İSTANBULU TEHDİT EDEN MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİ



Benzer belgeler
İSTANBUL'U TEHDİT EDEN MARMARA DENİZİ'NDEKİ DEPREM TEHLİKESİ

17-28 EKİM 2005 SIĞACIK KÖRFEZİ-SEFERİHİSAR (İZMİR) DEPREMLERİ

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM

17-21 EKIM 2005 SIGACIK KÖRFEZI-SEFERIHISAR (IZMIR) DEPREMLERI

05 AĞUSTOS 2012 ORTABAĞ-ULUDERE (ŞIRNAK) DEPREMİ BİLGİ NOTU

08/10/2005 (M w =7.6) PAKİSTAN DEPREMİ ve 17/10/2005 İZMİR DEPREMLERİ DİZİSİ

Deprem Kaynaklarının ve Saha Koşullarının Tanımlanması. Dr. Mustafa Tolga Yılmaz

İNM Ders 1.2 Türkiye nin Depremselliği

DEPREM BÖLGELERİ HARİTASI İLE İLGİLİ BAZI BİLGİLER. Bülent ÖZMEN* ve Murat NURLU**

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 20 ŞUBAT 2019 TARTIŞIK-AYVACIK-ÇANAKKALE DEPREMİ

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2014 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

ZEMİN MEKANİĞİ -1. Ders Notları. Öğr.Grv. Erdinç ABİ

KAFZ genellikle geniş, çok sayıda bazen paralel bazen de saç örgüsü şeklindeki kollardan oluşan bir sağ yönlü doğrultu atımlı faydır.

SOYA VE HASADI TANSU BULAT GAMZE DİDAR KIZGIR

EKREM DEMİRTAŞ İZMİR TİCARET ODASI YÖNETİM KURULU BAŞKANI

11 MART 2011 BÜYÜK TOHOKU (KUZEYDOĞU HONSHU, JAPONYA) DEPREMİ (Mw: 9,0) BİLGİ NOTU

Neotektonik incelemelerde kullanılabilir. Deformasyon stili ve bölgesel fay davranışlarına ait. verileri tamamlayan jeolojik dataları sağlayabilir.

Türkiye'nin İklim Özellikleri

Kütahya Simav da. Makale

Günümüzde ise, göç olgusu farklı bir anlam kazanarak iç göç ve dış göç olarak değerlendirilmeye başlanmıştır.

TAM SAYILARLA İŞLEMLER

Şekil :51 Depremi Kaynak Spektral Parametreleri

TÜRKİYE KUVVETLİ YER HAREKETİ ve ÖN HASAR TAHMİN SİSTEMLERİ ÇALIŞMA GRUBU

Cinsiyet Eşitliği MALTA, PORTEKİZ VE TÜRKİYE DE İSTİHDAM ALANINDA CİNSİYET EŞİTLİĞİ İLE İLGİLİ GÖSTERGELER. Avrupa Birliği

DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ İLİŞKİLERİ

SEKÜLER TREND BARıŞ ÖLMEZ. İNSANDA SEKÜLER DEĞİŞİM Türkiye de Seküler Değişim

KANSERDEN KORUNMA STRATEJİLERİ VE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

SINAVA HAZIRLANAN BİR ERGENİN ANNE-BABASI OLMAK

AFET YÖNETİMİ. Harita 13 - Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası. Kaynak: AFAD, Deprem Dairesi Başkanlığı. AFYONKARAHİSAR 2015

TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALATI SEKTÖRÜ

25 NİSAN 2015 NEPAL-KATMANDU DEPREMİ (M=7.8)

CS 5000 KAPORTA ÇEKTİRME MAKİNASI

Özet. Giriş. 1. K.T.Ü. Orman Fakültesi, Trabzon., 2. K.Ü. Artvin Orman Fakültesi, Artvin.

Türkiye deki Ateşli Silahlar ile İşlenmiş Suçlar ve İlgili İstatistikler

Otomobil ve Hafif Ticari Araç Pazarı 2015 Yılı İlk 5 Ayında %53 Arttı.

2016 Ocak SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 25 Ocak 2016

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ekim 2012, No: 43

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık 2015

II.4. DEPREMLER (EARTHQUAKES)

SİSMOTEKTONİK (JFM ***)

Geçerliliği olasılık esaslarına göre araştırılabilen ve karar verebilmek için öne sürülen varsayımlara istatistikte hipotez denir.

DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMI

SİGORTACILIK VE BİREYSEL EMEKLİLİK SEKTÖRLERİ 2010 YILI FAALİYET RAPORU YAYIMLANDI

Bölüm 2 Algoritmalar. 2.1 Giriş

GEOTEKNİK DEPREM MÜHENDİSLİĞİ KAYNAKLAR 1. Steven L. Kramer, Geotechnical Earthquake Engineering (Çeviri; Doç. Dr. Kamil Kayabalı) 2. Yılmaz, I.

Malzeme Gereksinim Planlaması (MRP)

MADEN TETKĐK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 25 MART 2019 YAĞCA-HEKİMHAN MALATYA DEPREMİ BASIN BÜLTENİ

Laboratuvar 1: Gerilme, Mohr dairesi ÇÖZÜM ANAHTARI. Güz 2005

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE.

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ COĞRAFİ KONUM VE İKLİM

Makine Öğrenmesi 1. hafta

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2012, No: 39

YAPI İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖRESEL MİMARİ ÖZELLİKLERE UYGUN TİP KONUT PROJESİ ŞANLIURFA EVLERİ

DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜNDE 50 YILLIK GELİŞME ve GELECEĞE BAKIŞ. Necdet Utkanlar

Tebliğ. Kapsam Madde 2 Borçlanma maliyetlerine ilişkin Türkiye Muhasebe Standardının kapsamı ekli TMS 23 metninde yer almaktadır.

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Ekim 2009

24 MAYIS 2014 GÖKÇEADA AÇIKLARI - EGE DENİZİ DEPREMİ BASIN BÜLTENİ

PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ IENG 456 KARAR VERMEDE ANALİTİK YAKLAŞIMLAR ÇALIŞMA SORULARI-1

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül 2013

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ İklim Projeksiyonları

Bursa İl Sınırları İçerisinde Kalan Alanların Zemin Sınıflaması ve Sismik Değerlendirme Projesi

METALİK OLMAYAN DİĞER MİNERAL ÜRÜNLERİN İMALATI Hazırlayan Filiz KESKİN Kıdemli Uzman

ULUSLARARASI İŞLETMECİLİK

KÜRESEL TAVUK ETİ TİCARETİ

BÜKME. Malzemenin mukavemeti sınırlı olduğu için bu şekil değişimlerini belirli sınırlar içerisinde tutmak zorunludur.

Alternatif Finansman Yöntemleri Semineri Deşifresi

FUAR RAPORU 3.ULUSLARARASI MOBİLYA, DEKORASYON, HALI, EV TEKSTİLİ VE EŞYALARI FUARI

EĞİTİMİN İÇERİĞİ

İZMİR SEFERİHİSAR DOĞANBEY TERMAL TURİZM MERKEZİ TEVSİİ GÜMÜLDÜR KESİMİ

İSTATİSTİK 1 ( BAHAR YARIYILI) 6. Hafta Örnek soru ve cevapları

EĞİLİM YÜZDELERİ (Trend) ANALİZİ

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü

REIDIN KONUT FİYAT ENDEKSLERİ: 2016 HAZİRAN AYI SONUÇLARI 22 TEMMUZ 2016

:51 Depremi:

ECZACILIK SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE.

En büyük boşanma sebebi ilgisizlik

Etlik Piliç Kümeslerinin Serinletilmesinde Güneş Enerjisi Kullanımının Tekno-Ekonomik Analizi. Yrd. Doç. Dr. Metin DAĞTEKİN

GİRESUN KOBİ LERİNİN İHRACAT EĞİTİM İHTİYACI ARAŞTIRMA RAPORU

IPCC nin Gözlenen ve Öngörülen İklim Değişikliğine İlişkin Yeni Bulgu ve Sonuçlarının Değerlendirmesi

TEFE VE TÜFE ENDEKSLERİ İLE ALT KALEMLERİNDEKİ MEVSİMSEL HAREKETLERİN İNCELENMESİ* Soner Başkaya. Pelin Berkmen. Murat Özbilgin.

:51 Depremi:

2014 DÖRDÜNCÜ ÇEYREK İSTANBUL OFİS RAPORU BASIN KİTİ BASIN BÜLTENİ

VE GIDALARDA KULLANIM POTANSİYELLER YELLERİ. ÜSTÜN, Sadettin TURHAN

Deprem bir doğa olayıdır. Deprem Bilimi ise bilinen ve bilinmeyen parametreleriyle, karmaşık ve karışık teoriler konseptidir

Örtü Altında Elma Yetiştiriciliği

Çocuk, Ergen ve Genç Yetişkinler İçin Kariyer Rehberliği Programları Dizisi

Ramazan DEMİRTAŞ, Cenk ERKMEN, Müjdat YAMAN

7. Sınıf Maddenin Tanecikli Yapısı ve Çözünme Kazanım Kontrol Sınavı

MODERN MÜHENDİSLİK HESAPLAMALARI İLE ASANSÖR BİLEŞENLERİNİN GÜVENİRLİKLERİNİN ARTTIRILMASI

Mühendislik Ekonomisi. Prof.Dr. Orhan TORKUL

SK 1200 Seviye Alarm Kontrolörü Montaj ve Kullanım Kitapçığı

DENEY-4. SEKONDER AġIRI AKIM KORUMA RÖLELERĠ DENEYĠ AġIRI AKIM RÖLELERĠNĠN AKIM - ZAMAN KARAKTESĠRTĠKLERĠ

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÇEVREYE ETKİLERİ HÜSEYİN ILHAN YENIŞEHIR METEOROLOJI MÜDÜRLÜĞÜ

REIDIN KONUT FİYAT ENDEKSLERİ: 2016 TEMMUZ AYI SONUÇLARI 15 AĞUSTOS 2016

BURULMA DÜZENSİZLİĞİ OLAN YAPILARDA ZEMİN SINIFININ KOLONLARIN DAVRANIŞLARINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

YEREL SAAT ve GÖLGE BOYU GRAFİĞİ.

Transkript:

İSTANBULU TEHDİT EDEN MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİ Ramazan DEMİRTAŞ Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi, Aktif Tektonik Grubu Birçok doğa olayının önceden bilinmesine karşın depremler önceden bilin(e)memektedir. Depremlerin önceden bilinmesi nin bir tanımı yapılmalıdır. Bilim çevrelerine göre önceden bilme belli bir zaman süresi içinde, belirlenmiş bir alan içinde belli büyüklük sınırları arasında yer alan depremi önceden bilmektir. Bir başka deyişle, uzun bir süre suskunluk döneminden sonra bazı öncü sarsıntılar olduğu zaman, yakında yıkıcı bir depremin olacağına ait uyarı yapmaktır. Daha açık bir tanımla depremin olacağını ilan eden kişi ya da kuruluş '' Depremin merkez üssünün koordinatlarını +/- 10 km, oluş zamanını +/- 4 saat ve büyüklüğünü +/- 1 hata limitleri içinde bildirmelidir. Bu hata limitleri daha farklı alınabilir. Şu ya da bu kişi ya da kuruluşun Kuzey Anadolu Fay Zonu'nda ya da İstanbul'da 7.5 manyitüdlü deprem olacak demesi, depremlerin önceden bilinmesi olarak kabul edilemez. Depremin önceden bilinmesi, belli ve kabul edilmiş hata limitleri içinde depremin oluş yeri, oluş zamanı ve büyüklüğünün bilinmesi olarak kabul edilir. Depremlerin önceden tahmin edilmesi 4 ana başlık altında toplanabilir: 1- Uzun süreli deprem tahmini (birkaç on yıl-birkaç yıl), 2- Orta süreli deprem tahmini (birkaç yıl-birkaç ay), 3- Kısa süreli deprem tahmini (birkaç ay-birkaç hafta) 4- Çok kısa süreli deprem tahmini ya da uyarı (birkaç hafta-birkaç gün) Japonya'da, kabuktaki yamulmalar deprem habercileri olarak kullanılmış fakat en başarılı deprem tahmini, Çinli'ler tarafından yapıldığı için bütün dikkatler bu ülkeye çevrilmiştir. Pekin yakınında 1966 Xingtai depremi olduktan sonra Başkan Mao, Çinli bilim adamlarının deprem tahmini yapmak zorunda olduklarına dair bir tebliğ yayınlamıştır. 1966-1975 yılı arasında büyüklüğü 7 ve daha büyük 8 deprem olmuştur. Bu aralık içinde uzun, orta, kısa ve çok kısa süreli birçok deprem uyarıları yapılmıştır. Dolayısıyla bu tür uyarılar can kayıplarını azaltmıştır. Öte yandan 250.000 kişinin ölümüne neden olan büyüklükleri 7.8 ve 7.1 olan 1976 Tangshan depremi tüm Çinli deprem bilim adamlarını hayal kırıklığına uğratmıştır. Depremlerin önceden bilinmesi konusunda Çinli'lerin ne kadar başarılı oldukları konusunda deprem sayısı ile ölen ve yaralanan kişi sayısı karşılaştırılarak daha iyi anlaşılabilir. 13 Şubat 1983 ile 3 Ocak 1990 tarihleri arasında, Çin'de 20 yıkıcı deprem meydana gelmiştir. Bunlardan sadece iki depremde can kaybı olmamıştır. Ancak her iki depremde de hasar çok hafif olmuştur. Bu sonuç, depremlerin önceden bilinmesi konusunda hiç de başarılı olunmadığını ortaya koymaktadır. İlk başarılı deprem tahmini, 1975 Haicheng depremi (M=7.3) ile gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte Çinli sismologlar bu depremden önce hiç bir sismolojik istasyon kuramamışlardır. Çünkü deprem habercilerine ait uyarılar, depremden çok kısa bir süre önce ortaya çıkmıştır. Ana şoktan dört gün önce 527 tane öncü deprem meydana gelmiştir.

Başarılı olarak tahmin edilen diğer bir deprem, 1978 Oaxaca (Meksika) depremidir. Ayrıca, 1975 yılında Kaliforniya Devlet Su İşleri kurumu, Oroville Barajı yakınında yıkıcı bir depremin olacağına ait bir uyarı yapmıştır. Bu uyarı bölgenin sismisitesindeki anormal artışa dayanılarak yapılmış ve başarılı bir sonuç elde edilmiştir. MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİ 1) Yırtılacak Parça = ORTA MARMARA FAYI Uzunluk = 110 km Esas Alınan En Son Deprem = 1766 Yinelenme Aralığı = 250 yıl En Son depremden itibaren geçen zaman = 2002-1766 = 236 yıl Kalan süre = 250-236 = 14 yıl = + / - 10 yıl Oluş Zamanı = 2002 + 14 = 2016 = En Erken 2016-10 = 2006 = En Geç 2016 + 10 = 2026 2) Yırtılacak Parça = Adalar güneyi Uzunluk = 65 km Esas Alınan En Son Deprem = 1894 Yinelenme Aralığı = 150 yıl En Son depremden itibaren geçen zaman = 2002-1894 = 108 yıl Kalan süre = 150-108 = 42 yıl = + / - 10 yıl Oluş Zamanı = 2002 + 42 = 2044 = En Erken 2044-10 = 2034 = En Geç 2044 + 10 = 2054 Dikkate Alınan tarihsel depremler = 554 796 1064 1296 1509 1766 242 yıl 268 yıl 232 yıl 213 yıl 257 yıl Görür (2002), Orta Marmara Fay parçasının en erken 2006 en geç 2026 yılında 7.6 büyüklüğünde; Adalar güneyinden geçen fay parçasının ise en fazla 7.0 büyüklüğünde deprem üreteceğini iddia etmektedir. Şengör (2001) hem Orta Marmara Fay parçasının hemde Adalar güneyinden geçen fay parçasının tek büyük bir depremle tek parçada ( 110

km + 65 km = 175 km) yırtılıcağını öne sürmektedir. (Ercan 2002) ise Marmara da 7.6 ve 6.7 büyüklüğünde iki depremin olacağını ve Kartal da kuyu suyu ısısının yükseldiğini ve gazların çıktığını ve bir ay içerisinde büyük depremin olacağını iddia etmektedir. Dikkate alınan 6 tarihsel deprem verisine (554, 796, 1064, 1296, 1509, 1766) göre Orta Marmara Fay Parçasında depremler: En düşük Yinelenme Aralığı = 213 yıl En yüksek Yinelenme Aralığı= 268 yıl aralıklarla depremler tekrarlanmaktadır. Bu tekrarlanma aralıkları dikkate alındığında Orta Marmara Fay Parçasında; En düşük deprem yinelenme aralığına göre deprem = = 1766 + 213 = 1979 yılında olması gerekirdi. 2002-1979 = bu durumda olacak olası deprem 23 yıl gecikmiştir En yüksek deprem yinelenme aralığına göre deprem; = 1766 + 268 = 2034 yılında olması gerekir 2002-2034 = bu durumda deprem olmasına 32 yıl var Diğer deprem tehlike aralıkları dikkate alınırsa bu durumda olabilecek olası deprem: Yinelenme Aralığı = 242 yıl ise Deprem Oluş Zamanı = 1766 + 242 = 2008 yılında olması gerekir. 2002-2008 =bu durumda 6 yıl var Yinelenme Aralığı = 232 yıl ise Deprem Oluş Zamanı = 1766 + 232 = 1998 yılında olması gerekir. 2002-1998 = bu durumda 4 yıl deprem gecikmiştir Yinelenme Aralığı = 257 yıl ise Deprem Oluş Zamanı = 1766 + 257 = 2023 yılında olması gerekir 2002-2023 = 21 yıl var 1766 depremi 1719 ve 1999 depremi ile aynı büyüklükte kabul edilirse: Yinelenme Aralığı = 1999-1719 = 280 yıl Kalan Süre = 280-236 (2002-1766) = 44 yıl Oluş Zamanı = 2002 + 44 = 2046 bu durumda 44 yıl var!"1766 depremi M =? (Büyüklük) L =? (Kırık Uzunluğu) d =? (Atım) nedir?

!"1766 depremi ile 1509 depremi aynı büyüklükte mi? 1766 depremi M = 7.7 1509 Depremi M = 8.0 1509 depremi 26 Aralık 1939 Erzincan depremi ile aynı büyüklükte bir deprem Geçen Süre = 2002-1509 = 493 yıl Yıllık Kayma hızı = 19 mm ise En büyük atım miktarı = 7.5 m ise 1509 gibi M=8.0 depremlerin Yinelenme Aralığı = 400 yıl Oluş Zamanı = 1509 + 400 = 1909 2002-1909 = 93 yıl deprem gecikmiştir!"marmara Denizi fayları yüksek düşey atım miktarlarına sahipse fayın tek parçalı yırtılması mümkün mü?. Marmara'daki Fay parçalarında toplam yanal atım = 5km- 10 km Marmara'daki Fay parçalarında toplam düşey atım = 50m - 150 m Marmara'da KAFZ'nun yaşı Yıllık Kayma Hızı = 19 mm alınırsa Toplam atım 5 km ise yaşı = 250 bin yıl Toplam atım 10 km ise yaşı = 500 bin yıl Toplam düşey atım = 50-150 m ise Yıllık düşey atım = 0.2 mm - 0.6 mm!"tsünami Potansiyeli var? Faydaki düşey atım ne kadar? Fayda düşey atım egemen ise uzun bir fayın yırtılması mümkün mü. Bu durumda fay tek parçalı olarak 110 km yırtılabilir mi?. Tsünami izleri tespit etmek için kıyıların bataklık kesimlerinde hendekler açmak gerekmektedir!"marmara Denizi nde 1999 depremi 5.5 m lik bir itmeye neden oldu, Marmara daki fay gebe kaldı. Bu 5.5 m lik atım Adalar fsegmenti, Doğu Marmara Segmenti, Batı Marmara Segmenti ve Marmara güneyindeki faylara ne kadar miktarda paylaştırıldı?!"eski büyük deprem izleri ile ilgili yapılan fay kazısı ve deprem yaşlandırma sonuçlarına göre düzenli bir deprem tekrarlanma aralığından bahsetmek sözkonusu değildir. Dünyada faylarla ilgili yapılan deprem tehlikesi çalışmalarında hiç bir zaman tarih verilerek ortaya atılan deprem tahmini çalışması bulunmamaktadır. Bu tür çalışmalarda deprem tehlikeleri genellikle olasılık hesabına dayanılarak verilir. Örneğin İstanbulu tehdit eden Orta Marmara Fay Parçasında gelecek 10 yıl, 30 yıl, 50 yıl, 75 yıl ve 100 yıl içerisinde büyük deprem olma olasılıkları sırasıyla % 50, % 60, % 75, % 90 gibi yarı matematiksel ifadeler kullanılarak yapılabilir.

!"Deprem kırık uzunluğu deprem büyüklüğü ilişkisine dayanılarak yapılan çalışmalar, deprem kırık uzunluğu ile deprem büyüklüğü arasında doğru orantılı bir matematiksel ilişkinin olmadığını ortaya koymuştur. Yani 110 km parça yırtılırsa 7.6 büyüklüğünde; 65 km lik parça yırtılırsa 6.7 büyüklüğünde deprem üretir demek bilimselden çok bir tür spekülasyondur. Örneğin 17 Ağustos depremi büyüklüğü (Mw) = 7.4, yırtılan fay parça uzunluğu 130 km; 12 Kasım depremi büyüklüğü (Mw=7.2), yırtılan fay parça uzunluğu 35 km dir. Görüldüğü gibi büyüklükte 0.2 birim gibi küçük bir değişim olmasına rağmen aradaki fark 95 km olabilmektedir. Dolayısıyla Orta Marmara Fay parçasının tek bir depremle 110 km yırtılacak ve büyüklüğü de 7.6 olacak demek bilimsellikten çok spekülasyondur.!"diğer yandan deprem üreteceği iddia edilen Orta Marmara Fay parçasında 1766 yılında üç ay aralıklarla iki büyük deprem olmuştur. Bu depremlerin kırık uzunlukları ile deprem büyüklükleri konusunda elde bilgiler mevcut değildir. Bu depremlerle ilgili bilgiler tamamen hasar dağılımına dayanmaktadır. Deprem büyüklüğü ile hasar dağılımı arasındaki ilişki birçok faktöre bağlıdır. Hasar dağılımına bağlı olarak ne deprem büyüklüğünden ne de kırılacak fay uzunluğundan bahsedilebilir.!"marmara daki deprem tehlikesini ortaya koyabilmek için, yukarıda verilen 1509, 1754, Nisan 1776, Haziran 1766, 1894 depremlerini Marmara Denizi içerisindeki hangi fay parçasının ürettiğini; büyüklüklerini; kırık uzunluklarını ortaya koymak gerekir.!"sayın Prof. Dr. Görür ve ekibinin çalışması yalnızca Marmara Denizi içerisinde Kuzey Anadolu Fay ının karadaki uzantısını ortaya çıkaran bir çalışmadır. Bir başka deyişle bu çalışma bir deprem tehlikesi çalışması değildir. Marmara daki deprem tehlikesini ortaya koyabilmek için 1509, 1754, 1766, 1894 gibi eski depremlere ait izlerin saptanması gerekir. Bu tür çalışmaları bir de 1200 m su derinliği olan denizel ortamlarda yapmak son derece güç ve çok uzun zaman gerektiren çalışmalardır. Marmara Denizi içerisinde Körfez Çıkışı, Orta Marmara Sırtı, Tekirdağ Çukurluğu ve Çınarcık Çukurluğu nda gaz çıkışı ve volkan şekilli tepelerin oluştuğu belirtilmektedir (Görür 2002). Bu durumda; #"Gaz çıkışı deprem hebercisi mi? #"Haberci ise Haberci görünüm süresi (T) ile Büyüklük (M) arasında nasıl bir ilişki var? #"Sular ısındı ve balıklar öldü ise? o zaman depremin çok yakında olma olasılığı nedir? #"Son 4.8 lik deprem, deprem habercisi ise Büyüklük (M) ile haberci görünüm süresi (T) arasındaki ilişki nedir? #"Kartal da su kuyularında sıcaklık arttı ise birkaç ay ya da birkaç hafta içerisinde deprem olma olasılığı nedir?

#"Yırtılacak parça 110 km ise (10 adet) OBS'lerle 4-24 yıl içerisinde olabilecek bir depremin hebercisini yakalamak için birkaç ay (28Nisan - 17 Temmuz 2000) izlemek yeterli mi? Uzun süredir sakin olan bir bölgede olan birtakım sarsıntılar, bölgedeki kayaçların kırılma noktasına kadar yüklendiğine işaret edebilir. Bununla birlikte belirli bir büyüklükte depremin olacağını ve ne zaman olacağını söylemek son derece güçtür. Geniş bir bölgede bu tür bir etkinlik olduğu zaman büyük bir depremin olma olasılığının yüksek olduğu sonucu çıkarılabilir. Ancak buradaki güçlük, bu depremin oluşma zamanı ile bu tür etkinliklerin görünmeye başladığı zaman süresidir (zaman penceresi).!"deprem ne kadar bir değişimden sonra oluşacak? sorusu akla gelmektedir. Deprem olduktan sonra bu tür soruları yanıtlamak çok kolaydır. Japon deprembilimciler deprem haberci görünüm süresi ile anaşok oluşma zamanı arasında aşağıda verilen birtakım matematiksel ilişkiler kurmaya çalışmışlardır. Ancak standart olabilecel bir formül geliştirememişlerdir. Log10T = 0.52M 0.24 (Fujii 1974) Log10T = 0.76M 1.83 (Rikitake 1975) Log10T = 0.60M 1.01 (Rikitake 1978) Log10T = 0.77M 1.65 (Sekiya 1977)!"Bir bölgede, son depremden sonra anormal şekilde artçı depremler oluyorsa, o bölgede 3 yıl içinde şiddetli bir depremin daha oluşma olasılığı olduğunu ileri süren bazı varsayımlar da yapılmaktadır. Ancak bu varsayımlar, bu tür davranışın fiziksel açıklamasını yapamamaktadır. Ancak depremlerin zaman içindeki gidişleri, ana şok sırasında, kabuktaki tüm enerjinin boşalamadığını ve izleyen artçı depremlerle aşırı gerilme altında bulunan kayaçların rahatlatılabildiğini ve gerilme düşümünün uzun sürede gerçekleşebileceğini göstermektedir. Çinli'ler, sismik aletler kullanmaksızın bazı doğal olayları izleyerek ya da bilim adamı olmayan yöre halkını eğiterek deprem habercileri konusunda kolaylıkla bilgiler elde edebilmektedirler. En basit fiziksel olay, kuyulardaki yeraltı suyu değişimlerini ve biyolojik belirtiler olarak da faunaları izlemektir. Bilindiği gibi hayvanlardan bazıları, insanlara göre bazı sinyallere çok daha duyarlıdırlar.!"depremlerin önceden bilinmesi ile ilgili yukarıda sözü edilen haberciler ve gözlemler daha henüz tam değildir. Tek bir deprem habercisi kullanılarak deprem tahmini yapmak çok güçtür. Deprem habercileri, fay mekanizmasına, gerilim paternlerine, fayların geometrik özelliklerine, komşu bölgelerdeki göreceli harekete, odak derinliğine ve büyüklüğüne bağlıdır.!"bazen yerel bir depremden önce, olağan olmayan davranışlar farkedilmiştir; bazen de hiç bir şey gözlenememiştir. Diğer yandan, bazı değişimler ise bir

depremin habercisi olmamıştır. Bir olayın önceden bilinmesi için olayı bildirecek '' deprem habercileri'nin '' var olması gerekir.aşağıda en önemli deprem habercisi olayları sıralanmıştır. Bunlar; P dalgası hızı, yerkabuğundaki şekil değiştirmeleri (Zemin yükselimi ve tilting), küçük depremlerin oluş sayısı (deprem sıklık sayısı), manyetik alandaki değişiklikler, kimyasal değişimler, kuyularda radon gazı çıkışı, kayaçlardaki öz-direnç değişimleri ve iklim değişiklikleri dir.!"bugüne kadar ünlü deprem bilimciler tarafından yapılan açıklamalar, deprem tehlikesi ile ilgili veriye dayandırılmadan yapılan görüşler olup bilimsellikten çok spekülasyon vari açıklamalardır.

GANOS FAY PARÇASI 1912 90 yıl 41.00 40.54 Kumbağ 40.48 40.42 40.36 6 27.24 4 Tekirdağ 27.36 27.48 28.00 28.12 28.24 28.36 28.48 29.00 29.12 29.24 Tekirdağ Havzası 1120 m Marmara Adası ORTA MARMARA FAY PARÇASI v=150-200 m Ereğli Orta Marmara Havzası Silivri 1250 m 830 m DOĞU MARMARA FAY PARÇASI 3 1766 b 3 Ay 1766 a 12 yıl 1754 2 47 yıl 51 yıl 1963 5 1894 36 yıl 7 236 yıl 236 yıl 209 yıl 108 yıl 18 yıl Kumburgaz Havzası B. Çekmece v=50 m v=100 m Yeşilköy İSTANBUL Adalar Fayı Çınarcık Havzası ADALAR FAY PARÇASI Çınarcık Prens Adaları 1250 m İZMİT-SAPANCA FAY PARÇASI 1719 1999 280 yıl Yalova 1 8 40.30 40.24 Kapıdağ Yarımadası İmralı Adası Gemlik Bandırma Mudanya 1509 (150 km) MARMARA DENİZİ İÇERİSİNDE YER ALAN FAY PARÇALARI ve 1500-2000 YILLARI ARASINDA YIRTILMA OLUŞTURMUŞ BÜYÜK DEPREMLER

Deprem kırılma süreci (rupture process) yani sismik segmantasyon açısından Marmara Denizi içerisindeki Kuzey Anadolu Fay Zonu nun ana kolu incelenecek olursa en az 5 ayrı sismik segmentin (büyük fay parçası) olduğu kabul edilebilir. Bu segmentler doğudan batıya doğru sırasıyla: 1- İzmit Sapanca Sismik segmenti 2- Adalar Sismik Segmenti 3- Doğu Marmara Sismik Segmenti 4- Orta Marmara Sismik Segmenti 5- Ganos Sismik Segmenti olarak adlandırılabilir. Marmara Denizi içerisinde Kuzey Anadolu Fay Zonu nu segmantasyon açısından ele alınacak olursa; hemen hemen D-B doğrultusunda uzanan İzmit-Sapanca segmenti, Çınarcık çukurluğunun güney sınırı ortasına kadar uzanır. Fay, Çınarcık çukurluğunun doğu ucunda yön değiştirerek GD-KB doğrultusunda, Adalar güneyinden geçerek Yeşilköy açıklarına kadar uzanır. Çınarcık çukurluğunu KKD dan sınırlayan bu fay parçası Adalar Sismik segmenti olarak adlandırılır. Fay, Çınarcık çukurluğunun batı ucunda sola sıçrama yaparak Kumburgaz çöküntüsünün güney sınırı boyunca uzanır. Kumburgaz çöküntüsünü güneyden sınırlayarak D-B doğrultusunda uzanan fay, Doğu Marmara Sismik Segmenti olarak adlandırılır. Kumburgaz çöküntüsünün KB ucundan başlayarak Orta Marmara çukurluğunun ortasını keserek Tekirdaü çukurluğunun doğu ucuna kadar KD-GB doğrultusunda uzanan fay, Orta Marmara Sismik Segmenti olarak adlandırılır. Tekirdağ çukurluğunu kuzeybatıdan sınırlayarak Şarköy-Mürefte ye doğru KD-GB doğrultusunda uzanan fay Ganos Sismik segmenti olarak adlandırılır. Marmara Denizi kuzeyinden geçen bu 5 ayrı segmentde olmuş geçmiş büyük depremleri tarih sırasına göre inceleyelim. 1-1700 lü yıllardaki deprem serisine göre a) İzmit Sapanca Sismik segmentinde 1719 depremi b) Adalar Sismik Segmentinde Sismik Boşluk c) Doğu Marmara Sismik Segmentinde 1754 depremi d) Orta Marmara Sismik Segmenti 1766a ve 1766b depremleri e) Ganos Sismik Segmenti Sismik Boşluk 2-1800 lü yıllardaki deprem serisine göre a) İzmit Sapanca Sismik segmentinde Sismik Boşluk b) Adalar Sismik Segmentinde 1894 depremi c) Doğu Marmara Sismik Segmentinde Sismik Boşluk d) Orta Marmara Sismik Segmenti Sismik Boşluk e) Ganos Sismik Segmenti Sismik Boşluk

3-1900 lü yıllardaki deprem serisine göre f) İzmit Sapanca Sismik segmentinde 1999 depremi g) Adalar Sismik Segmentinde Sismik Boşluk 108 yıl geçmiş h) Doğu Marmara Sismik Segmentinde 1963 depremi i) Orta Marmara Sismik Segmenti Sismik Boşluk 236 yıl geçmiş j) Ganos Sismik Segmenti 1912 depremi Marmara Denizi kuzeyinde uzanan 5 ayrı sismik segmentde son 300 yıllık bir zaman diliminde olmuş depremler, her bir segment için ortalama deprem yinelenme aralıklarının; 1- İzmit-Sapanca Sismik Segmenti için deprem yinelenme aralığı = 280-300 yıl 2- Ganos Sismik Segmenti için deprem yinelenme aralığı = 250 300 yıl 3- Orta Marmara Segmenti için deprem yinelenme aralığı = 250 300 yıl 4- Adalar Segmenti için deprem yinelenme aralığı = 150 250 yıl 5- Doğu Marmara Segmenti için deprem yinelenme aralığı = 150 200 yıl olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer yandan İstanbulu tehdit eden Orta Marmara Segmenti üzerinde en son 22 Mayıs 1766 ve 5 Ağustos 1766 tarihlerinde üç ay aralıklarla iki büyük deprem meydana gelmiştir. Bu durum, Orta Marmara Sismik segmentinin iki ayrı parçadan oluşabileceğini ortaya koymaktadır. Çünkü 1766 daki ilk depremin Orta Marmara sismik segmentinin doğu tarafında; 1766 daki ikinci depremin ise batı tarafında etkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuç Orta Marmara Sismik segmentinin uzunluğunun 110 km değil 80 km civarında olduğunu ve iki ayrı parçadan oluştuğunu göstermektedir. Orta Marmara Sismik segmentinin batı komşu segmenti olan Ganos segmenti üzerinde 1912 depremi olması; doğu komşu segmenti olan Doğu Marmara segmenti üzerinde 1963 depremi olması ve Adalar segmenti üzerinde 1894 depremi olması, Marmara Denizi nde olabilecek deprem büyüklüğünün 7.8 gibi bir büyüklükte olmasının mümkün olmadığını göstermektedir. İstanbulu tehdit edebilecek Orta Marmara Sismik segmentinin üretebileceği deprem büyüklüğü, Orta Marmara Fay parçasının uzunluğu ile sınırlı kalabilecektir. Bir başka deyişle bu depremin 1766 depremlerine benzer büyüklükte olabileceği ve büyüklüğünün M = 6.5-7.5 arasında değişebileceği söylenebilir. Yani, bu olası depremde Orta Marmara (1766) ve Adalar (1894) parçasının birlikte yırtılması, gerek segmantasyon ve gerekse o parçalar üzerinde olmuş geçmiş depremler açısından olanaksız görünmektedir. Bu sonuçlar ve Kuzey Anadolu Fay Zonu nun diğer kesimlerinde olmuş büyük depremler, Kuzey Anadolu Fay Zonu nun doğu, orta ve batı kesimlerinin farklı davranışlar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Kuzey Anadolu Fay Zonu nun Orta kesimlerinde 7.0-8.0 büyüklüğünde depremler olurken; gerek doğu ucunda (Karlıova doğusu) ve gerekse batı tarafında (Marmara Denizi) 6.5 7.5 büyüklüğünde depremler oluşmaktadır. Bir başka deyişle Kuzey Anadolu Fay Zonu nun orta kesimlerinde tek parçalı yırtılmalar; batı ve doğu taraflarında ise çok parçalı yırtılmalar gelişmektedir.