 1) TIBBİ RAPORLAR A- Sağlık raporları (Kurul veya Tek Hekim): Kişinin sağlık durumunu bildirir raporlarıdır. (İşe girme, sigorta, evlilik gibi durumlarda düzenlenir.) B- Hastalık Raporları İstirahat raporları Tıbbi şikayet veya rahatsızlığı bulunan kişilerin hastalık durumunu veya hayatını en iyi şekilde sürdürebilmesi için gerekli ilaç ya da tıbbi cihaz kullanımını açıklayan raporlardır. 2

3 C- Diğer Tıbbi- Bilimsel Raporlar Değişik tıbbi-bilimsel konularında (Radyoloji, Biyokimya vs) ve araştırmalar sonucunda düzenlenen raporlardır. 3

4 2- Adli (Adli Tıbbi) Raporlar Adli makamlarca hekimden istenen ve kişinin tıbbi durumunu tespit ederek, sorulan soruları yanıtlayan, hekimin görüş ve kanaatini bildiren raporlardır. 4

5 KONULARINA GÖRE ADLİ-TIBBİ RAPORLAR Yaralanma raporları Cinsel suçlar ile ilgili raporlar Adli psikiyatri konuları ile ilgili raporlar Yaş tayini raporları Malûliyet raporları Grafoloji raporları Alkol raporları Keşif ve otopsi raporları Zehirlenme raporları 5

6 SONUÇLARINA GÖRE ADLİ- TIBBİ RAPORLAR A. GEÇİCİ ( ÖN) RAPOR Travma belirtileri tamamen ortaya çıkmamış ise, Henüz tam tanı konulmamış ise, Laboratuvar ya da radyolojik incelemelere yöntemlerine gerek duyuluyorsa, Konsültasyonuna gereksinim duyuluyor ise, Bulgular net değil ise, Hekimin bilgi ve deneyimi yeterli değilse, Kesin rapor vermesi halinde saldırıya uğrama riski varsa, 6

7 B- KESİN RAPOR Geçici rapor düzenlenmesi için yukarıda ifade edilen nedenler yoksa ve muayene sonucunda hastanın değerlendirilmesi sonuçlanmış ise kati rapor düzenlenir. o Ek Rapor Sonradan muayene edilerek değerlendirilmesi gerekli durumlarda Yüzde sabit iz, Yüzde sürekli değişiklik, Devamlı işlev zayıflaması ya da yitirilmesi Adli makamlar tarafından yeni sorular sorulduğunda Dava sürecinde yeni delil ve olayın aydınlanmasında yardımcı olabilen rapor türüdür. Ek raporlar da bir tür kesin rapordur. 7

8 Adli Olgu Kime Bildirilir? Hastanelerin acil biriminde görevli bir polis memuru bulunmaktadır. Acile gelen adli olguların burada görevli memura bildirilmesi yeterli olacaktır. Gerekli görülür ise aynı bildirim hastane Başhekimliği ne de yapılmalıdır. Servislerde karşılaşılan adli olgular da aynı şekilde hastane polisine bildirilmelidir. Hastanede görevli polis memuru yoksa en yakın karakola veya savcılığa bildirim yapılır. 8

9 Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi TCK: MADDE 280. (1) Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Sağlık mesleği mensubu deyiminden tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler anlaşılır. 9

10 Adli raporu kim yazıyor? (Sağlık Bakanlığının gün ve sayılı genelgesi) Bilirkişi: Çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde başvurulan kişidir. İnsan sağlığını ilgilendiren konularda hekim daimi bilirkişidir. Aşağıda belirtilen kurumlarda adli raporlar düzenlenmektedir; Adli Tıp Kurumu başkanlığı, Grup başkanlıkları, Şube müdürlüklerinde bulunan adli tıp uzmanları, Yüksek öğretim kurumları veya birimleri, Sağlık Bakanlığı Birimleri 10

11 Adli olguların muayenesinde uyulması gerekli kurallar Muayene ve tetkikler sırasında temel insan hak ve hürriyetlerine ve mahremiyet kurallarına uyulmalıdır Hekim hastayı bizzat görmeli ve muayene etmelidir. Uygun şartlar altında yapılmalıdır. Ateşli silah, kesici delici alet yaralanmaları ve intoksikasyon gibi vakalarda giysilerin saklanması adli görevlilere hatırlatılmalıdır. Adli rapor formları, diyagramlar kullanılmalıdır. 11

12 Adli Rapor düzenlenmesinde uyulacak genel ilkeler-1 Okunaklı, sade, anlaşılır olmalı Adli Rapor protokol defterine kaydedilmelidir Sorulan sorulara cevap verilmeli, sorulmasa bile saptanan durumlar kaydedilmeli, alkol durumu belirtilmeli Düzenlenen rapor saptanan travmatik lezyonlara ve tetkiklere dayanmalıdır, 12

13 Adli Rapor düzenlenmesinde uyulacak genel ilkeler-2 Tespit edilen bulgular kişi hakkında kesin rapor düzenlemek için yeterli değilse, kesin rapor düzenlenmemeli, uygun merkeze sevki yapılmalıdır, Rapor sonunda raporu düzenleyen tabibin adı soyadı, imzası, ve kurum mührünün bulunmasına ve okunaklı olmasına özen gösterilmelidir. Acil hallerde adli rapor düzenleneceği göz önüne alınarak bulgular kaydedilmeli, resmi yazının gelmesinden sonra adli rapor düzenlenmelidir. 13

14 CMK 75. Madde: Şüpheli veya sanığın beden muayenesi ve vücudundan örnek alınması (1) Bir suça ilişkin delil elde etmek için, şüpheli veya sanığın bedeninin tıbbî muayenesine ya da vücudundan kan veya cinsel salgı gibi örnekler alınmasına, Cumhuriyet savcısı istemiyle ya da re'sen hâkim veya mahkeme tarafından karar verilebilir. Bu müdahaleler ancak hekim tarafından veya hekim gözetiminde sağlık mesleği mensubu diğer bir kişi tarafından yapılabilir. 14

15 (2) Tıbbî muayenenin yapılabilmesi veya vücuttan örnekler alınabilmesi için; müdahalenin, kişinin sağlığına zarar verme tehlikesinin bulunmaması gerekir. (3) Üst sınırı iki yıldan daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda kişi üzerinde iç beden muayenesi yapılamaz; kişiden kan, saç, tükürük, tırnak, cinsel salgı gibi örnek alınamaz. (4) Bu madde gereğince alınacak hâkim veya mahkeme kararlarına itiraz edilebilir. 15

16 Yaşamsal Tehlike Bir yaralanma sonrası, kişinin yaşamının mutlak suretle tehlikeye maruz kalması, Ancak gerek kendi vücut direnci gerekse tıbbi yardımla kurtulması durumunda kullanılır. Yani olay sırasında yaşamsal tehlikenin oluşmuş olması önemlidir. Ölüm olması gerekmez. Kişinin sonradan iyileşmesi de bu durumu değiştirmez. 16

17 Yaşamı tehlikeye sokan bir duruma yol açan yaralanmalar Kafatası kırıkları İlk üç servikal vertebra kırığı Kafa içi kanama, kontüzyon, laserasyon Klinik bulgu veren beyin ödemi İç organ yaralanmaları Büyük damar yaralanmaları Büyük damar veya iç organ yaralanması olmasa bile % 20 den fazla kan kaybına işaret eden klinik tabloya yol açan yaygın ekimoz, hematom ve laserasyonlar Medulla spinalis lezyonu 17

18 Organın ya da duyunun işlevinde sürekli zayıflama Kişiye uygulanan travma sonucu, bir organın ya da duyunun, anatomik bütünlüğünün veya fonksiyonlarının devamlı olarak %10-50 oranında bozulması ya da kaybolması, 18

19 Organın ya da duyunun işlevinin sürekli yitirilmesi Kişiye uygulanan travma sonucu bir organın veya duyunun anatomik bütünlüğünün veya fonksiyonlarının % 50 den fazla bozulması ya da kaybolması, 19

20 Örnek rapor.. Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalına, tarihinde ateşli silahla yaralanan..oğlu doğumlu..nın bu yaralanmasının, 1-Basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek nitelikte olup olmadığı, 2- Yaşamını tehlikeye sokup sokmadığı, 3- Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına ya da yitirilmesine, 4- Yüzünde sabit ize neden olup olmadığı sorulmaktadır. 20

21 Ateşli silah yaralanması sonucu sağ uyluk ön orta kısmından 7-8 mm çapta giriş deliği açarak sağ femuru orta üst kısmından kıran ve 1/3 üst arka kısmından 1.5 cm çapta çıkış yapan yara olduğu, femoral arter ve N. Saphenusta yaralanması olduğu, şeklinde tedavi edildiği, 21

22 Sonuç: Ateşli silah yaralanması sonucu femoral arter ve N. Saphenus yırtılmasına neden olduğu bildirilen şahıstaki yaralanmanın; 1- Yaşamını tehlikeye sokan bir durum OLDUĞU, 2- BTM ile giderilebilecek bir durum OLMADIĞI, 3- Kemik kırığının hayati fonksiyonu Ağır(4) derecede etkileyecek nitelikte OLDUĞU, 4- Yüz sınırları içinde herhangi bir yaralanma tarif edilmediğinden yüzde sabit iz OLMADIĞI 5- Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması ya da yitirilmesi hususunda şahsın olay tarihinden 18 ay sonra tekrar tarafımıza gönderilmesi gerektiği kanaatini bildirir RAPORDUR. 22

23 Sorunlar Hukuki prosedürü bilmemek. Eksik ve hatalı inceleme. Adli tıbbi kavramları bilmemek. Adli raporların geç yazılması ve rapor yazmaktan kaçınma. Gerekli konsültasyon ve tetkiklerin istenmemesi.(gereksiz konsültasyon ve tetkik istenmesi) 23

24 Kendi bilgi, deneyim ve uzmanlık alanları dışında rapor düzenlenmesi. Gereksiz ve hatalı sevkler. Yeterli bilgi almadan ve muayene yapmadan rapor düzenlenmesi. Rapor yazımında tıp terimlerinin gereğinden fazla ve açıklamasız şekilde yazılması. Sağlık dosyalarının yetersiz doldurulması. Adli dosyaların arşivlenmesine özen gösterilmemesi. Olay anında kişinin üzerinde bulunan giysilerin adli makamlara teslim edilmemesi 24

25 Dikkat edilmesi gereken hususlar Rapor düzenleyen hekimin objektif ve tarafsız olması. Raporların gerçeklere dayanması. Özel terimlerin kullanılmaması. Herkesin anlayabilmesi için tıbbi terimlerin hepsi açıkça tarif edilmesi. Muayene yerinin mümkün olduğu kadar güvenli ve rahat olması. Hastanın yapılan muayene ve düzenlenecek rapor açısından bilgilendirilmesi. 25

26 Ayrıntılı tıbbi öyküsünün alınması. Kapsamlı fizik muayenenin yapılması. Gerektiğinde ileri inceleme ve konsültasyon isteme. Öyküyle uyumlu olsun olmasın tüm bulguların yaralanmanın bölge ve özelliklerini belirterek vücut şekilleri üzerinde işaretlenerek kaydedilmesi. Mümkünse tüm bulguların fotoğraflanması. Tanısal testlerin yapılması. Bulguların yorumlanması. 26