İNMEMİŞ TESTİS; Neler Değişiyor? DR. TARKAN SOYGÜR ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ AD, ÇOCUK ÜROLOJİSİ BD
Risk faktörleri ve Etyoloji Prematürite Düşük doğum ağırlığı İntauterin gelişme geriliği Plasental ve maternal faktörler Çevresel faktörler (Endokrin bozucular) Gestasyonel diabet Sigara
Testiküler Disgenezis Sendromu Endokrin Bozucular Danimarka okul çağı çocuklarında (Skakkabaek 2001); %5 6 İnmemiş Testis %1 Hipospadyas %1 Testis Kanseri %40 bozuk sperm parametreleri Bu çocukların %6 sı YÜT sonrası doğuyor.
İnmemiş testis ile ilgili problemler İnfertilite Kanser gelişimi Patent prosesus vajinalis Artmış torsiyon riski Artmış Travma Riski Kozmetik
İnmemiş testislerde histolojik değişiklikler: 6. ayda normal 1. yılda histoloji bozulmaya başlıyor
Tedavi edilmemiş inmemiş testislerde; Erken puberte döneminde germ hücreleri çok ciddi azalıyor ya da tamamen kayboluyor. Nadiren spermatid seviyesinde fokal spermatogenez saptanıyor ancak ciddi morfolojik bozukluk saptanıyor. Erken erişkin döneminde tedavi edilmemiş inmemiş testislerde germ hücresi kalmıyor.
Normal gelişimsel aşamalar 1. İU 7. haftada primordial germ hücreleri testiküler kordların arasına girer ve gonositlere dönüşür ( Fetal Depo ). 2. IU 13 15 haftalarda Fetal Spermatogonialar gelişir 3. Postnatal 30 60. günlerde gonositler, erişkin koyu tip Ad spermatogonialar a dönüşür. Erişkin Depo Gonositlerin ortadan kayboluşunda apoptozis önemlidir 4. 4 5. yaşlarda: 1.mayoz bölünme olur ve primer spermatositler gelişir ve spermatogenez bu aşamada puberteye kadar durur. 5. 10. yaşta puberte: Jüvenil Leydig Hücreleri, Leydig Hücrelerine dönüşüyor
Bu aşamaların her birinde gonodotropin pikleri olur. En belirgini postnatal 60 90. günlerde olanıdır. Leydig hücre gelişimi ve Sertoli hücre maturasyonu da bu piklere bağlıdır.
İnmemiş testislerde; Normal postnatal LH ve FSH pikleri azalmış Gendrel et.al 1980 Normal Testosteron piki oluşmuyor Hadziselimovic, 1989 Fetal Leydig hücreleri hipoplazik ve uyarılmamış Hadziselimovic et.al 1986, 1993 Huff et al,1993, 1996
İnmemiş Testislerde; İlk bulgu azalmış Leydig Hücre sayısıdır 60 90. günlerdeki testosteron piki azalmıştır Gonosit Ad spermatogonia transformasyonu azalmış/gecikmiştir Benzer bulgular normal inmiş karşı testiste de saptanabiliyor!!
609 Unilateral olgu Paternite %89.7 >Bilateral p<0.001 Kontrol ile fark yok Sperm sayısı %83 normal %9 < 5 milyon Hamilelik için geçen süre ort 11. ay İnhibin B <kontrol>bilateral 86 Bilateral olgu Paternite %65 (kontrol %93.2) p<0.001 Sperm sayısı %19 normal %54 <5 milyon Hamilelik için geçen süre ort 33.9 ay (kontrol< 9 ay) İnhibin B Kontrol grubuna göre azalmış Lee et.al Urol 2004
TANI
Lam WW, Tam PK, Ai VH, Chan KL, Chan FL, Leong L.: Using gadolinium infusion MR venography to show the impalpable testis in pediatric patients. AJR Am J Roentgenol. 2001 May;176(5):1221 6 Kanemoto K, Hayashi Y, Kojima Y, Maruyama T, Ito M, Kohri K.: Accuracy of ultrasonography and magnetic resonance imaging in the diagnosis of nonpalpable testis. Int J Urol. 2005 Jul;12(7):668 72
Snodgrass W, Chen K, Harrison C.: Initial scrotal incision for unilateral nonpalpable testis. J Urol. 2004 Oct;172(4 Pt 2):1742-5; discussion 1745. Snodgrass WT, Yucel S, Ziada A: Scrotal exploration for unilateral nonpalpable testis. J Urol. 2007 Oct;178(4 Pt 2):1718-21. Epub 2007 Aug 17.
Cendron M, Schned AR, Ellsworth PI.: Histological evaluation of the testicular nubbin in the vanishing testis syndrome. J Urol. 1998 Sep;160(3 Pt 2):1161 2; discussion 1163. Grady RW, Mitchell ME, Carr MC.: Laparoscopic and histologic evaluation of the inguinal vanishing testis. Urology. 1998 Nov;52(5): 866 9. Emir H, Ayik B, Eliçevik M, Büyükünal C, Danişmend N, Dervişoğlu S, Söylet Y.: Histological evaluation of the testicular nubbins in patients with nonpalpable testis: assessment of etiology and surgical approach. Pediatr Surg Int. 2007 Jan;23(1):41 4. Epub 2006 Oct 10. Storm D, Redden T, Aguiar M, Wilkerson M, Jordan G, Sumfest J.: Histologic evaluation of the testicular remnant associated with the vanishing testes syndrome: is surgical management necessary? Urology. 2007 Dec;70(6):1204 6
PALPE EDİLEN İNMEMİŞ TESTİSDE TEDAVİ
Testisi İndirmek Amacı ile Hormonal Tedavi Ortalama başarı oranı % 6 19 Tamamen indirme oranı %2 Re asend %10 25 Non palpable iken palpable hale gelme %26 35?
Trans parankimal fiksasyon dikişi kullanılan olgularda kontrollere göre infertilite riski 7.6 kat fazla Coughlin MT et al: J Pediatr Surg 33: 1790 1793, 1998.
Yüksek skrotal (Bianchi) tek insizyon orkiopeksi
Orkiektomi Puberte sonrası ve 35 (?) yaş altı orkiektomi önerililiyor. 35 yaş üstünde ise anestezinin getireceği risk testis kanseri riskinden daha fazla. Bu nedenle takip öneriliyor.
Orkiopeksi tek başına testiküler hasarı engellemeye yetmeyebiliyor, ancak zaman içinde gelişecek termal hasarı engelliyor?..
Endokrin değişiklikler ve olası hipogonadizm hipotezinden yola çıkarak hormonal tedavi ile fertilite potansiyeli arttırılabilir mi?
Adjuvan LH RH tedavisi alan (6 ay gün aşırı) grupta erişkin dönemde anlamlı iyi spermiogram sonuçları alınıyor Hadziselimovic et al: J Urol. 158:1193 1196, 1997. Neoadjuvan LH RH (1.2mg/4hft) fertilite indeksini anlamlı olarak artırıyor. Prospektif randomize çalışma Schwenter et al. J Urol March 2005
Bazı olgularda (?) (biyopsi sonucuna göre) hormonal tedavi başlamak fertilite açısından faydalı gibi görünüyor
Ancak biyopsiden kaynaklanan olumsuz etkiler olabilir mi?
Prepubertal testis biyopsisine bağlı ek testiküler patoloji gösterilmemiş. ASA artmıyor TM oranı artmıyor Patel et al. J Urol 174(5): 2008 10, 2005
Hormonal tedaviden kaynaklanan olumsuz etkiler olabilir mi?
İNTRAABDOMİNAL TESTİSLERDE TEDAVİ
İnmemiş Testis ve Kanser gelişimi: Normalde risk 1/500: % 0.2 İnmemiş testislilerde risk 4 10 kat artıyor: % 0.8 2
SONUÇ 1 İnmemiş testis insidansı artıyor; TDS? YÜT? Tanıda altın standart yöntem:fm GörüntüleME yöntemleri?? Testis Palpe edilemiyorsa eksplorasyon (Laparoskopik) Ele gelen Nubbin varsa eksplorasyona gerek kalmayabilir.
SONUÇ 2 Gerçek inmemiş testisler için; Tedavi yaşı 6 ay 1 yaş Retraktil testisler Gereksiz tedavi edilmemeli ama iyi takip edilmeli (yıllık muayene) Hormonal Tedavi?? Bianchi Tekniği
SONUÇ 3 Erken tedavi ile Kanser oranı azalıyor? Transparankimal fiksasyon dikişleri zarar veriyor!
SONUÇ 4 Uygun zamanda orkiopeksi uygulanan unilateral olgularda fertilite potansiyeli normale yakın kabul edilebilir. Başarılı orkiopeksiye rağmen bilateral olgularda fertilite oranı ortalama %35 azalmıştır.
SONUÇ 5 Fertilite potansiyelini desteklemek için orkiopeksi öncesi ya da sonrası hormonal tedavi verilebilir? Hangi hastalara? Tüm bilateral olgular? Unilateral olup, karşı normal testisinde de sorun olanlar? Biyopsi sonucuna göre?