ENERJĠ DAĞITIMI-I Dersin Kredisi 4 + 0 + 0
Açma-Kapama Cihazları Elektrik enerjisinin açılması, ayrılması, kesilmesi veya kapatılması işlevlerini yapan cihazlardır. Alçak Gerilim Ayırıcı Nitelikli Orta Gerilim Ayırıcı Nitelikli Yük Ayırıcı Nitelikli Yük Ayırıcı Nitelikli Kesici Nitelikli M Kesici Nitelikli
OG Açma-kapama Cihazları:
OG Açma-kapama Cihazları: * Yukarıdaki tablo SF6 gazlı ekipmanlar için verilmiştir.
OG Ayırıcı: Yük altında açma kapama yapamayan, ancak enerji akış doğrultusunda sistemin kendisinden sonra gelen kısmını gerilimsiz bırakmaya yarayan cihazlardır. 36 kv M
OG Ayırıcı: 400 kva dan daha düşük akımlarda bazı özel durumlarda- yük akımlarını kesmek içinde kullanılabilirler. 36 kv
OG Ayırıcı: Açma mekanizmasına göre iki kısma ayrılırlar. Döner Bıçaklı Ayırıcı Bıçaklı Ayırıcı
OG Ayırıcı: Kullanıldıkları yerlere göre aşağıdaki kısımlara ayrılırlar. 1. Adi Ayırıcı 2. Topraklı Ayırıcı 3. Sigortalı Ayırıcı 4. Sigortalı Topraklı Ayırıcı 5. Topraklama Ayırıcısı
OG Ayırıcı: 1. Adi Ayırıcı
OG Ayırıcı: 2. Topraklı Ayırıcı Yararı nedir?
OG Ayırıcı: 3. Sigortalı Ayırıcı
OG Ayırıcı: 4. Sigortalı Topraklı Ayırıcı
OG Ayırıcı: 5. Topraklama Ayırıcısı ĠNDĠRĠCĠ MERKEZ 1 ĠNDĠRĠCĠ MERKEZ 2
OG Ayırıcı: Seçim Kriterleri Tip Dahili - Harici Nominal Gerilim (12-24-36 kv) İzolasyon Gerilimi Nominal Akım Nominal Akım (A) 400 630 Darbe Kısa Devre Akımı (ka) 40 50 80 1250 80 125 160
OG Yük Ayırıcı: Sadece tasarlandıkları nominal akımı açıp kapatabilen, kısa devre akımlarına koruma sağlayamayan açma kapama cihazlarıdır. Yapısal Özellikler
OG Yük Ayırıcı: FBA 4001 GMA FBA 3001 FBT 2011 FBT 2011 FBA 4002 FBA 3000
OG Yük Ayırıcı:
OG Yük Ayırıcı: Koruma nasıl sağlanıyor? M 154/36 kv M 36 kv M M 36/0.4, kv 36/0.4, kv 36/0.4, kv 36/0.4, kv 36/0.4, kv
OG Yük Ayırıcı: Seçim Kriterleri Nominal Gerilim (12-24-36 kv) İzolasyon Gerilimi Nominal Akım (400 630 1250 A) Sürekli Kısa Devre Akımı (8 12 16 20 ka) 1600 kva (dahil) güce kadar trafolar sigortalı yük ayırıcıları ile kullanılabilir. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisler Yönetmeliği
OG Kesici: Tasarlandıkları nominal akımın yanında kısa devre akımlarına da açıp/kapatmaya yarayan cihazlardır. OG Kesicilerinde koruma fonksiyonu muhakkak bir koruma rölesi ile beraber gerçekleştirilmektedir. M M
OG Kesici: 1865-75: Havalı Kesiciler 1900 : Az Yağlı Kesiciler 1950 : SF6 Gazlı Kesiciler 1930 : Basınçlı Havalı Kesiciler 1890 : Yağlı Kesiciler 1960 : Vakumlu Kesiciler
OG Kesici: Kısımları 1. Sabit ve Hareketli Kontaklar Kesicinin akımını taşırlar. 2. Ark Söndürme Hücresi Arkın oluştuğu ve söndürüldüğü bölüm 3. Ġşletme Mekanizmasi *Elle kurmalı yaylı *Motorla kurmalı yaylı *Basınçlı havalı *Elektromanyetik bobinli
OG Kesici: Sağlaması gereken özelikler Açma anında meydana gelen arkı süratle söndürebilme, Açma-kapama olayını çok hızlı gerçekleştirebilme, Peşpeşe açma-kapama yapabilme, Nominal akımları ısınmadan taşıyabilme, Arızada meydana gelen büyük akımları kısa süre için taşıyabilme, Arızada veya normal çalışmada açma-kapamalarda kontakların tahrip olmaması.
OG Kesici: Çalışma şekli Arıza oluşur, Koruma rolesi çalışır, Uyarma devresi harekete geçirilir, Kontak açılır, Kesici kontakları arasında ark oluşur, Ark söndürülür, Kontak arası yalıtım sağlanır, Ark temizlenir.
SF 6 Gazlı Kesici: Dielektrik dayanımı, aynı basınçtaki havaya göre iki-üç kat değerdedir. Isıyı çok çabuk çevreye dağıtır, ve arkın çabuk soğumasını sağlar, Devre kesilirken oluşabilecek tekrar tutuşmaları ve bu nedenle de aşırı gerilimleri önler, SF6 gazı, metallerle kimyasal tepkimeye girmez, SF6 gazı, renksiz kokusuz, zehirsizdir ve havaya göre beş kat daha ağırdır, Uzun süre ilave yapılmadan kullanılabilir, Akım koparmada sorun yaratmaz, Mekanik dayanıklılığı 10 000 açma kapamaya izin verir, Tekrar kapama yaptırılması mümkündür, Kapasitif ve endüktif akımların kesilmesinde uygundur, Yanıcı ve patlayıcı ortamda kullanılması sorun yaratmaz, Kesme zamanı 3-5 periyottur. Gaz kaçağı riski vardır, bir miktara izin verilir, iyi izlenmesi gerekir, Çevreye artık gaz yayılır. 1997 deki Kyoto konferansında SF6 gazı küresel ısınmaya sebep olan bir gaz olarak tanımlanmış ve bu konudaki potansiyelinin CO2 gazının 25 000 katı olduğu belirtilmiştir.
Vakum Kesici: Mekanik dayanıklılığı 30 000 açma kapamaya izin verir, Anma akımında kesme sayısı 10 000 civarındadır, Özellikle kapasitif devrelerin kesilmesinde daha uygundur, Tekrar kapama yaptırılması mümkündür, Açma işleminde artık gaz çıkarma sorunu yoktur, Kesme zamanı 3-5 periyottur, Yanıcı ve patlayıcı ortamda sorun yaratmaz, Kesme hücresinin fiyatı pahalıdır, Akım koparmada darbe sınırlayıcılara gereksinim duyulabilir, Fiyatı yüksektir, Vakum düzeyinin belirli periyotlarla bakımı gerekir.
OG Kesici: Karşılaştırma
OG Kesici: Sabit-çekmeceli Metal-Clad M M Metal-Enclosed M M
OG Kesici: Metal-enclosed (metal muhafazlı) Kesici ekipmanları, harici bağlantılar dışında komple ve topraklanmış bir metal mahfaza içerisinde bulunurlar. Metal-clad (metal bölmeli) Kesicinin farklı ekipmanları (kesici kutupları ve ölçüm ekipmanları gibi), ayrı ve topraklanmış metal bölmeler içerisinde bulunurlar ve böylece bir bölmedeki hatanın diğer bölmeyi etkilemesi engellenir.
OG Kesici: Seçim Kriterleri Nominal Gerilim (12-24-36 kv) İzolasyon Gerilimi Nominal Akım (400 630 1250 A) Sürekli Kısa Devre Akımı (8 12 16 20 ka)
AG Ayırıcı Nitelikli Cihazlar: -Bıçaklı Şalter -Sigortalı Bıçaklı Şalter -Pako Şalter -Kumanda Butonları
AG Ayırıcı Nitelikli Cihazlar: -Bıçaklı Şalter Bıçaklı şalterlere özengili şalterlerde denilir. Günümüzde açma kapama elemanı olarak çok az kullanılmaktadır. Ancak önceleri 100, 160, 250, 400 A değerlerinde sıkılıkla kullanılmıştır. Adından da anlaşılacağı üzere açma kapamanın sık yapılmadığı küçük akımlarda kullanılmışlardır.
AG Ayırıcı Nitelikli Cihazlar: -Bıçaklı Sigortalı Şalter Bıçaklı şalterlere, seri bağlı sigorta ile donatılarak kullanılan şalterlerdir. Günümüzde 16 ile 400 A arasındaki nominal akımlarda kullanılmaktadır.
AG Ayırıcı Nitelikli Cihazlar: -Pako Şalter Günümüzde 6 ile 160 A arasındaki nominal akımlarda kullanılmaktadır.
AG Ayırıcı Nitelikli Cihazlar: -Kumanda Butonları Günümüzde 6 A için imal edilirler. Bir başka mekanizmayı harekete geçirmek için kullanılırlar.
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: - Kontaktörler Özellikle çok fazla açma kapamanın yapıldığı kullanılır. Açma kapamanın değişik yerlerden yapılmasına olanak sağlar.
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: - Kontaktörler Kuvvet Kontaktörleri Yardımcı Kontaktörler
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: - Kontaktörler Blokaj Üniteleri Mekanik Kilitleme Üniteleri Yardımcı kontaklar Yardımcı kontaktör Termik Röle
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: - Kontaktörler Kesici (Manyetik Açma) Yol alma süresinin sonu 1.05-1.2 In Termik röle çalışma aralığı Kontaktör Termik Röle 1-10 sn Kablonun termik olarak dayanma sınırı Kablo M 20-30 ms Termik röle koruma sınırı Kesici Açma eğrisi
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: - Kontaktörler Akım Tipi AC DC Tipi AC1 AC2 AC3 AC4 AC5 AC6 DC1 DC2 DC3 DC4 Kullanım Yeri Rezistif Yükler Bilezikli asenkron motorlar Sincap kafesli asenkron motorlar(çalıştırma-durdurma) Sincap kafesli asenkron motorlar(çalıştırma-durdurma-yön değişimi vs) Aydınlatma cihazlarının devreye girip çıkmasında Kompanzasyon kontaktörleri Ġndüktif olmayan yükler Shunt motorlar Seri motorlar Aydınlatma cihazları
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: Motor Koruma Düzenleri M
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: Motor Koruma Düzenleri M
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: Motor Koruma Düzenleri Y s M
AG Yük Ayırıcısı Nitelikli Cihazlar: - Kompanzasyon Kontaktörleri
AG Kesici Cihazlar: -Hava Yalıtımlı (ACB) Şalter -Kompakt (MCCB) Şalter -Anahtarlı Otomatik Sigorta (MCB) -Buşonlu (NH) Sigortalar
AG Kesici Cihazlar: -Hava Yalıtımlı (ACB) Şalter 1600 A den 6300 A e kadar
AG Kesici Cihazlar: Hava Yalıtımlı (ACB) Şalter OG Koruma Hava Yalıtımlı Şalter Kompakt Şalter Diğer Cihazlar + Ölçü
AG Kesici Cihazlar: -Kompakt (MCCB) Şalter 63 A den 1600 A e kadar
AG Kesici Cihazlar: Anahtarlı Otomatik Sigorta (MCB) 2 A den 63 A e kadar
AG Kesici Cihazlar: Buşonlu/Bıçaklı (NH) Sigortalar B Tipi (L) C Tipi (G)