T.C MALİYE BAKANLIĞI EKONOMİ SUNUMU 24 Ağustos 2016 1
Sunum Planı Küresel Ekonomi Türkiye Ekonomisi Darbe Girişiminin Ekonomiye Etkileri Orta Vadeli Görünüm Reform Gündemi 2
Küresel Ekonomi 3
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Küresel Ekonomide Büyüme Yavaş Seyrediyor Küresel Büyüme (%) 7 Küresel Büyümeye Katkılar (Puan) 7 6 5 4 3 2 1 (2003-07 Ort: 5,1) (2011-15 Ort: 3,5) 5,4 5,5 5,7 5,4 4,9 4,3 4,2 3,5 3,3 3,4 3,0 3,1 3,1 6 5 4 3 2 1 0 5,6 4,3 1,4 3,0 2,9 0,1 1,6-0,1 5,4 4,0 1,4 Gelişmekte Olan Ülkeler Gelişmiş Ülkeler Küresel Büyüme (%) 4,2 3,5 3,3 3,4 3,1 3,1 3,4 2,9 2,8 2,6 2,3 2,4 0,8 0,5 0,5 0,8 0,8 0,8 0-0,05-1 -1,6-1 -2 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016T Kaynak: IMF 4
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2007 Ç1 2007 Ç3 2008 Ç1 2008 Ç3 2009 Ç1 2009 Ç3 2010 Ç1 2010 Ç3 2011 Ç1 2011 Ç3 2012 Ç1 2012 Ç3 2013 Ç1 2013 Ç3 2014 Ç1 2014 Ç3 2015 Ç1 2015 Ç3 2016 Ç1 Endeks (2007=100) Çeyreklik Büyüme (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre, %) ABD ve Avro Bölgesi Toparlanıyor; ancak Büyüme Görünümünde Riskler Var 120 115 Tahmin 115,9 5 3 110 1 105 103,9-1 -3 100 100,0-5 95 90 ABD Avro Bölgesi -7-9 ABD Avro Bölgesi ABD ekonomisi nispeten güçlü büyümekte; ancak imalat ve enerji sektörlerinde toparlanma yavaş. Avro Bölgesinde toparlama, Brexit ve İtalyan bankacılık sistemindeki sorunlardan dolayı risk altında. Kaynak: IMF 5
2007 Ç1 2007 Ç3 2008 Ç1 2008 Ç3 2009 Ç1 2009 Ç3 2010 Ç1 2010 Ç3 2011 Ç1 2011 Ç3 2012 Ç1 2012 Ç3 2013 Ç1 2013 Ç3 2014 Ç1 2014 Ç3 2015 Ç1 2015 Ç3 2016 Ç1 Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme İvme Kaybediyor 20 15 BRIC Büyüme (%) 10 5 0-5 -10 Brezilya Çin Rusya Hindistan -15 Gelişmekte olan ülkelerin ekonomik performansı son yıllarda beklenenin altında. Emtia fiyatlarındaki sert düşüş Rusya, Brezilya gibi emtia ihracatçılarında daralmaya sebep oldu. Kaynak: IMF 6
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015GT 2016T 2017T (%) Dünya Ticaret Hacmi Büyümesi Sınırlı* 15 12 9 6 3 7,7 9,2 7,9 2,9 12,5 6,7 2,9 3,3 3,4 2,6 3,4 4,1 0-3 -6-9 -12-10,3 Kaynak: IMF GT: Gerçekleşme tahmini, T: Tahmin *Dünya ticaret hacmi miktar olarak kullanılmıştır. 7
Ocak 10 Eylül 10 Mayıs 11 Ocak 12 Eylül 12 Mayıs 13 Ocak 14 Eylül 14 Mayıs 15 Ocak 16 1 Ocak 1 Temmuz 1 Ocak 1 Temmuz 1 Ocak 1 Temmuz 1 Ocak 1 Temmuz 1 Ocak 1 Temmuz Enflasyon Eğilimi Düşük 10 8 Gelişmiş Ülkelerde Enflasyon (%) Avro Bölgesi 18 15 12 Gelişmekte Olan Ülkelerde Enflasyon (%) 6 ABD 9 4 6 2 3 0 0-2 Brezilya Çin Rusya Hindistan Türkiye Kaynak: Bloomberg 8
2007 Ç1 2007 Ç3 2008 Ç1 2008 Ç3 2009 Ç1 2009 Ç3 2010 Ç1 2010 Ç3 2011 Ç1 2011 Ç3 2012 Ç1 2012 Ç3 2013 Ç1 2013 Ç3 2014 Ç1 2014 Ç3 2015 Ç1 2015 Ç3 2016 Ç1 2016Ç3 5.1.2007 5.7.2007 5.1.2008 5.7.2008 5.1.2009 5.7.2009 5.1.2010 5.7.2010 5.1.2011 5.7.2011 5.1.2012 5.7.2012 5.1.2013 5.7.2013 5.1.2014 5.7.2014 5.1.2015 5.7.2015 5.1.2016 5.7.2016 Küresel Finansal Piyasalardaki Belirsizliklere Karşı Genişleyici Para Politikaları Devam Ediyor 6 5 Politika Faizleri (%) ABD Avro Bölgesi 400 350 300 Fed ve ECB Bilanço (Ağustos 2008=100) 4 Japonya 250 3 200 2 1 0-1 150 100 50 0 Bu politikaların; zayıf seyreden küresel büyüme ve Brexit sonrası artan belirsizliklere karşı önümüzdeki dönem de devam etmesi bekleniyor. Kaynak: IMF, Bloomberg 9
3.1.2012 3.3.2012 3.5.2012 3.7.2012 3.9.2012 3.11.2012 3.1.2013 3.3.2013 3.5.2013 3.7.2013 3.9.2013 3.11.2013 3.1.2014 3.3.2014 3.5.2014 3.7.2014 3.9.2014 3.11.2014 3.1.2015 3.3.2015 3.5.2015 3.7.2015 3.9.2015 3.11.2015 3.1.2016 3.3.2016 3.5.2016 3.7.2016 4.1.2008 4.1.2009 4.1.2010 4.1.2011 4.1.2012 4.1.2013 4.1.2014 4.1.2015 4.1.2016 Küresel Faiz Oranları Tarihi Diplerde 45 40 VIX Global (Endeks) 5 4 ABD Almanya Japonya İsviçre 35 3 30 2 25 20 15 1 0 10-1 Fed in faiz oranlarını Aralık tan önce artırması beklenmiyor. Birçok gelişmiş ülkenin tahvil faizi negatif seyrediyor. Kaynak: IMF, Bloomberg 10
Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10 Tem.10 Oca.11 Tem.11 Oca.12 Tem.12 Oca.13 Tem.13 Oca.14 Tem.14 Oca.15 Tem.15 Oca.16 Tem.16 Emtia Fiyatları Düşük Seyretmeye Devam Ediyor 300 250 200 Petrol ve Emtia Fiyatları (Endeks 2005=100) Tüm Emtia Metaller Gıda Enerji 150 100 50 Kaynak: IMF 11
Küresel Ekonomik Görünüm Üzerinde Riskler Fed in faiz artırım süreci Çin ekonomisinde dengelenme Brexit in etkileri ABD seçimleri Jeopolitik sorunlar 12
Türkiye Ekonomisi 13
15.Tem 22.Tem 29.Tem 5.Ağu 12.Ağu 19.Ağu 15.Tem 22.Tem 29.Tem 5.Ağu 12.Ağu 19.Ağu Darbe Girişiminin Ekonomiye Etkisi Sınırlı ve Geçici 84000 Borsa İstanbul 3,10 Kur (Dolara Karşı) 82000 3,05 80000 78000 3,00 76000 2,95 74000 72000 2,90 70000 2,85 Girişime rağmen piyasalar hızla normal işleyişine döndü. 14
15.Tem 22.Tem 29.Tem 5.Ağu 12.Ağu 19.Ağu 15.Tem 22.Tem 29.Tem 5.Ağu 12.Ağu 19.Ağu Darbe Girişiminin Ekonomiye Etkisi Sınırlı ve Geçici 300 CDS (5 Yıllık) 9,6 Gösterge Tahvil Faizi 290 9,4 280 270 9,2 260 9 250 8,8 240 230 8,6 220 8,4 Girişim sonrası artan risk göstergeleri normalleşiyor. 15
OHAL Kısa Süreli ve Vatandaşı Etkilemeyecek OHAL vatandaşımızı ve yatırımcımızı etkilemeyecek. OHAL kapsamındaki tüm çalışmalar şeffaf olacak, hukuk işlemeye devam edecek. Temel hak ve özgürlükleri daha ileri noktaya taşımaya devam edeceğiz. Ülkemizi bir üst lige taşıyacak mega projelerimizi hızla tamamlayacağız, yenilerine başlayacağız. Kamu maliyesi ekonomimizi desteklemek için yeterli güce sahip. Bu gücümüzü koruyacağız. Yatırımları destekleyecek ve yatırım ortamını iyileştirecek reformları hızla uygulamaya koymaya devam edeceğiz 16
Siyaset ve Dış Politika Normalleşiyor Hükümet ve muhalefet partileri arasında uzlaşı devam ediyor Rusya ve İsrail ile normalleşme hız kazanıyor AB ye üyelik hedefi devam ediyor ABD küresel ortaklarımızdan biri olmaya devam edecek 17
Reel GSYH (2002=100) 2003 2004 Türkiye Ekonomisi Gelişmekte Olan Ülkelerden Pozitif Yönde Ayrışıyor 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 220 200 180 208,6 192,7 183,2 160 140 130,8 120 100 Dünya Gelişmiş Ülkeler GOÜ (Çin ve Hindistan Hariç) Türkiye Kaynak: TÜİK, IMF 18
2003Ç1 2003Ç3 2004Ç1 2004Ç3 2005Ç1 2005Ç3 2006Ç1 2006Ç3 2007Ç1 2007Ç3 2008Ç1 2008Ç3 2009Ç1 2009Ç3 2010Ç1 2010Ç3 2011Ç1 2011Ç3 2012Ç1 2012Ç3 2013Ç1 2013Ç3 2014Ç1 2014Ç3 2015Ç1 2015Ç3 2016Ç1 Büyüme Türkiye Ekonomisi Pozitif Ayrışıyor 15 10 5 0 4,8 1,3-5 -10-15 -20 Türkiye Çin ve Hindistan Hariç GOÜ 2016 1. çeyrekte Türkiye OECD de en hızlı büyüyen, AB de en hızlı 2. büyüyen ülke oldu. Kaynak: TÜİK, IMF 19
Ocak 08 Eylül 08 Mayıs 09 Ocak 10 Eylül 10 Mayıs 11 Ocak 12 Eylül 12 Yüksek İstihdam Artışı Mayıs 13 Ocak 14 Eylül 14 Mayıs 15 Ocak 16 Ocak 14 Mart 14 Mayıs 14 Temmuz 14 Eylül 14 Kasım 14 Ocak 15 Mart 15 Mayıs 15 Temmuz 15 Eylül 15 Kasım 15 Ocak 16 Mart 16 Mayıs 16 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 İstihdam (milyon kişi, m.a) 2.000 1.500 1.000 500 0-500 Sektörel İstihdam Değişimi (Yıllık, Bin Kişi) 795 Tarım İnşaat Sanayi Hizmet Küresel krizden bu yana 7,2 milyon ilave istihdam Kaynak:TÜİK, OECD, Eurostat 20
Yunanistan Letonya İspanya Portekiz İrlanda Litvanya Estonya Slovenya Finlandiya İtalya Danimarka Japonya ABD Hollanda Fransa ÇekCum. İzlanda Slovakya Belçika Avusturya İngiltere İseveç Kanada Almanya Norveç Yeni Zelanda Kore İsviçre Avustralya Lüksemburg İsrail TÜRKİYE Singapur Ukrayna Hırvatistan Bulgaristan Romanya Moldova Jamaika Arnavutluk Belarus Rusya Gürcistan Polonya Fas Tayland Macaristan Mauiritus Kosta Rica Çin Arjantin Karadağ G. Afrika Brezilya Kazakistan Filipinler Peru Meksika Venezuella Sri Lanka Endonezya Şili TÜRKİYE Kolombiya Malezya S. Arabistan Türkiye En Çok İstihdam Artıran Ülkelerden Biri Oldu Gelişmiş Ülkeler ve Türkiye Gelişmekte Olan Ülkeler ve Türkiye 5 4 3 2 (Ortalama Artış, %, 2007-15) 3,5 6 5 4 3 (Ortalama Artış, %, 2007-14) 3,2 1 2 0-1 -2-3 -4 1 0-1 -2-3 Kaynak: IMF 21
2009 İşgücüne Artan Katılım İşsizlik Oranındaki Azalışı Sınırlıyor 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Mayıs Ocak 08 Eylül 08 Mayıs 09 Ocak 10 Eylül 10 Mayıs 11 Ocak 12 Eylül 12 Mayıs 13 Ocak 14 Eylül 14 Mayıs 15 Ocak 16 55 50 45 40 35 30 25 20 15 İşgücüne Katılım Oranı (%) 52,5 27 25 23 21 19 17 15 13 11 9 7 İşsizlik Oranları (m.a, %) 10,2 Toplam Kadın İşsizlik Oranı Tarımdışı İşsizlik Oranı Genç İşsizlik Oranı Kaynak:TÜİK, OECD, Eurostat 22
Ocak 11 Temmuz 11 Ocak 12 Temmuz 12 Ocak 13 Temmuz 13 Ocak 14 Temmuz 14 Ocak 15 Temmuz 15 Ocak 16 Temmuz 16 Ocak 12 Haziran 12 Kasım 12 Nisan 13 Eylül 13 Şubat 14 Temmuz 14 Aralık 14 Mayıs 15 Ekim 15 Mart 16 Enflasyon Hedefi Erişilebilir 20 18 Enflasyon (Yıllık, %) 11 Çekirdek Enflasyon (Yıllık, %) 16 14 12 TÜFE Yİ-ÜFE 10 9 8,7 10 8 8,8 8 6 4 2 4,0 7 6 0-2 5-4 Kaynak: TÜİK, TCMB 23
Cari Açık Azalıyor; Finansmanı İyileşiyor Cari İşlemler Dengesi (12 Aylık Kümülatif, Milyar $) Cari Açığın Finansmanı (12 Aylık Kümülatif, Milyar $) Kaynak: TCMB, TÜİK 24
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016E 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016E 71,4 84,9 81,9 107,3 118,5 123,5 112,4 147,7 140,5 99,8 119,3 143,1 106,0 162,2 160,0 184,4 191,1 186,8 181,9 167,5 137,1 143,5 151,5 173,5 143,1 202,1 227,1 218,9 Borç Çevirme Oranları Sağlıklı Seviyede Reel Sektör, % Toplam, % 250 250 200 200 150 150 100 100 50 50 0 0 Kaynak: TCMB, TÜİK 25
Oca.08 Eyl.08 May.09 Oca.10 Eyl.10 May.11 Oca.12 Eyl.12 May.13 Oca.14 Eyl.14 May.15 Oca.16 Bankacılık Sektörü Sağlıklı Yapısını Koruyor Kredilerin Takibe Dönüşüm Oranı (%) 17,6 25 Sermaye Yeterlilik Oranı (%) 20 15 Hedef Oran: %12 15,8 3,4 10 5 Yasal Sınır: %8 2002 Haziran 16 0 Kaynak: BDDK 26
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 Mali disiplin ekonomimizin en önemli çıpası! 12 10,8 Genel Devlet Açığı (GSYH, %) 10 8 6 4 2 0-2 7,9 4,1 Maastricht Kriteri: %3 1,6 0,1 0,2-1,3 5,5 3,0 0,4 1,0 0,7 0,6 0,0 OVP (2016-18) 0,7 0,7 0,4 Kaynak: Maliye Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, IMF, OECD 27
Türkiye nin Bütçe Dengesi Küresel Olarak En İyilerden 5 4,5 Genel Devlet Açığı (GSYH, %, 2015) 4 3 3,4 3,1 Maastricht Kriteri: %3 2 2,0 1 0 Gelişmekte Olan Ülkeler G7 OECD Avro Bölgesi Türkiye 0 Kaynak: Maliye Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, IMF, OECD 28
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 Kamu Borç Yükü Tarihi Diplerde 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 AB Tanımlı Borç Stoku (GSYH, %) Maastricht Kriteri: %60 OVP (2016-18) 32,9 31,7 30,5 29,5 Kaynak: Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, IMF, OECD 29
Kamu Borç Yükü Küresel Olarak En İyilerden AB Tanımlı Borç Stoku (GSYH, %, 2015) 120 118,4 115,5 100 93,2 80 60 45,1 40 32,9 20 G7 OECD Avro Bölgesi GOÜ TÜRKİYE Kaynak: Maliye Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, IMF, OECD 30
Hazine Dünyadan Alacaklı 70 60 50 40 30 20 61,5 25,2 Kamu Borç Stoku (%, GSYH) 10 0-10 8,1-3,7 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Ç1 Kamu Net Borç Stoku Kamu Net Dış Borç Stoku Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 31
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Temmuz (%) Faiz Oranlarını Düşürdük 60 62,7 50 40 30 20 10 0 12,2 9,5 1,6-10 Hazine Borçlanma Faizi İç Borçlanmanın Reel Faizi Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 32
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 (%) Bütçeden Faize Giden Payı Azalttık 90 80 85,7 70 60 50 40 30 43,2 20 10 0 12,2 9,8 Faiz giderleri/bütçe giderleri Faiz giderleri/vergi gelirleri Kaynak: Maliye Bakanlığı 33
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 (Milyar TL) Faizin Bütçe İçindeki Payı Değişmeseydi 250 Toplam fark: 972,3 milyar TL 218,8 200 150 100 50 53,0 0 Faiz harcamaları (gerçekleşen) Kaynak: Maliye Bakanlığı 34
Hollanda Avusturya Belçika İsrail Slovenya TÜRKİYE 2002 Portekiz Avustralya Fransa Almanya İngiltere İtalya Yunanistan İrlanda Şili Japonya Lüksemburg ABD G. Kore Meksika TÜRKİYE Yeni Zelanda Polonya İzlanda Finlandiya İspanya Kanada Slovakya İsveç Norveç Danimarka Estonya Macaristan Çek C. İsviçre (%, 2014) Vergi Oranlarını İndirdik: Gelir Vergisi Oranları Kadınların İşgücüne Katılımı Mevcut Durum (Üst Dilim) 60 50 49,5 40 30 35,0 20 10 0 Kaynak: OECD 35
Belçika İtalya İzlanda TÜRKİYE 2002 Yunanistan İrlanda İngiltere Slovakya Polonya Macaristan Kanada Çek C. TÜRKİYE* Portekiz Norveç Yeni Zelanda İsrail ABD G. Kore Hollanda Şili Meksika Avustralya Avusturya Fransa Almanya Lüksemburg İsveç İsviçre TÜRKİYE (AGİ) (%, 2014) Gelir Vergisi Oranları (Alt Dilim) Kadınların İşgücüne Katılımı Mevcut Durum 25 22 20 15 15 10 5 0 Kaynak: OECD (*) Asgari geçim indirimi dahildir 36
TÜRKİYE 2002 Fransa ABD İrlanda Danimarka Kanada Kore Portekiz Belçika Avustralya Almanya İsrail Norveç İtalya Japonya İsveç İspanya İngiltere Avusturya Hollanda Lüksemburg Finlandiya Meksika Şili İsviçre Slovenya İzlanda Polonya TÜRKİYE Yunanistan Yeni Zelanda Macaristan Çek Cumhuriyeti Slovakya Estonya (%, 2015) Kurum Kazançları Üzerindeki Vergi Yükü 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 65 En düşük yüke sahip 7. ülkeyiz En düşük yüke sahip 7. ülkeyiz 34 Kaynak: OECD 37
Macaristan Danimarka Norveç İsveç Finlandiya İzlanda Yunanistan İrlanda Polonya Portekiz İtalya Slovenya Belçika Çek C. Hollanda İspanya Avusturya Estonya Fransa Slovak C. İngiltere Şili Almanya İsrail TÜRKİYE Lüksemburg Meksika Y. Zelanda TÜRKİYE (Efektif) Avustralya Kore Japonya İsviçre Kanada (%, 2015) KDV Oranları 30 Eğitim, sağlık, turizm ve gıdada KDV yi düşürdük 25 20 18,0 15 14,2 10 5 0 Kaynak: OECD, Maliye Bakanlığı 38
Faiz Bütçeleri Yerine Yatırım ve Hizmet Bütçeleri Yaptık Altyapı Eğitim Sağlık 39
Altyapı Yatırımları Milyar TL Havayolu; 16 Denizyolu; 3,4 Haberleşme; 26 Demiryolu; 46,8 Karayolu; 161,1 2003-15 arasında 253,3 milyar TL yatırım* Kaynak: Ulaştırma Bakanlığı (*) 2015 İtibarıyla 40
Mali Disiplini Sürdürmeye Devam Edeceğiz Enflasyon Cari Açık Reformlar Risk Algısı 41
Reform Gündemimiz 42
GERÇEKLEŞTİRDİĞİMİZ REFORMLAR Yatırımları Teşvik Uluslararası İşgücü Ar-Ge Tasarruflar 43
Yatırımları Teşvik Yatırım Maliyetlerini Azaltma İş Yapma Ortamını İyileştirme Ar-Ge ve Yüksek Teknolojili Yatırımlara Destek Proje Bazlı Yatırım Teşvik Varlık Yönetim Fonu 44
Reformlarla İş Yapma Ortamı İyileşiyor Reform Sonrası: 14. ülke 2016: 94. ülke Prosedür Sayısı Gün Sayısı Maliyet (%, Kişi Başı Gelir) Asgari Ödenmiş Sermaye (%, Kişi Başı Gelir) Türkiye-2016 8 7.5 16.6 11 Düzenlemeler Sonrası 3 2.5 3 10 45
İşgücü Piyasası Reformu Uluslararası İşgücü Kanunu Turkuaz Kart ile nitelikli insan gücü Ar-Ge ve nitelikli personele teşvik Yabancı öğrencilere çalışma izni Genç ve Kadın İstihdamı Gençlerin istihdamına destek Genç girişimcilere destek Doğuma yönelik haklar Özel istihdam büroları Geçici iş ilişkisi Uzaktan Çalışma İşbaşı Eğitim Programları Mesleki yüksekokulların yapılandırılması Çıraklık eğitimi 46
Ar-Ge Paketi Tasarım Merkezlerine Destek Küçük ölçekli Ar- Ge Merkezlerine Destek Teknoloji Gelişim Merkezleri Tekno-Girişim Desteği Gümrük ve Damga Vergisi Muafiyetleri 47
Tasarruflar Sermaye Piyasalarını Derinleştirme Finansal Sistem Üzerindeki Vergi Yükünü Azalttık İslami Finansı Destekliyoruz Bireysel Emeklilik Sistemine Otomatik Katılım 45 yaş altı zorunlu katılım Gelire bağlı olarak %3 katkı payı 1.000TL devlet katkısı 2 ay içinde çıkma hakkı 48
GÜNDEMDEKİ REFORMLAR Demokrasi ve Adalet Öncelikli Dönüşüm Programları Eğitim Kamu Yönetimi Reel Ekonomide Köklü Değişim Kamu Maliyesi 49
Demokrasi ve Adalet Yargıda ihtisaslaşma Tahkim Merkezlerinin faaliyete geçmesi Bilirkişilik sistemi İstinaf mahkemelerinin etkinliğini artırma İş mahkemelerinin etkinliğini artırma Noterlik sisteminin yeniden yapılandırılması 50
Eğitim Reformu Öğretmen Akademisi Eğitim Kalite Endeksi Mesleki & Teknik Eğitim Okul Bazlı Bütçe Yabancı Dil Eğitimine Öncelik Hayat Boyu Öğrenme Merkezleri 51
Reel Ekonomide Köklü Değişim Patent Kanunu Kıdem tazminatı Kısmi zamanlı ve esnek çalışma Kitle Finansmanı 52
KAMU MALİYESİ REFORMU Gelir Vergisi Kanunu Vergi Usul Kanunu Performans Bütçeleme Harcama Reformu 53
KAMU YÖNETİMİ REFORMU Kamu Personel Reformu Verimlilik, Hesap Verebilirlik & Şeffaflık Performansa Dayalı Kültür e-devlet 54
TEŞEKKÜRLER!