İneklerde doğumla ilgili sancı belirtilerinin başlamasından 3 saat sonra yavru zarları veya yavrunun görülmemesi doğumun anormal olarak geciktiğini gösterir. Bu durumun nedenleri olarak ise 2 grupta incelenir. Anaya ve yavruya bağlı nedenler olarak sıralayabileceğimiz bu faktörler, inekte güç doğum ve sezeryana neden olur. NEDENLERİ Anaya bağlı nedenler: 1)Annenin( düve) genç yaşta 15 aylıktan küçük tohumlanması. 2)Genetik duyarlılık 3)Bakım ve beslenme dengesizliği,yetersiz ve aşırı beslenme yağlanma,vitamin A ve d noksanlıkları. parazitik hastalıklar kaşeksi 4)Hareket noksanlığı: yer darlığı hareketsizlik 5)Çevre ve iklim şartları: Çevrenin kirlenmesi,zararlı tarım ilaçlarının ve bazı hormonların vb..otlara yemlere karışması bunu yiyen hayvanlarda güç doğumlara yol açabilir. Gürültü doğuma yakın hayvanlarda doğumun başlamasını geciktirir. Büyük yavrulara ölü doğumlara sebep olabilir. Ani hava değişiklikleri son bahar ve kışın olan doğumlar ilk bahar ve yaza göre daha fazla güç doğuma rastlanabilir. 6)Gebelikte yavrunun ölümü,yavru atma, rahim hastalıkları, rahim kontraksiyon yetersizliğine tembelliklerine yol açar. Yetersiz veya düzensiz sancılar şekillenir. Sancıların azalmasıda güç doğuma yol açar. Annenin daha önceki doğumlarında geçirmiş olduğu hastalıklar doğum kanalında yaralanmalar, yırtıklar sonucu oluşan nedbe dokular, rahimin burulması, dönmesi, rahim fıtığı, annenin anormal doğum sancıları, doğum kanalının darlığı, doğum çatısının darlığı, tümörle, anomalilerdir. Yavruya bağlı güç doğumlar: 1/5
1)Yavrunun büyüklüğüne bağlı nedenler, dev yavrular. 2)Yavrunun geliş ve pozisyonundaki nedenler ters gelme boyun ve ayakların bükülmesi uygun olmayan pozisyonda gelmesi 3)Yavrunun ölümüyle ilgili bozukluklar şişme gaz amfizem kokuşma suların akıp kuruması 4)Yavrunun göbek kordonu ve yavru zarlarına bağlı güç doğum. 5)Yavrunun anomalileri (sakatlık) tümörler. Sonuçları: Güç doğum sonucu ineklerde yavru zarlarının atılamaması, Metritis,(rahim itihabı) felç ayağa kalkamama,buzalığın(rahim) dışarı çıkması, döl tutmama, kısırlık, zayıflama, hastalıklara duyarlılık ve toksemi bazen septik metritis sonucu ölüm görülebilir. Hekim tarafından yapılan muayene sonucu güç doğum nedeni araştırılması gerekli görülürse doğumun normal yoldan olmayacağı kanısı oluşursa gerek yavru gerekse annenin gerekse her ikisinin hayatının kurtulması için operasyon sezaryen yapılmalıdır. Sezaryan Yavruyu kurtarma girişimlerinin yetersiz kaldığı durumlarda bazen de ilk planda doğrudan ilk seçenek olarak ön görülüp uygulanmalıdır. Sezaryen Operasyonu: Yavrunun anormal büyüklüğü, doğum kanalının, rahim girişinin açılamadığı durumlar, yavru zarlarının su toplaması, yavrunun ölmesi, kuruması masere olması, gebeliğin devamının ananın yaşaması yönünden tehlikeli olduğu, durumlarda yapılmalıdır. Sezaryen operasyonu ; doğumdan önce veya doğum anında yavrunun anne karnından çıkarılması işlemidir. Operasyon inekte ayakta veya yatan hayvanlarda her iki karın boşluğundaki açlık çukurluklarından, genelde sol taraf tercih edilerek yapılan operasyondur. Operasyon zamanında tekniğine uygun yapılırsa hem yavrunun hemde annenin hayatının kurtulması açısından hemde ileriki döl verimi açısından yüz güldürücüdür. Operasyon sonucu şekillenebilecek komplikasyon yani istenmeyen sonuçlar olabilir. Bunlar kanama, fıtık karınzarı iltihabı, toksemi, rahim ilhitapları ve rahimin yapışması oluşabilir. Ameliyat sonrası hekim tarafından gerekli destekleyici ve koruyucu tedavi yapılır.ameliyat dikişleri 10 gün sonra alınabilir. Veterinerklinik.com Veteriner Hekim Nihat TURAN İNEKLERDE SEZERYAN AŞAMALARI 2/5
3/5
4/5
Ölü Yavrunun İçerdeİnekten Şişmesi Nedeniyle Doğum Yapamayan Yavrunun Parçalanarak Alınmiş Hali 5/5