Av.Aydeniz Alisbah Tuskan İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ Cumhuriyetimizin 88. yılında biz Türk Kadınları olarak Cumhuriyet İlkelerinin, Cumhuriyet Devriminin kadınlara kazandırdığı hakları devam ettirmek, bu hakları aydın kadınlar olarak geliştirmek ve bunu yaygınlaştırmak durumundayız. Cumhuriyetle kadınlarımıza tanınan en önemli kimlik vatandaş olma kimliğidir. Tek eşlilik evlenme ve boşanmada eşitlik, şahsın hukukunda şahit olarak erkekler gibi tek şahit ifadesinin muteber olduğu ve miras hukukunda kız -erkek çocuk eşitliği bu kazanımların en önemlilerindendir. Bu nedenle 1926 yılında Medeni Kanunun kabulü kadınlar için bir hukuk devrimidir. Vatandaş olmaktır. Son yıllarda hem ihtiyaçların farkına varılması hem de AB sürecini hızlandırmak için yasa ve mevzuat çalışmaları yapılmış ve hemen hemen tamamlanmıştır. Ancak yasal düzenlemelerin alt yapısını oluşturma çabaları daha yaygın ve etkin olmalıdır. Mesela kadın sığınma evlerinin çoğaltılması ve aile danışma merkezlerinin kurulması buna örnek gösterilebilir. Farklı kültür ve kimlikler altında bulunan kadınlar nasıl bir dilde konuşmalılar? Dünyada kadınlar tek bir dilde konuşmasalar da sorunları hemen hemen ortaktır. Şiddet dünya kadınlarını etkileyen en önemli ortak sorundur. Ancak bu durum farklı şekillerde görülebilir. 1985 yılında Birleşmiş Milletlerde kabul edilen Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi kadınların tüm toplumlarda ortak dili olabilir. Kadınlar için en önemli konu bu sözleşmede eşitlik ve cinsiyet ayrımcılığıdır. Bu sözleşme kadınların anayasasıdır. Erkekle eşit kimlikte olmak için bu sözleşme dilini kullanmak ve bu sözleşme diline sahip çıkmak gerekir. Kadınlar haklarının bilincinde olmalıdır. Türkiye de olduğu gibi dünyada da kadınların cinsellikleri genellikle ön plana çıkarılmaktadır. Kadınlar karşı tarafı tahrik ettikleri iddiasıyla kıyafetlerinden sorumlu tutulmaktadırlar. Bazı kadınların Türkiye de son yıllarda yine cinsel kimlikleri ön plana çıkarılarak, erkekler tarafından bu konuyla ilgili siyaset yapılmaktadır. Din ve gelenek diye kadınların önüne engeller çıkarılarak kadınlar kıyafetlerinden, davranışlarından, cinselliklerinden, aklınıza gelen her şeyden sorumlu tutulmaktadırlar. Bu sorumluluk evlat, eş ve anne olarak her kimlikte devam etmektedir. Güvendikleri ve sevdikleri kişilerden, aile içinde eşlerinden yaygın şekilde şiddet görmektedirler. Kadınların bir kısmı bu durumu olağan karşılamaktadır. Yasal olarak eşitlik olduğu halde bu durumun hayata geçirilememesinden dolayı kadınların eşit birey olmaları engellenmektedir.
Çalışma hayatında da kadınlar bastırılmak istenmektedir. Onların eş seçme hakkı bazı bölgelerde yoktur. Okuma hakları erkeklerden sonra gelmektedir. Yasaların uygulanma ve yaygınlaştırılmasında sorunlar yaşanmaktadır. Bazı konularda mesela siyasette olumlu ayrımcılığın uygulanmaması ile ilgili olarak kadınlar bir dirençle karşılaşmaktadır. Günümüzde tüm siyasi partilerin tüzüklerinde kota maddesi ve uygulaması yoktur. CHP de parti meclisi için % 25 kota uygulaması vardır.ayrıca Doğruyol Partisi tüzüğünde katılım için % 10 kota konulmuştur. Eşit fırsatlar tanınması çok önemli bir durumdur. Ancak uygulamada eşitlik konusunda inandırıcı ve yaygın tedbirler alınmalıdır. Kadınların önündeki sorunlar şunlardır; - Aile içi şiddet - İkinci planda olmak - Ekonomik güçsüzlük - Karar mekanizmalarında yeterli kadının olmaması - İşsizlik sorunu - Eşitsizlik - Töre cinayetleri - Özgürlük - Eğitimde eşit fırsatlardan yararlanamama - Siyasette eşit katılımın sağlanamaması Ancak bu arada en önemli konu anlayış değişikliğidir. Bu nedenle erkeklerinde konuyla ilgili eğitimleri gündeme gelmektedir.erkek farkındalığı konusu ağırlık kazanmaktadır. Demokrasi kültürü geliştirilmelidir. Ailede demokrasi, toplumda demokrasi, ailede eşitlik, toplumda eşitlik olmalıdır. Ortak bir çözüm ve ortak bir dil vardır. Kadınlar demokratikleşme yükünü omuzlarında taşıyarak eşitliği her alanda sağlayacaklardır. Konuyla ilgili eğitimle erkeğin kadına bakışı değişmelidir. Kadın toplumda her konuda güçlendirilmelidir. Özellikle ekonomik olarak bağımsızlığı sağlanmalıdır. AB 10-11 Aralık 1999 tarihinde Helsinki zirvesinde ülkemizin ülke statüsü tescil edilmiş ve AB ye uyum süreci başlamıştır. Katılım ortaklığı belgesi 4/12/2000 de AB Bakanlar Konseyince kabul edilmiştir. Ulusal program kabul edilerek 24/03/2001 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanmıştır. Bu programda kısa ve orta derecede yapılması gerekli kadın erkek eşitliğinin sağlanmasına yönelik taahhütler vardır. Bu süreçte Anayasada, Medeni Kanun ve İş Kanununda bu yolda değişiklikler yapılmıştır. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi Ek İhtiyati Protokol onaylanmıştır. Kadın erkek eşitliği konusunda özellikle aile ve çalışma yaşamının uyumlaştırılmasına yönelik AB yönergelerine uygun olarak 2004 sonuna kadar doğum izni gibi
konularda uyum yasaları çıkarılarak Medeni Kanun, Ceza Kanunu ve İş Kanununda tüm değişiklikler yapılmıştır. AB Hukuku çerçevesinde ilk defa cinsel taciz kavramına yer verilerek iş yerinde cinsel tacizin bir ayrımcılık yasağı ihlali olduğu kabul edilmiştir. İş yerlerinde özen gösterme gereği vurgulanmıştır. Ayrımcılık halinde tazminat yükü getirilmiştir. Yapılan bir araştırmada banka sektörü, mühendislik, tıp, hukuk sektörlerinde kadınlar iyi durumda olduğu halde bunun yanında kırsal ve bir çok bölgede eğitim ve ekonomik sorunlar başta olmak üzere problemler devam etmektedir denilmektedir. AB üyelik sürecinde yapılan çalışmalar kadın haklarıyla yakından ilgilidir. Kadınların ilerlemesini ve gelişmesini sağlayacaktır. Ancak tüm eşitlik kadınlara karşı HAKSIZLIĞIN GİDERİLMESİ ( kota ) ile mümkün olacaktır. Sonuç olarak eşitlik sadece yasal düzenlemelerle sağlanamaz. Konuyla ilgili alt yapı oluşturmak ve kadınların toplumda güçlendirme projeleri hayata geçirilmelidir. Uluslar arası boyutta kadın birlikteliği bu sorunları çözerken yol gösterici olacaktır. 11/5/2011 tarihinde Türkiye nin imzaladığı İstanbul Sözleşmesi yani Avrupa Konseyi Sözleşmesi şiddet konusunda ülkelerin ne gibi önlemler alacağını ortaya koymaktadır. Sözleşme onaylanmak için Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemindedir. İstanbul Barosu Yönetim Kurulu adına tüm Avrupa Birliğine üye ve üyeliğe aday ülkeleri bu sözleşmenin kendi ülkelerince de onaylanması için çalışma yapmaya davet ediyoruz.
İSTANBUL BAROSU ADLİ YARDIM BÜROSU İstanbul Barosu Adli Yardım Bürosu, bireylerin hak arama özgürlüklerinin önündeki engelleri aşmak ve bu özgürlüğün kullanımındaki eşitliği sağlamak üzere, avukatlık ücretini ve yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanların avukatlık hizmetlerinden yararlandırılmasını sağlamak amacıyla İstanbul Barosu yapısı içerisinde çalışmalarını sürdürmektedir. Avukatlık Yasası ve T.B.B Adli Yardım Yönetmeliği gereği Şubat 2002 tarihinde kurulan Büro, halen dört servis sorumlusu avukat ve on memur ile çalışmalarını devam ettirmektedir. Adli Yardım Bürosu Beyoğlu merkez büro, Anadolu yakasında Kadıköy Temsilciliği ve Kartal Temsilciliği, Avrupa yakasında Bakırköy Temsilciliği ve Gaziosmanpaşa Temsilciliği olmak üzere beş birimi aracılığıyla faaliyetlerini yürütmektedir. Adli Yardım Bürosu, hafta içi her gün 09.00 ile 18.00 saatleri arasında hukuki yardıma ihtiyacı olup avukatlık hizmetinden yararlanmak için maddi olanağı bulunamayanlara hizmet sunmaktadır. Büromuza şahsen gelen, telefonla arayan, internet yoluyla bilgi talep eden bireyler, başvuru ve yardım koşulları hakkında bilgilendirilmekte, hukuki yardım için merkez büro ve temsilciliklerimize yönlendirilmektedirler. Başvuranlar Adli Yardım Bürosu nun varlığı hakkında bilgiyi adliyelerden, kolluk güçlerinden, valilikten, kaymakamlıklardan, diğer kamu ve özel kurum ve kuruluşlarından, yazılı ve görsel basından ve daha önce yardım almış komşu ve yakınlarından edinmektedirler. Büromuz her türlü hukuk davasında ve işlemlerinde (asliye-sulh-aileidare-vergi-ticaret-tüketici-icra-fikri ve sınai haklar vb. mahkemelerinde, icra dairelerinde) davacı ve davalılara ve icra ceza davalarında sanıklara ve şikayetçilere, ayrıca dava açılmaksızın giderilebilecek hukuksal sorunları bulunanlara yardım sunmaktadır. Başvurular büromuzca hazırlanan başvuru formunun ilgiliden alınan bilgiler çerçevesinde doldurulması suretiyle alınmaktadır. Başvuru formu başvurucunun kişisel bilgileri, talebe esas olayın özeti, mahkeme bilgileri, ekonomik durum bilgileri ve başvuruyu alan avukatın ve merkezin notları olmak üzere dört temel bölümden oluşmaktadır. Başvurularımız Temsilciliklerimiz ve Merkez Büromuzda nöbetçi avukatlarımızca alınmakta, bu başvuruların tümü daha sonra Merkezde toplanarak Adli Yardım Büro sorumlusu avukatları tarafından incelenmekte ve avukat görevlendirmeleri Adli Yardımdan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesinin onayı ve imzasıyla yapılmaktadır.
Başvuru sırasında Başvurucudan istenen belgeler şunlardır ; 1-Muhtardan alınacak fakirlik belgesi, 2-Muhtardan alınacak ikametgah belgesi, 3-Nüfus cüzdan fotokopisi, 4-Dava için gerekli belgelerin fotokopisi. Baromuz Adli Yardım çatısı altında; Kadın Hakları ve Çocuk Haklarına ilişkin hukuki işler ve dava atamaları da Adli Yardım koşulları çerçevesinde Adli Yardım Bürosu nca yapılmaktadır. SAYILARLA ADLİ YARDIM Toplam Adli Yardım Bölgesi 22 Avukat Sayısı 3404 Toplam Başvuru Başvuru Avukat Atanan 2009 Yılı 6550 4926 2010 Yılı 6247 4756 2011 Yılı 7531 6529 Dava Konularına Göre Başvurular 2009 Yılı 2010 Yılı 2011 Yılı Boşanma 2340 2320 2836 Nafaka 256 244 294 Nakafanın Artırımı 69 71 79 Nafakanın İcrası 422 484 556 Velayet 41 49 61 Koruma Kararı 47 45 474 4320 Sayılı Kanuna Muhalefet 0 0 6 Çocuk Teslimi 17 25 23
İRTİBAT ADRESLERİ VE TELEFON NUMARALARI Merkez Büromuz: Adres: İstiklal cad. Orhan Adli Apaydın sok. Baro han. Kat:3/304 Beyoğlu/İstanbul TEL: (0212) 251 63 25 (dahili 148-150-163-201-219) FAX: (0212) 245 83 67 Kadıköy (Anadolu Yakası) Temsilciliğimiz : Adres: Bahariye caddesi 82/7 Kadıköy/İstanbul TEL: (0216) 414 68 53 FAX: (0216) 414 68 43 Bakırköy Temsilciliğimiz: Adres:İstanbul Cad. Dereli İş Merkezi No: 16/5 Bakırköy/İstanbul TEL: (0212) 583 12 33 FAX:(0212) 466 37 77 Kartal(AnadoluYakası)Temsilciliğimiz: Adres:Orhantepe Mahallesi Derya Sokak No:3 Kartal Tel:(0216)3525393 Tel:(0216)3525395 Fax: (0216) 352 53 90 Gaziosmanpaşa Temsilciliğimiz: Adres: Merkez Mah. Eyüp Yolu Ecla Sok. No: 71/2 GOP Tel: 616 88 56 Fax: 616 88 57