T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET) Bilal AKTAŞ Sanayileşme Daire Başkanı
GÜNDEM 1) OFFSET KAVRAMI 2) TÜRKİYE DE SAVUNMA ALANINDA OFFSET 3) DÜNYA DA SİVİL OFFSET 4) SAVUNMA SANAYİNDE SANAYİLEŞME VE OFFSET YÖNETİMİ
1- OFFSET KAVRAMI Offset; kamu alım ve yatırımlarında; Yerli Sanayiye İş Payı Verilmesi Ürün veya Hizmet İhracatı Sağlanması Teknoloji Kazanımı ve Yatırım Yapılması uygulamalarıyla, yapılan harcamaların ulusal ekonomiye belli oranda geri dönüşünün sağlanması olarak tanımlanmaktadır.
3-DÜNYA DA SİVİL OFFSET DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ (KAMU TEDARİK ANLAŞMASI) Anlaşma nın amacı gerçekleştirilen tedarik faaliyetlerinde ayrımcılığın engellenmesi ve şeffaflığı artırmak Türkiye taraf değil, gözlemci ülke konumundadır. Anlaşmanın 5. Maddesine göre gelişmekte olan ülkeler, Yerli sanayilerini geliştirmek, Küçük işletmeleri ve belli coğrafi bölgelerin gelişimini desteklemek amacıyla bu anlaşmadan muaf olabilmektedirler.
3-DÜNYA DA SİVİL OFFSET DÜNYADA OFFSET YÖNETİMİ ASKERİ ALIMLARDA: Standart mevzuata göre, Savunma ve/veya Ekonomik işlerden sorumlu Bakanlıklar tarafından yönetilmektedir. SİVİL KAMU ALIMLARINDA : Genel esasların düzenlenmesi ve uygulamanın denetlenmesi, bu konuda yetkilendirilmiş bir kamu otoritesinin sorumluluğundadır. Uygulamada ise, her bir alım projesinin özelliğine göre, alımı yapan kurum tarafından yürütülmektedir.
3-DÜNYA DA SİVİL OFFSET ABD BUY AMERICAN YASASI Federal Devlet alımlarında tedarik edilecek tüm ürünlerin ABD sınırları içerisinde üretilmesi ve Amerikan hammaddesi kullanılması zorunlu İnşaat, Taşımacılık, Bilişim, Havacılık alanlarında Örnek: Ulaşım araçları alımında - Yerli Katkı : Alım bedelinin en az % 60 ı - Nihai montaj : ABD de Yerli sanayi ürünlerini kullanmanın projenin maliyetini %25 oranında artırmasına izin veriliyor.
3-DÜNYA DA SİVİL OFFSET AVRUPA BİRLİĞİ 2004/17 sayılı Direktifin 3. Kısım 58. Maddesinin 2. ve 3. Fıkralarında, üçüncü ülkelere yönelik olarak, mal tedarik ihale teklifinde ilgili malın %50 si 3. ülkede üretilmişse üye ülkelere reddetme hakkı tanınmıştır. 3. Maddesinde ise %3 fiyat farkına kadar AB menşeli malların tercih edileceği belirtilmektedir. - Gümrük Vergileri, Kotalar - Sübvansiyon : İlk Ürün Geliştirme Teşvikleri - Standart Belirleme - Ortak Para Birimi
3-DÜNYA DA SİVİL OFFSET İSRAİL- Industrial Cooperation Authority (ICA) Kamu Alımları Yasası Askeri kamu alımlarında, ihale bedelinin en az % 50 si, Sivil kamu alımlarında ihale bedelinin en az % 35 i oranında offset zorunlu Bedeli 5 Milyon Dolar ı aşan tüm alımlar için geçerli Offset yükümlülüğünü yerine getirmeyen firmalar, kamu alımlarından yasaklanıyor İsrail Devleti ne en çok ABD li firmaların offset yükümlülüğü bulunuyor
3-DÜNYA DA SİVİL OFFSET GÜNEY KORE Nükleer Enerji G. Kore, 1970 li yıllardan itibaren inşaatları başlayan 20 nükleer santral ile elektrik enerjisi ihtiyacının % 36 sını karşılamaktadır. İlk 6 santralı inşa eden Combustion Engineering (ABD) firması ile 1987 yılında yapılan lisans anlaşması ile, G. Kore kendi santralını tasarlamıştır. Birleşik Arap Emirlikleri, 2009 yılındaki ihalede 4 nükleer santral inşası içeren 20 Milyar Dolarlık projede, G. Kore santral tasarımını seçmiştir. Hızlı Tren 1993 yılında Seul Pusan hattı ihalesinde 46 hızlı trenin ilk 12 si Fransa da, kalan 34 ü Alstom firması ile imzalanan teknoloji transfer anlaşması uyarınca, G. Kore de Rotem firması tarafından üretilmiştir. Paralel yürütülen bir Ar-Ge projesi kapsamında Hanvit-350 treni G. Kore teknolojisi ile geliştirilmiştir. 2006 yılında Seoul-Mokpo, Iksan-Yeosu and Milyang-Masan ilave hatlarının siparişini Rotem firması Hanvit-350 treni ile almıştır.
3-DÜNYA DA SİVİL OFFSET BREZİLYA Brezilya dünyanın en büyük yedinci ekonomisi ve otomotiv sanayisi, ülkedeki en büyük üretim sektörüdür. General Motor, Ford, Fiat ve Volkswagen firmaları otomobil satış fiyatının % 65 i oranında yerli katkı yapmakla yükümlü
3-DÜNYA DA SİVİL OFFSET ÇİN AIRBUS OFFSET UYGULAMASI Çin de yasal offset zorunluluğu bulunmamakla birlikte, firmaların Çin endüstrisi ile işbirliğinde bulunma taahhütleri bir seçim kriteri olarak görülmektedir. 2005 te Çin Hükümeti Airbus tan 150 adet A320 uçak siparişi verirken Çin de uçak fabrikası kurma koşulunu getirmiştir. 2007 de anlaşma henüz imzalanmamışken A-320 uçakları için Çin de montaj hattı kurulmaya başlamıştır.
4-SAVUNMA SANAYİNDE SANAYİLEŞME VE OFFSET YÖNETİMİ HAZIR ALIM PROJE MODELLERİ ORTAK ÜRETİM YURTİÇİ GELİŞTİRME 1991 2000-2003 2007 2011 Her Türlü Sanayi Ürünü Öncelikli Sanayi Savunma İhracatı ve Diğer Ürünleri Sanayii Ürünleri Yan Sanayi Ekonomik Faaliyetler Offset Uygulama El Kitabı Offset Uygulamaları Direktifi Offset Uygulamaları Yönergesi SK / O Uygulamaları Yönergesi SK / O Rehberi 1991 2000 2003 2007 2011 Sanayi Katılımı / Offset Sözleşmeleri
SANAYİ KATILIMI VE OFFSET YÖNERGESİ-2011
SANAYİLEŞME VE OFFSET YÖNETİMİ İŞ AKIŞ PLANI İŞ AKIŞI SANAYİLEŞME FAALİYETLERİ VE GİRDİLER 14
SANAYİLEŞME VE OFFSET YÖNETİMİ İŞ AKIŞ PLANI İŞ AKIŞI SANAYİLEŞME FAALİYETLERİ VE GİRDİLER 15
DEĞERLENDİRME SÜRECİ (SK / O FORMÜLÜ) K = P / 0.5 x T + 0.4 x S + 0.1 x E Sanayi Katılımı/Offset (S) = 0.65 x PA + 0.2 x PB + 0.15 x PC Kategori A 1. Sanayileşme Planı 2. Kriter Ağacı 3. Teknoloji Kazanımı Kategori B PB = RB/ (1+DB / TB) Kategori C PC = RC/ (1+DC / TC) A. YERLİ KATKI B. İHRACAT C. TEKNOLOJİK İŞBİRLİĞİ Proje kapsamında Türk sanayii tarafından gerçekleştirilen iş payı Savunma, havacılık ve uzay ürünlerinin ihracatı Teknoloji ve yetenek kazanımı Yatırımlar
SK/O SÖZLEŞMESİ Sözleşme Yapısı: 1. Genel Esaslar 2. SK/O Yükümlülüğü (Kat A, B, C, YS / KOBİ İş Payı) 3. Ön Onay 4. Kredilendirme Esasları 5. Gecikme Cezası 6. Teminat Mektubu 7. Mücbir Sebepler 8. Hukuk ve Uyuşmazlıkların Çözümü Ekler: I. Yükümlülük Tablosu II. III. IV. Sanayileşme Planı Lahika: İş Paylaşım Tablosu SK/O Teminat Mektubu Formatı Ön Onay Başvuru Tablosu V. YİKD Raporu Formatı VI. SK/O Raporu Formatı EK : Formlar&Tablolar EK : Formlar&Tablolar EK : Sanayileşme Planı Sözleşme SK/O Taahhüdü Yan Sanayi/KOBİ Tahhüdü Kat A,B,C Oranları Proje Modeli Diğer
SANAYİLEŞME PLANI SKO SÖZLEŞMESİ 1. PROJE MODELİ 2. SANAYİLEŞME POLİTİKASI 3. İŞ PAYLAŞIM TABLOSU 4. YERLİ SANAYİ KATILIMI - Tasarım ve Geliştirme İşleri - Diğer Mühendislik İşleri - Üretim İşleri - Kalifikasyon, Sertifikasyon, Test ve Doğrulama İşleri - Lojistik Destek İşleri 3. YERLİ YAN SANAYİ / KOBİ İŞ PAYI PLANLAMASI - KOBİ Olmayan Yan Sanayi İş Payı - KOBİ İş Payı 4. AR-GE FAALİYETLERİ - Üniversitelerin Katılımı - Araştırma Kuruluşlarının Katılımı 5. TEKNOLOJİ VE YETENEK KAZANIMI - Projede Kullanılacak Mevcut Teknoloji, Yetenek ve Altyapı - Proje Kapsamında Yeni Yetenek ve Teknoloji Kazanımı - Proje Kapsamında Yapılacak İlave Yatırımlar 6. YÜKLENİCİ TARAFINDAN ÖNERİLEN
YURTİÇİ KATMA DEĞER (YİKD) RAPORLARI 1. Altyapı ve kabiliyet oluşumu takibi ve yönlendirmesi 2. İhale sürecinin çıkardığı sonucun doğrulaması 1. Faturalar 2. Yatırımlar 3. İthal malzemeler 4. Banka dekontları 5. Gümrük Çıkış beyanları 6. Teknik çözümler (Kullanılan malzemeler, kalemler, )
OFFSET BAŞARI HİKAYELERİ TAI TEI YONCA - ONUK ALP HAVACILIK
UYGULAMA ÖRNEKLERİ ORTAK ÜRETİM SSM Helikopter Sözleşmesi TUSAŞ ATAK Projesi Proje Bedeli : 3.300 M ABD Doları Yerli Katkı : % 50 Offset : 647 Milyon AVRO Türkiye nin üretim ve tasarımına ortak olduğu ilk hava aracı Üretim hattı sadece Türkiye de İlk silah sistemi entegrasyonu Pal Üretim Kabiliyeti Alt Sözleşmeler AGUSTA ASELSAN
UYGULAMA ÖRNEKLERİ Bell 429 Helikopter Tedariği Program Emniyet Genel Müdürlüğü Hafif Sınıf Helikopter Projesi Offset Projesi BELL HUMS* PROJESİ * Yapısal Bütünlük ve Yorulma Ömür Takip Sistemİ Kazanç Enstrumante edilen 7 yapısal parça için gerçek zamanlı ömür tayini, ömür uzatımı değerlendirmesi Özgün helikopter projesinde kullanılmak üzere gerçekçi kullanım senaryolarının belirlenmesi HUMS sistemi algoritmalarının öğrenilmesi ve pratik edilmesi
İHRACAT BAŞARILARI
EKONOMİYE KATKI 1 2 3 4
SİP DANIŞMANLIK VE REHBERLİK HİZMETİ İhale yetkilisince onaylanması kaydıyla, Yönetmelik kapsamında dokümanların hazırlanması, ihaleye hazırlık ve SİP taahhütlerinin takibi aşamalarında 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre danışmanlık hizmeti satın alınabilir. Bu Yönetmeliğin uygulanmasında tereddüde düşülen hallerde, ilgili idareler tarafından bu konuda bilgi ve deneyim sahibi kamu kurum ve kuruluşlarının görüşüne başvurulabilir. Bu Yönetmelikte yer alan süreçler, Sanayi Geliştirme Komisyonu tarafından yazılı olarak talep edilmesi ve Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından uygun bulunması halinde idareler adına takip edilebilir.
TEŞEKKÜR EDERİZ. 26 / 59