Giriş MÜŞTERİNİN BEKLENTİSİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ Müşterinin istediği ürünün güvence altına alınması + ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ Ürünün Çevreyi Etkilemeyecek Bir Ürün Olması, Üretilirken Çevreye Mininmum Etki Verilmesi + İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ SİSTEMİ Ürün üretilirken çalışanların sağlık ve güvenliğinin garanti altına alınması + SOSYAL SORUMLULUK Günümüzde, dünya ticaretinde sadece müşterinin istediği ürünü güvence altına almak, çalışanlarını ve çevreyi koruyarak üretmek yetmiyor, kuruluşların çalışanlarına karşı sosyal sorumluluklarını da yerine getirmeleri müşterileri tarafından bekleniyor 1
ULUSLARARASI ÇALIŞMA ORGANİZASYONU TARAFINDAN HAZIRLANAN BİR RAPORA GÖRE BUGÜN TÜM DÜNYADA 5 İLA 14 YAŞLARI ARASINDA 250 MİLYON ÇOCUK İŞÇİ ÇALIŞTIRILMAKTADIR. BUNLARIN 120 MİLYONU FULL-TIME ÇALIŞTIRILMAKTADIR. ASYA % 61 153 MİLYON AFRİKA % 32 80 MİLYON LATİN AMERİKA % 7 17 MİLYON 2
Giriş SA 8000 Sosyal sorumluluk standardı, Council on Economic Priorities Accreditation Agency (CEPAA) tarafından 1997 yılında da yayınlandı. Standart; çocuk işçi, zorla çalıştırma, sağlık ve güvenlik, örgütlenme hakkı, ayrımcılık, cezalandırma, çalışma saatleri ve ücretlendirme temel maddeleri üzerine kurumuş bir yönetim sistemidir. 3
Giriş SA 8000 Sosyal Sorumluluk Standardı, hizmet veya üretim süreçlerinin, insan haklarının gereği olandeğerlere uygun bir sistem altında çalıştığını ölçer. 4
Giriş Sosyal sorumluluk standardının doğuşu, sosyal sorumluluk konusunda toplum bilincinin gelişmesi ve basına sızan bu konudaki bilgilerin kitlesel protestolara neden olmasıdır. SA 8000 Sosyal Sorumluluk standardı, CEPAA tarafından birçok kuruluşun ve örgütün katkısı alınarak oluşturuldu ve yayınlandı. 5
SAI Mayıs 1997 de CEPAA adıyla kuruldu. Yetkinliği temin etmek için SA 8000 belgelendirme kurumlarının tarafsızdeğerlendirmesini üstlenir. SA 8000 belgelendirme kurumlarının ve dokümante edilmiş prosedürlerinin sürekli uygunluğunu izler. Akredite belgelendirme kurumlarının listesini kamuya açık tutar. Tetkikçi ve/veya belgelendirme kurumlarına karşı şikayetleri incelervesonuçlandırır. 6
Standardın oluşturulmasına katkıda bulunan kuruluşlar: SGS International Certification Services National Child Labour Committee (USA) International Textile, garment & Leather Workers Federation (Belgium) Council on Economic Priorities (USA) OTTO VERSAND Franklin Research & Development (USA) University of Texas Grupo M.S.A (Dominican Republic) Reebok (USA) Amnesty International UK Business Group Toys R Us (USA) Abrinq (Brazil) Avon Products (USA) The Body Shop (UK) Association François ois- Xavier Bagnoud (Switzerland) Amalgamated Bank (USA) KPMG- Paek Marwick (USA) Sainsbury s s (UK) Universal Woods Inc. (USA) 7
Tedarik zincirinde değişmeler Satıcı 8
STANDART HAKKINDA Bu baskı SA 8000 standardının üçüncü taraf tetkik sistemi için biçimlendirilmiş ilk baskısıdır. SA 8000 ilgili tarafların, gelişmeleri ve düzeltmeleri belirtmesi ve değişen şartlara paralel olarak periyodik bir revizyondan geçerek yavaş yavaş gelişecektir. Standart bu şekle birçok ilgili tarafın önerisi ile ulaşmıştır. CEPAA sizlerin önerilerine de açıktır. SA 8000 Standardı, Taslak Kılavuz Doküman ve belgelendirme için çerçeve çalışma için yazılı yorumlarınızı lütfen CEPAA ya gönderiniz. Kılavuz Doküman SA 8000 e yönelik açıklamalar içerir ve uygulamalar kısmı çeşitli uygulama metodlarına örnekler verir ve tetkikçiler ve SA 8000 e göre belgelendirilmek isteyen firmalar için bir el kitabı görevini yüklenir. Umarız, standart ve kılavuz doküman çok geniş bir insan ve kuruluş yelpazesinin katılımıyla sürekli gelişir. 9
II. NORMSAL ÖĞELER VE AÇIKLAMALARI Kuruluş aşağıdaki uluslararası belgelere de uymalıdır. ILO Sözleşmesi 29 ve 105 ( Zorla ve Kefaletle Çalışma) ILO Sözleşmesi 87 ( Sendika Özgürlüğü ) ILO Sözleşmesi 98 ( Toplu Sözleşme Hakkı ) ILO Sözleşmesi 100 ve 111 ( Eşit değerdeki kadın ve erkek işçiler için eşit ödeme; Ayrımcılık ) ILO Sözleşmesi 135 ( Çalışan Temsilcileri Sözleşmesi) ILO Sözleşmesi 138 ve Tavsiye 146 ( Minimum Çalışma Yaşı ve Tavsiye ) ILO Sözleşmesi 155 ve Tavsiye 164 ( İş Güvenliği ve Sağlık ) ILO Sözleşmesi 159 ( Mesleki Rehabilitasyon ve İstihdam / Özürlü kişiler ) ILO Sözleşmesi 177 ( Ev işi ) Milletlerarası İnsan Hakları Bildirgesi Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi 10