ARALIK 2012
1) Stratejik Konum Türkiye de güneşin doğduğu ilk yer ve Doğu Anadolu nun Çukurovası olan Iğdır, Türkiye nin 3 ülke ile sınırı bulunan tek ilidir. Bu ülkeler Ermenistan, Nahçıvan (Azerbaycan) ve İran dır. Iğdır birisi açık ikisi kapalı olmak üzere 3 kara sınır kapısına sahiptir. Bu kapılar açık olan Dilucu sınır kapısı (Nahçıvan) ve kapalı olan Boralan (İran) ile Alican (Ermenistan) sınır kapılarıdır. Iğdır ın İran ile olan bağlantısı, planlama çalışmaları devam eden bir kapıyla sağlanacaktır. Önümüzdeki dönemde açılması düşünülen bir diğer sınır kapısı ise demiryolu sınır kapısıdır. Kars-Iğdır- Nahçıvan demiryolu ile birlikte yine Dilucu Bölgesi nde demiryolu sınır kapısı olacaktır. 1 Iğdır stratejik konumu gereği oldukça önemli bir kavşakta yer almaktadır. 400 bin nüfuslu Nahçıvan ın dünyayla bağlantı kurabildiği en önemli kapı Iğdır da yer almaktadır. Ermenistan ın başkenti Erivan ise Iğdır a yaklaşık 35 km mesafededir. Iğdır, Van-Kars-Artvin turizm koridoru üzerinde yer almaktadır. Bu nedenle Van dan Kars a ve oradan Karadeniz yaylalarına giden turistler için önemli bir uğrak noktasıdır.
2) Önemli Ulusal ve Uluslararası Ulaşım Bağlantıları Türkiye nin 3 ülke ile sınır olan tek ili Iğdır, bu konumunun verdiği avantajla önemli bir ulaşım koridoru üzerinde yer almaktadır. Uluslararası Yol statüsünde olan Iğdır-Nahçıvan ve Iğdır- Doğubeyazıt yolları Iğdır da taşıt trafiğinin en yoğun olduğu yollardır. Bu yollarda araç trafiği, genelde ağır taşıtlardan oluşmakta olup, bunun dışında özellikle resmi tatillerde Iğdır a gelen İran ve Nahçıvanlı turistlerin vasıtalarından oluşmaktadır. 2 Iğdır ın karayolları son derece bakımlı olup, düz bir araziye sahip olmasının da etkisiyle bölünmüş yol olarak inşa edilmiştir. İldeki 206 km lik karayolu ağının 164 km si bölünmüş yoldur. Bölünmüş yolların bitümlü sıcak karışım asfalt işlemleri devam etmektedir. Bu sayede yol kalitesi arttırılmakta ve ağır taşıt trafiğine uygun hale getirilmesi sağlanmaktadır. Uygun iklim nedeniyle yollar 4 mevsim ulaşıma açıktır.
Not: Haritada kırmızı yollar mevcut bölünmüş yolları, mavi yollar inşaatı devam eden bölünmüş yolları ve yeşil yollar ise bölünmüş yol yapım ihalesi aşamasında olan yolları göstermektedir. Iğdır da karayolları dışındaki en önemli gelişme, havaalanının hizmete açılmış olmasıdır. Şehir merkezine 15 km uzaklıkta Kars yolu üzerinde yapılan havaalanı Iğdır ın yanı sıra Iğdır a 50 km mesafedeki Doğubeyazıt a, 85 km mesafedeki Nahçıvan a, 80 km mesafedeki Kağızman a, kışın hava koşulları nedeniyle iniş yapılamaması durumunda Kars (140 km) ve Ağrı ya (143 km) hizmet edebilecektir. 3 Iğdır da yaşanan bir başka gelişme de Kars-Iğdır-Nahçıvan demiryolunun yapılacak olmasıdır. Türkiye yi Nahçıvan üzerinden İran, Türkmenistan ve Pakistan a bağlayacak olan demiryolu hattının 250 km hıza uygun çift hatlı, sinyalizasyonlu ve elektrikli yapılması planlanmaktadır. Demiryolunun uygulama projeleri tamamlanmış olup, yapım ihalesi aşamasına gelinmiştir. Van Gölü nedeniyle kesintiye uğrayan Türkiye-İran demiryolu hattının bu sayede kesintisiz bir şekilde sağlanması planlanmaktadır. 225 km lik hattın 4 yıl içinde tamamlanması planlanırken hattın, Kars- Tiflis-Bakü demiryolu ile birlikte Azerbaycan ve Nahçıvan arasında demiryolu bağlantısı kurması da hedeflenmiştir. Bu nedenle proje, uluslararası nitelikte bir projedir. 3) Ticaret Kültürünün Gelişmişliği ve Ticari Hareketlilik
Iğdır, Türkiye İstatistik Kurumu nun verilerine göre 2010 yılında gerçekleştirdiği 103 milyon dolarlık ihracatla Doğu Anadolu Bölgesi nin Hakkâri ve Malatya dan sonra en fazla ihracat yapan üçüncü ili konumundadır. Komşu ülkelerle yakın akrabalık ve kültürel bağları bulunan Iğdır ın ticaretinin, hızla artma potansiyeli olduğu değerlendirilmektedir. Kalkınma Bankası raporlarında Iğdır ın Doğu Anadolu nun önemli finans merkezlerinden birisi olduğu değerlendirilmiştir. 180.000 nüfuslu bir ilin ve 80.000 nüfuslu bir kentin banka mevduat oranları bu hususu teyit eder niteliktedir. Devlet Planlama Teşkilatı nın 2003 yılında yaptığı İl İl Gelişmişlik Performansı çalışmasına göre fert başına banka mevduatı bakımından Iğdır 81 il içerisinde 55. sırada yer almaktadır. Aynı rakamlar Kars için 64, Ardahan için 61 dir. Iğdır daki sıcak paranın konut gibi gayrimenkul yatırımlarına dönüştüğü görülmektedir. Iğdır da ticari hareketlilik özellikle Nahçıvan ve İran dan gelenlerin yaptıkları alışveriş ile doruğa çıkmaktadır. İlin Nahçıvan ile sıkı ekonomik ilişkileri bulunmaktadır. İran ın kuzeyinde yaşayan Azeri Türklerinin de Iğdır a alışverişe gelmeleri Iğdır ekonomisi açısından önemli unsurlardır. Karabağ sorununun çözülmesi ile orta veya uzun vadede buna 3 milyonluk bir Ermenistan ın da dahil edilmesi hiç şüphesiz beklenen bir durumdur. 4) Gelişen Bir Üniversite 4 Iğdır Üniversitesi 2008 yılında kurulmuş olup, 2011 yılında yeni fakültelerin kurulması ve Doğubeyazıt yolu üzerinde Iğdır a 11 km mesafede yeni kampüs alanının inşaatına başlanması ile birlikte hızla gelişmektedir. Yaklaşık 3.000 civarında öğrencisi bulunan üniversitenin öğrenci sayısı hızla artmaktadır. Hâlihazırda Mühendislik, İlahiyat ve Ziraat olmak üzere 3 fakülte ile faaliyetlerini sürdüren Iğdır Üniversitesinde İktisadi ve İdari Bilimler, Güzel Sanatlar ve Fen- Edebiyat Fakültelerinin 2015 yılına kadar tamamlanması öngörülmüştür. Bununla birlikte turizm, sağlık ve yabancı diller alanında meslek yüksekokulları da kurulmaktadır. 5) İklim ve Toprak Koşulları Iğdır, Doğu Anadolu nun Çukurovası olarak isimlendirilmektedir. Iğdır da pamuğun yetişmesi iklimi hakkında fikir vermektedir. İklimin yanı sıra Iğdır, verimli tarım arazileriyle önemli bir tarımsal üretim merkezidir. Yanardağ tüfleriyle zenginleşmiş Iğdır Ovası nda kayısı, kiraz, karpuz, kesme çiçekçilik, seracılık, domates gibi meyve, sebze ve süs bitkileri yetiştiriciliği yapılabilmektedir. Son yıllarda damla sulama, sözleşmeli çiftçilik, örtü altı üretimi ve seracılık konusunda gelişmeler kaydedilmektedir. Iğdır ın verimli arazileri hayvancılığa da elverişlidir. Büyükbaş hayvancılık son yıllarda gelişme göstermiş ve mısır ekimi ile silaj ihtiyacı bölgeden
karşılanır hale gelmiştir. İlde modern ahırlar yaygınlaşmakta ve üretim çiftlikleri kurulmaktadır. Bu durum hayvan gübresi ile sera ısıtılmasını (biyogaz) ve kesme çiçekçilikte gübrenin kullanılmasını olanaklı kılmaktadır. Iğdır ın, en büyük kesme çiçekçilik pazarı olan eski Sovyet ülkelerine (Rusya, Kazakistan, Azerbaycan, Gürcistan ) yakınlığı da nakliye masraflarını asgariye indirmektedir. 6) Ağrı Dağı Gibi Önemli Turizm Değerleri Iğdır, Ağrı Dağı nın yüzde 65 ini il sınırlarında barındırmaktadır. Türkiye nin ve Avrupa nın en yüksek noktası ve ilahi dinler için kutsal olan (Nuh un Gemisi) Ağrı Dağı na her sene çok sayıda dağcı ve bölgeyi merak eden turist gelmektedir. Dağa tırmanış için belirlenen iki rotadan birisi Iğdır, diğeri Doğubeyazıt rotasıdır. Kaliteli otellerin Iğdır da bulunması ve havaalanının Iğdır da açılmış olması turizm konusunda Iğdır ı yükselen bir değer haline getirmektedir. Yine İshakpaşa Sarayı (Doğubeyazıt), Tuzluca tuz mağaraları, Kars (Ani Harabeleri), Sarıkamış Şehitliği ve Kayak Merkezi gibi turizm değerlerine de oldukça yakın olan Iğdır, Van-Kars-Artvin turizm güzergâhı üzerinde konaklama yapılabilecek uygun yerlerden birisidir. 7) Nakliye Avantajı 5 Iğdır da 3.000 den fazla çekici (TIR), 4.500 civarında kamyon bulunmakta olup; uluslararası taşımacılık yapma yetki belgesi olan C2 Yetki Belgesine sahip firma sayısı ise 45 ten fazladır. Bu firmalar arasında rekabetin yüksek olması nedeniyle İstanbul, Ankara gibi pazarlara gönderilen mamuller çok uygun fiyatlarla taşınabilmektedir. Iğdır dan Azerbaycan, Türkmenistan, Nahçıvan, İran, Özbekistan gibi ülkelere mal göndermek de oldukça kolaydır. Iğdır ın geleneksel pazarları olan bu ülkelere her zaman araç bulunabilmektedir. 8) Hızla Gelişen İmalat Sanayi Iğdır ın uygun iklimi ve toprak yapısı sayesinde tarıma dayalı sanayi hızla gelişmektedir. Iğdır Organize Sanayi Bölgesi nde (OSB) ve civarında üretim yapan tarıma dayalı sanayi tesisleri şu şekildedir; Meyve suyu ve konsantresi, Salça üretimi, Gıda, gofret, şekerleme, Yem fabrikası, Pastörize süt, peynir, kaşar, yoğurt üretimi,
Bunların dışında gıda (makarna) ve içecek (hazır su veya gazoz) üretimi potansiyeli olan alanlar da mevcut olup, yatırımcılarımızı beklemektedir. Yukarıda yer alan üretim faaliyetlerinin daha kuruluş ve emekleme döneminde olduklarını belirtmek gerekir. Bununla birlikte birçok işletme ürettikleri ürünlerin ihracatına yönelmiş durumdadır. Iğdır ın imalat sanayisi son yıllarda hızla gelişmektedir. 2 yıl önce faaliyetine başlayan OSB de altyapı hızla tamamlanmakta ve ilk etaptaki tüm parseller dolmuş durumdadır. OSB nin cazibesi Kars-Iğdır-Nahçıvan demiryolu projesi kapsamında OSB de bir yükleme-boşaltma istasyonunun kurulacak olmasıdır. BOTAŞ ile yapılan görüşmeler çerçevesinde, doğalgazın henüz kullanılmadığı OSB ye 31 km ileride bulunan hattan gaz temin edilmesi çalışmaları devam etmektedir. Iğdır OSB de plastik, bims, çöp konteynırı ve galvaniz kaplama, damper ve treyler üretimi, yapı kimyasalları imalatı ve yalıtım malzemeleri üretimi gerçekleştirilmekte veya planlanmaktadır. OSB ye plastik, tekstil, oluklu mukavva ve ambalaj, gıda, mobilya gibi sektörlerden müracaatlar yapılmaktadır. OSB dışında ise TIR parçaları üretimi (treyler brandası, çadır), lastik kaplama ve plastik ürünler üretilmektedir. 9) Sosyal Hayatın Canlılığı 6 Iğdır, gelişen ekonomisi, üniversitesi ve ticaretten kazanılan sermayenin etkisiyle sosyal hayatı canlı olan bir kenttir. Özellikle yaz akşamları Iğdır da bulunan kafeler, dondurmacılar, çay bahçeleri, lunapark, düğün salonları, paintball alanları, go kart, bowling gibi eğlence mekânları insanlarla dolmaktadır. 10) Enerji Kaynaklarının Gelişme Potansiyeli Iğdır yenilenebilir enerji (biyogaz, rüzgâr) ve hidroelektrik santral yatırımları için önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Hayvancılık ve meyve-sebzecilik nedeniyle potansiyeli bulunan biyogaz, sera ısıtması başta olmak üzere elektrik üretiminde kullanılabilecektir. Rüzgâr enerjisi konusunda Büyük ve Küçük Ağrı Dağları arasında bulunan Serdarbulak Yaylası sürekli rüzgârın varlığı nedeniyle önemli bir potansiyel arz etmektedir. Iğdır dan Kars-Iğdır-Nahçıvan doğalgaz boru hattının geçmesi de planlanmaktadır. Bu sayede Azerbaycan gazının Nahçıvan a doğrudan ulaştırılması söz konusu olabilecektir.