BİLİMSEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Sevinç GÜLSEÇEN, sevincg@yahoo.com Dr. Elif KARTAL, elifkartal86@gmail.com İstanbul Ekim 2015
Takvim 14 Eylül 2015 Eğitim - Öğretim Başlangıcı 30 Eylül 2015 Araştırmanın Temelleri, Araştırma Probleminin Belirlenmesi, Araştırmanın Tasarlanması 7 Ekim 2015 Örnekleme Tasarımı, Ölçme ve Ölçekleme Teknikleri 14 Ekim 2015 Veri Toplama Teknikleri, Veri İşleme ve Veri Analizi 21 Ekim 2015 Temel İstatistiksel Analizler ve Testler (R Dili ile Uygulamalar) 28 Ekim 2015 Temel İstatistiksel Analizler ve Testler (R Dili ile Uygulamalar) 4 Kasım 2015 Kaynak Yönetim Araçlarından Zotero 11 Kasım 2015 Araştırmayı Yayınlamak, Araştırmada Etik 18 Kasım 2015 Ara Sınav (Klasik), Proje Konularına Karar Verilmesi 25 Kasım 2015 2, 9, 16 Aralık 2015 (Bireysel Çalışma) V (Grup Çalışması) 23 Aralık 2015 Final (Proje Teslimi) 30 Aralık 2015 Final (Proje Sunumları) 6 Ocak 2015 Bütünleme (Proje Teslimi + Sunum) 18 Aralık 2015 Eğitim - Öğretim Bitişi 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 2/17
Veri Toplama Teknikleri 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 3/17
Gözlem yöntemi Bu yöntemde veri, araştırmacının doğrudan gözlem yapması ile elde edilmektedir. Herhangi bir kişiye soru sorulmaz. Bir alış-veriş merkezine gelen müşterilere hangi mağzayı tercih ediyorsunuz sorusunu sormak yerine, araştırmacı bu sorusuna cevabı müşterileri gözlemleyerek bulabilir. (Kothari, 2004) 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 4/17
Gözlem yöntemi Eğer doğru bir gözlem yapılırsa, öznellikten kaynaklanabilecek yanlılıklar ortadan kalkmaktadır. Toplanan veri gözlem yapılan ana ait olduğu için geçmiş ya da gelecek bir olay/davranışla ilişkili değildir. Gözlem, katılımcıların istek ya da dileklerinden bağımsızdır. Zaman ve efor harcanılan bir yöntemdir. Toplanan veri kısıtlıdır. Öngörülmeyen bazı faktörler ortaya çıkabilir. (Kothari, 2004) 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 5/17
Gözlem yöntemi Katılımcı/Katılımcı olmayan gözlem Kontrolsüz/Kontrollü gözlem 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 6/17
Görüşme yöntemi Veri toplama röportaj ile gerçekleştirilir. Kişisel görüşmede, araştırmacı kişi ya da kişilere yüz yüze sorular sormaktadır. Bu tip görüşmeler aynı zamanda yapılandırılmış görüşmelerdir. Bir başka ifade ile önceden hazırlanmış sorular yer alır ve yüksek standartlı kayıt teknikleri kullanılır. Yapılandırılmamış görüşmelerde benzer bir hazırlığın yapılması söz konusu değildir. Odaklanmış görüşme, görüşme yapılan kişinin verilen deneyim ve etkilerine dikkat çekebilmek için yapılmaktadır. Klinik görüşmede, kişinin duyguları, motivasyonu ya da hayat tecrübesi ele alınır. Yönlendirici olmayan görüşmede ise, görüşme yapılan kişiyi sorularla yönlendirmek yerine, belki birtakım sorular ile kişinin konuşmasını desteklemek hedeflenmiştir. Telefon görüşmeleri: Katılımcılar telefonla aranarak, katılımcıların sorulan soruları cevaplaması beklenir. Daha hızlı, ucuz, kolay ve esnek olduğu düşünülmektedir; ancak maliyet gibi, katılımcılara cevaplamaları için verilen süre gibi kısıtları da bulunmaktadır. (Kothari, 2004) 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 7/17
Anket yöntemi Veri toplamada kullanılan popüler bir yöntemdir. Anketin uygulanmasından önce mutlaka pilot bir çalışmanın yapılması tavsiye edilmektedir. Anket uygulanırken; Anketin genel formuna, Soru dizilimine, Soruların açıklığı ve yazıma dikkat edilmelidir. (Kothari, 2004) 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 8/17
Diğer yöntemler Durum incelemeleri, Doküman incelemeleri,... (Kothari, 2004) 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 9/17
http://www.socialresearchmethods.net/kb/relandval.php 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 10/17
Veri İşleme 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 11/17
Veri İşleme Veriyi Anlama ANALİZ Veri Ön İşleme 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 12/17
Veriyi Anlama ÇEŞİTLİ BETİMLEYİCİ İSTATİSTİKSEL BİLGİLER Frekans tabloları, Minimum maksimum değerler, Kartil değerleri, Ortanca değer, Ortalama, Standart sapma, Korelasyon,... VERİ ÖZETİ VERİ GÖRSELLEŞTİRME Serpilme diyagramı (Scatter Plot), Kutu Grafiği (Box and Whisker Plot), Sütun, çizgi, pasta,... grafikleri 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 13/17
Veri Ön İşleme Nitelikleri kategorik hale getirme ( data discretization), Veri normalizasyonu (normalization), Kayıp değer tamamlama (missing data imputation), Tekrarlanan kayıtların tespit edilmesi (duplicate observations), Uç değerlerin tespit edilmesi ( outliers),... 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 14/17
Veri Analizi 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 15/17
Veri Analizi R diline giriş 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 16/17
Kaynaklar Kothari, C. R. (2004). Research methodology: Methods and techniques (2nd Edition). New Delhi: New Age International. 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 17/17
Bir sonraki haftaya Bir araştırma problemi ile bu probleme uygun Gözlem, Görüşme ya da Anket veri toplama yöntemlerinden biri seçilmeli. En az 5 kişiden veri toplanmalı. Bu süreçteki veri toplama yöntemine ilişkin bir SWOT Analizi yapılmalı. 14.10.2015 PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DR. ELİF KARTAL 18/17