Ö RENME FAAL YET 9 Ö RENME FAAL YET 9

Ö RENME FAAL YET 9 Ö RENME FAAL YET 9 AMAÇ Bilgisayar ve elektronik tablolama yaz l m ile çal ma esnas nda zaman iyi kullanmak için makro haz rlayabileceksiniz. ARA TIRMA Sürekli tekrar n yapt n zi lemlere nas l kolayl klar getirebilece inizi ara t r n z. 9. MAKROLAR Microsoft excelde bir i i s k gerçekle tiriyorsan z bu i i makro kullanarak otomatikle tirebilirsiniz. Makro, microsoft visual basic modülünde saklanan ve i i her gerçekle tirmeniz gerekti inde çal t r labilen bir komut ve fonksiyonlar dizisidir. Örne in, hücrelere s k s k uzun metin dizileri giriyorsan z bu hücreleri, içlerindeki metinleri kayd racak ekilde biçimleyen bir makro olu turabilirsiniz. 9.1. Makro Kaydetme Bir makro kaydetti inizde elektronik tablolama program, herad mla ilgili bilgileri siz bir dizi komutu gerçekle tirmi siniz gibi saklar. Bundan sonra, makroyu çal t rarak "komutlar yinelemesini" veya "yeniden yürütmesini" sa lars n z. Makro kaydederken hata yaparsan zyapaca n z düzeltmeler de kaydedilir. Makro olarak kaydedece iniz i leme ba lamadan önce Resim 9.1 de gösterilen görünüm sekmesinden makro seçene i seçilir ve buradan makro kaydet t klan r. Makro kaydet penceresinden makro ad ve saklama ortam seçildikten sonra tamam t klan r. Daha sonra tablolarda tekrarlanacak i lemler yap ld ktan sonra, makro seçene inden kayd durdur seçene i seçilir. Yap lan i lemler kaydedilir ve kullan ma haz r hâlegelir. 83

9.2. Makro Çal t rma Makrolar, makro ileti im kutusundaki listeden seçerek çal t rabilirsiniz. Bir makronun, bir dü me t klat ld nda veya belirli bir tu bile imine bas ld nda çal mas n sa lamak için makroyu bir araç çubu u dü mesine, bir klavye k sayoluna veya çal ma sayfas ndaki bir grafik nesneye atayabilirsiniz. Resim 9.1: Makro kaydetme 9.3. Makrolar Bir Nesneye Atama Çal ma sayfas na bir ekil ekleyerek bu nesneye bir makro atayabilirsiniz. Bu sayede makroyu çal t rmak istedi inizde nesneyi t klaman z yeterli olacakt r. Öncelikle ekle menüsünden herhangi bir ekil eklenerek çal ma sayfas na eklenir. Daha sonra nesne üzerinde sa t klanarak aç lan menüden makro ata seçene i seçilir. Resim 9.2 de gösterilen makro ata penceresinden bir makro seçilerek tamam t klan r ve nesneye atan r. Seçti iniz makroyu çal t rmak için art kbu ekli t klaman z yeterli olacakt r. 84

Resim 9.2: Nesneye makro atama 9.4. Makro Güvenli i Makrolar, kodlardan olu tu u içinbaz kötü niyetli kullan c lar, makrolar kullanarak bilgisayarlara virüs bula t rmak isteyebilir. Elektronik tablolama program nda, çal ma kitab n açt n zda hangi makrolar n neko ullar alt nda çal aca n denetlemek için makro güvenlik ayarlar n de i tirebilirsiniz. Örne in, makrolar n güvenilen bir geli tirici (programlama kodu yazan ki i) taraf ndan dijital olarak imzalanm olup olmamalar na ba l olarak çal t r lmalar na izin verebilirsiniz. Bu ayar, dosya-seçenekler-güven merkezi-güven merkezi ayarlar penceresinden yapabilirsiniz (Resim 9.3). Resim 9.3: Makro güvenli i 85

UYGULAMA FAAL YET UYGULAMA FAAL YET lem Basamaklar Bir hücre zeminini k rm z yapan bir makro olu turunuz. Olu turdu unuz makroyu bir nesneye atay n z. Öneriler KONTROL L STES Bu faaliyet kapsam nda a a da listelenen davran lardan kazand n z beceriler için Evet, kazanamad n ziçinhay r kutucu una (X) i areti koyarak kendinizi de erlendiriniz. De erlendirme Ölçütleri Evet Hay r 1. htiyaca uygun makrolar olu turdunuz mu? 2. Olu turulan makrolar çal t rd n zm? 3. Makrolar bir nesneye atama i lemlerini yapt n zm? 4. Çal ma kitab n n makro güvenlik ayar n yapt n zm? DE ERLEND RME De erlendirme sonunda Hay r eklindeki cevaplar n z bir daha gözden geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsan z ö renme faaliyetini tekrar ediniz. Bütün cevaplar n z Evet ise ÖlçmeveDe erlendirme ye geçiniz. 86

ÖLÇME VE DE ERLEND RME ÖLÇME VE DE ERLEND RME A a daki cümlelerin ba nda bo b rak lan parantezlere, cümlelerde verilen bilgiler do ru ise D, yanl ise Y yaz n z. 1. ( ) Makrolar, programlama kodlar ndan olu ur. 2. ( ) Bir çal ma kitab nda sadece bir makro eklenebilir. 3. ( )Makrolar nesnelere atayabilirsiniz. 4. ( ) Makro ayarlar güven merkezinden yap l r. 5. ( )Makrolar veri sekmesinden ekleyebilirsiniz. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar yla kar la t r n z. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt etti iniz sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrarlay n z. Cevaplar n z n tümü do ru ise bir sonraki ö renme faaliyetine geçiniz. 87

Ö RENME FAAL YET 10 Ö RENME FAAL YET 10 AMAÇ Elektronik tablolama yaz l m n z n daha etkin kullan m için gerekli özelle tirmeleri yapabileceksiniz. ARA TIRMA Sürekli tekrar n yapt n zi lemlere nas l kolayl klar getirebilece inizi ara t r n z. 10. ÖZELLE T RME Elektronik tablolama program n n pencere ve menü düzeni, en çok kullan labilecek ekle göre düzenlenmi tir. Siz bu düzeni, kendi iste inize göre belirleyebilirsiniz. Bu, program daha etkin kullanman za olanak sa layacakt r. Resim 10.1 de gösterildi i gibi dosya menüsünden seçenekleri seçerek sekmelerinizdeki dü melerin yerlerini de i tirebilir, kullanmad klar n z kald rabilirsiniz. Resim 10.1: Dü meleri özelle tirme 88

10.1. H zl Eri im Araç Çubu unu Özelle tirme H zl eri im araç çubu u, eritte geçerli olarak görüntülenen sekmeden ba ms z komutlar kümesi içeren, özelle tirilebilir bir araç çubu udur. H zl eri im araç çubu unu, olas bir konumdan di erine ta yabilir ve h zl eri im araç çubu una, komut belirten dü meler ekleyebilirsiniz. H zl eri im araç çubu u Resim 10.2: H zl eri im araç çubu u eritte, h zl eri im araç çubu una eklemek istedi iniz komutu görüntülemek için uygun sekmeyi veya grubu t klat n z. Komutu sa t klat p k sayol menüsündeki h zl eri im araç çubu una ekle ögesini t klat n z. H zl eri im araç çubu undan kald rmak istedi iniz komutu sa t klat p k sayol menüsünde, h zl eri im araç çubu undan kald r t klat n z. H zl eri im araç çubu unu sa t klat p k sayol menüsünde h zl eri im araç çubu unu özelle tirin seçene ini t klat n z. H zl eri im araç çubu unu özelle tirin alt nda kald rmak istedi iniz komutu, ard ndan da yukar ta veya a a ta okunu t klat n z. H zl eri im araç çubu unu, özelle tiri t klat n z. Listede eridin alt nda göster veya eridin üstünde göster ögesini t klat n z. Seçenekler komutunu kullanarak h zl eri im araç çubu unda komut ekleyebilir, kald rabilir ve komutun s ras n de i tirebilirsiniz. Bunun için dosya sekmesinden seçenekleri t klat n z. H zl eri im araç çubu unu t klat n z veistedi iniz de i iklikleri yap n z. 10.2. Program Seçenekleri Yaz m denetleme veya dosya kaydetme tercihleriniz gibi eylemleri denetleyen program ayarlar n bulmak için dosya sekmesini, ard ndan da yard m alt nda seçenekleri t klat n z. Program seçeneklerini kullanarak elektronik tablolama yaz l m n z kendinize göre özelle tirebilirsiniz. 89

Resim 10.3: Program seçenekleri 10.2.1. Popüler Kategorisi Elektronik tablolama yaz l m n n 2007 sürümünde olan bu kategoride, en çok kullanlan ayar seçenekleri bulunur. 2010 sürümünde ise bu kategori bulunmaz. 10.2.2. Formüller Kategorisi Formül hesaplama, performans ve hata i lemleriyle ilgili seçenekleri de i tirebilirsiniz. Örne in formüllerde hata denetimi yap l p yap lmayaca n, hata denetim kurallar n belirleyebilirsiniz. 10.2.3. Kaydet Kategorisi Kaydet seçenekleri ile varsay lan kay t türünü belirleyebilirsiniz. Ayr ca otomatik kurtarma süresini ve kurtar lan dosyan n kay t yerini de belirleyebilirsiniz. Programda kullan lan renk düzenlerini de buradan de i tirebilirsiniz. 10.2.4. Geli mi Kategorisi Geli mi kategorisinde bulunan ayarlarla program n geneli hakk nda düzenlemeler yapabilirsiniz. Örne in enter (ent r) tu una bas ld nda a a hücreye mi yoksa yan hücreye mi gidece ini ayarlayabilirsiniz. Ayr ca kes, kopyala, yap t r seçenekleri ile yazd rma ve çal ma sayfas seçeneklerini bu kategoriden ayarlayabilirsiniz. 90

10.3. Belge Özelle tirme Bütün tablolama, grafik ve düzenleme i lemlerinden sonra çal ma sayfan z bitirmeden yapman z gereken birkaç i lem vard r (dosyan z n hatalar n incelemek ve ifre ile korunup korunmayaca n belirlemek gibi.). Bu i lemler, art k dosyalaman z n sonuna geldi inizin i aretleridir. 10.3.1. Dosya Özellikleri Dosya menüsünde yer alan bilgi seçene iyle dosyan za ait bilgileri görebilirsiniz. Bu pencerede dosya boyutu, olu turulma tarihi, yazar n ismi ve bunun gibi birçok bilgi vard r. Bu bilgileri kontrol ederek dosyan z n özellikleri hakk nda bilgi sahibi olabilirsiniz. 10.3.2. Belgeyi nceleme Dosyalama i lemlerinden önce mutlaka belgenizi son bir defa inceleyerek hatalar en az seviyeye indirmelisiniz. Bunun için yaz m denetimi ve formül denetimlerini kullanabilirsiniz. Ayr ca sayfa görünümlerini de bask ön izlemeden kontrol ederek kâ t üzerinde de nas l görüntülenece ini inceleyebilrisiniz. 10.3.3. Belgeyi Tamamlama Belge üzerinde bütün kontroller yap ld ktan sonra, dosyan z art k sizin ve di er kullan c lar n kullan m na haz r hâle gelecektir. Dosya ad n n do ru yaz ld na ve kay t türünün do ru seçildi ine eminseniz belgeniz tamamlanm demektir. 10.3.4. Uyumluluk Denetleyicisi Elektronik tablolama program n n birçok sürümü vard r. Her sürümün dosya özellikleri farkl oldu undan baz sürümlerde haz rlanan dosyalar, baz lar nda aç lamayabilir. Özellikle yeni sürümlerin dosyalar, eski sürümlerde aç lamayabilir. Bunun için bil kategorisinde bulunan uyumluluk moduyla dosyan z n aç labilece i sürümleri kontrol edebilirsiniz. 10.3.5. Dosyay ifreleme Haz rlad n z dosyan n, di er kullan c lar taraf ndan de i tirilmesini istemiyorsan z dosyan z ifreleyerek koruyabilirsiniz. Bunun için Resim 10.4 te gösterildi i gibi dosya menüsünün bilgi bölümünde yer alan çal ma kitab n koru seçene inden parola ile ifrele seçene i seçilir. Aç lan pencereye bir parola girilir ve tamam t klan r. Daha sonra gelen pencereye ayn parolay onaylamak için tekrar yaz n z. lem sonras nda, çal ma kitab n naç lmas için parola sorulacakt r. Ayr ca de i tirme parolas konularak sadece de i tirilmek istendi inde parolay sordurabilirsiniz. 91

Resim 10.4: Dosya ifreleme 10.3.6. E-Posta ile Dosya Gönderme Haz rlad n z dosyay, e-posta ile ba ka kullan c ya göndermek için e-posta yaz l m n z n yeni posta dü mesi t klanarak e-posta düzenleme penceresi aç l r. Bu pencereden posta gövde metni, konusu ve gönderilecek adres yaz ld ktan sonra Resim 10.5 te gösterildi i gibi dosya ekle simgesi t klan r. Aç lan dosya ekle penceresinden gönderece iniz dosya seçilir ve ekle dü mesi t klan r. Ekleme i lemi tamamland ktan sonra gönder dü mesi t klanarak e-posta dosya ile beraber gönderilir. 92

Resim 10.5: E-posta ile dosya gönderme 93

UYGULAMA FAAL YET UYGULAMA FAAL YET lem Basamaklar Elektronik tablolama program n kendinize göre özelle tiriniz. Öneriler KONTROL L STES Bu faaliyet kapsam nda a a da listelenen davran lardan kazand n z beceriler için Evet, kazanamad n ziçinhay r kutucu una (X) i areti koyarak kendinizi de erlendiriniz. De erlendirme Ölçütleri Evet Hay r 1. Yaz l maraçlar n ihtiyaca uygun ekilde düzenlediniz mi? 2. Program seçeneklerini ayarlad n zm? 3. Belge özelle tirme i lemlerini yapt n zm? DE ERLEND RME De erlendirme sonunda Hay r eklindeki cevaplar n z bir daha gözden geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsan z ö renme faaliyetini tekrar ediniz. Bütün cevaplar n z Evet ise ÖlçmeveDe erlendirme ye geçiniz. 94

ÖLÇME VE DE ERLEND RME ÖLÇME VE DE ERLEND RME ÖLÇME SORULARI A a daki cümlelerin ba nda bo b rak lan parantezlere, cümlelerde verilen bilgiler do ru ise D, yanl ise Y yaz n z. 1. ( ) Çal ma kitab n n z ifre ile koruyabilirsiniz. 2. ( ) Simgelerin konumunu de i tirerek kendinize göre uyarlayabilirsiniz. 3. ( ) H zl eri im çubu unun konumu de i tirilemez. 4. ( ) Geli mi seçenekler, görünüm sekmesinde yer al r. 5. ( ) Elektronik tablolama program sürümler aras nda uyumluluk sorunu yoktur. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar yla kar la t r n z. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt etti iniz sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrarlay n z. Cevaplar n z n tümü do ru ise Modül De erlendirme ye geçiniz. 95

MODÜL DE ERLEND RME MODÜL DE ERLEND RME A a daki sorular dikkatlice okuyunuz ve do ru seçene i i aretleyiniz. 1. Elektronik tablolama program nda sat r ve sütunlar n kesi mesiyle olu an alanlara ne ad verilir? A.) Hücre B.) Kutu C.) Bölme D.) Kare 2. A a daki karakterlerden hangisi elektronik tablolama program nda e it de ildir anlam na gelir? A.) <= B.) >= C.) $ D.) <> 3. A a daki formüllerden hangisi E1, E2, E3, E4 ve E5 hücresindeki say lar n ortalamas n verir? A.) =ORTALAMA(E1:E5/5) B.) =ORTALAMA(E1;E5) C.) =ORTALAMA(E1:E5) D.) =TOPLAMA(E1:E5)/10 4. A a daki seçeneklerden hangisinde hücre adresi do ru olarak yaz lm t r? A.) AB B.) 11 C.) 1A D.) A1 5. A a dakilerden hangisi ile otomatik toplam al n r? A.) % B.) fx C.) D.) # 96

6. Elektronik tablolama program ndaki bir tabloda, en küçük de eri veren fonksiyon a a dakilerden hangisidir? A.) B.) C.) D.) =Topla =E er =Min =Mak 7. Yukar daki tabloda 2008 y l na ait d aç veren D2 hücresindeki formül a a dakilerden hangisidir? A.) B.) C.) D.) =C2-B2 =Topla(B5/C5) =Topla(B5*C5) =(B5-C5)/2 8. Excelde dik-e ik yazma, say,yaz tipi, kenarl k gibi ayarlar nereden yap l r? A.) B.) C.) D.) Görünüm sekmesi Veri sekmesi Giri sekmesi Formüller sekmesi 9. Excel sayfas nda hücrenin içinde kald yaz yorsa yaz n n otomatik k rm z olmas için a a daki seçeneklerden hangi özellik kullan l r? A.) B.) C.) D.) lev ekle Yaz tipi Sayfa yap s Ko ullu biçimlendirme 97

10. Bir hücrenin sa alt kö esinde bulunan ve hücredeki veri, seri veya formülleri biti ik hücrelere kopyalayan küçük kareye ne denir? A.) B.) C.) D.) Hücre kulpu imleç Hücre Buton DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar yla kar la t r n z. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt etti iniz sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrarlay n z. Cevaplar n z n tümü do ru ise bir sonraki modüle geçmek için ö retmeninize ba vurunuz. 98