KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ GENÇLİK, EMEK VE İSTİHDAM BAKANLIĞI KIRGIZİSTAN TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ NİTELİKLİ İŞGÜCÜ GELİŞTİRME PROJESİ NİGEP САПАТТУУ ЖУМУШЧУ КАДРЛАРДЫ ДАЯРДОО ДОЛБООРУ САЖУКАД HAYVANCILIK BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETME ELEMANI BİŞKEK-2012
Bu modül, Kırgızistan Cumhuriyeti Gençlik, Emek ve İstihdam Bakanlığı ile Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi arasında gerçekleştirilen, Nitelikli İşgücü Geliştirme Projesi (NİGEP- САЖУКАД) kapsamında KTMÜ Öğretim Elemanları tarafından hazırlanmış olan ve eğiticiler ile öğrencilere rehberlik etmeye yönelik öğrenme materyalidir. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi tarafından ücretsiz olarak verilmiştir. PARA İLE SATILMAZ. NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 2
İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETMELERİ ÖĞRENME FAALİYETİ 1. BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETMELERİNİN TANIMI 1.1.SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNİN GENEL YAPISI 1.1.1.SIĞIRCILIK İŞLETMELERINDE GENEL OLARAK YAPILAN GÜNLÜK İŞLER 1.1.2. SÜT SIĞIRLARINDA BAKIM, BESLEME VE YÖNETIM 1.1.3.SÜT SIĞIRCILIĞINDA LAKTASYON VE SAĞIM VE KURUYA ÇIKARMA 1.2. YEM BILGISI VE HAYVAN BESLEME (RASYON HAZIRLAMA) 1.3.SIĞIRLARDA ÜREME VE SUNI TOHUMLAMA 1.3.1.DÜVELERIN İLK KEZ DAMIZLIKTA KULLANILMASI VE DAMIZLIK SEÇIMI 1.4.SÜT SIĞIRCILIĞINDA KAYIT TUTMA, DEĞERLENDIRME VE NUMARALAMA 1.5.SÜRÜ YÖNETIMI 1.6.HAYVAN SAĞLIĞI VE KORUYUCU SAĞLIK ÖNLEMLERI 2. SIĞIR BESICILIĞI VE ÖNEMI 2.1. BESI SIĞIRI YETIŞTIRME TEKNIĞI VE BESI YÖNTEMLERI 2.2. BESI SIĞIRLARININ BESLENMESI 2.2.1.YEM MADDELERINI İŞLEME, KORUMA VE SAKLAMA METOTLARI 2.2.2. SILAJ YAPIMI (UYGULAMALI) 2.3. BESI SIĞIRCILIK BARINAKLARI VE BESI AHIRLARINDA MODERINAZYON 2.4. BESI HAYVANCILIĞINDA VERIMIN ARTIRILMASI İÇIN PRATIK YÖNTEMLER 2.5. BESI SIĞIRCILIK BARINAKLARI VE BESI AHIRLARINDA MODERINAZYON 2.6. SÜRÜ YÖNETIMI VE ET SIĞIRCILIĞINDA İŞ TAKVIMI 2.7. BESICILIKTE KESIM OLGUNLUĞUNUN BELIRLENMESI 2.7.1. KESIM VE KARKAS DEĞERLENDIRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME İKİNCİ BÖLÜM ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MODÜL DEĞERLENDİRME CEVAP ANAHTARI KAYNAKÇA NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 3
AÇIKLAMALAR KOD ALAN PROGRAM ADI KAZANILACAK UNVAN MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖNKOŞUL MODÜLÜN AMACI YETERLİLİKLER EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME NİGEP tarafından verilecektir. Hayvancılık Büyükbaş Hayvan Yetiştiriciliği işletmeleri Büyübaş Hayvan Bakıcısı Büyübaş Hayvancılık İşletme Elemanı 80 saat (Türkçe eğitimi süresi hariç) Genel Amaç Öğrenci bu modül ile, büyükbaş hayvancılık işletmelerindeki hizmet standartlarına göre hayvan bakıcılığını gerçekleştirebilir. 1.Büyükbaş hayvancılık hakkında genel bilgi sahibi olabilir. 2. Süt ve et sığırcılığı işletmelerindeki tüm bakım ve temizlik işlerini yapabilir. 3. Süt ve et sığırlarının besleme yöntemlerini ve yemlemeyi yapabilir. 4. Kızgın hayvanları tespit edebilir. 5. Sağlıklı ve hasta hayvanların davranışlarını ayırabilir. 6. Süt ve et sığırcılık işletmelerinde kayıtları tutabilir. 7. Sürü yönetimini ve yıllık iş takibini yapabilir. Bilgisayar laboratuarı, sürü yönetimi ve rasyon hazırlama yazılımı, sağım makinası ve süt ve et sığırcılık işletmesi Uygulamalı olarak süt ve et sığırcılık işletmesinde değerlendirme yapılabilir. NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 4
GİRİŞ Kırgızistan ın milli gelirinin % 40 ı tarımsal üretimden, bunun da % 50 si hayvansal üretimden elde edilmektedir. Kırgızistan da tarım sektörü GSMH içerisinde yaklaşık % 37 lik bir paya sahiptir. Tarım sektörü aynı zamanda imalat sanayinde azalan istihdama bağlı işsiz kalan işgücünü istihdam etmesi nedeni ile ekonomide önemli bir role sahiptir. Kırgızistan hayvancılığı genel olarak değerlendirildiğinde oldukça geniş meralar ve bölge koşullarına oldukça iyi uyum sağlamış çeşitli türlerden hayvan populasyonları dikkat çekmektedir. Hayvancılıkta karlı olmanın yegane koşulu, çevreye iyi adapte olmuş yerli gen kaynaklarının korunarak birim hayvandan elde edilecek verimlerin artırılmasıdır. Kırgızistan 1990 lı yıllara kadar gayet sistematik yetiştirme kuralları ile gerekli alt yapıyı oluşturmuş ve başarılı ırklar yetiştirmiştir. Bu yıllardan sonra sistem değişiklikleri nedeni ile hayvancılık neredeyse kendi kaderine terk edilmiş ve hayvan sayıları gittikçe azalmış ve buna paralel bir şekilde hayvanların verimi de düşmüştür. Kırgızistan ın can damarı olan hayvancılık sektörü son yıllarda kan kaybetmeye devam etmektedir. Hayvancılık verimleri düşük ve yıllarca ıslah edilmemiş hayvanlarla atadan kalma yetiştirme, bakım ve besleme yöntemleri ile yapılmaktadır. Bu da önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Tüm işletmelerde yetiştirme atadan görme geleneksel metotlarla yapılmakta ve verilen rasyonların, hayvanların besin madde ihtiyaçlarına göre değil, mekanik doyum durumuna göre düzenlendiği saptanmıştır. Hayvancılık altyapısı oldukça güçlü olan Kırgızistan da hayvancılık genellikle atadan görme usullerle ve geleneksel olarak yapılmaktadır. Hayvancılıkta dünyadaki gelişmeler ve hayvan yetiştirme teknikleri fazla bilinmemektedir. Uygulanacak bu kurs ile Veteriner hekimler ve Zooteknistler eğitici olarak, kursiyerlerde hayvan bakıcısı olarak yetiştirilecektir. Meslek ve dil eğitimini gören eğiticiler kursiyerlerin eğitiminde rol alarak kursiyerlerin HAYVAN BAKICISI mesleğine sahip olmaları sağlanacaktır. Sahip olacakları Hayvan bakıcısı meslek sertifikası ile Kırgızistan ve diğer ülkelerde çok rahat iş bulma imkanına sahip olabileceklerdir. Artık hayvancılık işletme sahipleri işletmesindeki hayvanlarını mesleği Hayvan Bakıcısı olan elemanlara teslim etmek istiyorlar. Hayvan bakıcıları genellikle işletmelerde ailece konaklayabilecekleri bakıcı evlerine yerleştirilmektedir. Ücretleri ise genellikle ortalama olarak Türkiye şartlarında 1000 doların üzerinde olmaktadır. NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 5
BİRİNCİ BÖLÜM BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETMELERİ ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ Öğrenci bu modül ile, büyükbaş hayvancılık işletmeleri olan süt ve et sığırcılık işletmelerinde hayvan bakıcılığı mesleğini yapabilecek standartlarda uygulamalı olarak eğitilerek yetiştirilmesi. ARAŞTIRMA Öğrenciler en az 50 baş süt sığırcılık ve 100 baş besi sığırcılık işletmesine giderek, işletmelerdeki rutin işler ve hayvan bakıcılarının görevlerini araştırması. 1.1. BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETMELERİNİN TANIMI Büyükbaş hayvancılık işletmeleri; süt ve et sığır yetiştirciliğini kapsamaktadır. Süt ve et sığırcılığının genel özellikleri, yıllık iş takvimlerine göre periyodik olarak yapılması gereken işler kursun genel amacını oluşturmaktadır. Işletmelerdeki verim ve ekonomik gelişme genel olarak 24 saat hayvanlarla iç içe olan hayvan bakıcısının bilgi ve yeteneğine göre şekil almaktadır. Hayvan bakıcısının bilgi, yetenek ve tercübesi işletmedeki başarının temel şartıdır. Hayvan bakıcısının alacağı eğitimler aşağıda verilmiştir. -Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Genel Yapısı ve Başarılı Olma Koşulları -Sığırcılık İşletmelerinde Genel Olarak Yapılan Günlük İşler -Süt Sığırlarında Bakım, Besleme ve Yönetim -Süt Sığırcılığında Laktasyon ve Sağım ve Kuruya Çıkarma -Yem bilgisi ve Hayvan Besleme (Rasyon Hazırlama) -Sığırlarda Üreme ve Suni Tohumlama -Düvelerin İlk Kez Damızlıkta Kullanılması ve Damızlık Seçimi -Süt Sığırcılığında Kayıt Tutma, Değerlendirme ve Numaralama -Hayvan Sağlığı ve Koruyucu Sağlık Önlemleri -Sürü Yönetimi ve Süt Sığırcılığında Yıllık İş Takvimi -Sığır Besiciliği ve Önemi -Besi Sığırı Yetiştirme Tekniği ve Besi Yöntemleri -Yem Maddelerini İşleme, Koruma ve Saklama Metotları - Silaj yapımı (Uygulamalı) -Besi Sığırlarının Beslenmesi (Uygulamalı) -Besi Sığırcılık Barınakları ve Besi Ahırlarında Moderinazyon -Besicilikte Kesim Olgunluğunun Belirlenmesi - Besi Hayvancılığında Verimin Artırılması İçin Pratik Yöntemler -Sürü Yönetimi ve Et Sığırcılığında İş Takvimi -Kesim ve Karkas Değerlendirme NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 6
UYGULAMA Eğitimlerin büyük çoğunluğu teorik olarak verilen konuların uygulamalı olarak büyükbaş hayvancılık işletmelerinde yapılması şeklinde yürütülecektir. Uygulamalar eğitimin %80 nini oluşturacaktır. Hayvan bakıcılığı mesleği ancak uygulamalı olarak verilecek eğitimle başarılı olunacak bir meslektir. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Kurs sonunda kursiyerlerin değerlendirilmesi yazılı olarak objektif testlerle, uygulamalı olarak da bizzat büyükbaş hayvancılık işletmelerinde uygulamalı olarak değerlendirme yapılacaktır. MODÜL DEĞERLENDİRME (YETERLİLİK ÖLÇME) CEVAP ANAHTARI KAYNAKÇA NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 7