SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI
HAZIRLAYAN MUHAMMED PAMUK DİĞER DÖKÜMANLARIMIZI REHBERLİK İÇİN YAPILMIŞ YAZILIMLARIMIZI GÖRMEK İÇİN FACEBOOK GRUBUMUZA BEKLERİZ. LİNK: https://www.facebook.com/groups/teknorehbe rlik/
Sınav kaygısı, sınava odaklı bir sistemin getirdiği ve görülme sıklığı giderek artan bir sorun olarak önümüzde bulunmaktadır. Her yıl değişen alfabe harfleriyle isimlendirilen yeni sınavlar ve sistemler ortaya çıkmaktadır. Bu bilinmezlik ve sınava yüklenen anlamlar öğrencilerimizin kaygı seviyelerini artırmaktadır. Kaygı ile başarı arasında belli bir noktaya kadar doğru, belli bir noktadan sonra ise ters orantı vardır. Genelde kaygı arttıkça başarı da artar ama kaygı çok fazla seviyeye ulaşırsa başarı olumsuz anlamda etkilenmeye başlar. Sınav kaygısı yaşayan öğrencileri tespit etmek ve öğrencilere çözüm önerileri sunmak bu konuda başarı sağlamanın ilk ve en önemli şartıdır. İşte bu konuda öğretmenlere ve ailelere rehber olması amacıyla Psikolojik Danışman Muhammed PAMUK arkadaşımız tarafından bu güzel ve güzide kitapçık hazırlanmıştır. Emeğinden ve alana katkısından dolayı kendisine teşekkür eder, çalışmalarının devam etmesi dilerim. SABRİ DAŞO PSİKOLOJİK DANIŞMAN
Kaygı Nedir? Kaygı; kaynağı tam olarak kestirilemeyen, kendimize yönelik olarak algıladığımız ve bunun neticesinde bazı belirtilerle (psikolojik,fiziksel,davranışsal) kendini gösteren bir durumdur. Bir başka deyişle kaygı kişinin tehdit edici bir duruma karşı vermiş olduğu ruhsal ve bedensel bir tepkidir. Kaygı kavramı çoğu zaman korku kavramıyla karıştırılıp birbirinin yerine kullanılmaktadır. Oysa kaygının tersi olarak korkunun nedeni ve kaynağı bellidir ve kişi bizzat bu kaynak tarafından tehdit edilmektedir. Örnek verecek olursak bir kişinin köpek görünce korkması korku, ya bugün köpek gelirse deyip huzursuzlanması kaygıdır. Aşağıdaki resimle korku-kaygı farkı daha net anlaşılmaktadır
Kaygının belirtileri (fizyolojik, psikolojik, davranışsal) Fizyolojik - Kabus görme - Kalp atışında hızlanma - Mide bulantısı - Aşırı uyku veya uykusuzluk
- İştahsızlık - Bağırsak hareketleri (ishal, kabızlık) - Nefes darlığı - Konsantrasyon bozukluğu - Yeme alışkanlıklarında değişme - Yorgunluk belirtileri - Terleme Psikolojik - Kontrolü kaybedeceği hissi - Güvensizlik - Endişe - Huzursuzluk - İçe kapanıklık - Öfke - Kızgınlık - Korku - Ümitsizlik - Hayal kırıklığı - Suçluluk - Mutsuzluk
Davranışsal - Aşırı hareketlilik veya hareketlerde yavaşlama - Kaçınma - Günlük aktivitelerinden uzaklaşma - Zamanı kullanamama - Riskli davranışların artması Sınav kaygısı nedir? Sınav kaygısı, bireylerin sınava ilişkin gerçek dışı tutum ve davranışlarıdır. Bu gerçek dışı tutum ve davranışlar bireylerde bir takım fizyolojik, psikolojik ve davranışsal problemlere yol açar. Bu sınav kaygısı sınav esnasında bilgilerimizi etkili bir biçimde kullanmamıza engel olur ve başarımızın düşmesine yol açar.
Sınav öncesindeki orta düzeyde kaygı kişiyi motive edici etkiye sahiptir ve başarıyı artırıcı bir rol üstlenir. Bunun yanında düşük kaygı ders çalışmayı ve motivasyonu olumsuz etkilerken yüksek kaygı gerilim ve başarısızlığa yol açar. Öğrencilerin sınav kaygısı yaşadığı şu cümlelerden anlaşılabilir: Sınavla ilgili hiçbir şey duymak istemiyorum Bazen karnım çok ağrıyor ve okula gitmek istemiyorum Aşırı uyku ya da uykusuzluk çekiyorum Son zamanlarda çok sinirli biri haline geldim Çoğu zaman sınavda başarılı olamayacağım gibi hissediyorum Sınav esnasında kesin başıma kötü bir iş gelecek Çok çalışıyorum fakat bir türlü istediğim sonucu alamıyorum
Sıklıkla avuç içim terler ve kalp atışlarımda değişmeler meydana gelir. Ne kadar çalışsam da hep yeterli olmadığımı hissediyorum Uzun süre çalışamıyorum, dikkatim çok çabuk dağılıyor. Bilgileri anlamada güçlük çekiyorum Öğrendiklerimi çok çabuk unutuyorum Yukarıdaki cümleler ve buna benzer söylemler öğrencilerinizin sınav kaygısı yaşadığına işaret olabilir Peki Öğrenciler Sınav Kaygısını Niçin Yaşarlar? Sınava ilişkin olumsuz tutum ve davranışlardan dolayı. (Sınavda asla başarılı olamayacağım, sınavım kötü geçerse ailemin yüzüne bakamam, sınav esnasında bayılabilirim vs.) Ailenin yanlış tutum ve söylemeleri. ( Üst komşunun oğlu saatlerce ders çalışıyor
ama sende iş yok, Bu sınavı ilk girişte kesin kazanmalısın vs.) Aile veya öğretmenlerin ç ocuğun başarısını küçümseyip başarısızlıklarını aşırı abartması. Aşırı baskıcı ve mükemmeliyetçi aile yapısı Öğrencinin verimli ders çalışma tekniklerini bilmemesi Öğrencinin zamanı verimli kullanamaması Öğrencinin erteleyici bir tutum sergilemesi (Sürekli erteleyici bir tutum sergileyen öğrencinin sınav anı yaklaştıkça kaygı düzeyi de artar.) ÖĞRETMENE ÖNERİLER Öncelikle öğrencilerinizi çok iyi tanıyın Önyargılı yaklaşmayın Öğrenciye uygun beklenti belirleyin Öğrenciye fırsat tanıyın
Zaman yönetimi ve verimli ders çalışma konusunda öğrencilere yardımcı olun Öğrencinin başarılarını ödüllendirin Kabul edici bir tutum takının Gevşeme egzersizleri yapılabilir Kıyaslama yapmayın Sınav tarihini sürekli hatırlatmak yerine motivasyonu artırıcı etkinlikler yapın Beslenme ve uyku düzeninin öneminden bahsedin Ailelerle işbirliği içinde hareket edilmeli AİLELERE ÖNERİLER Çocuğunuzu anlamaya çalışıp çocuğun hassas bir dönemde olduğunu unutmayın Gerçekçi beklentiler belirleyin Çocuğunuzu kesinlikle başkalarıyla kıyaslamayın Çocuğunuza sürekli çalış demeyin Çocuğunuza her zaman destekçisi olduğunuzu hatırlatın
GÜVEN VERİCİ, DESTEKLEYİCİ, DEMOKRATİK TUTUM SERGİLEYİN Çocuğun çabasını fark edip mutlaka bu farkındalığı ona hatırlatın Çocuğunuza karşı rehber rol üstlenin Çocuğunuzu olduğu gibi bütünüyle kabul edin Çocuğunuzun kararını önemseyin ve ona saygı duyun Endişelerinizi kontrol edin ve çocuğa yansıtmayın Okulla işbirliğine açık olun Çocuğunuzun başarılarını ödüllendirin Çocuğu korkutmayın ve tehdit etmekten kesinlikle kaçının. Gereğinden fazla fedakarlıktan kaçının Çocuk başarısız da olsa çocuğun gözünüzdeki değerinin asla düşmeyeceğini ona hatırlatın.
ÖĞRENCİLERE ÖNERİLER Sürekli ve planlı çalışın Gerçekçi ve ulaşılabilir hedefler belirleyin En ufak başarısızlıkta umutsuzluğa kapılmayın Sınava yönelik gerekli bilgileri tam ve eksiksiz bir şekilde öğrenin Sosyal faaliyetlere vakit ayırın Uzman desteği ile nefes egzersizleri yapın Olumsuz düşüncelerinizi aklınızdan çıkarın Sınav esnasında zamanı nasıl kullanacağınız planlamak için kendinizi deneme yapın
Bilgi eksikliği yaşadığınızı düşündüğünüz dersleri tespit edip çalışmalara başlayın OKUL REHBERLİK SERVİSLERİNE VEYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZLERİNE BAŞVURUN Daha önce de bahsettiğimiz gibi sınav kaygısı sınava yönelik düşüncelerimiz ve tutumlarımızla ilişkilidir. Unutmayın ki düşüncelerimiz duygularımızı, duygularımız da davranışlarımızı etkiler. Bunu daha somut hale getirmek için aşağıdaki tabloyu inceleyelim. OLAY DÜŞÜNCE DUYGU DAVRANIŞ SINAVA HAZIRLANMA BU SINAVDA ASLA BAŞARILI OLAMAYACAĞIM YOĞUN GERGİNLİK, STRES SINAVA VERİMLİ HAZIRLANAMAMA
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı gibi olumsuz düşünceler olumsuz duyguları, olumsuz duygular da olumsuz davranışları meydana getirdi. Şimdi de aşağıdaki tabloyu inceleyip olumlu düşüncelerin duygu ve davranışları nasıl şekillendirdiğine bakalım. OLAY DÜŞÜNCE DUYGU DAVRANIŞ SINAVA SINAVA CESARET, SINAVA HAZIRLANMA ÇALIŞIRKEN HUZUR, VERİMLİ VE ELİMDEN İNANÇ DOĞRU BİR GELENİ ŞEKİLDE YAPACAĞIMA HAZIRLANMA İNANIYORUM
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere olumlu düşünceler olumlu duyguları, olumlu duygular da olumlu davranışları beraberinde getirdi. Yani sınava ilişkin olumsuz tutumlarımız değiştirip yerine olumlu düşünce ve tutumlarımız eklemek aslında sınav kaygısıyla baş etmede en etkili yoldur.
Dev eserleri taşlar değil, işler meydana getirir. J.T.Motley