1-) İBADETLERDE GÖSTERİŞ ل إ ن ال م ن اف ق ين ي خ اد ع ون للا و ه و خ اد ع ه م و إ ذ ا ق ام وا إ ل ى الصال ة ق ام وا ك س ال ى ي ر آؤ ون الناس و ي ذ ك ر ون للا إ ل ق ل يالا Şüphesiz münafıklar Allah'a oyun etmeye kalkışıyorlar; halbuki Allah onların oyunlarını başlarına çevirmektedir. Onlar namaza kalktıkları zaman üşenerek kalkarlar, insanlara gösteriş yaparlar, Allah'ı da pek az hatıra getirirler. NİSA 142 ع ن ا ب ى س ع يد ا لخ د ر ى ع ن الن ب ى ص) ( ق ال : م ن ي س مع ي س مع للا ب ه و م ن ي ر اء ي ر اء للا ب ه Ebu Saîd el-hudrî (r.a.) den; Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: Ameli ile süm ayı (başkasına duyurmayı) kastedene, Allâhu Teâlâ süm acezâsını, riya (başkasına gösteriş) edene de riya cezâsını verir. (ibnmâce, Zühd, 21, II, 1407) 2-) İBADETLERDE DEVAMLILIK Ve sana yakîn (ölüm) gelinceye kadar Rabbine ibadet et! HİCR 99 و اع ب د ر بك ح تى ي أ ت ي ك ال ي ق ين ع ن ا ن س ب ن م ال ك )ر(ق ال :ق ال ل ى ر س ول للا )ص(:ي ا ب ن ى ا ن ق د ر ت ع ل ى ا ن ت ص ب ح و ت م س ى ل ي س ف ى ق ل ب ك غ ش ل ح د ف اف ع ل Enes b. Mâlik (r.a.) den; Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: (Enes e hitaben:) Evlâdım, gücün yettiği kadar kalbinde kimseye karşı kötü bir şey olmaksızın sabahlamaya,akşamlamaya çalış. (Tirmizî, ilim, 16, V, 46) 3-) AHLAK و ال ذ ين اج ت ن ب وا الطاغ وت أ ن ي ع ب د وه ا و أ ن اب وا إ ل ى للا ل ه م ال ب ش ر ى ف ب شر ع ب اد للا و أ و ل ئ ك ه م أ و ل وا ا ل ل ب اب ال ذ ين ي س ت م ع ون ال ق و ل ف ي تب ع ون أ ح س ن ه أ و ل ئ ك ال ذ ين ه د اه م Tâğut'a kulluk etmekten kaçınıp, Allah'a yönelenlere müjde vardır. (Ey Muhammed!) Dinleyip de sözün en güzeline uyan kullarımı müjdele. İşte Allah'ın doğru yola ilettiği kimseler onlardır. Gerçek akıl sahipleri de onlardır.zümer 17.18 ع ن ا ب ى الد ر د اء ا ن الن ب ى ص) ( ق ال :م ا ش ي ء ا ث ق ل ف ى م يز ان ال م ؤ م ن ي و م ال ق ي ام ة م ن خ ل ق ح س ن و ا ن للا ل ي ب غ ض ال ف اح ش ال ب ذ ىء Ebu d-derdâ (r.a.) dan; Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: Kıyâmet gününde (ameller tartılırken) mü minin mizânında güzel ahlâktan daha ağır (gelecek) bir şey yoktur.şüphesiz ki Allah Teâlâ, kötü huylu, çirkin sözlü kimseleri sevmez. (Tirmizî, Birr, 62, IV, 362).
4-) KİBİR ل ت م ش ف ي ا ل ر ض م ر احا إ نك ل ن ت خ ر ق ا ل ر ض و ل ن ت ب ل غ ال ج ب ال ط ولا و Yeryüzünde böbürlenerek dolaşma. Çünkü sen (ağırlık ve azametinle) ne yeri yarabilir ne de dağlarla ululuk yarışına girebilirsin.isra 37 ع ن ح ار ث ة ب ن و ه ب ر ض ى للا ع ن ه ق ال : س م ع ت ر س ول للا ص ل ى للا ع ل ي ه و س ل م يق ول : ا ل ا خ ب ر ك م ب ا ه ل الن ار.ك ل ع ت ل ج واظ م س ت ك ب ر Hârise b. Vehb (r.a.) den; Resûlullah (s.a.s.) ın şöyle buyurduğunu işittim: Size Cehennemlik olanları bildireyim mi? Onlar onursuz, sağa sola yalpa yaparak kibir eden kimselerdir. (Buhârî, Tefsîr, 68, VI, 72)... 5-) ŞİRK ف و ي ل ل ل م ص لين ال ذ ين ه م ع ن ص ال ت ه م س اه ون Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki, onlar namazlarını ciddiye almazlar. MAUN 4.5 ع ن ا ب ى س ع يد ر ض ى للا ع ن ه ق ال : خ ر ج ع ل ي ن ا ر س ول للا ص ل ى للا ع ل ي ه و س ل م و ن ح ن ا ل ا خ ب ر ك م ب م ا ه و ا خ و ف ع ل ي ك م ع ن د ى م ن ال م س يح الدج ال ق ال : ن ت ذ اك ر ال م س يح الد ج ال ف ق ال : ق ل ن ا ب ل ى, ف ق ال الشر ك ال خ ف ى, ا ن ي ق وم الرج ل ي ص ل ى ف ي ز ين ص ال ت ه ل م ا ي ر ى م ن ن ظ ر ر ج ل Ebû Saîd (r.a.) den; biz Mesih Deccal dan bahsederken Resûlullah (s.a.s.) çıkageldi ve: Bana göre Deccal dan daha korkuncunu size bildireyimmi? buyurdu. Biz de: Evet, bildir yâ Resûlullah, dedik. Resûlullah (s.a.s.): Gizli şirktir. O da, namaz kılan adamın, başkası görüyor diye namazını gösteriş için süslemesi (daha ağır kılması) dır,buyurdu.(ibnmâce, Zühd, 21, II, 1406)
6-) SABIR. } و ل ن ب ل و نك م ب ش ي ء من ال خ وف و ال ج وع و ن ق ص من ا ل م و ال و ا لنف س و الثم ر ات و ب شر الصاب ر ين { Sizi korku, açlık, mallardan, canlardan ve ürünlerden biraz eksiltmekle elbette deneriz. Sabredenleri müjdele! Bakara sûresi (2), 155 للا ت ع ال ى: م ا ل ع ب د ي للا ع ل ي ه وس ل م قال :» ي قول و ع ن أبي ه ر ير ة ر ضي للا عنه أ ن ر س ول للا ص ل ى. الم ؤ م ن ع ن د ي ج ز اء إ ذ ا ق بض ت ص ف يه م ن أ ه ل الدن ي ا ث م اح ت س به إ ل الج نة «رواه البخاري Ebû Hüreyre radıyallahu anh den rivâyet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Allah Teâlâ şöyle buyurdu demiştir. Dünyada sevdiği bir dostunu aldığım zaman, (sabredip) ecrini Allah tan bekleyen mü min kulumun katımdaki karşılığı cennettir. Buhârî, Rikak 6 7-) İNSANLARA YARDIMCI OLMAK وقال تعالى : و م ا ت ف ع ل وا م ن خ ي ر ي ع ل م ه للا Ne iyilik ederseniz Allah onu bilir. Bakara sûresi (2), 197 عن أ ب ي ذر ج ن د ب بن ج ن اد ة رضي للا عنه قال : قلت يا رسول للا أي ا لع مال أف ض ل قال :» اإل يمان ب ا لل ث م ناا «. ق ل ت : ف إ ن ل م و الج ه اد ف ي س ب يل ه «. ق ل ت : أي الرق اب أف ض ل قال :» أن ف س ه ا ع ن د أه ل ه ا وأكث ر ه ا ان عاا أو ت ص ن ع لخ ر ق «ق ل ت : يا رسول للا أر أيت إن ض ع ف ت ع ن ب ع ض ال عمل قال أف عل قال :» ت عين ص. :» ت ك ف ش رك ع ن الناس ف إ نها صدقة م ن ك على ن فس ك «. متفق عليه. Ebû Zer Cündeb İbni Cünâde radıyallahu anh şöyle dedi: - Ey Allah ın Resûlü! Hangi amel daha üstündür? dedim. - Allah a iman ve Allah yolunda cihaddır buyurdu. Ben: - Hangi (esir veya) köle (yi âzat etmek) daha faziletlidir? dedim. - Sahiplerine göre en kıymetli ve bedeli en yüksek olanı buyurdu. - (Cihad ve köle âzâdını) yapamazsam? dedim. - (Bir) iş yapana yardım edersin veya işini beceremeyenin işini görürsün buyurdu. - Ey Allah ın Resûlü! Bunlardan hiçbirini yapamazsam? dedim. - İnsanlara zarar vermezsin. Zira bu da kendi kendine iyilik etmen demektir buyurdu. Buhârî, Itk 2; Müslim, Îmân 136...
8-) İSLAM KOLAYLIK DİNİDİR قال للا تعالى : طه م ا أ نز ل ن ا ع ل ي ك ال ق ر آن ل ت ش ق ى Tâhâ. Biz bu Kur an ı sana güçlük çekesin diye indirmedik. Tâhâ sûresi (20), 1-2 ام رأ ة قال : من ه ذ ه قالت : للا ع ل ي ه وس لم دخ ل علي ها وع ن دها للا عنها أ ن النبي ص ل ى عن عائشة رضي للا حتى ت م ل وا وك ان أ ح ب الدين ه ذ ه ف الن ة ت ذ ك ر م ن ص الت ه ا قال :» م ه عليك م ب ما ت ط يق ون ف و للا ل ي م ل. إ ل ي ه ما داو م ص اح ب ه عل ي ه «متفق عليه. Âişe radıyallahu anhâ nın bildirdiğine göre, bir kadınla birlikte otururlarken, yanlarına Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem girdi ve: - Bu kadın kim? diye sordu. Âişe validemiz: - Bu filan hanımdır, dedikten sonra, onun çok namaz kıldığından bahsetti. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem: - Bütün bunları sayıp dökmeyi bırak; gücünüzün yettiği nisbette ibadet etmeniz size yeter. Allah a yemin ederim ki, siz bıkıp usanmadıkça, Allah bıkıp usanmaz buyurdu. Resûl-i Ekrem in en çok sevdiği ibadet, sâhibinin devamlı yaptığı idi. Buhârî, Îmân 32, Teheccüd 18; Müslim, Müsâfirîn 221. Ayrıca bk. Nesâî, Kıyâmü l-leyl 17; Îmân 29 9-) İBADETLERDE DEVAMLILIK قال للا تعالى: أ ل م ي أ ن ل ل ذ ين آم ن وا أ ن ت خ ش ع ق ل وب ه م ل ذ ك ر للا و م ا ن ز ل م ن ال ح ق و ل ي ك ون وا ك ال ذ ين أ وت وا ال ك ت اب م ن ق ب ل ف ط ال ع ل ي ه م ا ل م د ف ق س ت ق ل وب ه م و ك ث ير من ه م ف اس ق ون İnananların gönüllerinin Allah ı anması ve O ndan inen gerçeğe içten bağlanması zamanı daha gelmedi mi? Mü minler, daha önce kendilerine kitap verilip de, üzerlerinden uzun zaman geçmesi yüzünden kalbleri katılaşan kimseler gibi olmasınlar. Hadîd sûresi (57), 16 للا ع ل ي ه وس لم :» ي ا عب د وعن عبد للا بن عمرو بن العاص رضي للا عنهما قال : قال يل رسول للا ص ل ى للا ل ت ك ن م ثل ف الن ك ان يق وم الل ي ل ف ت رك ق يام اللي ل «متفق عليه Abdullah İbni Amr İbni Âs radıyallahu anhümâ şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bana şöyle dedi: Ey Abdullah! Filan kimse gibi olma, çünkü o gece ibadetine devam ederken, sonra geceleri ibadet etmeyi terketti. Buhârî, Teheccüd 19; Müslim, Sıyâm 185...
10-) RESULULLAHA BAĞLILIK ف خ ذ وه و م ا ن ه اك م ع ن ه ف انت ه وا قال للا تعالى: و م ا آت اك م الرس ول Peygamber size ne verirse onu alın, neyi yasaklarsa ondan da sakının. Haşr sûresi (59), 7 للا ع ل ي ه وس ل م قال : ك ل أ مت ي يد خ ل ون ال جنة إ ل م ن أ ب ي «ع ن أ ب ي هريرة رضي للا عنه أ ن رسول للا ص ل ى.. ق يل و م ن ي أ بى يا رسول للا قال :» من أ ط اع ن ي د خ ل الجنة ومن عص ان ي ف ق د أ ب ي «رواه البخاري Ebû Hüreyre radıyallahu anh den rivâyet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: İstemeyenler dışında, ümmetimin tamamı cennete girer buyurdu. Bunun üzerine: - Ey Allah ın elçisi, cennete girmeyi kim istemez ki? denildi. Peygamber Efendimiz: Bana itaat edenler cennete girer, bana karşı gelenler cenneti istememiş demektir buyurdu. Buhârî, İ tisâm 2 11-) BİD AT LARA UYMAMAK ل ت تب ع وا السب ل ف ت ف رق ب ك م ع ن س ب يل ه و أ ن ه ذ ا ص ر اط ي م س ت ق ي اما ف اتب ع وه و İşte bu benim dosdoğru yolumdur, ona uyun. Sizi Allah yolundan ayırıp, parçalayacak yollara uymayın. En âm sûresi (6), 153 للا ع ل ي ه وس لم :» من أ ح دث يف عن عائشة رضي للا عنها قالت قال رسول للا ص ل ى. ه ذ ا م ا ل ي س م ن ه فه و ر د «متفق عليه أ م ر ن ا Âişe radıyallahu anhâ dan rivâyet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Kim bizim bu dinimizde ondan olmayan bir şey ortaya çıkarırsa, o şey kabul edilmez. 12-) İYİ VEYA KÖTÜYE ÇIĞIR AÇMAK و ال ذ ين ي ق ول ون ر بن ا ه ب ل ن ا م ن أ ز و اج ن ا و ذ ريات ن ا ق رة أ ع ي ن و اج ع ل ن ا ل ل م تق ين إ م ا اما Onlar: Rabbimiz, bize eşlerimizden ve çocuklarımızdan gözümüzün aydınlığı olacak insanlar ihsan et ve bizi, Allah a karşı gelmekten sakınanlara önder yap derler. Furkân sûresi (25), 74 للا ع ل ي ه وس لم قال :» ليس م ن نف س ت ق ت ل وعن ابن مسعود رضي للا عنه أ ن النب ي ص ل ى.ظ لماا إ ل ك ان ع ل ى ابن آدم ا لول ك ف ل م ن دم ه ا ل نه ك ان أ ول م ن س ن ال ق ت ل «متفق عليه
İbni Mes ûd radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Haksız olarak öldürülen her kişinin kanından bir pay, Âdem in ilk oğluna ayrılır. Çünkü o, insan öldürme çığırını ilk başlatan kişidir. Buhârî, Cenâiz 33, Enbiyâ 1, Diyât 2, İ tisâm 15; Müslim, Kasâme 27. Ayrıca bk. Tirmizî, İlm 4; Nesâî, Tahrim 1; İbn Mâce, Diyât 1... 13-) İYİLİGE ÇAĞIRMAK قال تعالى: و ل ت ك ن منك م أ مة ي د ع ون إ ل ى ال خ ي ر Aranızdan iyiliğe, hayra çağıran bir topluluk bulunsun. Âl-i İmrân sûresi (3), 104 للا ع ل ي ه وس لم قال :»من د ع ا إ ل ى ه ادى ك ان ل ه م ن وعن أ ب ي هريرة رضي للا عنه أ ن رسول للا ص ل ى ش ي ئاا وم ن د ع ا إ ل ى ض ال ل ة ك ان ع ل ي ه م ن اإل ث م م ث ل ا ل ج ر م ث ل أ ج ور من ت ب ع ه ل ين ق ص ذل ك م ن أ ج ور ه م ش ي ئاا «رواه مسلم. آث ام م ن ت ب ع ه ل ينق ص ذلك م ن آث ام ه م. Ebû Hüreyre radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: İnsanları doğru yola çağıran kimseye, kendisine uyanların sevabı gibi sevap verilir. Ona uyanların sevaplarından da hiçbir şey eksilmez. Başkalarını sapıklığa çağıran kimseye de, kendisine uyanların günahı gibi günah verilir. Ona uyanların günahlarından da hiçbir şey eksilmez. Müslim, İlim 16. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Sünnet 6;Tirmizî, İlim 15; İbni Mâce, Mukaddime 14 14-) İYİLİK VE TAKVADA YARDIMLAŞMAK قال للا تعالى: و ت ع او ن وا ع ل ى ال بر و التق و ى İyilik ve takvâda birbirinizle yardımlaşınız. Mâide sûresi (5), 2 للا ع ل ي ه وس لم : م ن عن أ بي عبد الرحمن زيد نب خالد ال ج ه ني رضي للا عنه ق ال : ق ال ر س ول للا ص ل ى ياا يف أ ه ل ه ب خ ي ر ف ق د غ ز ا«متفق عليه ياا يف س ب يل للا ف ق د غ ز ا و م ن خ ل ف غ از. جهز غ از Ebû Abdurrahman Zeyd İbni Hâlid el-cühenî radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Kim Allah yolunda cihada gidecek bir gaziyi techiz eder, cihad için gerekli olan ihtiyaçlarını karşılarsa, âdeta cihada gitmiş gibi sevab kazanır. Cihada giden gazinin arkada bıraktığı ailesine güzelce bakıp onların ihtiyaçlarını karşılayan kimse de sanki cihad yapmış gibi sevap kazanır. Buhârî, Cihâd 38; Müslim, İmâre 135-136. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Cihâd 20; Tirmizî, Fezâilü l-cihâd 6; Nesâî, Cihâd 44.
15-) EMANETLERİ TESLİM ETMEK قال للا تعالى: إ ن للا ي أ م ر ك م أ ن ت ؤدوا ا ل م ان ات إ ل ى أ ه ل ه ا Hiç şüphesiz Allah size, emanetleri ehline teslim etmenizi emreder. Nisâ sûresi (4), 58 للا ع ل ي ه وس لم قال :» آي ة الم ن اف ق عن أ بي هريرة رضي للا عنه نأ رسول للا ص ل ى.ث الث : إ ذ ا ح دث ك ذ ب و إ ذ ا و ع د أ خ ل ف وإ ذ ا آؤ ت م ن خ ان «متفق عليه Ebû Hüreyre radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Münafığın alâmeti üçtür: Konuşunca yalan söyler, söz verince sözünden cayar, kendisine bir şey emanet edildiğinde hıyanet eder. Buhârî, Îmân 24; Müslim, Îmân 107-108. Ayrıca bk. Buhârî, Şehâdât 28, Vesâyâ 8, Mezâlim 17, Cizye 17, Edeb 69; Tirmizî, Îmân 14 Bir rivayette: Oruç tutsa, namaz kılsa ve kendini mümin zannetse bile buyurulur (Müslim Îmân 109). 16-) ZULUM وقال تعالى: و م ا ل لظال م ين م ن نص ير. Zulmedenlerin yardımcısı olmaz. Hac sûresi (22), 71 وعن عائشة رضي للا عنها نأ رسول للا صلى للا عليه وسلم قال : )) م ن ظ ل م ق يد ش ب ر م ن ا لر ض. ط وق ه من س ب ع أ ر ض ين (( متفق عليه Âişe radıyallahu anhâ dan rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Kim bir karış mikdarı bir yere haksız olarak zulümle sahip olursa, o yerin yedi katı boynuna geçirilir. Buhârî, Mezâlim 13, Bed ül-halk 2; Müslim, Müsâkât 139-142. Ayrıca bk. Tirmizî, Diyât 21 17-) MÜMİNİ SEVMEK وقال تعالى: و اخ ف ض ج ن اح ك ل ل م ؤ م ن ين Mü minlere şefkat ve tevazu kanadını indir. Hicr sûresi (15), 88 للا ع ل ي ه وس لم:» مث ل ال م ؤ م ن ين ف ي وعن النع م ان بن بش ير رضي للا عنهما قال : قال رسول للا ص ل ى ت و اده م وت ر اح م ه م وت عاط ف ه م م ث ل ال ج س د إ ذ ا اش ت ك ى م ن ه ع ض و ت داع ى له سائ ر ال جسد بالسه ر وال ح مى «. متفق عليه Numân İbni Beşir radıyallahu anhümâ dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Mü minler birbirlerini sevmekte, birbirlerine acımakta ve birbirlerini korumakta bir vücuda benzerler. Vücudun bir uzvu hasta olduğu zaman, diğer uzuvlar da bu sebeple uykusuzluğa ve ateşli hastalığa tutulurlar. Buhârî, Edeb 27; Müslim, Birr 66 18-) MÜSLÜMANIN AYIBINI ÖRTMEK. } قال للا تعالى: }إ ن ال ذ ين ي ح بون أ ن ت ش يع ال ف اح ش ة ف ي ال ذ ين آم ن وا ل ه م ع ذ اب أ ل يم ف ي الدن ي ا و ا ل خ ر ة Mü minler arasında hayasızlığın yayılmasını arzu edenlere, işte onlara, dünya ve âhirette can yakıcı azab vardır. Nûr sûresi (24), 19 عب داا ف ي للا ع ل ي ه وس لم قال :» ل يس ت ر ع ب د وعن أ بي هريرة رضي للا عنه عن النبي ص ل ى. الدن ي ا إ ل س ت ره للا ي و م ال قيام ة «رواه مسلم Ebû Hüreyre radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre, Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Bir kul, bu dünyada başka bir kulun ayıbını örterse, kıyamet gününde Allah da onun ayıbını örter. Müslim, Birr 72. Ayrıca bk. Buhârî, Mezâlim, 3; Ebû Dâvûd, Edeb 38; Tirmizî, Birr 19; İbni Mâce, Mukaddime 17 19-) HAYIR İŞLEMEK قال للا تعالى: ي ا أ يه ا ال ذ ين آم ن وا ار ك ع وا و اس ج د وا و اع ب د وا ر بك م و اف ع ل وا ال خ ي ر ل ع ل ك م ت ف ل ح ون Hayır işleyiniz ki kurtuluşa eresiniz. Hac sûresi (22), 77 للا ع ل ي ه وس لم قال :»المسلم أ خو المسلم ل ي ظل م ه للا عنهما أ ن رسول للا ص ل ى وعن ابن عمر رضي للا عنه للا ف ي حاجت ه ومن ف رج عن م سلم ك ر ب اة ف رج ول ي س ل م ه. وم ن ك ان ف ي حاجة أ خ يه كان للا ي وم ال ق يام ة «متفق عليه ه لماا س ت ر. بها ك ر ب اة من ك ر ب يوم القيامة ومن س ت ر م س Abdullah İbni Ömer radıyallahu anhümâ dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Müslüman müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu düşmana teslim etmez. Din kardeşinin ihtiyacını karşılayanın, Allah da ihtiyacını karşılar. Müslümandan bir sıkıntıyı giderenin Allah da kıyamet günündeki sıkıntılarından birini giderir. Bir müslümanın ayıbını örtenin, Allah da kıyamet gününde ayıplarını örter. Buhârî, Mezâlim 3; Müslim, Birr 58. Ayırca bk. Ebû Dâvûd, Edeb 38; Tirmizî, Hudûd 3, Birr 19; İbn Mâce, Mukaddime 17 20-) SULH A ARACI OLAMAK قال للا تعالى: ل خ ي ر ف ي ك ث ير من نج و اه م إ ل م ن أ م ر ب ص د ق ة أ و م ع ر وف أ و إ ص ال ح ب ي ن الناس و م ن ي ف ع ل ذ ل ك اب ت غ اء م ر ض ات للا ف س و ف ن ؤ ت يه أ ج ارا ع ظ ي اما
Onların gizli konuşmalarının birçoğunda hayır yoktur. Ancak bir sadaka vermeyi veya bir iyilik yapmayı yahut insanların arasını düzeltmeyi isteyenler böyle değildir. Nisâ sûresi (4), 114 للا ع ل ي ه وس لم :» ك ل س المى م ن عن أ بي هريرة رضي للا عنه قال : قال رسول للا ص ل ى الناس ع ل ي ه ص د ق ة ك ل يو م ت ط ل ع ف يه الشم س : ت ع د ل بي ن الث ن ي ن ص دق ة و ت ع ين الرج ل ف ي د ابت ه ف تح م ل ه ع ل ي ه ا أ و ت ر ف ع ل ه ع ل ي ه ا م ت اعه ص دق ة و ال ك ل م ة الطيبة صدق ة وبك ل خ ط و ة ت م ش يه ا إ ل ى الصالة ص دق ة و ت م يط ا ل ذ ى ع ن الطر يق ص د ق ة «متفق عليه.» ومعنى ت ع د ل ب ي ن ه م ا «. ت ص لح ب ي ن ه م ا ب ال ع د ل Ebû Hüreyre radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: İnsanın her bir eklemi için her Allah ın günü bir sadaka vermek gerekir: İki kişinin arasını bulman, (haklarında adaletle hükmetmen) bir sadakadır. Bir kimseye bineğine binerken yardımcı olman veya yükünü hayvanına yüklemesine yardım etmen bir sadakadır. Güzel bir söz söylemek sadakadır. Namaza giderken attığın her adıma bir sadaka sevabı vardır. Gelip geçenleri rahatsız eden bir şeyi yoldan alıp atman bir sadakadır. Buhârî, Sulh 11, Cihâd 72, 128; Müslim, Zekât 56. Ayrıca bk. Müslim, Müsâfirîn 84, Ebû Dâvûd, Tatavvu 12, Edeb 160 21-) YETİMLERİ KORUMAK وقال تعالى: ف أ ما ال ي ت يم ف ال ت ق ه ر و أ ما السائ ل ف ال ت ن ه ر Yetimi sakın üzme, senden bir şey isteyeni azarlama! Duhâ sûresi (93), 9-10 للا ع ل ي ه وس لم :»أ ن ا وكافل ال يت يم يف الجنة وعن سهل نب سعد رضي للا عنه قال : قال رسول للا ص ل ى. ه ك ذ ا «وأ ش ار ب السباب ة و ال و س ط ى وف رج ب ي ن ه م ا «. رواه البخاري. و» ك اف ل ال يت يم «: ال ق ائ م ب أ م ور ه Sehl İbni Sa`d radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: Ben ve yetimi himâye eden kimse cennette şöylece beraber bulunacağız buyurdu ve işaret parmağıyla orta parmağını, aralarını biraz aralayarak, gösterdi. Buhârî, Talâk 25, Edeb 24. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Edeb 123; Tirmizî, Birr 14 22-) KADIN HAKLARI قال للا تعالى: و ع اش ر وه ن ب ال م ع ر وف Kadınlarla iyi geçinin. Nisâ sûresi (4), 19
للا ع ل ي ه وس لم :» ل ي ف ر ك م ؤ م ن وعن أبي هريرة رضي للا عنه قال : قال رسول للا ص ل ى خ لقاا رض ي م ن ها آخ ر «أ و ق ال :» غي ر ه «رواه مسلم. م ؤ م ن اة إ ن ك ر ه م نها Ebû Hüreyre radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Bir kimse karısına kin beslemesin. Onun bir huyunu beğenmezse, bir başka huyunu beğenir. Müslim, Radâ` 61... 23-) AİLE GEÇİMİ و م ا أ نف ق ت م من ش ي ء ف ه و ي خ ل ف ه Siz hayıra ne harcarsanız, Allah onun yerine yenisini verir. Sebe sûresi (34), 39 للا ع ل ي ه وس لم :»د ين ار أ ن ف ق ت ه يف وعن أبي هريرة رضي للا عنه قال : قال رسول للا ص ل ى سبيل للا و د ين ار أ ن ف قت ه يف رق ب ة ود ين ار تصدق ت ب ه ع ل ى م س ك ين و د ين ار أ ن فق ت ه عل ى أ ه ل ك راا ال ذي أ ن ف ق ت ه عل ى أ ه ل ك «رواه مسلم. أ ع ظم ه ا أ ج Ebû Hüreyre radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Allah yolunda (cihâd edilmesi için) sarfettiğin para, köle âzâd etmek için harcadığın para, fakire sadaka verdiğin para ve bir de aile fertlerinin ihtiyaçları için harcadığın para var ya! İşte bunların içinde sana en çok sevap kazandıracak olanı, ailen için harcadığın paradır. Müslim, Zekât 39. 24-) AİLE SURUMLULUĞU و أ م ر أ ه ل ك ب الصال ة و اص ط ب ر ع ل ي ه ا 1. Ailene namaz kılmayı emret! Kendin de namaza dört elle sarıl!. Tâhâ sûresi (20), 132 للا ع ل ي ه وس لم يقول :» ك ل ك م وعن ابن عم ر رضي للا عنهما قال : سمعت رسول للا ص ل ى راع وك ل ك م مسئول عن رع يت ه وا ل م ام ر اع ومسئول ع ن ر ع يت ه والرج ل ر اع يف أ ه ل ه أ ة راع ية يف بي ت ز و ج ه ا ومسئولة عن رع يت ه ا والخ اد م ر اع يف ومسئول ع ن ر ع يت ه والمر. مال سيد ه ومسئول ع ن ر ع يت ه فك ل ك م راع ومسئول عن رع يت ه «متفق عليه İbni Ömer radıyallahu anhümâ dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem i şöyle buyururken dinlemiştir: Hepiniz çobansınız; hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Erkek ailesinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Kadın kocasının evinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Hizmetkâr efendisinin malının çobanıdır; o da sürüsünden sorumludur. Netice itibariyle hepiniz çobandır ve güttüğü sürüden sorumludur.
Buhârî, Cum`a 11, İstikrâz 20, İtk 17, 19, Vesâyâ 9, Nikâh 81, 90, Ahkâm 1; Müslim, İmâre 20. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, İmâre 1, 13; Tirmizî, Cihâd 27.. 25-) KOMŞU HAKKI ل ت ش ر ك وا ب ه ش ي ائا و ب ال و ال د ي ن إ ح س ا انا و ب ذ ي ال ق ر ب ى و ال ي ت ام ى و ال م س اك ين و ال ج ار و اع ب د وا للا و ل ي ح ب م ن ذ ي ال ق ر ب ى و ال ج ار ال ج ن ب و الصاح ب ب الج نب و اب ن السب يل و م ا م ل ك ت أ ي م ان ك م إ ن للا ت الا ف خ و ارا ك ان م خ Allah a ibadet edin ve ona hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anaya, babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya ve mâliki bulunduğunuz kimselere iyi davranın. Nisâ sûresi (4), 36 للا ع ل ي ه وس لم:» م ا ز ال وعن ابن عمر وعائشة رضي للا عنهما ق ال : قال رسول للا ص ل ى. ج ب ر يل ي وص ين ي ب الجار حتى ظ ن نت أ نه سي و رث ه «متفق عليه İbni Ömer ve Âişe radıyallahu anhümâ dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Cebrâil bana komşuya iyilik etmeyi tavsiye edip durdu. Neredeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak sandım. Buhârî, Edeb 28; Müslim, Birr 140-141. Ayrıca bk. Tirmizî, Birr 28; İbni Mâce, Edeb 4 26-) ALLAH İÇİN SEVMEK مح مد رس ول للا و ال ذ ين م ع ه أ ش داء ع ل ى ال ك فار ر ح م اء ب ي ن ه م ت ر اه م ر كاعا س جادا ي ب ت غ ون ف ض اال من للا نج يل ك ز ر ع أ خ ر ج و ر ض و ا انا س يم اه م ف ي و ج وه ه م من أ ث ر السج ود ذ ل ك م ث ل ه م ف ي التو ر اة و م ث ل ه م ف ي اإل للا ال ذ ين آم ن وا و ع م ل وا ه ف اس ت غ ل ظ ف اس ت و ى ع ل ى س وق ه ي ع ج ب الزراع ل ي غ يظ ب ه م ال ك فار و ع د ش ط أ ه ف آز ر الصال ح ات م ن ه م مغ ف ر اة و أ ج ارا ع ظ ي اما Muhammed, Allah ın elçisidir. Onunla beraber bulunanlar kâfirlere karşı çok şiddetli ve metin, kendi aralarında pek yumuşak ve gayet merhametlidirler. Onları rükû ve secde ederken, Allah tan lûtfunu ve hoşnudluğunu dilerken görürsün. Sîmâları yüzlerindeki secde izinden bellidir. İşte bu, onların Tevrat ta anlatılan vasıflarıdır. İncil deki vasıfları da şöyledir: Bir ekin tohumu gibidirler ki, o tohum filiz çıkarır, filizleri kuvvetlenir, kalınlaşır, sapı üzerinde dimdik durur. Bu çiftçilerin hoşuna gider. Allah bunları böylece çoğaltıp kuvvetlendirmekle kafirleri öfkelendirir. Onlardan iman edip yararlı işler işleyenlere Allah bağışlanma ve büyük bir ecir va detmiştir. Fetih sûresi (48), 29 للا ع ل ي ه وس لم قال :» ث الث م ن ك ن ف يه و ج د ب ه ن ح ال و ة اإل ي م ان وعن أ نس رضي للا عنه عن النبي ص ل ى للا و ر س ول ه أ ح ب إ ل ي ه م ما س واه ما وأ ن ي ح ب الم ر ء ل ي ح به إ ل لل و أ ن ي ك ر ه أ ن ي ع ود يف : أ ن ي ك ون ه أ ن ي ق ذ ف يف النار «متفق عليه للا م ن ه ك م ا ي ك ر ه. الك ف ر ب ع د أ ن أ ن ق ذ Enes İbni Mâlik radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Üç özellik vardır; bunlar kimde bulunursa o, imanın tadını tadar:
Allah ve Resûlünü, (bu ikisinden başka) herkesden fazla sevmek. Sevdiğini Allah için sevmek. Allah kendisini küfür bataklığından kurtardıktan sonra tekrar küfre dönmeyi, ateşe atılmak gibi çirkin ve tehlikeli görmek. Buhârî, Îmân 9, 14, İkrah 1, Edeb 42; Müslim, Îmân 67.Ayrıca bk. Tirmizî, Îmân 10 27-) ALLAHTAN KORKMAK إ ن ب ط ش ر بك ل ش د يد. Şüphesiz Rabb inin yakalayıp tutuşu pek şiddetlidir. Bürûc sûresi (85), 12 للا ع ل ي ه وس لم يقول:» إ ن وعن النع م ان بن ب ش ير رضي للا عنهما قال : سم عت رسول للا ص ل ى اباا ي و م ال ق يام ة ل ر ج ل ي وض ع يف أ خ م ص ق دمي ه جم ر ت ان يغ لي م ن ه م ا د م اغ ه م ا ي رى أ ن أ ه و ن أ ه ل النار ع ذ اباا «متفق عليه ع ذ اباا و إ نه ل ه ون ه م عذ أ حداا أ ش د م ن ه. Nu mân İbni Beşîr radıyallahu anhümâ dan rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem i şöyle buyururken işittim demiştir: Şüphesiz kıyamet gününde cehennemliklerin azâbı en hafif olanı, ayaklarının altına iki kor konulup da bu sebeple beyni kaynayan kişidir. Oysa o, hiç kimsenin kendisinden daha şiddetli azâb gördüğünü zannetmez. Halbuki kendisi, cehennemliklerin azâbı en hafif olanıdır. Buhârî, Enbiyâ 1, Rikak 51; Müslim, Îmân 362-364. Ayrıca bk. Tirmizî, Cehennem 12 28-) ALLAHTAN ÜMİDİ KESMEMEK للا ي غ ف ر الذن وب ج م ي اعا إ نه ق ل ي ا ع ب اد ي ال ذ ين أ س ر ف وا ع ل ى أ نف س ه م ل ت ق ن ط وا م ن رح م ة للا إ ن ه و ال غ ف ور الرح يم De ki: Ey nefislerine karşı haksızlık yapmakta aşırı giden kullarım! Allah ın rahmetinden ümit kesmeyin. Allah bütün günahları bağışlar. Çünkü O, yarlığayıcı ve bağışlayıcıdır. Zümer sûresi (39), 53 أ ة م ن للا ع ل ي ه وس لم ب س ب ي ف إ ذ ا ام ر للا عنه قال : ق د م رس ول للا ص ل ى وعن عمر بن الخطاب رضي للا ع ل ي ه السب ي ت س ع ى إ ذ و ج دت صب ياا يف السب ي أ خ ذ ت ه ف أ ل ز ق ت ه ب ب ط ن ها ف أ ر ض ع ت ه فقال رس ول للا ص ل ى لل أ ر حم ب ع باد ه م ن ه ذ ه ل و للا. ف ق ال :» وس لم :» أ ت ر و ن ه ذ ه الم ر أ ة طار ح اة و ل د ه ا يف النار ق ل ن ا :.ب ول د ه ا «متفق عليه Ömer İbnü l-hattâb radıyallahu anh şöyle dedi: (Bir keresinde) Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem e (ayrı düştüğü) çocuğuna duyduğu özlemden dolayı rastladığı her çocuğu kucaklayan, göğsüne bastırıp emziren bir kadının da aralarında bulunduğu bir esir grubunu getirdiler. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem çevresindekilere (o kadını işaretle): - Bu kadının çocuğunu ateşe atacağına ihtimal verir misiniz? diye sordu. - Aslâ, atmaz! dedik. Bunun üzerine Hz. Peygamber: - İşte Allah Teâlâ kullarına, bu kadının yavrusuna olan şefkatinden daha merhametlidir buyurdu.
Buhârî, Edeb 18; Müslim,Tevbe 22. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Cenâiz 1; İbni Mâce, Zühd 35 29-) ALLAH A DUYULAN SAYGIDAN DOLAYI AĞLAMANIN DEĞERİ و ي خ رون ل أل ذ ق ان ي ب ك ون و ي ز يد ه م خ ش و اعا (Kur an okunduğu zaman) ağlayarak yüzüstü secdeye kapanırlar. Kur an onların saygısını artırır. İsrâ sûresi (17), 109 للا ع ل ي ه وس لم قال:» ل ي س وعن أبي أ مامة ص د ي ب ن ع جالن الباه لي رضي للا عنه عن النبي ص ل ى ة د م ت هر اق يف س ب يل للا ق ط ر ة د م وع من خ شي ة للا و ق طر ش يء أ ح ب إ لى للا تعالى من ق ط ر ت ين. وأ ث ر ي ن : تعالى وأما ا لثران فأثر يف سبيل للا تعالى و أ ث ر يف ف ر يض ة من ف ر ائ ض للا تعالى «رواه الترمذي. وقال : حديث حسن كثيرة منها : وفي الباب أحاديث Ebû Ümâme Suday İbni Aclân el-bâhilî radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Allah katında hiçbir şey, iki damla ve iki izden daha sevimli değildir: Allah korkusuyla akıtılan gözyaşı damlası ve Allah yolunda dökülen kan damlası. İki iz ise, Allah yolunda çarpışırken alınan yara izi ve Allah ın emrettiği farzlardan birini yerine getirmekten kalan kulluk izidir. Tirmizî, Fezâilü l-cihâd 26 30-) NİMETLERİN HESABI ث م ل ت س أ ل ن ي و م ئ ذ ع ن النع يم Sonra, o gün, size verilen nimetten elbette hesaba çekileceksiniz. Tekâsür sûresi (102), 8 للا ع ل ي ه وس لم :» يا اب ن آدم : إ نك إ ن ت ب ذ ل وعن أبي أ مامة رضي للا عنه قال : قال رسول للا ص ل ى الف ضل خ ي ر ل ك و أ ن ت م س كه شر ل ك ول ت الم ع لى ك ف اف و ابدأ ب من ت ع ول «رواه الترمذي وقال :. حديث حسن صحيح Ebû Ümâme radıyallahu anh den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Ey âdemoğlu! İhtiyacından fazla olan malını sadaka vermen senin için hayırlıdır. Eğer vermeyip elinde tutarsan, senin için kötüdür. Yeterli miktarda mala sahip olmaktan dolayı Allah katında sorumlu tutulmazsın. Harcamaya, bakmakla yükümlü olduklarından başla. Tirmizî, Zekât 32. Ayrıca bk. Müslim, Zekât 97