PROJE SONUÇ RAPORU AB TEMEL EĞĐTĐMĐ ve KAPASĐTE GELĐŞTĐRME PROGRAMI Aralık 2007 Yalova www.abpe.org.tr
I. ÖZET BĐLGĐ Türkiye nin Avrupa Birliği ne girişi çok geniş bir yelpazede tartışılmasına rağmen; toplumsal düzeyde Avrupa Birliği hakkındaki bilgi ve farkındalığın oldukça düşük olduğunu ifade etmek gerekir. Bu bağlamda, Avrupa Birliği ile ilgili bilgi eksikliğinin giderilmesi ve bu yönde bir kapasite inşa edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede, Ülkemizin Avrupa Birliği ne giriş sürecine koşut olarak; yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde politika oluşturulmasına katkıda bulunmak; yerel yönetimler, kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının Avrupa Birliği müktesebatına uyumları sürecine destek olmak ve halkı bu konuda bilgilendirmek amacı ile kurulmuş olan Avrupa Birliği Politikaları Enstitüsü tarafından Avrupa Birliği Temel Eğitimi ve Kapasite Geliştirme Programı adıyla bir proje hazırlanmıştır. Proje kapsamında, Yalova da bulunan yerel yöneticilerden oluşan hedef kitleye Avrupa Birliği Temel Eğitimi verilmesi öngörülmüştür. Ayrıca, konunun tarafları ve uzmanların katılımıyla gerçekleştirilecek Yuvarlak Masa Toplantılarıyla; Ülkemizin Avrupa Birliği ne girişi sürecinde gündeminde bulunan konular tartışılacaktır. Bu çalışmanın amacı aynı zamanda Türkiye nin Avrupa Birliği üyeliğine hazırlanmasına yönelik yapılan yasal düzenlemeler çerçevesinde; Yalova nın uluslararası beklentilerine olumlu cevap verebilme ve Avrupa Birliğine katılım öncesi süreçte mali yardımların etkin bir şekilde kullanabilmesi çalışmalarına yönelik olarak ilgili kurumlarda farkedilebilir bir düzeyde farkındalık yaratabilmektir. II. PROJE ÇERÇEVESĐNDE GERÇEKLEŞTĐRĐLEN AKTĐVĐTELER A. YUVARLAK MASA TOPLANTILARI 1. AB YOLUNDA TÜRKĐYE DE KAMU YÖNETĐMĐ REFORMU 03 Mart 2007 tarihinde Yalova Termal de gerçekleştirilen Yuvarlak Masa Toplantısı na aşağıda isimleri yazılı bulunan uzmanlar, kamu yöneticileri ve STK temsilcileri katılmıştır. 1. Doç. Dr. Hamza ATEŞ, Kocaeli Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi 2. Đsmail ATĐK, Termal Belediye Başkanı 3. Gülgönül BOZOĞLU, AB Politikaları Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyesi 4. Tahsin BULUT, Bursa YG-21 Genel Sekreteri 5. Prof. Dr. Musa EKEN, Sakarya Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi 6. Doç. Dr. Yusuf ERBAY, Yalova Valisi 7. Pınar TAYHAN ERTANGÜN, AB Politikaları Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyesi 8. Kayhan KAVAS, Usak Valisi 9. Yavuz MĐLDON, AK Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Bölgeler Meclisi Başkanı 10. Şükrü ÖNDER, Yalova Milletvekili TBMM Đçişleri Komisyonu Sözcüsü 11. Doç. Dr. Bekir PARLAK, Uludağ Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi 12. Hasan SOYGÜZEL, AB Politikaları Enstitüsü Başkanı 13. Mesut ŞENOL, Đstanbul Valiliği Dış Đlişkiler ve Avrupa Birliği Danışmanı 14. Çiğdem TĐMURÇĐN, TESEV Proje Yöneticisi 15. Fikret TOKSÖZ, Yerel Yönetim Reformuna Destek Projesi Danışmanı 1
16. Prof. Dr. Đbrahim YILDIRIM. Cumhuriyet Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölüm Başkanı Konuklar 6 saat süren yuvarlak masa toplantısı çerçevesinde ilk olarak Türkiye nin Avrupa Birliği üyelik süreci üzerine görüşlerini ortaya koymuşlardır. Daha sonra AB perspektifinde Kamu Yönetimi Temel Kanun Tasarısı başta olmak üzere, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Đl Özel Đdareleri Kanunu, Büyükşehir Belediyeleri Kanunu, Belediye Kanunu ve diğer yasal düzenlemeler bağlamında Türkiye deki kamu yönetimi reformu çabaları irdelenmiştir. Daha sonra kamu yönetimi reformu önündeki engeller üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda reform süreci boyunca gerek parlamentoda gerekse bürokraside karşılaşılan zorluklara ilişkin deneyimler paylaşılmıştır. STK temsilcileri de Kamu Yönetimi Reform sürecinin Türkiye de sivilleşmenin önünü açtığını eksiklikleri olmasına rağmen reformun kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Konuklar proje kapsamında bir araya gelmekten büyük mutluluk duyduklarını ifade etmişler ve bu vesile ile Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliğine ve AB Politikaları Enstitüsüne teşekkür etmişlerdir. 2. AVRUPA BĐRLĐĞĐ ve TÜRKĐYE NĐN GENÇLĐK POLĐTĐKALARI 01 Eylül 2007 tarihinde Yalova da gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısına gençlik alanında çalışan çeşitli STK ların temsilcileri katılmıştır. Avrupa nın en genç nüfusuna sahip olan Türkiye nin, gençlik alanındaki politikalarının ve uygulamalarının Avrupa Birliği üyeliği perspektifinde tartışıldığı toplantıya aşağıda isimleri bulunan katılımcılar iştirak etmişler ve konuyla ilgili olarak görüşlerini paylaşmışlardır. 2
1. Hasan SOYGÜZEL AB Politikaları Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanı 2. Ali ÇOLAKOĞLU Türkiye Gençlik Birliği Federasyonu Onur Kurulu Üyesi 3. Kerem ATEŞ Türkiye Çevre Koruma ve Yeşillendirme Kurumu Genel Sekreteri 4. Gülgönül BOZOĞLU Yalova Yerel Gündem 21 Genel Sekreter Vekili 5. Kübra KURTULUŞ COJEP Đnternational Türkiye Temsilcisi 6. Hüseyin Avni ÖNDER Ulusal Gençlik Parlamentosu Yürütme Kurulu Üyesi 7. Volkan TOPÇU Yalova Yerel Gündem 21 Gençlik Meclisi Yürütme Kurulu Başkanı 8. Özden ĐHTĐYAR Yalova Yerel Gündem 21 Gençlik Meclisi Yürütme Kurulu Üyesi 9. Ahmet BÜYÜKGÜMÜŞ Yalova YG - 21 Gençlik Meclisi Yürütme Kurulu Üyesi 10. Nükhet OĞAN Heinrich Böll Stiftung Proje Yöneticisi 3. AVRUPA BĐRLĐĞĐ VE TÜRKĐYE DE SĐVĐL TOPLUM Proje kapsamında gerçekleştirilen son yuvarlak masa toplantısı 03 Kasım 2007 tarihinde Yalova da yapılmıştır. Avrupa Birliği ve Türkiye de Sivil Toplumun masaya yatırıldığı toplantıya aşağıda isimleri yer alan katılımcılar iştirak etmişlerdir. 1. Dr. Ulrike Dufner Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilcisi 2. Tunay Đnce AB Çalışmaları Merkezi Başkanı 3. Sezai Hazır Habitat Đçin Gençlik Derneği Başkanı 4. Mesut Şenol AB Öncüleri Derneği Başkanı 5. Sedat Yücel Kocaeli Kent Konseyi Genel Sekreteri 6. Doç. Dr. Yusuf Erbay Yalova Valisi 7. Şükrü Önder TBMM Đçişleri Komisyonu Eski Üyesi 8. Arif Atbaş Đl Dernekler Müdürü 9. Đsmail Mutlu Esnaf Sanatkar Odası Başkanı 10. Mustafa Ertürk TĐYATROL Yönetim Kurulu Üyesi 11. Yakup Koçal YGH Başkanı 12. Volkan Topçu Gençlik Meclisi Başkanı 3
13. Hasan Soygüzel AB Politikaları Enstitüsü Başkanı 14. Naim Ardıç AB Politikaları Enstitüsü Başkan Yardımcısı 15. Mesut Şahin AB Politikaları Enstitüsü Mali Đşler Sorumlusu Türkiye nin Avrupa Birliği üyelik süreci ve sivil toplumun bu süreçteki rolü toplantıda enine boyuna tartışılmıştır. Türkiye de sivil toplum kavramının anlaşılmasında ciddi sorunlar olduğu, sivil toplum kuruluşlarının Avrupa Biliği ile ilgili yanlış algılamaların giderilmesinde önemli roller üstlenebileceği, AB alanında çalışan STK ların yetersiz olduğu ve mevcut STK ların bu konuda güç birliği yapları gerektiği ifade edilmiştir. Toplantı sonunda ayrıca AB Politikaları Enstitüsü Başkanı tarafından Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilcisi Dr. Ulrike Dufner e bir teşekkür plaketi sunulmuştur. B. YEREL YÖNETĐCĐLER ĐÇĐN AB EĞĐTĐMLERĐ Proje kapsamında Yalova ve Bursa da bulunan yerel yöneticiler için Avrupa Birliği Eğtimi verilmiştir. Haftada bir kez tam gün olmak üzere beş gün süren eğitimlere Vali Yardımcıları, Đlçe Kaymakamları, Đlçe ve Belde Belediye Başkanları, Đl Genel Meclisi Üyeleri ve Đl Müdürlerinden oluşan yerel yöneticiler katılmıştır. Proje çerçevesinde Yalova Đl Özel Đdaresi Genel Sekreterliği ile işbirliği yapılmıştır. Eğitimler Đl Özel Đdaresine ait toplantı salonunda gerçekleştirilmiş ve Vali Yardımcıları, Đlçe Kaymakamları, Đlçe ve Belde Belediye Başkanları, Đl Genel Meclisi Üyeleri ve Đl Müdürlerinden oluşan yerel yöneticiler eğitimlere katılmıştır. Katılımcı listeleri Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliğine gönderilmiştir. Eğitimler karşılıklı iletişim içerisinde gerçekleştirilmiş ve eğitimcilerin konularına ve gruba hakim oldukları gözlenmiştir. Oldukça yararlı geçen eğitimler sonunda AB ye karşı olumsuz tavır sergileyen bazı yöneticilerin tavrında olumlu yönde değişim gözlenmiştir. 4
Eğitimler sonunda Yalova Valiliği AB Koordinatörü Vali Yardımcısı Sayın Kemal Cirit, AKVAM Müdürü Sayın Yard. Doç. Dr. Erol ESEN ve ABPE Başkanı Sayın Hasan SOYGÜZEL in katılımıyla bir sertifika töreni düzenlenmiştir. Eğitime katılan yerel yöneticilere Yalova Valisi, Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilcisi ve ABPE Başkanı nın ortaklaşa imzaladığı bir eğitim sertifikası verilmiştir. 5
Proje çerçevesinde Bursa Büyükşehir Belediyesi Yerel Gündem 21 Genel Sekreterliği ile işbirliği yapılmıştır. Eğitimler Bursa Büyükşehir Belediyesi ne ait olan Tayyare Kültür Merkezinde gerçekleştirilmiş ve eğitimlere Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki yerel yöneticiler katılmıştır. Eğitime katılanlara Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Hikmet ŞAHĐN, Yerel Gündem 21 Genel Sekreteri Sayın Tahsin BULUT ve ABPE Başkanı Sayın Hasan SOYGÜZEL tarafından imza edilen eğitim sertifikaları verilmiştir. Eğitimler ve tarihleri aşağıdaki gibidir: 20 21 Mart 2007 (Yalova Bursa) Öğr. Gör. Dr. Yonca ÖZER, Marmara Üniversitesi Dünden Bugüne Avrupa Bütünleşmesi: Politikalar, Stratejiler ve Araçlar 27 28 Mart 2007 (Yalova Bursa) Öğr. Gör. Dr. Rana ĐZCĐ, Marmara Üniversitesi Hangi Avrupa? AB nin Yapısı, Đşleyişi ve Ortak Politika Alanları 12 13 Nisan 2007 (Yalova Bursa) Yrd. Doç. Dr. Nail ALKAN, Ufuk Üniversitesi Ortaklıktan Üyeliğe: Đç Tartışmalar Işığında Türkiye-AB Đlişkilerinin Doğuşu ve Gelişmesi 19 20 Nisan 2007 (Yalova Bursa) Yrd. Doç. Dr. Seyit KÖSE, Abant Đzzet Baysal Üniversitesi AB Katılım Öncesi Mali Destekler: Proje Teknikleri ve Örnekler 26 27 Nisan 2007 (Yalova Bursa) Yrd. Doç. Dr. Erol ESEN, Akdeniz Üniversitesi Frieder WOLF, Köln Dış Đlişkiler Müdürü Avrupa Bütünleşme Sürecinde Yerel Yönetimlerin Yeni Sorumlulukları ve Uygulamalar 6
Yard. Doç. Dr. Nail ALKAN Dr. Yonca Özer 7 Dr. Rana Đzci
III. ĐŞBĐRLĐĞĐ YAPILAN KURUMLAR Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliği Projemize finansman desteği sağlayan Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği, tüm proje uygulamaları boyunca da faaliyetlere destek olmuştur. Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği nin geçmişi, 1994 yılına dayanıyor. Türkiye Bürosu bu tarihten beri demokratikleşme, insan ve azınlık haklarının korunması, ekolojik esaslara uygun sürdürülebilir kalkınma ve kadın-erkek eşitliğinin geliştirilmesine yönelik girişim ve çalışmaları desteklemeye ve teşvik etmeye gayret etmektedir. Akdeniz Üniversitesi AB Araştırma ve Uygulama Merkezi Temel amacı, Avrupa Birliği bütünleşme hareketlerini yakından izlemek ve araştırma, eğitim ve diğer etkinlikler aracılığıyla uluslararası işbirliğinin ve AB ülkeleri arasındaki ilişkilerin gelişmesine ve Türkiye'nin AB ye siyasi, ekonomik, hukuki, bilimsel ve sosyokültürel yönden uyum ve bütünleşme çalışmalarına katkıda bulunmak olan AB Araştırma ve Uygulama Merkezi proje kapsamındaki eğitimlerin koordinasyonunu sağlamıştır. Yalova Đl Özel Đdaresi Genel Sekrterliği Yalova Merkez ve beş ilçe ile 43 köyden oluşan hizmet alanı ile şehrin en büyük yerel yönetim kurumlarından olan ve başkanlığını Yalova Valisinin yaptığı Yalova Đl Özel Đdaresi proje kapsamındaki eğitim faaliyetlerinin Yalova ayağını koordine etmiştir. Ayrıca projenin her aşamasında yerel yöneticilerin azami katılım göstermelerin sağlanması ve salonların tahsis edilmesi de Đl Özel Đdaresi Genel Sekreterliği nin desteği ile gerçekleştirilmiştir. Bursa Yerel Gündem 21 Genel Sekreterliği Sürdürülebilir kalkınma sorunlarının çözümüne yönelik uzun dönemli stratejik bir planın hazırlanması ve uygulanması yoluyla yerel düzeyde Gündem 21 in hedeflerine ulaşılmasını amaçlayan Bursa Yerel Gündem 21 Genel Sekreterliği projenin Bursa ayağındaki faaliyetlerin koordinasyonunu sağlamıştır. Đstanbul AB Öncüleri Derneği Avrupa Birliği katılım sürecinde Đstanbul genelinde gerekli alt yapıyı oluşturmak, kent halkını AB vatandaşlığına hazırlamak, AB üyesi ülkeler için bağlayıcı nitelik taşıyan müktesebatın benimsetilmesi ve uygulanması konularında işbirliği, iletişim ve eşgüdüm sağlama amacına yönelik çalışmalar yapmak üzere oluşturulan Đstanbul AB Öncüleri Derneği proje uygulamaları boyunca yol gösterici katkılarıyla Enstitümüze destek olmuştur. 8
IV. SONUÇ ve DEĞERLENDĐRME Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliği tarafından desteği ile yürütülen ve yaklaşık bir yıl süren AB Temel Eğitimi ve Kapasite Geliştirme Programı adlı proje -her biri proje yönetimi konusunda deneyimli uzmanlar tarafından kurulmuş da olsa- AB Politikaları Esntitüsü nün ilk kurumsal proje deneyimidir. Proje AB Politikaları Enstitüsü bakımından bu yönüyle büyük önem taşımaktadır. Proje kapsamında yürütülen temel eğitimler ve yuvarlak masa toplantıları gerek nitelik, gerek katılımcı profili ve gerekse sağladığı fayda bakımından oldukça başarılı olmuştur. Eğitimlere katılan yerel yöneticilerin Avrupa Birliği ne bakışında olumlu yönde değişiklikler meydan geldiği gözlemlenmiştir. Projenin bir diğer önemli sonucu ise özellikle AB Politikaları Enstitüsü ile Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliği başta olmak üzere diğer STK lar ve Kamu Kurumları arasında geleceğe dönük işbirliklerinin zemininin oluşmuş olmasıdır. Bu bağlamda AB Politikaları Enstitüsü ile Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliği arasında özellikle Avrupa Birliği Türkiye Đlişkileri, Demokratikleşme, Đnsan Hakları ve Çevre alanında ortak çalışmalar yapılması ve kalıcı işbirliklerinin geliştirilmesi mümkün olacaktır. Proje Avrupa Birliği ile ilgili yerel farkındalığın artmasına katkıda bulunmasının yanında; gerek yerel ve gerekse ulusal düzeyde Heinrich Böll Stiftung Derneği ile AB Politikaları Esntitüsü nün daha fazla tanınmasını sağlamıştır. 9