0. Europass Sertifika Eki Tercüme Rehberi GİRİŞ Europass Sertifika Eki nin Amacı Europass Sertifika Eki, orijinal sertifika veya diplomayı tamamlayan bir belgedir. Orijinal yeterliliğin yerini alma gibi bir amacı olmayan bu belge, mesleki sertifikaya sahip olan kişinin kazandığı beceri ve yeterliliklerin ayrıntılı bilgisini içerir. Yeterliliği veren makamlar ya da makamlar tarafından hazırlanan Europass Sertifika Eki, aşağıdaki konularda ayrıntılı bilgi sağlar: (birinci sayfa) - sertifika sahibi tarafından edinilen beceri ve yeterlilikler; - sertifika sahibinin edinebileceği meslek çeşitleri ; (ikinci sayfa) - sertifikayı sağlayan makam ve sertifikayı akredite eden makam; - sertifikanın seviyesi; - sertifikayı almanın farklı yolları; - bir sonraki eğitim seviyesine geçme koşul ve fırsatlarına ilişkin bilgiler; - ulusal referans noktası. Dikkat! Europass Sertifika Eki, - orijinal yeterliliğin yerini almaz ve - tanınmayı garantileyen otomatik bir sistem değildir. Genel Tavsiyeler Belge içeriğinin bütün dillerde birbiriyle uyumlu olmasını temin etmek üzere, Europass Sertifika Eki ni tercüme ederken aşağıdaki temel kurallara uyulmalıdır. Europass websitesinde (http://cedefop.europass.eu.int) şunları bulacaksınız: - elde edilen beceri ve yeterliliklerin (ekteki 3 nolu Kutuya bakınız) tanımlanması ve tercümesi için bir referans terminolojisi öneren çok dilli bir sözlük (action verbs), - tercüme için kalite rehberi. 1
Anahtar terimler Europass Sertifika Eki, niteliğin kendisinden ziyade gerçek beceri ve yeterliliklere vurgu yapar. Bu nedenle kullanılan temel kavramların açıklanması gerekir. Beceri, nitelik ve yeterliliğin tanımlanması Beceri, nitelik ve yeterlilik gibi temel kavramların kapsamı her zaman açık değildir. Üç katlı bir hiyerarşi ile semantik sınırların kullanılması sayesinde bu terimlerin (ve tercümelerinin) kullanımındaki karışıklık giderilir. Yeterlilik: Daimi ve/veya değişken çalışma koşulları içinde bilgi birikimini, yöntem bilgisini (know-how) ve becerileri uygulamaya ehil olmak. Nitelik: (a) Eğitim veya öğretimin başarıyla tamamlandığını ya da bir test veya sınavda yeterli performans gösterildiğini tasdik eden resmi bir başarı belgesi (sertifika, diploma); ve/veya (b) Kişinin, herhangi bir mesleğe girmesi veya bu meslekte ilerlemesi için gerekli olan şartlar. Beceri: Belirli bir görevi veya işi yapmak için o görev veya işle ilgili bilgi birikimi ve deneyim. 2
0. Eurpass sertifika ekinin tercümesi için detaylı talimatlar Doldurulmuş bir Europass Sertifika Eki nasıl tercüme edilir? (a) veya Europass websitesinde (www.cedefop.europass.eu.int) bulunan online arayüzü kullanabilirsiniz. Tercüme edilen Europass Sertifika Eki, sonrasında seçmiş olduğunuz dizine kaydedilebilir. (b) Europass Sertifika Eki şablonunu (hedef dildeki) aynı web sitesinden indirebilir ve bilgisayarınızın sabit diskine kaydedebilirsiniz; sonra ise aşağıdaki talimatlar takip ederek farklı başlıkları tamamlayabilirsiniz. EKİN İLK SAYFASI Belgenin başlığı: Europass Sertifika Eki Sağ tarafa, ulusal bayrağın elektronik ikonunu girin ve sertifikayı veren ülkenin hedef dildeki adını tercüme edin. Örnek: (Fransa da verilen bir Sertifika Eki için) Europass Sertifika Eki (*) Fransa Kutu 1: Sertifikanın başlığı Sertifika nın başlığını sertifikada yazıldığı şekilde, yani anadilde yazıldığı halde bırakın.örnek: 1. Sertifikanın başlığı (fr) Electricien d'équipement (1) Anadilde yazıldığı şekliyle Dili, ISO kodunu kullanarak parantez içinde belirtin: Bulgarca (български): bg Litvanyaca (lietuvių kalba): lt Çekçe (čestina): cs Latviyaca (latvie.u valoda): lv Danimarkaca (dansk): da Maltaca (malti): mt Almanca (Deutsch): de Hollandaca (Nederlands): nl İspanyolca (castellano): es Norveççe (norsk): no İngilizce (English): en Polonyaca (polski): pl Yunanca (ελληνικά) el Portekizce (português): pt Estonyaca (eesti keel): et Rumence (Română) ro Fince (suomi): fi Slovakça (slovenčina): sk Fransızca (français): fr Slovenyaca (sloven.čina): sl Macarca (magyar): hu İsveççe (svenska): sv İzlandaca (íslenska): is Türkçe (Türkçe): tr İtalyanca (italiano): it 3
Kutu 2: Sertifika başlığının tercümesi Europass Sertfika Eki nin başlığını tercüme edilmek istenen dile çevirin (bakınız 1. kutu). Örnek: Dili, ISO kodunu kullanarak parantez içinde belirtin: 2. Sertifika başlığının tercümesi (EN) (1) ELECTRICAL ENGINEER (1) Uygunsa yazın. Bu tercümenin yasal bir hükmü yoktur Bulgarca (български): bg Litvanyaca (lietuvių kalba): lt Çekçe (čestina): cs Latviyaca (latvie.u valoda): lv Danimarkaca (dansk): da Maltaca (malti): mt Almanca (Deutsch): de Hollandaca (Nederlands): nl İspanyolca (castellano): es Norveççe (norsk): no İngilizce (English): en Polonyaca (polski): pl Yunanca (ελληνικά) el Portekizce (português): pt Estonyaca (eesti keel): et Rumence (Română) ro Fince (suomi): fi Slovakça (slovenčina): sk Fransızca (français): fr Slovenyaca (sloven.čina): sl Macarca (magyar): hu İsveççe (svenska): sv İzlandaca (íslenska): is Türkçe (Türkçe): tr İtalyanca (italiano): it Not: Başlığın tercümesinin yasal bir statüsü yoktur. Tercüme, başlığın anadilde yazılmış şeklinin tam karşılığı olmalı ve mümkün olduğunca anadildeki ifade şekline yakın olmalıdır. Kutu 3: Becerilerin ve yeterliliklerin profili Sertifika sahibi tarafından edinilen beceri ve yeterlilikleri tercüme edin. Bu beceri ve yeterlilikler listesi aşağıdaki gibi başlar: Sertifika sahibi şunları yapmaya ehildir: Ve aşağıdaki örnekte de görüleceği gibi her madde bir veya daha fazla eylem fiilleri (action verbs) kullanılarak orijinal sertifikada olduğu gibi 5 ila 15 maddelik bir liste içerir: -verilen çizimden işin planlanması ve gerekli malzeme tutarının tahmin edilmesi;.. Kapsamlı olmayan bir çokdilli sözlük (Europass web sitesine bakınız) Sertifika Eki nin tüm dillerde hazırlanması ve tercümesi için referans terminolojisi sağlamaktadır. Sertifika sahibi şunları yapmaya ehildir: 3. Beceri ve yeteneklerin profili - İşin planlanması ve verilen çizimlerden gerekli malzeme tutarının tahmin edilmesi - Şematik diyagramların ve akış tablolarının yorumlanması - Elektrikli test ekipmanının kullanılması - Aydınlatma ve enerji dağıtımı için kablo sistemlerinin monte ve test edilmesi - Açıcı düzeni ve dağıtım kartlarının monte ve test edilmesi - Kablolama sistemindeki arızaların tespiti ve tamiri - Elektrik ekipmanındaki arızaların tespiti ve tamiri - Aydınlatma aletleri ve kontrollerinin monte ve test edilmesi, bakıma alınması ve bakımının yapılması - Elektrikli ısıtma cihazları ve kontrollerinin monte ve test edilmesi, bakıma alınması ve bakımının yapılması - Çekme kuvvet aygıtlarının monte ve test edilmesi, bakıma alınması ve bakımının yapılması - İşle ilişkili dokümantasyonun tamamlanması 4
Not: - listede yer alan her bir madde yukarıdaki örnekteki gibi birkaç eylem fiili içerebilir; - söz dizimi birbiriyle uyumlu olmalıdır; - tanımlamalar kısa olmalıdır; (etkin bir şekilde çalışmak, verilen işi zamanında yapmak gibi) jenerik tavırlar içeren ifadeleri ve beceri ve yeterliliğinizin içeriğine ilişkin önemli bir bilgi vermeyen herhangi bir unsuru kullanmaktan kaçının; - Tanımlamalar değer yargısı içermemelidir. Kutu 4: Sertifika sahibinin edinebileceği meslek çeşitleri (isteğe bağlı) Sertifika sahibinin uygun olduğu düşünülen/olası sektörleri ve/veya işlerin çeşitlerini (gerekliyse) tercüme edin. Örnek: 4. Sertifikanin sahibinin edinebileceği meslek çeşitleri (1) Montaj Elektrikçisi; Bakım Elektrikçisi; Veri İletişim Sistemleri Kurulumcusu; Alarm Sistemleri Kurulumcusu. (1) Varsa Not: Bir mesleği edinebilmek için özel bir yeterlilik gerekli ise, aşağıdaki ifade mutlaka belirtilmelidir: Bu yeterlilik, [...] mesleğini edinebilmek için ulusal makamlarca yasal olarak şart koşulmaktadır. Kutu : Açıklayıcı not Bu kutunun içeriği değiştirilmemelidir. EKİN İKİNCİ SAYFASI Kutu 5: Sertifikanın resmi dayanağı - Sertifikayı veren kurumun adı ve statüsü Bu kutuda sertifikayı veren kurumun tam adı ve statüsü belirtilir. Sadece sertifikayı veren kurumun türünü (örneğin, ticaret odası, orta dereceli meslek okulu, vs) ve statüsünü (kamu/özel, bölgesel/ulusal, vs.) belirten bilgiyi tercüme edin. Adres, telefon numarası, web sitesi ve e-posta adresi değiştirilmeden olduğu gibi bırakılmalıdır. Örnek: Sertifikayı veren kurumun adı ve statüsü Direction départmentale de l empoi et de la formation professionnelle (İstihdam ve mesleki eğitim için yerel kamusal otorite) 15 avenue des Peupliers F-54780 Aubervilliers Not: Ülke kodunu ve posta adresini yazmayı unutmayın. 5
- Sertifikanın akreditasyonunu/tanınmasını sağlayan ulusal/bölgesel makamın adı ve statüsü Bu kutu sertifikayı akredite eden ulusal/bölgesel makamı ve ilgili olduğu durumlarda sertifikanın geçerlilik süresini gösterir. Önceki kutuda olduğu gibi, sadece sertifikayı veren kurumun türünü (örneğin, ticaret odası, orta dereceli meslek okulu, vs) ve statüsünü (kamu/özel, bölgesel/ulusal, vs.) belirten bilgiyi tercüme edin. Adres, telefon numarası, web sitesi ve e-posta adresi değiştirilmeden bırakılmalıdır. Örnek: Sertifikanın akreditasyonunu/tanınmasını sağlayan ulusal/bölgesel makamın adı ve statüsü Ministère des affaires sociales et de la solidarité (Sosyal İşler Bakanlığı) 15 Quai André-Citroen F-75020 Paris Not: - sertifikanın akreditasyonunu/tanınmasını sağlayan makam, sertifikayı veren kurumdan farklıdır; - posta adresinde ülke kodunu koymayı unutmayın. - Sertifkanın (ulusal veya uluslararası) düzeyi (isteğe bağlı) Bu kutu, sertifikanın düzeyinin mevcut bir ulusal veya uluslararası sınıflandırma sistemine karşılık gelmediğini gösterir ve söz konusu sınıflandırmayı belirtir (örneğin ulusal sınıflandırma, ISCED, vs). UNESCO tarafından geliştirilen ISCED sınıflandırma sistemi hakkında daha fazla bilgi için www.uis.unesco.org/template/pdf/isced/isced_a.pdf adresine bakın. Varsa (örneğin ISCDE düzeyi için) ilgili terminolojiyi kullanarak bu kutunun içeriğini (gerekliyse) tercüme edin). Örnek: Sertifikanın (ulusal veya uluslararası) düzeyi 5. düzey Fransa (1969 sınıflandırması) veya ISCED 3 - Not skalası / Geçme koşulları Bu kutunun içeriğini olduğu gibi tercüme edin. Örnek: Not skalası / geçme koşulları Geçme: - Pratik: Temel becerilerdeki -iş sırasındaki değerlendirme dahil- bütün aşamalardan geçti; - Teori: %70 Liyakat: - Pratik: Temel becerilerde ve istenen becerilerdeki bütün aşamalardan geçti; - Teori: %85 6
- Bir sonraki eğitim/öğretim seviyesine geçme durumu (isteğe bağlı) Bu kutu, sertifikanın bir sonraki eğitim/öğretim seviyesine seviyesine geçme imkanı sağlayıp sağlamadığını gösterir. Bu kutunun içeriğini (ilgili ise) tercüme edin. Örnek: Bir sonraki eğitim/öğretim düzeyine geçme Dördüncü düzeye erişim (Fransız sınıflandırması) veya ISCED 4 e erişim - Uluslararası anlaşmalar (isteğe bağlı) Bu kutuda uluslararası anlaşmalar (karşılıklı tanıma, yeterliliklerin denkliği, vs) gösterilir. Bu kutunun içeriğini (ilgili ise) tercüme edin. Örnek: Uluslararası anlaşmalar Belçika, Fransa ve Lüksemburg arasında Electricien d equipment (elektrik mühendisi) konusunda karşılıklı tanıma anlaşması (15 Şubat 1992 tarihli üçlü anlaşma) - Yasal dayanak Bu kutu, uygun yerlerde referanslar vererek sertifikanın yasal dayanağını gösterir. Sertifikayı veren organın adı ve statüsü kutusunda olduğu gibi sadece referans türünü (örneğin, kanun, yönetmelik vs.) belirten bilgiyi tercüme edin. Referansın kendisi (referans metnin başlığı, websitesi, vs) anadilde yazıldığı şekliyle bırakılmalıdır. Örnek: Yasal dayanak << Journal officiel de la République Française >> de yayınmlanan ve <<Répertoire National de la Certification Professionnelle (RNCP) >> ya yapılan sertifika kaydı. Kutu 6: Sertifikayı almanın resmi yolları Bu kutu, sertifikayı elde etmenin farklı yollarını açıklar (alternatif eğitim, sürekli eğitim, iş tabanlı veya okul tabanlı eğitim, önceki öğrenimin akreditasyon programı, vs.). Bu kutunun içeriğini olduğu gibi tercüme edin. Örnek: Alınan mesleki eğitim ve öğretime ilişkin açıklama Toplam programın yüzdesi (%) Süre (saat/hafta/ay/yıl) Okul-eğitim merkezine dayalı %50 30 hafta İşyerine dayalı %50 30 hafta Akredite edilmiş önceki öğrenimler Değerlendirme sonrasında mümkün Sertifika alınan eğitimin/ öğretimin toplam süresi 2 yil Not: Tablo formatı bazen başka bir açıklama ile değiştirilebilir. 7
Kutu: Giriş koşulları (isteğe bağlı) Varsa eğitim seviyesine erişim koşullarını belirtin (eğitim düzeyi, seçim tarzı vb.), Bu kutunun içeriğini tercüme edin. Örnek: Giriş koşullar İlk öğretimin tamamlamış olmak Kutu: Ek Bilgi (isteğe bağlı) Bu bölüm, eğitim kurumuyla ilgili kısa bilgi sağlamak için kullanılabilir (uygulamalı eğitimin türü, mesleki eğitim sisteminin programı veya yapısı, değerlendirme prosedürü, vb) : Bu kutunun içeriğini olduğu gibi tercüme edin. İnternet adresini Sertifika Eki nin orijinalinde yazıldığı gibi bırakın. Örneğin:... Ek bilgi Daha fazla bilgi (ulusal yeterlilik sitemi ile ilgili açıklama dahil olmak üzere) aşağıdaki adreste mevcuttur: www.fas.ie... Eğer ilgili ise, ulusal yeterlilik sistemi hakkında bilgilere erişim sağlayan web sitesini belirtin. Kutu: Ulusal Referans Noktası Ulusal referans noktasının adını ve adresini (websitesi dahil) Sertifika Eki nin orijinalinde yazıldığı gibi belirtin. Örnek:... Ulusal Referans Noktası Commission nationale de la certification professionnelle (Fransız mesleki sertifikasyon ulusal makamı) http://cncp.gouv.fr/ 8