Zorbalık Türleri Nelerdir? Fiziksel İlişkisel Sözel Siber
Siber Zorbalık elektronik iletişim araçları yoluyla tehdit etmek ve kötü sözler içeren mesajlar göndermek internet ortamında dedikodu yapmak ya da mağduru rahatsız edecek özel resim ve bilgiler yaymak zorbanın internet ortamında kendisini mağdur gibi tanıtıp onun adına başkalarına zorbalık yapması (mağdurun cep telefonu ya da elektronik posta hesabını kullanarak)
Siber Zorbalık 11 yaşındaki bir kız öğrenci aynı sınıfta okuyan erkek arkadaşına mektup yazıyor. Mektuptan haberdar olan yine aynı sınıftaki olan bir erkek öğrenci teneffüs saatinde mektubu kız öğrencinin çantasından alıp okuyarak Facebook şifreni bana vereceksin. Yoksa seni öğretmene şikâyet ederim diye kız öğrenciyi tehdit etmeye başlıyor. Kız öğrenci korktuğu için şifresini veriyor. Erkek öğrenci kızın Facebook hesabından onun adına paylaşımlar yapıyor, arkadaşlarıyla mesajlaşıyor.
Geleneksel Zorbalık ve Siber Zorbalık farkı bir bireyin/grubun bir bireye yönelik uyguladığı, tekrarlanan ve sürekliliği olan, gücün sistematik olarak kötüye kullanılmasını içeren, zarar verici ve incitici davranışlar Siber zorbalık bu kriterleri sağlıyor mu?
Siber zorbalık bu kriterleri sağlıyor mu? Güç dengesizliği Tekrarlanması Zarar verme niyeti Anonimlik zorbalık seyirci ister Siber suç ile farkı! İnternet bağımlılığı ile ilişkisi
Siber Zorbalık ve Cinsiyet Erkekler > Kızlar sonuçta zorbalıktır Kızlar > Erkekler ilişkisel zorbalık Kızlar = Erkekler Siber Zorbalık ve Yaş Her yaş grubunda görülür.
Yaygınlığı Ankara, 2014; 7 merkez ilçe, 30 a yakın lise, tesadüfi örnekleme 853 (476 kız ve 377 erkek) öğrenci %96 - cep telefonu var %89.5 cep telefonunda İnternet %11.7 siber zorbalık yaptım %25.8 siber zorbalık mağduru
Yaygınlığı Sinop, 2007; kolay ulaşılabilirlik örnekleme yöntemi ile ortaokul ve lise 717 (411 kız ve 302 erkek 4 kişi cinsiyet bildirmemiş) öğrenci, %47.6 siber zorba Erkekler kızlardan daha çok
Teknoloji kullanımıyla olan ilişkisi Özel okul ve devlet okulu farkı Çok kullanan değil riskli kullanan daha çok siber zorbalık yapıyor.
Siber Zorbalığın Nedenleri İntikam (fiziksel ortamdaki zorbalığın ardından) Eğlence (yeterince ciddi değil, zarar vermez yanılgısı)
Kimler siber zorbalık yapar? Fiziksel alandaki zorbalar Arkadaşları tarafından dışlanmış, sevilmeyen, kaba ve düşüncesiz, kendini beğenmiş ve empati kurma becerisine sahip olmayan kişiler
Kimler siber zorbalık mağduru olabilir? Herkes Fiziksel alandaki zorba Popülerler Popüler olmayanlar (güvensiz, çekingen, kendini savunamayan) Güvenli İnternet kullanmayan
Siber zorbalığın sonuçları Her yerde ve her zaman, etkileri fiziksel zorbalıktan daha fazla olabilir. Tehlike nereden geliyor belli değil. Mağdurlar: Korku, depresyon, kaygı, sosyal kaygı, stres, düşük özgüven, somatizasyon, obsesif-kompulsif belirtiler, intihar düşünceleri. Zorbalar: Madde kullanımı, suça karışma, saldırgan davranış.
Siber Zorbalık ve Önleme Bütüncül yaklaşım (fiziksel zorbalıktaki paydaşlara ek olarak teknoloji geliştirme uzmanları, bilişim hukukçuları) Güvenli okul ortamı Kabul edilemez. Daha az acıtmıyor. Farkındalık. Özellikle yetişkinler arasında.
Siber Zorbalık ve Önleme Yetişkinlere bildirilmiyor. Fiziksel alandaki zorbalığın açığa çıkması demek olabilir. Yetişkinler teknoloji kullanmakta yetersiz, çözüm üretemez. Bilgisayarım, cep telefonum, İnternetim elimden alınır.
Siber Zorbalık ve Önleme Ankara, 2014 703 kız, 666 erkek öğrenci, 14-18 yaş arası %24.5 siber zorbalık mağduru %42.6 siber zorbayı tanıyor %45.1 yardım almış %52.9 arkadaş %40.3 ebeveyn %15.8 kardeş %8.6 diğer akrabalar %6.6 okul psikolojik danışmanı %5.2 - öğretmen
Siber Zorbalık ve Önleme Aileye öneriler: Bilgisayar ortak kullanım alanında. Kullanım süreleri önceden belirlenmiş. Filtre programların kullanımı. Sosyal beceri, problem çözme, empati becerileri. Model olma Güvene dayalı ilişki ve açık iletişim Okulla işbirliği
Güvenli İnternet Kullanım Sözleşmesi Internet herkesin kullanımına açık bir alandır. Internet kullanırken kendi güvenliğimi sağlamak için anne ve babamla birlikte belirlediğimiz aşağıdaki kurallara uyacağıma söz veriyorum. Internette tanımadığım kişilerle adım, soyadım, telefon numaram, adresim ve bunun gibi kişisel bilgilerimi paylaşmayacağım. Kullanıcı adı ve şifrelerimi arkadaşlarımla dahi paylaşmayacağım. Internette tanıştığım hiç kimseyle anne ve babamın haberi ve izni olmadan gerçek hayatta buluşmayacağım. Internet kullanırken beni üzecek, utandıracak, kendimi kötü hissetmeme neden olacak bir durum yaşarsam bunu hemen anne ve babamla paylaşacağım. Bilgisayarımı salonda/oturma odasında yanımda annem, babam veya bir başka yetişkin varken kullanacağım. Anne ve babamın benim için uygun olmadığını söyledikleri sitelere/sayfalara girmeyeceğim. Bilgisayar ve İnternet kullanırken anne ve babamla birlikte belirlediğimiz süreyi aşmayacağım. Anne-Baba Çocuk İmza İmza
Siber Zorbalık ve Önleme Okula yönelik tavsiyeler: Farkındalık Açık ve net tavır, kabul edilemez bir davranış. Takibi zor olabilir, okul dışında gerçekleşiyor. Uzmanlar davet edilebilir, öğrenci ve aile bilgilendirme seminerleri. Etik ve sorumlu bilgisayar kullanımı eğitimi.
İnternet Bağımlılığı İnternetle meşgul olma Daha fazla çevrimiçi zaman ihtiyacı Tekrarlanan, internet kullanımını azaltma denemeleri İnternet kullanımını azaltmaya çalışırken vazgeçememe Zaman yönetimi konuları Çevresel endişe (aile, okul, iş, arkadaşlar) Çevrimiçi harcanan zaman aldatmacası İnternet kullanımı yoluyla ruh hali değişimi
İnternet Bağımlılığı İnternet bağımlılığı kliniği Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
İlginize teşekkür ederim, soru ve yorumlarınız? ctopcu@sinop.edu.tr