YAPI MALZEMESİ BAĞLAYICI MADDELER
BAĞLAYICI MADDELER İnce toz halinde olan ve su eklenmesi ile hamur haline geldikten sonra zamanla plastikliğini kaybedip sertleşen, bağlayıcı özelliği olan malzemelere bağlayıcı maddeler denir. TOZ BAĞLAYICI MADDELER KİREÇ, ALÇI, ÇİMENTO vb. SIVI BAĞLAYICI MADDELER YOL YAPIMINDA KULLANILAN HİDROKARBONLU BAĞLAYICILAR
BAĞLAYICI MADDELER İnce toz halindeki bağlayıcı maddelere su eklenince başlangıçta istenilen şeklin verilebildiği plastik bir hamur elde edilir. Belirli bir süre sonra, hamur katılaşmaya başlar. Bu olaya PRİZ denir.
BAĞLAYICI MADDELER PRİZ olayının 2 Çeşidi vardır. 1. Hidrolik bağlayıcılar: Havada ve suda priz yapma özelliği olan ve suda erimeyen bağlacılar. (Çimento) 2. Hava bağlayıcıları: yalnızca havada priz yapan bağlacılar. (Yağlı kireç)
PUZOLANLAR
PUZOLANLAR Puzolanlar, silis veya silis-alumin kökenli malzemelerdir. SiO 2 Al 2 O 3 Kendi başlarına bağlayıcılık özellikleri ya çok azdır ya da hiç yoktur.
PUZOLANLAR Çok ince iseler, Ortamda sönmüş kireç ve nem varsa kimyasal reaksiyona girerek bağlayıcılık özelliği olan C-S-H oluştururlar. SiO 2 + Ca(OH) 2 CaO.SiO 2.H 2 O Puzolan + Kalsiyum Silikat Hidrate sönmüş Kireç yapı PUZOLANİK REAKSİYON Puzolanik maddelerin kullanımı binlerce yıl öncesine kadar gitmektedir.
PUZOLANLAR Bu özellikteki toprak ilk defa Napoli yakınlarındaki Pozzuoli kasabasından elde edilmiştir. Pozzuoli Vezüv Pompei Vezüv yanardağı yakınlarındaki bu toprak camlaşmış volkan toprağı olup, günümüzde kullanılan Puzolan sözcüğü buradan kaynaklanmıştır.
PUZOLANLAR DOĞAL YAPAY Volkanik kökenli doğal puzolanlar Volkanik camlar Volkanik tüfler ve tras Isıl işlem görmüş killer ve diatomitler Killer ve şeyller Diatomitler Uçucu Kül Silis Dumanı Yüksek Fırın Curufu Pirinç Kabuğu Külü
DOĞAL PUZOLANLAR
PUZOLANLAR VOLKANİK KÖKENLİ DOĞAL PUZOLANLAR VOLKANİK CAMLAR Yunanistan a bağlı Santorin adası toprağı, İtalya nın Bacoli ve Japonya nın Shirasu en iyi bilinen volkanik cam örnekleridir. Shirasu
PUZOLANLAR VOLKANİK KÖKENLİ DOĞAL PUZOLANLAR VOLKANİK TÜFLER VE TRAS * İtalya da Segni-latium, Almanya da Ren trası, Türkiye de Kula curufu ve Kayseri trası volkanik tüflerin ve trasların tipik örnekleridir. * Riyolit tüfler, dazit tüfler ve zeolit tüfler en iyi puzolanik malzemelerdir.
PUZOLANLAR ISIL İŞLEM GÖRMÜŞ KİLLER VE DİATOMİTLER KİLLER VE ŞEYLLER * Kil mineralleri kristal yapılı olup, killerin ve şeyllerin hammadde formları puzolanik özellik göstermez. Ancak 700 ile 900 C arasında ısıl işlemle kalsine olurlar ve puzolanik özellik kazanırlar. * Isıl işlem killerin ve şeyllerin kristal yapılarını bozar ve yarı amorf şekle veya bozulmuş alumina silikat yapısına dönüştürür.
PUZOLANİK AKTİVİTE 2. Mekanik yöntem: Kireç-puzolan karışımlarının, basınç dayanımlarının ölçülmesi esasına dayanır. 1 kısım çimento + 3 kısım kum + ½ kısım su Kontrol: %100 çimento Ölçme: %35 puzolan + %65 çimento
PUZOLANİK AKTİVİTE suyun üzerine çimento eklenir Karıştırma devam ederken kum eklenir kalıba yerleştirme sarsma
PUZOLANİK AKTİVİTE Etiketleme ( 3 örnek) Bir gün sonra kalıptan çıkartılır 28 gün 20 C ve min %95 bağıl nemli ortamda bekletilir.
PUZOLANİK AKTİVİTE 28 gün sonunda 3 nokta eğilme deneyi uygulanır
PUZOLANİK AKTİVİTE Kırılan parçalar üzerinde basınç deneyi yapılır
PUZOLANİK AKTİVİTE L P M W P L 4 b h σ 2 6 P σ P A P
Puzolanik aktivite = (A/B)x100 PUZOLANİK AKTİVİTE Burada; A: çimento+kül karışımı numunelerin ortalama basınç dayanımı B: Karşılaştırma (yalnız çimento numunelerinin) ortalama basınç dayanımı TS 639 a Göre Uçucu Küllerin Puzolanik Aktivite Deneyi Uçucu kül ve portland çimentosuyla yapılan deneme numunelerinin 28 günlük basınç dayanımları, Portland çimentosuyla hazırlanmış karşılaştırma numunelerinin aynı süredeki basınç dayanımlarının %70 inden az olmamalıdır. Puzolanik aktivite >= %70
PUZOLANİK AKTİVİTE 4x4x16 cm ayrıtlı prizma örneklerde önce 3 nokta eğilme deneyi yapılmıştır. Eğilme deneyinde mesnetler arası uzaklık 10 cm dir. Örneklerin 28 günlük Kırılma yükleri aşağıda verilmiştir. Yük (kgf) 1 2 3 %100 çimento 408 406 412 %35 puzolan 360 334 344 ardından örnekler üzerinde eğilme sonrası basınç deneyi yapılmıştır. Kırılma yükleri aşağıda verilmiştir. Yük (kgf) 1 2 3 4 5 6 %100 çimento 6470 6490 6910 6990 6510 7010 %35 puzolan 5020 4960 5100 5150 5200 4910
PUZOLANİK AKTİVİTE a) Örneklerin eğilme dayanımlarını ve ortalamalarını hesaplayınız. b) Örneklerin basınç dayanımlarını ve ortamalarını hesaplayınız. c) %35 puzolan katkılı örneklerin puzolanik aktivite indeksini hesaplayınız. d) %100 çimentolu örnekler CEM I 42.5 sınıfı çimento kabul edilebilir mi? e) Kullanılan puzolan TS629 a göre puzolanik malzeme olarak kabul edilebilir mi?
YAPAY PUZOLANLAR PUZOLANLAR DOĞAL YAPAY Volkanik kökenli doğal puzolanlar Volkanik camlar Volkanik tüfler ve tras Isıl işlem görmüş killer ve diatomitler Killer ve şeyller Diatomitler Uçucu Kül Silis Dumanı Yüksek Fırın Curufu Pirinç Kabuğu Külü
YAPAY PUZOLANLAR Uçucu Kül Silis Dumanı Yüksek Fırın Curufu Pirinç Kabuğu Külü
YAPAY PUZOLANLAR UÇUCU KÜL Kömürle çalışan termik santrallerde oluşur.
YAPAY PUZOLANLAR UÇUCU KÜL Isınma amacıyla kullanılma imkanı olmayan düşük kalori kömürlertermik santrallerde, buhar üreten kazanları ısıtmak amacıyla çoğunlukla pulvarize (öğütülmüş) halde yakılır. 75 m lik elekten %80 i geçecek şekilde kırılıp inceltilen kömür tozları önceden ısıtılmış hava ile karıştırılır ve yanma için kazan içine üflenir. Bu yanmanın sonucunda farklı özellikteki çeşitli gazlar ve bazı atıklar ( kömür külleri ve yanmayan kalıntı ) açığa çıkar. Genellikle, termik santrallerde yakılan taş kömürlerinin %10-15 i, linyit kömürlerinin ise %35-40 ı küldür.
YAPAY PUZOLANLAR UÇUCU KÜL Gri Renklidir Küresel Şekillidir Tane çapı 1-150 m Yoğunluğu 2.1 2.7 g/cm 3 Özgül yüzeyi 1800-5000 cm 2 /g F ve C tipleri vardır.
YAPAY PUZOLANLAR UÇUCU KÜLLERİN SINIFLANDIRILMASI Sınıf F C Tanımı SiO 2 + Al 2 O 3 + Fe 2 O 3 % 70 bitümlü veya antrasit (parlak kömürden elde edilen uçucu küller). Yalnızca puzolanik özelliğe sahip. SiO 2 + Al 2 O 3 + Fe 2 O 3 % 50 linyit kömüründen elde edilen uçucu kül. Kireç (CaO) içeriği %10 dan fazla olabilir. ( Yüksek Kireçli Uçucu Kül). Puzolanik ve bir miktar bağlayıcılık özelliğine sahip.
YAPAY PUZOLANLAR UÇUCU KÜL PUZOLANİK AKTİVİTE Çimentonun karma oksitlerinin hidratasyonu sonucu Ca(OH) 2 oluşur C 2 S, C 3 S C 3 S: 2(3CaO.SiO 2 ) + n H 2 O 3 CaO.2SiO 2 (n-3) H 2 O + 3Ca(OH) 2 Bu Ca(OH) 2 ile bünyesinde aktif silis içeren puzolan reaksiyona girerek C-S-H oluşturur. SiO 2 + Ca(OH) 2 + H 2 O C S H
YAPAY PUZOLANLAR SİLİKA DUMANI Ferro-krom tesislerinde ortaya çıkar
YAPAY PUZOLANLAR SİLİKA DUMANI Silisyum metalinin veya ferrosilisyum (FeSi) alaşımlarının üretimi sırasında kullanılan elektrik ark fırınlarında, yüksek saflıktaki kuvarsitin, kömür ve odun parçacıkları ile indirgenmesi sonucu, bir yan ürün olarak elde edilen çok ince taneli, toz halindeki endüstriyel atık maddeye silis dumanı adı verilir. Silikon metali veya ferrosilikon üretiminin bir yan ürünü olan silika dumanı Portland çimentosundan 100 kat daha ince, küresel şekilli, kristal olmayan tanelerden oluşan oldukça ince yapıya sahip bir puzolandır.
YAPAY PUZOLANLAR SİLİKA DUMANI Gri Renklidir Düzgün yüzeyli, küresel Tane çapı 0.1-0.2 m Yoğunluğu ~2.2 g/cm 3 Özgül yüzeyi 130000 ila 280000 cm 2 /g
YAPAY PUZOLANLAR YÜKSEK FIRIN CURUFU metal endüstrilerinin yan ürünü
YAPAY PUZOLANLAR YÜKSEK FIRIN CURUFU Çeşitli metal endüstrilerinin yan ürünü olarak elde edilen atık maddelere curuf adı verilmektedir. Curuflar, elde edildikleri metal endüstrisinin ana ürün tipine ve üretim yöntemlerine bağlı olarak birbirinden farklı kimyasal bileşenlere ve özelliklere sahiptir. Örneğin, nikel ve bakır gibi metallerin curufları yalnızca puzolanik özelliğe sahipken, demir-çelik üretiminden elde edilen yüksek fırın curuflarının (YFC) kendi başına bağlayıcı olma özelliği vardır.
KİREÇ
KİREÇ KALKER (KİREÇTAŞI), CaCO 3 YERYÜZÜ KARALARININ %10 U 850 C -1400 C CaCO 3 + ısı CaO + CO 2 içinde %30 a kadar MgCO 3 içeren kireçtaşları da (dolomit gibi) bu amaçla kullanılabilir. KİREÇ, CaO Suyla karıştırıldığında tipine göre hava veya suda katılaşma özelliği gösteren beyaz renkli inorganik esaslı bir bağlayıcı türüdür.
KİREÇ KALKER (KİREÇTAŞI), CaCO 3 YERYÜZÜ KARALARININ %10 U Tüm kireçtaşı tipleri kristal yapıdadır. Beyaz renk yüksek derecedeki safsızlığı, gri tonları karbon kaynaklı safsızlıkları, kahverengi, yeşil, açık sarı ve kırmızı renkler demir ve mangan içerdiğinin işaretleridir. Pembe renk ise dolomitik yapı belirtisidir. Kireçtaşının sertliği genellikle Mohs skalasına göre 2-4 arasında değişir. Dolomit daha sert fakat kırılgandır.
1. İLKEL (YAMAÇ) YÖNTEM KİREÇ ÜRETİMİ
KİREÇ ÜRETİMİ 1. İLKEL (YAMAÇ) YÖNTEM Kirecin Söndürülmesi Sönmemiş kireç, ağırlığının yarısı kadar suyun içine konularak söndürülür. Bu işlem sırasında yüksek miktarda ısı açığa çıkar. CaO + H 2 O Ca(OH) 2 + ısı MgO + H 2 O Mg(OH) 2 + ısı Yarım kilo sönmemiş kireç, 0 C deki 1 litre suyun sıcaklığını kaynama noktası olan 100 C ye çıkaracak büyüklükte bir reaksiyon ısısı vermektedir.
KİREÇ ÜRETİMİ 1. İLKEL (YAMAÇ) YÖNTEM Sönmüş Kireç Elde edilen toz halindeki sönmüş kireç, kuru halde ve torbalar içinde depolarda saklanır. Ancak çeşitli nedenler (taşın aynı oranda pişmemesi veya aşırı pişmesi, sirkülasyon olmayışı vb.) kalitede düşüşe sebep olur, ayrıca üretilen kireç küçük miktardadır.
KİREÇ ÜRETİMİ 2. MODERN YÖNTEM Taş ocağı Tek bir patlama ile seçilmiş bölgeden 30.000 ton taş elde edilir
KİREÇ ÜRETİMİ 2. MODERN YÖNTEM Kırma ve Yıkama
KİREÇ ÜRETİMİ 2. MODERN YÖNTEM Kireçtaşı, döner ya da yatay kalsinasyon fırınlarında, 900 C nin üzerindeki sıcaklıklarda kalsine edilerek sönmemiş kirece dönüştürülür.
KİREÇ Söndürme işlemi sırasında sönmemiş kireç suyla ekzotermik reaksiyona girerek Ca(OH) 2 e dönüştüğünden, ısı ile birlikte büyük bir hacim genişlemesi olur ve bu arada hacmi 2.5 kat artar. Eğer kireç tamamen söndürülmezse, bu olay yapıda tamamlanır ve kirecin kullanıldığı yerlerde çatlak vb. kusurlar oluşur. Bu nedenle kirecin söndürülme işlemine dikkat edilmelidir. Kireç taşları, şantiyelerde açılan kireç havuzlarında, en az 15 gün su içinde bekletilmelidir.
KİREÇ Sönmüş kirecin rengi genellikle süt beyazdır. Ancak içinde bulunabilecek aşırı yanmış kısımlar rengi hafif sarıya veya griye dönüştürebilir. Siyah lekeler silisyum ve yanmamış kömür safsızlıklarının işareti olabilir. Yağlı kireci su ile karıştırdıktan sonra elde edilen hamur havada bırakılınca, havadaki karbondioksiti alarak aşağıda görülen reaksiyon sonucu, suda erimeyen kalsiyum karbonata dönüşür : Ca(OH) 2 + CO 2 CaCO 3 KARBONATLAŞMA
KİREÇ Sönmüş kireç, bazik karakterde bir malzeme olduğundan demir ve çelikle tepkimeye girmez. Buna karşılık aluminyum, kurşun ve pirinçle kimyasal reaksiyona girebilir. Sönmüş kireç içindeki su miktarına göre çeşitli formlarda kullanılır. Bunlar; kuru hidrat, kireç hamuru, kireç bulamacı (slurry), kireç sütü, sulu kireç, atmosferde sönmüş kireç olarak adlandırılır.
KİREÇ KİRECİN İNŞAAT SEKTÖRÜNDE KULLANIMI En çok * sıva, * harç, * karayollarında stabilizasyon malzemesi ve bitümlü karışımlarda katkı maddesi olarak, * gazbeton, * kireç- kum tuğlası üretimi ve * badana işlerinde kullanılmaktadır.
KİREÇ KİRECİN İNŞAAT SEKTÖRÜNDE KULLANIMI Kireç, harçlara plastisite ve işlenebilirlik kazandırmak amacıyla eklenir. * Çoğunlukla Melez harç adı verilen bu harçlar; 1 kısım çimento, 1-2 kısım kireç ve 5-6 kısım kumdan oluşur.
KİREÇ KİREÇ KULLANILIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR 1. Kireç ile fazla kalın harç sıvası yapılmamalıdır. Aksi takdirde C0 2 harcın içine fazla oranda giremeyeceğinden, orta kısımlar plastik durumunu korur. 2. Su ile temas eden yapılarda kullanılmamalıdır. Kireç su içinde erir. 3. Taşıyıcı elemanların yapımında bağlayıcı madde olarak kullanılmamalıdır. Kirecin her türlü yapı malzemesine iyi yapışma yeteneği olmasına karşın, mekanik özellikleri zayıftır 4. Kireçle elde edilen harçların plastik özellikleri fazladır. Şekil değişimi yapabilme yeteneğinin fazlalığı nedeniyle duvar sıvaları için çok uygundur. Kireçle yapılan sıvalar çimento harcı ile yapılan sıvalara kıyasla daha az çatlar.
SU KİRECİ
SU KİRECİ SU KİRECİ ( HİDROLİK KİREÇ) Su kireci, içinde %10- %25 kil bulunan kalkerin pişirilmesi ile elde edilir. Bu pişirme sonunda kalkerin ayrışması ile meydana gelen kireç kilin içinde bulunan silis ve alüminle birleşir.
SU KİRECİ SU KİRECİ ( HİDROLİK KİREÇ) Pişirme sonunda fırından çıkarılan kireç ufak parçalar halindedir ve daha çok CaO ile SiO 2.2CaO dan ibarettir. Bu bağlayıcı maddenin toz haline getirilmesi öğütme ile değil doğrudan doğruya kirecin söndürülmesi ile sağlanır.
ALÇI (CaSO 4.½H 2 O)
ALÇI (CaSO4.½H2O) ALÇI (CaSO 4.½H 2 O) Alçı bilinen en eski bağlayıcı maddelerden biridir. Eski Mısır uygarlığının bir çok yapıtında bağlayıcı madde olarak, Yunan ve Roma yapılarında duvar sıvası, renkli fresk olarak kullanıldığı bilinmektedir. XIV. Yüzyılda İtalya da stucco (su, alçı, boya, mermer tozu) adı altında kullanılmıştır.
ALÇI ALÇI (CaSO 4.½H 2 O) Osmanlı devrinde ise alçı vitray tekniği ile pencerelerde ve duvarlarda süsleme olarak uygulanmıştır. 1666 yılındaki Londra yangınından sonra ahşap binaları yangından koruduğu gözlenen alçı sıva Fransa da zorunlu hale getirilmiş ve sıva alçısı Plaster of Paris (Paris alçısı) ismini almıştır.
ALÇI ALÇI (CaSO 4.½H 2 O) Alçı kalsiyum sülfatın çözünen ve çözünmeyen türlerinin karışımından oluşur. Bu madde suyun etkisiyle donup sertleştiğinden, hidrolik bağlayıcılar sınıfından bir yapı malzemesidir. Beyaz renkli, inorganik esaslı bir bağlayıcı türü olan alçı, su ile karıştırıldığında kısa süre içinde katılaşma özelliği gösterir. En eski bağlayıcı maddelerden olan alçı artık günümüzde bağlayıcı madde olarak pek kullanılmamaktadır. Alçı, içine başka malzeme katılmaksızın tek başına kullanılır. Ancak çekme dayanımını arttırmak amacıyla içine lifli malzemeler katılabilir.
ALÇI ALÇI (CaSO 4.½H 2 O) Günümüzde alçı, hammadde öğütme şekli ve pişirme sıcaklığına göre çeşitli tiplerde üretilir. Kaba (adi), birinci, ekstre, şaplı (mermer), estrik alçısı, stukko alçısı,değişik tip sıva alçıları (kartonpiyer, saten sıva alçıları, vb.) gibi çeşitli alçı ürünleri vardır.
Alçı Üretimi ALÇI 140 C - 200 C CaSO 4.2H 2 O + ısı CaSO 4.½H 2 O + 1.5 H 2O Alçı, kimyasal formülü CaSO 4.2H 2 O olan alçıtaşının(jips) uygun sıcaklıkta (140-200 C, ortalama 163 C) ısıtılarak, atmosfer basıncı altında kısmi dehidratasyon işlemine uğratılıp, öğütülmesi ve elenmesi ile elde edilir. Bu şekilde elde edilen alçıya -yarımhidrat veya alçı adı verilir ve piyasada yaygın olarak kullanılır. Kalsinasyon (yakma) yüksek buhar basıncı altında otoklavlarda gerçekleştirilirse -yarımhidrat adı verilen daha iyi kalitede bir alçı elde edilir
ALÇI Alçı Üretimi ve İnşaatta Kullanım Alanları ALÇI (CaSO 4.½H 2 O) -yarımhidrat küçük ve belirsiz kristaller içeren boşluklu partiküllerden oluşmaktadır. -yarımhidrat yaklaşık 1.25 g/cm3 yoğunluğunda olup, en fazla 250 kgf/cm 2 basınç dayanımına sahiptir. -yarımhidrat partikülleri ise iri ve düzgün kristal yapıda, sıkı ve çoğunlukla saydamdır.
ALÇI Alçı Üretimi (CaSO 4 ) Sıcaklık 175-205 C nin üstüne çıkarsa alçı taşı tüm suyunu kaybedip, anhidrit haline gelir. Ancak elde edilen toz bağlayıcı değildir, yani priz yapmaz. Anhidrit (CaS04) 600 C ' ye kadar ısıtılırsa çok geç priz yapan estrik alçısı elde edilir. Bu alçıya çok az (%1) potasyum sülfat, jelatin veya şap eklenerek, özel işlemlerle İngiliz çimentosu denilen, yapıların dışında da kullanılan sert bir kaplama malzemesi elde edilir. İngiliz çimentosu 1-4 saat arası donar. Potasyum sülfat donmayı hızlandırmak için eklenir. Basınç dayanımı yaklaşık 3 MPa dır. Barok devirden kalan yapılarda suni mermer olarak bu malzeme kullanılmıştır.
ALÇI Alçının Hidratasyonu Alçının en önemli özelliği hidratasyon niteliğidir. Hidratasyon moleküler yapısına hidrat suyu almak anlamına gelir. Alçı su ile karıştırılınca ısıtma ile çıkan kristal suyunu tekrar bünyesine alarak katılaşır. Aslında çok daha karmaşık olan hidratasyon olayı aşağıdaki reaksiyonla gösterebilir: CaSO 4.½H 2 O + 1.5 H 2O CaSO 4.2H 2 O
ALÇI Alçının Hidratasyonu Alçının en önemli özelliği hidratasyon niteliğidir. Hidratasyon moleküler yapısına hidrat suyu almak anlamına gelir. Alçı su ile karıştırılınca ısıtma ile çıkan kristal suyunu tekrar bünyesine alarak katılaşır. Aslında çok daha karmaşık olan hidratasyon olayı aşağıdaki reaksiyonla gösterebilir: CaSO 4.½H 2 O + 1.5 H 2O CaSO 4.2H 2 O
ALÇI Alçının Hidratasyonu CaSO 4.½H 2 O + 1.5 H 2O CaSO 4.2H 2 O Ancak yukarıdaki denkleme göre, hidratasyon için gerekli su miktarı alçının %18.62 si ise de, çalışılabilir kıvam için gerekli su miktarı daha fazladır. Zira, hidratasyona katılmayan su tanecikleri alçının içine dağılır. Buharlaştıktan sonra gözenekli bir kütle oluşur. Yoğurma suyu miktarı alçının cinsine göre değişir. Kaba alçılarda bu oran % 75, dişçi alçısı denilen ince alçılarda % 60 oranındadır.
ALÇI ALÇI (CaSO 4.½H 2 O) Alçıya normal su yerine, jelatinli veya tutkallı su karıştırılacak olursa, stukko adı verilen kurak iklimler için uygun sert bir yapı malzemesi elde edilir. Stukko, renklendirilip, düzeltilip, cilalanırsa mermere benzer, daha çok yapıların içinde kullanılan bir malzeme elde edilir.
ALÇI KİMYASAL (SENTETİK) ALÇILAR ÜRETİM KİMYASAL ALÇI SO 2 ve SO 3 gazlarının Desülfürizasyonu DESÜLFOJİPS Fosforik asit üretimi FOSFOJİPS NaCl üretimi SALTJİPS Hidroflorik asit üretimi FLOROJİPS TiO2 Üretimi TİTANOJİPS Borikasit üretimi BOROJİPS Sitrik asit üretimi SİTROJİPS Tartarik asit üretimi TARTOROJİPS