AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM Mahmut Bacak ve Diğer 44 (bk. ekteki liste) / TÜRKĠYE (Başvuru no. 18904/09) KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA KARAR STRAZBURG T.C. Adalet Bakanlığı, 2014. Bu gayriresmi çeviri, Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve DıĢ ĠliĢkiler Genel Müdürlüğü, Ġnsan Hakları Daire BaĢkanlığı tarafından yapılmıģ olup, Mahkeme yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiģ olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koģulu ile Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve DıĢ ĠliĢkiler Genel Müdürlüğü, Ġnsan Hakları Daire BaĢkanlığına atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.
2 BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI Başkan, András Sajó, Yargıçlar, Helen Keller, Egidijus Kūris, ve Bölüm Yazı İşleri Müdürü Stanley Naismith in katılımıyla, 11 ġubat 2014 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa Ġnsan Hakları Mahkemesi (Ġkinci Bölüm), 3 Kasım 2009 tarihli kararı dikkate almak suretiyle, yukarıda belirtilen 19 ġubat 2009 tarihli baģvuruya iliģkin olarak gerçekleģtirilen müzakereler sonucunda aģağıdaki kararı vermiģtir: OLAYLAR 1. BaĢvuranların listesi ve ilgili yargılamaların detayları ekte verilmiģtir. BaĢvuranlar, da görev yapan Avukatlar Türkan Ç. K. Öner ve F. Esenyel tarafından temsil edilmiģlerdir. 2. Türk Hükümeti, kendi görevlisi tarafından temsil edilmiģtir. A. Davanın KoĢulları 3. Dava konusu olaylar, taraflarca ibraz edildiği Ģekliyle, aģağıdaki gibi özetlenebilir. 4. 13 Mart 1996 tarihinde, bir aracı firmanın (Yener Kaya Menkul Değerler A.Ş) borsada faaliyet gösterme izni iptal edilmiģtir. Söz konusu firma o zamanlarda baģvuranların hisse senetlerini yönetmekteydi. 5. 15 Mayıs 1998 tarihinde firmanın iflası ilan edilmiģtir. Tasfiye iģlemlerini takiben firmanın alacaklılara borçlu olduğu net miktarlar 2005 yılında belirlenmiģtir.
BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI 3 6. BaĢvuranlar, Ocak 2005 te farklı tarihlerde Sermaye Piyasası Kurulu na (Kurul) baģvurarak 4487 sayılı Kanun uyarınca kayıplarının bir kısmının tazminini istemiģlerdir. 7. Yargılamalar, 1 Mayıs 2006 ve 28 Kasım 2008 arasında çeģitli tarihlerde sona ermiģtir. B. Ġlgili iç hukuk ve uygulamalar 8. Mahkeme, Müdür Turgut ve diğerleri / Türkiye (k. k.), no 4860/09, 19-26, 29 Mart 2013 davasında belirtilen hukuk ve uygulamaya atıfta bulunmaktadır. ġġkâyet 9. BaĢvuranlar, SözleĢmenin 6 1 Maddesi kapsamında, idari yargılamaların makul bir süre içerisinde sonuçlandırılmadığından Ģikâyetçidir. HUKUKĠ DEĞERLENDĠRME 10. BaĢvuranlar yargılama süresinin, SözleĢmenin 6 1 Maddesinde öngörülen ve aģağıda belirtilen makul süre gerekliliğine uymadığından Ģikâyetçidir: Herkes, medeni hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi ( ) konusunda ( ) bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde ( ) görülmesini isteme hakkına sahiptir. 11. Hükümet, yargılamaların uzunluğundan Ģikâyetçi olan kiģilerin sorunlarını çözüme kavuģturabilecek bir hukuk yolu getiren 6384 sayılı
4 BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI Kanun ıģığında, Mahkemenin, iç hukuk yollarının tüketilmemiģ olması nedeniyle bu baģvuruyu kabul edilemez bulmasını talep etmiģtir. 12. BaĢvuranlar, Hükümetin görüģüne itiraz etmiģtir. 13. Mahkeme, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında, pilot karar usulünün uygulanması sonrasında Türkiye de yeni bir iç hukuk yolunun tesis edildiğini gözlemlemektedir. Mahkeme, Müdür Turgut ve diğerleri / Türkiye davasındaki (no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında, yeni bir baģvuruyu, yeni bir iç hukuk yolu öngörüldüğünden, baģvuranların iç hukuk yollarını tüketmedikleri gerekçesiyle kabul edilemez olarak beyan ettiğini hatırlatmaktadır. Bu kararı verirken Mahkeme, özellikle, bu yeni hukuk yolunun, eriģilebilir olduğu ve yargılamaların uzunluğuna iliģkin Ģikâyetler için makul bir tazminat yolu sunabildiği kanaatindedir. 14. Mahkeme ayrıca Ümmühan Kaplan / Türkiye (yukarıda anılan, 77) davasındaki kararında, hali hazırda Hükümete tebliğ edilen bu tipteki baģvuruları incelemeye devam edebileceğini vurguladığını hatırlatmaktadır. 15. Mahkeme, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle benzer bir baģvuruyu inceleyerek kabul edilemez bulduğunu hatırlatmaktadır (bk. Müdür Turgut ve diğerleri, yukarıda anılan, 19-26 ve 56). Mahkeme, somut davada da farklı bir sonuca varmaya gerek duymamıģtır. 16. Bu baģvuruların, iç hukuk yollarının tüketilmemiģ olması nedeniyle, SözleĢmenin 35 1 ve 4. maddesi kapsamında reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıģtır. Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle ların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI 5 Stanley Naismith Yazı ĠĢleri Müdürü AndrásSajó BaĢkan
6 BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI Tarihi BaĢvuran Doğum Tarihi Ġkamet Yeri 1. 18904/09 19/02/2009 Mahmut BACAK 26/07/1947 2. 18914/09 19/02/2009 Metin CAN 24/01/1962 3. 21320/09 19/02/2009 Celal ÖZDEMĠR 06/07/1937 4. 21333/09 19/02/2009 Erden TAMAN 19/05/1957 Canan TAMAN 01/01/1962 Temsil eden 5. 21353/09 19/02/2009 Mahmut ReĢat ĠNAL 16/01/1958 6. 21362/09 19/02/2009 Ġsmail Turgut KIVANÇ 02/07/1957 7. 21372/09 19/02/2009 Fazil EKĠM 15/02/1967 8. 21384/09 19/02/2009 Bora BÜYÜKSAĞNAK 08/01/1967 9. 21386/09 19/02/2009 Dursun ATEġ 01/07/1943
BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI 7 Tarihi BaĢvuran Doğum Tarihi Ġkamet Yeri Temsil eden 10. 21394/09 19/02/2009 Mazlum ÇÖPÜR 01/01/1961 11. 21399/09 19/02/2009 Sabri Oğuz ARGANA 03/05/1968 12. 21775/09 19/02/2009 Ünal ÖKER 30/05/1966 13. 21778/09 19/02/2009 Selim AY 30/06/1972 Muğla 14. 21780/09 19/02/2009 Özhan MARATON 10/01/1942 15. 21790/09 19/02/2009 Hulusi SAM 21/05/1958 16. 21800/09 19/02/2009 Melahat ÖZDEMĠR 05/02/1956 17. 21819/09 19/02/2009 Hacı BÖLEN 09/09/1958 18. 21828/09 19/02/2009 Kenan KÜÇÜK 05/01/1968 19. 21834/09 19/02/2009 Hasan CEYHAN 11/01/1947 20. 23991/09 19/02/2009 Adil AKBAġ
8 BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI Tarihi BaĢvuran Doğum Tarihi Ġkamet Yeri Temsil eden 09/09/1968 Ankara 21. 23992/09 19/02/2009 Sami SEVĠNDĠK 01/01/1960 22. 23993/09 19/02/2009 Fatma Nermin ERTÜRK 21/07/1944 23. 23994/09 19/02/2009 Vildan SAVAġER 01/07/1937 24. 23995/09 19/02/2009 Ġsmail YILDIZ 10/05/1964 25. 23996/09 19/02/2009 Ziya SAKIZ 27/04/1959 26. 23997/09 19/02/2009 Semiha ÖZTÜRK 01/01/1951 27. 23998/09 19/02/2009 Özcan TONGUROĞLU 27/02/1959 28. 23999/09 19/02/2009 Bekir PETEK 12/05/1963 29. 24000/09 19/02/2009 Hüseyin AYDIN 01/03/1954
BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI 9 Tarihi BaĢvuran Doğum Tarihi Ġkamet Yeri 30. 24001/09 19/02/2009 Ünal ERDEM 25/05/1941 31. 24002/09 19/02/2009 Baki AKKAYA 02/01/1969 32. 24003/09 19/02/2009 Kadriye SERBEST 01/01/1961 Temsil eden 33. 24004/09 19/02/2009 Latif YANAR 30/03/1958 34. 24005/09 19/02/2009 Fatma Perihan ÖZSOYOĞLU 12/03/1949 35. 24006/09 19/02/2009 Erbil ÜNVEREN 09/02/1950 36. 24007/09 19/02/2009 Ömer Faruk ODUNCU 21/12/1961 Çanakkale 37. 24008/09 19/02/2009 YaĢar GÜCÜYENEN 04/03/1958 38. 24009/09 19/02/2009 Kadriye ÖZDEMĠR 15/10/1942 Özden ÖZDEMĠR 06/10/1962 Önder ÖZDEMĠR
10 BACAK VE DĠĞER BAġVURULAR / TÜRKĠYE KARARI Tarihi BaĢvuran Doğum Tarihi Ġkamet Yeri 10/05/1961 Manisa 39. 24010/09 19/02/2009 Ali Riza MUMOĞLU 10/01/1948 40. 24011/09 19/02/2009 Hanifi KARDAġ 09/11/1951 41. 24012/09 19/02/2009 Murat DAġKIN 13/06/1966 42. 24013/09 19/02/2009 Ġlhan BAKAN 07/09/1945 43. 24014/09 19/02/2009 Mert Alp AYKUTLU 04/09/1971 44. 24015/09 19/02/2009 Hüsnü ÖZVARDAR 20/02/1967 45. 24016/09 19/02/2009 Gülsüme KALENDER 29/10/1959 Temsil eden