AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE 2015 YILI PAMUK RAPORU Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211 63 15 www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.tr Hazırlayan Cansu KARABULUT Arge- Proje ve Kalite Sorumlusu

İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 DÜNYA PAMUK EKİM ALANLARI... 3 DÜNYA PAMUK VERİMLERİ... 4 DÜNYA PAMUK ÜRETİMİ... 5 DÜNYA PAMUK TÜKETİMİ... 6 TÜRKİYE PAMUK ÜRETİMİ... 7 Ege Bölgesi Pamuk Üretimi... 8 DÜNYA PAMUK İHRACATI... 9 DÜNYA PAMUK İTHALATI... 9 TÜRKİYE NİN PAMUK İTHALAT VE İHRACATI... 10 PAMUKTA YAŞANAN SORUNLAR... 12 2

GİRİŞ Değişik kullanım alanlarıyla dünyada tarım, sanayi ve ticaret sektörlerinde önemli bir konuma sahip olan pamuğun insanlar tarafından tarımının yapılma tarihi çok eski dönemlere rastlamaktadır. Pamuk işlenmesi açısından çırçır sanayisinin, lifi ile tekstil sanayisinin, çekirdeği ile yağ ve yem sanayisinin, linteri ile de kağıt sanayisinin hammaddesi durumundadır. Petrole alternatif olarak pamuğun çekirdeğinden elde edilen yağ, giderek artan miktarda biodizel üretiminde de hammadde olarak kullanılmaktadır. Bu sebeplerin yanında nüfusun hızla artması, diğer yandan sanayileşen ve kalkınan toplumlarda hayat seviyesinin yükselmesi pamuğun tüketim ve gereksinimini arttırmıştır. Dünyada sınırlı sayıda ülkenin ekolojisi pamuk tarımına el verdiğinden, dünya üretiminin %80 ine yakınını Türkiye nin de içinde bulunduğu az sayıda ülke üretmektedir. Ülkemiz açısından stratejik bir niteliği bulunan pamuğun üretimi ve kullanımı, diğer bir ifade ile pamuk politikası, izlenen tarım, sanayi ve ticaret politikaları ile uluslararası gelişmelerden yoğun bir şekilde etkilenmektedir. Uluslararası Pamuk Danışma Kurulu nun verilerine göre Türkiye, pamuk ekim alanı yönünden Dünyada dokuzuncu, birim alandan elde edilen lif pamuk verimi yönünden altıncı, pamuk üretim miktarı yönünden sekizinci; pamuk tüketimi yönünden dördüncü, pamuk ithalatı yönünden üçüncü ülke konumundadır. Ayrıca GDO suz pamuk üretimi yapan ülkeler değerlendirildiğinde Türkiye bu alanda verimli pamuk üretimi gerçekleştiren ülkedir. DÜNYA PAMUK EKİM ALANLARI Uluslararası Pamuk Danışma Kurulu (ICAC) verilerine göre; 2012/13 dönemi ile 2015/16 dönemi arasında dünyada ortalama 33 milyon hektar alanda pamuk üretimi yapıldığı, son dönem olan 2015/16 döneminde tahmin edilen yaklaşık 31 milyon hektar ekim alanı ile ortalamanın oldukça altında kalacağı görülmektedir. 2016/17 dönemi için öngörülen üretim miktarı da yine bir önceki döneme göre farklılık göstermemektedir. Pamuk ekim alanlarında son 5 dönem incelendiğinde 2012/13 döneminde ekim alanlarının 34 milyon hektar olduğu, bu dönemden sonra da ciddi düşüşlerin meydana geldiği görülmektedir. 2013/14 döneminde 32,8 milyon hektar olarak gerçekleşen ekim alanları 2014/15 döneminde toparlanarak 34,1 milyon hektar olarak gerçekleşmiştir. 2015/16 3

döneminde tekrar düşüş yaşayarak 31,1 milyon hektar olarak gerçekleşen ekim alanları 2016/17 tahminlerine göre de şuan için herhangi bir yükseliş yaşamayacağı öngörülmektedir. Tablo 1: Dünya Pamuk Ekim Alanları (Bin Ha) Ülkeler 2012/13 2013/14 2014/15 2015/16* 2016/17** Hindistan 11.980 11.960 12.819 11.881 12.356 ABD 3.773 3.053 3.783 3.262 3.327 Çin 5.251 4.700 4.310 3.470 3.123 Pakistan 2.879 2.806 2.958 2.869 2.941 Özbekistan 1.285 1.275 1.298 1.298 1.256 Brezilya 894 1.122 976 966 951 Burkina Faso 591 645 661 663 670 Mali 548 481 570 573 602 Türkmenistan 550 550 545 534 534 Arjantin 370 506 456 445 445 Türkiye 488 451 468 431 422 Diğer 5.719 5.282 5.256 4.769 4.733 DÜNYA 34.328 32.831 34.100 31.161 31.360 Kaynak: ICAC Cotton (*) Tahmin / (**) Projeksiyon Dünya pamuk ekim alanlarının en geniş olduğu ülke yaklaşık 11,8 milyon hektar alan (%38 pay) ile Hindistan dır. Ekim alanlarının genişliğinde Hindistan ı Çin, ABD, Pakistan ve Özbekistan takip etmektedir. Türkiye pamuk ekim alanı açısından değerlendirildiğinde 9. sırada (%1,4 pay) yer almaktadır. 2016/17 tahminlemelerine göre ise Türkiye 11. sıraya Çin ise 3. sıraya gerilemiştir. DÜNYA PAMUK VERİMLERİ Dünya lif pamuk verimlerinde son 5 dönem incelendiğinde 2012/13 döneminde dünya pamuk veriminin 781 kg/hektar olduğu, bu dönemden sonra 2013/14 döneminde artış göstererek 799 kg/hektar olarak gerçekleştiği ve bu dönemden sonra düşüş sergilediği görülmektedir. 2016/17 dönemi tahminlerine göre %3,8 lik bir artış,le 732 kg/ hektar olması öngörülmektedir. 4

Tablo 2: Dünya Lif Pamuk Verimleri (Kg/Ha) ÜLKELER 2012/13 2013/14 2014/15 2015/16* 2016/17** Avustralya 2.303 2.258 2.619 2.022 2.259 İsrail 1.786 1.897 2.020 1.891 1.898 Türkiye 1.527 1.592 1.610 1.618 1.607 Meksika 1.511 1.625 1.668 1.449 1.563 Brezilya 1.465 1.546 1.601 1.533 1.536 Çin 1.390 1.474 1.503 1.489 1.489 Güney Afrika 777 1.172 1.218 1.288 1.226 Yunanistan 887 1.190 1.007 838 991 Suriye 1.100 976 981 883 985 ABD 999 921 939 859 921 DÜNYA ORT. 781 799 766 705 732 Kaynak: ICAC Cotton (*) Tahmin / (**) Projeksiyon Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere dünya lif pamuk veriminin en yüksek olduğu ülke Avusturalya dır. Avustralya yı sırayla İsrail ve Türkiye takip etmektedir. Dünya pamuk ekim alanlarında önemli pay alan Hindistan, Pakistan ve Türkmenistan ortalama verim düzeylerinin altında bir verimle üretim yapmaktadırlar. Bu ülkelerin verim düzeylerinde yaşanacak artış dünya pamuk üretiminde de önemli artışların yaşanmasına neden olacaktır. DÜNYA PAMUK ÜRETİMİ Uluslararası Pamuk Danışma Kurulu (ICAC) verilerine göre; 2012/13 dönemi ile 2015/16 dönemi arasında dünyada ortalama 25,2 milyon ton lif pamuk üretimi gerçekleştiği, son dönem olan 2015/16 döneminde tahmin edilen yaklaşık 21,9 milyon ton pamuk üretimi ile ortalamanın oldukça altında kalacağı görülmektedir. 2016/17 dönemi tahminleri incelendiğinde bir önceki döneme göre %4,4 lük artışla 22.964 bin ton olacağı öngörülmektedir. Son dönemde yaşanan ani üretim düşüşünde Çin, ABD ve Pakistan da yaşanan pamuk üretiminin azalması büyük etki yaratmıştır. Böylece uzun yıllardan beri pamuk üretiminde birinci sırada yer alan Çin ikinci sıraya gerilemiş, Hindistan ilk sıraya yükselmiştir. Hindistan ve Çin i sırayla ABD, Pakistan ve Brezilya takip etmektedir. 5

Tablo 3: Dünya Lif Pamuk Üretimi (1000 Ton) ÜLKELER 2012/13 2013/14 2014/15 2015/16* 2016/17** Hindistan 6.290 6.766 6.460 5.984 6.482 Çin 7.300 6.929 6.480 5.166 4.649 ABD 3.770 2.811 3.553 2.802 3.063 Pakistan 2.002 2.076 2.305 1.514 2.049 Brezilya 1.310 1.734 1.563 1.481 1.461 Özbekistan 1.000 940 885 865 875 Türkiye 745 718 754 697 678 Avustralya 1.018 885 516 546 641 Türkmenistan 370 335 330 300 286 Burkina Faso 264 270 298 252 279 Diğer 2.732 2.759 2.979 2.373 2.501 TOPLAM 26.801 26.223 26.123 21.980 22.964 Kaynak: ICAC Cotton (*) Tahmin / (**) Projeksiyon 2015/16 döneminde dünya lif pamuk üretimine bakıldığında ilk beş ülke toplam dünya üretiminin yaklaşık %77 sini oluşturmaktadır. Türkiye üretiminin dünya üretimine katkısı yaklaşık %3 lük bir paydır. DÜNYA PAMUK TÜKETİMİ Dünya lif pamuk tüketim verileri incelendiğinde son 5 dönemde tüketimin çok fazla değişmediği, hemen hemen aynı rakamlarda seyir ettiği gözlenmektedir. 2015/16 döneminde de dünya lif pamuk tüketiminin 23.681 bin ton civarında olacağı görülmekte, 2016/17 dönemi tahminlemelerine göre ise tüketimin çok büyük bir artış göstermeden 23.780 bin ton olacağı öngörülmektedir. Tablo 4: Dünya Lif Pamuk Tüketimi (1000 Ton) ÜLKELER 2012/13 2013/14 2014/15 2015/16* 2016/17** Çin 8.290 7.517 7.479 7.105 6.750 Hindistan 4.762 5.186 5.359 5.270 5.481 Pakistan 2.216 2.470 2.491 2.193 2.215 Türkiye 1.360 1.400 1.486 1.500 1.522 Vietnam 492 694 903 1.101 1.272 Bangladeş 765 880 937 1.054 1.159 ABD 762 773 778 784 788 Brezilya 910 862 797 757 712 Endonezya 672 683 711 654 677 Meksika 398 406 405 409 417 Diğer 2.935 3.004 2.947 2.854 2.787 TOPLAM 23.562 23.875 24.293 23.681 23.780 Kaynak: ICAC Cotton (*) Tahmin / (**) Projeksiyon 6

Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere dünya lif pamuk tüketiminin en yüksek olduğu ülkeler yine en çok üretim payına ve pamuğu işleme kapasitesine sahip olan Çin, Hindistan, Pakistan gibi ülkelerdir. Buna nazaran ABD nin lif pamuk üretiminde üçüncü sırada olmasına rağmen lif pamuk tüketiminde yedinci sırada yer aldığı dikkat çekmektedir. 2015/16 dönemi dünya lif pamuk tüketiminden en büyük payı 7,3 milyon ton ile Çin almaktadır. Çin i sırayla Hindistan, Pakistan ve Türkiye izlemektedir. Ülkemiz tahmini 1,5 milyon tonluk tüketim değeri ile en çok lif pamuk tüketen ülkeler arasında dördüncü sırada yer almaktadır. 2016/17 dönemi tahminlerinde ise pamuk tüketiminde %5 lik bir azalma ile Çin yine ilk sırada yer alıp, diğer ülkelerinde de sıralamasının değişmeyeceği öngörülmektedir. TÜRKİYE PAMUK ÜRETİMİ Türkiye de pamuk tarımı genelde Ege Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile Akdeniz ve Batı Marmara bölgelerinde yapılmaktadır. Son 10 yıllık süreçte pamuk ekim alanlarının yaklaşık %26,5 oranında gerilediği aşağıdaki tablodan görülebilmektedir. Bölgeler bazında incelendiğinde ekim alanlarında en önemli düşüşlerin sırasıyla Batı Marmara, Akdeniz ve Ege bölgelerinde olduğu görülmektedir. Tablo 5: Bölgeler İtibariyle Türkiye Pamuk Ekim Alanları (Dekar) Sezon G.doğu Batı Ege Akdeniz Anadolu Marmara TOPLAM 2006 3.095.342 1.465.783 1.304.462 34.448 5.907.000 2007 2.918.889 1.164.365 1.187.174 30.620 5.302.528 2008 3.131.770 814.377 991.167 11.288 4.950.000 2009 2.359.339 803.901 1.029.241 6.883 4.200.000 2010 2.878.947 826.951 1.094.940 5.412 4.806.500 2011 3.139.167 967.460 1.299.511 13.633 5.420.000 2012 3.022.681 827.259 1.027.055 7.768 4.884.963 2013 2.789.446 826.424 889.972 2.958 4.508.900 2014 2.894.671 934.757 848.231 3.770 4.681.429 2015 2.645.178 917.158 776.043 1.755 4.340.134 Kaynak: TÜİK Ülkemiz pamuk üretiminde son yıllarda yaşanan düşüşe paralel olarak, dünyanın en kaliteli pamuklarının yetiştirildiği Ege bölgesinde de pamuk üretim alanları önemli ölçüde gerilemiştir. 2006 yılında 1.465 bin dekar seviyelerinde olan Ege bölgesi pamuk ekim alanları 2015 yılında 548 bin dekar gerileyerek 917 bin dekar seviyelerinde gerçekleşmiştir. Son 10 yılda Ege bölgesindeki düşüş oranı %37,4 olarak gerçekleşmiştir. 7

Lif pamuk üretimimizde en fazla üretim olan bölge Güneydoğu Anadolu bölgesidir. 2015 sezonunda üretimin yaklaşık %57,9 Güneydoğu Anadolu Bölgesinde, %22,3 Ege ve %19,6 Akdeniz bölgesinde gerçekleşmiştir. Tablo 6: Bölgeler İtibariyle Türkiye Lif Üretimi (Ton) Sezon G.doğu Batı Ege Akdeniz Anadolu Marmara TOPLAM 2006 502.416 221.409 248.668 3.599 976.540 2007 472.025 163.336 229.468 2.767 867.716 2008 423.010 94.077 155.321 902 673.400 2009 348.669 113.285 175.637 631 638.250 2010 464.194 143.408 208.566 528 816.705 2011 535.919 166.698 250.242 1.732 954.600 2012 512.587 151.209 193.417 1.180 858.400 2013 512.016 176.513 188.491 476 877.500 2014 495.152 184.358 165.957 533 846.000 2015 427.485 165.257 145.034 224 738.000 Kaynak: TÜİK Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre son 10 yıllık süreçte en yüksek lif pamuk üretimi 976,5 bin ton ile 2006 yılında, en düşük lif pamuk üretimi ise 638,2 bin ton ile 2009 sezonunda gerçekleşmiştir. 2015 yılı sezonunda lif pamuk üretimi bir önceki sezona göre %12,7 lik bir düşüşle 738 bin tona gerilemiştir. 2015 sezonunda bir önceki sezona göre tüm bölgelerde üretim miktarı düşmüştür. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde %13,6, Ege Bölgesinde %10,3, Akdeniz Bölgesinde %12,6 ve Batı Marmara Bölgesinde %57,9 oranında düşüş yaşanmıştır. Ege Bölgesi Pamuk Üretimi Ege bölgesinde pamuk ekim alanları itibariyle en yüksek alana sahip olan Aydın aynı zamanda üretim miktarıyla da birinci sırada yer almaktadır. Aydın ı sırasıyla İzmir, Denizli ve Manisa takip etmektedir. 8

Tablo 7: 2015/16 YILI EGE BÖLGESİ PAMUK EKİLİ ALAN VE KÜTLÜ ÜRETİM TAHMİNLERİ İLLER Ekim Alanı Toplam Kütlü Ortalama Verim Mahlıç (Kg) (Ha) Üretim (Kg) (Kg/Ha)** (%38 Randıman) AYDIN 55.203 232.134.765 4.205 88.211.211 İZMİR 19.432 77.348.885 3.980 29.392.576 BALIKESİR 98 394.645 4.029 149.965 DENİZLİ 5.282 21.975.236 4.161 8.350.590 MANİSA 2.392 8.726.398 3.648 3.316.031 MUĞLA 246 1.007.342 4.096 382.790 EGE BÖLGESİ 82.653 341.587.271 4.133 129.803.163 Kaynak: İzmir Ticaret Borsası DÜNYA PAMUK İHRACATI Uluslararası Pamuk Danışma Kurulu (ICAC) verilerine göre; 2012/13 dönemi ile 2015/16 dönemi arasında dünyada ortalama 8,5 milyon ton lif pamuk ihracatı gerçekleştiği, son dönem olan 2015/16 döneminde yaklaşık 7,3 milyon ton pamuk ihracatı ile ortalamanın oldukça altında kalacağı görülmektedir. 2013/14 dönemi ile başlayan düşüş, 2014/15 ve 205/16 dönemlerinde de düşmeye devam etmiştir. 2016/17 dönemi tahminlerine göre ise dünya lif pamuk ihracatının 7,4 milyon ton olacağı öngörülmektedir. Son 5 yılda dünya ihracatında %25,9 luk bir düşüş meydana gelmiştir. Tablo 8: Dünya Lif Pamuk İhracatı (1000 Ton) ÜLKELER 2012/13 2013/14 2014/15 2015/16* 2016/17** ABD 2.836 2.293 2.449 2.065 2.125 Hindistan 1.685 2.014 914 1.084 1.014 Brezilya 938 485 851 925 754 Avustralya 1.343 1.057 520 493 596 Özbekistan 653 650 594 528 535 Burkina Faso 247 270 213 265 289 Yunanistan 237 280 254 202 242 Mali 172 199 175 219 221 Fildişi 136 180 188 152 173 Arjantin 55 43 84 115 154 Diğer 1.720 1.541 1.459 1.256 1.322 DÜNYA TOPLAM 10.022 9.012 7.701 7.304 7.425 Kaynak: ICAC Cotton (*) Tahmin / (**) Projeksiyon Dünyanın en büyük pamuk ihracatçısı ülkeleri yıllara göre değişmekle birlikte, 2015/16 dönemi incelendiğinde %28,2 lik payla ilk sırayı alan ABD yi, %14,8 lik payla Hindistan ve 9

%12,6 lık payla Brezilya takip etmektedir. Dünya ihracatının yaklaşık %70 i ilk beş sırada yer alan ülkeler tarafından gerçekleştirilmektedir. DÜNYA PAMUK İTHALATI Uluslararası Pamuk Danışma Kurulu (ICAC) verilerine göre; 2012/13 dönemi ile 2015/16 dönemi arasında dünyada ortalama 8,3 milyon ton lif pamuk ithalatı gerçekleştiği, son dönem olan 2015/16 döneminde yaklaşık 7,3 milyon ton pamuk ithalatı ile ortalamanın oldukça altında kalacağı görülmektedir. 2013/14 dönemi ile başlayan düşüş, 2014/15 ve 205/16 dönemlerinde de düşmeye devam etmiştir. 2016/17 dönemi tahminlerine göre ise dünya lif pamuk ithalatının 7,4 milyon ton olacağı öngörülmektedir. Son 5 yılda dünya ihracatında %24 lük bir düşüş meydana gelmiştir. Tablo 9: Dünya Lif Pamuk İthalatı (Bin Ton) ÜLKELER 2012/13 2013/14 2014/15 2015/16* 2016/17** Vietnam 517 691 941 1.100 1.374 Bangladeş 631 967 964 1.079 1.131 Çin 4.426 3.075 1.804 1.078 936 Türkiye 803 924 800 779 879 Endonezya 686 651 728 660 685 Pakistan 411 247 182 536 319 Tayland 329 337 320 286 290 Kore Cumhuriyeti 286 280 288 272 281 Hindistan 258 147 267 240 228 Meksika 215 223 211 219 219 Diğer 1.228 1.179 1.086 1.111 1.089 DÜNYA TOPLAM 9.790 8.721 7.591 7.360 7.431 Kaynak: ICAC Cotton (*) Tahmin / (**) Projeksiyon Çin, Türkiye ve Bangladeş yıllara göre değişmekle birlikte dünyanın en büyük pamuk ithalatçıları konumundadır. Çin diğer iki ülkeden farklı olarak dünyanın başta gelen pamuk üreticisi olmasına karşın tekstil ve konfeksiyon sektörünün artan ihtiyaçları sebebiyle aynı zamanda küresel olarak büyük ithalatçılar arasında yer almaktadır. Daha önce alt sıralarda yer almasına rağmen özellikle son iki dönemde ciddi artış gösteren ithalat rakamıyla Vietnam ilk sırada yerini almıştır. 10

TÜRKİYE NİN PAMUK İTHALAT VE İHRACATI Ülkemizde yıllar itibariyle tekstil sektöründe yaşanan genişlemeye paralel olarak, pamuk tüketimindeki artış iç üretim artışıyla karşılanamadığından, pamuk ithalat miktarı artmış ve ülkemiz bu sebeple dünyanın en fazla pamuk ithal eden dördüncü ülkesi konumuna gelmiştir. Tablo 10: Türkiye Lif Pamuk İhracat ve İthalatı Sezon İhracatın Dış Ticaret Dış Ticaret İharacat İthalat İthalatı Dengesi Hacmi (milyon $) (milyon $) Karşılama (milyon $) (milyon $) Oranı % 2006 1.338 2.090-752 3.428 64,02 2007 1.611 2.829-1.218 4.440 56,95 2008 1.633 2.331-698 3.964 70,06 2009 1.278 2.098-820 3.376 60,92 2010 1.449 3.385-1.936 4.834 42,81 2011 1.922 3.608-1.686 5.530 53,27 2012 1.785 2.377-592 4.162 75,09 2013 1.928 2.989-1.061 4.917 64,50 2014 1.875 3.022-1.147 4.897 62,05 2015 1.703 2.264-561 3.967 75,22 Kaynak: TÜİK TÜİK verilerine göre, ülkemizin (pamuk, pamuk ipliği ve pamuklu mensucat) ihracat ve ithalat rakamları sezonlar itibariyle incelendiğinde, son on yıllık dönemde en fazla ihracat 1.928 milyon dolar ile 2013 sezonunda, en düşük ihracat ise 1.278 milyon dolar ile 2009 sezonunda yapılmıştır. İthalat rakamlarında en fazla ithalat 3.608 milyon dolar ile 2011 sezonu, en düşük ithalat ise 2.090 milyon dolar ile 2006 sezonunda gerçekleşmiştir. 11

Tablo 11: Türkiye Pamuk İhracatının Ülkelere Göre Dağılımı (Bin $) ÜLKELER 2011 2012 2013 2014 2015 İTALYA 292.259 247.226 289.282 289.128 250.456 ALMANYA 163.563 134.674 140.542 141.431 117.278 PORTEKİZ 62.683 87.476 88.217 77.854 88.960 İSPANYA 63.300 76.993 80.708 77.733 86.808 POLONYA 108.750 92.164 107.953 98.334 80.654 TUNUS 104.967 93.128 105.764 97.648 80.219 MISIR 79.522 69.396 72.981 76.586 68.194 FAS 80.258 90.892 84.212 70.940 66.552 HONG KONG 40.052 57.242 64.538 63.462 56.098 ROMANYA 72.486 66.355 78.259 61.520 47.769 DİĞER 854.233 769.985 815.719 820.524 760.375 GENEL TOPLAM 1.922.073 1.785.531 1.928.175 1.875.160 1.703.363 Kaynak: TÜİK Yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi ülkemizin pamuk ihracatının yaklaşık %14,7 sini İtalya ya, %6,8 ini Almanya ya, %5,2 sini Portekiz e yapılmıştır. Bu ülkeleri sırasıyla İspanya, Polonya ve Tunus gibi ülkeler takip etmektedir. Tablo 12: Türkiye Pamuk İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı (Bin $) ÜLKELER 2011 2012 2013 2014 2015 ABD 1.304.677 658.072 873.877 918.240 532.285 TÜRKMENİSTAN 223.421 246.239 436.067 453.435 430.329 YUNANİSTAN 121.826 261.162 282.310 195.269 183.552 ÇİN 408.403 207.100 293.952 251.180 138.647 PAKİSTAN 386.253 186.177 155.850 185.227 132.433 MISIR 105.651 85.148 117.524 100.855 131.170 BREZİLYA 138.355 162.279 78.133 61.669 113.948 İTALYA 108.183 101.392 110.082 104.894 88.582 HİNDİSTAN 189.571 67.176 127.926 191.683 61.711 VİETNAM 19.300 25.492 25.689 60.419 50.071 DİĞER 603.219 377.326 487.771 499.176 402.001 GENEL TOPLAM 3.608.859 2.377.563 2.989.181 3.022.047 2.264.729 Kaynak: TÜİK Yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi ülkemizin pamuk ithalatının yaklaşık %23,5 ini ABD ye, %19 unu Türkmenistan a, %8,1 ini Yunanistan a yapılmıştır. Bu ülkeleri sırasıyla Çin, Pakistan ve Mısır gibi ülkeler takip etmektedir. Ülkemiz pamuk ithalatının yaklaşık %50 si ilk üç ülkeden gerçekleştirmektedir. 12

PAMUKTA YAŞANAN SORUNLAR 1. Türkiye de pamuk üretimi ihtiyacın oldukça altında gerçekleşmekte ve dolayısıyla tüketimi karşılayamamaktadır. Bu durum pamuk ithalatında dünyada dördüncü sıraya kadar yükselmemize neden olmuştur. 2. Pamuk üretiminde ülkemiz verimliliği dünya ortalamasının üzerinde olmasına rağmen, girdi fiyatlarının artışı, üretimi azaltmakta, sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Girdi fiyatları, küçük işletme yapısının getirdiği sorunlar, işçilik giderleri, tarıma yönelik mal ve hizmetlere uygulanan vergi oranları, üretici için önemli maliyet unsurlarıdır. 3. Ülkemizde pamuk üretiminde destekleme primi verilmektedir. Ancak söz konusu destek miktarları, girdi maliyetlerini karşılayarak pamuk üretimini karlı hale getirme ve teşvik etme yönlerinden rakip ülkelere göre yetersiz kalmaktadır. Bunun sonucu olarak, son yıllarda pamuk üretimine elverişli alanlarda başka ürünlerin tercih edilmesi üretimdeki düşüşün en önemli nedenleri arasındadır. 4. Pamukta standardizasyon ve kalite kontrolü halen bir sorun olmaya devam etmektedir. 5. Üretimi daha kolay olan çekirdeksiz kuru üzüm, mısır ve ayçiçeği gibi ürünlerin fiyatlarının nispeten yüksek oluşması ve bu ürünler için verilen destekler pamuk üretimini olumsuz yönde etkilemektedir. Pamuk ekilen alanlarda söz konusu ürünlere geçilmesi nedeniyle, pamuk üretiminde iç talebi karşılayacak miktarda artış sağlanamamıştır. 6. Pamukta kirlilik halen önemli bir sorun olarak devam etmektedir. Bu sorunun devam etmesi pamuklarımızın iç ve dış piyasa değerini düşürmekte ve ithal pamukların tercih edilmesine neden olmaktadır. 7. Ülkemizde pamuk alanlarında ortalama 70 dekar düzeyindeki küçük ve çok parçalı arazi yapısı, pamuk üretiminin ekonomik işletme yapısına dönüşümünü ve makineli hasadın yaygınlaşmasını engellemektedir. Yüksek verim ve kaliteye rağmen küçük ölçek yapısı maliyet dezavantajına neden olmaktadır. 8. Pamuğun tarla aşamasında tarım ürünü, işlenmesi açısından sanayi ürünü olarak değerlendirilmesi ve pazarlama yönü gibi çok boyutlu yapısı, pamukla ilgili bütüncül politika üretiminde sorunlara yol açmaktadır. 9. Getirilen yasaklayıcı düzenlemelere rağmen, bölgeler arasında kütlü pamuk nakli devam etmektedir. Bu durum, beraberinde kalite sorununu ve Türk Pamuğu imajını zedelemektedir. 13