HALK SAĞLIĞI STAJI STAJIN TANITIMI EĞİTİM DÖNEMİ STAJ SÜRESİ YERLEŞKE EĞİTİM BİRİMLERİ : Dönem VI : ay : Cebeci Hastanesi : Halk Sağlığı Anabilim Dalı Dershanesi, Çankaya, Mamak ve Elmadağ Toplum Sağlığı Merkezleri ve bağlı birimler, Halk Sağlığı Kurumu, İl Sağlık Müdürlüğü, Ankara Tabip Odası, Meslek Hastalıkları Hastanesi, Türk Traktör Fabrikası EĞİTİCİLER Prof. Dr. Recep AKDUR Prof. Dr. Ahmet SALTIK Prof. Dr. Meltem ÇÖL Prof. Dr. Seher Nazlı ATAK Prof. Dr. Birgül PİYAL Prof. Dr. Tuğrul ERBAYDAR Prof. Dr. Deniz ÇALIŞKAN Doç. Dr. Mine Esin OCAKTAN EĞİTİM SORUMLULARI: Prof. Dr. Recep AKDUR, Prof. Dr. Tuğrul ERBAYDAR, Prof. Dr. Seher Nazlı ATAK, Prof. Dr. Deniz Çalışkan İLETİŞİM ADRES : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Cebeci Hastanesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı TELEFON : 032 363 89 90 / 0 32 595 60 00 E-POSTA : halksag@medicine.ankara.edu.tr SEKRETER : Selin İŞCAN
HALK SAĞLIĞI STAJININ AMACI Daha önceki dönemlerde edinilen bilgi, beceri ve tutumlar temelinde, toplumda sık görülen sağlık sorunlarının fiziksel, ruhsal ve toplumsal belirleyicileri doğrultusunda, epidemiyolojik yöntemleri kullanarak var olan sağlık sorunlarının önceliklerini ve korunma önlemlerini belirleme, Türkiye deki sağlık örgütlenmesini tanıyarak ve bu örgütlenme içinde çalışarak toplumun sağlık düzeyinin geliştirilmesi ve sürdürülmesi için gerekli halk sağlığı müdahalelerini planlama ve uygulama yetkinliklerini kazandırmaktır. HALK SAĞLIĞI STAJININ ÖĞRENME KAZANIMLARI. Türkiye de sağlık hizmetlerinin sunulduğu örgütlenmeyi tanır, bu örgütlenme içinde sağlık ekibinin üyesi olarak görev alır. 2. Toplumun sağlık düzeyinin korunması ve geliştirilmesine yönelik hizmetleri planlar ve yürütür. 3. Toplumun sağlık düzeyini gösteren temel tıbbi ve toplumsal göstergeleri tanımlar, hesaplar, yorumlar ve sağlık hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesinde kullanır. 4. Sağlık ekonomisine ilişkin bilgi ve becerileri kullanarak sağlık hizmetlerinin önceliklerini belirler ve sağlık kaynaklarının yönetiminde görev alır. 5. Çevresel faktörlerin (fiziksel, biyolojik, kimyasal, sosyal) sağlık üzerindeki etkilerini açıklar, korunma ve kontrol önlemlerini alır, sonuçları değerlendirir. 6. Bulaşıcı hastalıklarla ilgili korunma ve kontrol önlemlerini, özellikle bağışıklama hizmetlerini planlar, uygular ve sonuçlarını değerlendirir. 7. Kronik hastalıklarla ilgili korunma ve kontrol önlemlerini planlar, uygular ve sonuçlarını değerlendirir. 8. Üreme sağlığı, aile planlaması hizmet ve danışmanlığı hizmetlerini planlar, uygular, uygulayıcıları izler ve sonuçlarını değerlendirir. 9. İş sağlığı, iş güvenliği ve meslek hastalıkları ile ilgili sorunları tanımlar, çözüm yollarını uygular ve sonuçlarını değerlendirir. 0. Afetlerde ve kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer yaralanma durumlarında sağlık hizmetlerini planlar ve yürütür.. Toplumun sağlık düzeyini yükseltmek, sağlığı geliştirmek ve toplum katılımını sağlamak üzere sağlık iletişim ve eğitim etkinliklerini düzenler. 2. Sağlık hizmetlerinin sunumunda birey, grup ve toplumla, meslektaşları ve diğer sağlık personeli ile etkili iletişim kurar. 3. Bilimsel bir konuda literatür taraması yapar, değerlendirir ve sunar. 4. Sağlık hizmetlerini etik kuralları ve toplumsal yararı gözeterek, kanıta dayalı yaklaşımlar çerçevesinde yürütür. 5. Geçerli sağlık mevzuatını bilir ve mevzuata uygun davranır.
HALK SAĞLIĞI STAJININ ÖĞRENME KAZANIMLARI İLE PROGRAM YETERLİKLERİNİN EŞLEŞTİRME MATRİKSİ ÖĞRENME KAZANIMLARI Türkiye de sağlık hizmetlerinin sunulduğu örgütlenmeyi tanır, bu örgütlenme içinde sağlık ekibinin üyesi olarak görev alır. Toplumun sağlık düzeyinin korunması ve geliştirilmesine yönelik hizmetleri planlar ve yürütür. Toplumun sağlık düzeyini gösteren temel tıbbi ve toplumsal göstergeleri tanımlar, hesaplar, yorumlar ve sağlık hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesinde kullanır. Sağlık ekonomisine ilişkin bilgi ve becerileri kullanarak sağlık hizmetlerinin önceliklerini belirler ve sağlık kaynaklarının yönetiminde görev alır. Çevresel faktörlerin (fiziksel, biyolojik, kimyasal, sosyal) sağlık üzerindeki etkilerini açıklar, korunma ve kontrol önlemlerini alır, sonuçları değerlendirir. Bulaşıcı hastalıklarla ilgili korunma ve kontrol önlemlerini, özellikle bağışıklama hizmetlerini planlar, uygular ve sonuçlarını değerlendirir. Kronik hastalıklarla ilgili korunma ve kontrol önlemlerini planlar, uygular ve sonuçlarını değerlendirir. Üreme sağlığı, aile planlaması hizmet ve danışmanlığı hizmetlerini planlar, uygular, uygulayıcıları izler ve sonuçlarını değerlendirir. İş sağlığı, iş güvenliği ve meslek hastalıkları ile ilgili sorunları tanımlar, çözüm yollarını uygular ve sonuçlarını değerlendirir. Afetlerde ve kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer yaralanma durumlarında sağlık hizmetlerini planlar ve yürütür. Toplumun sağlık düzeyini yükseltmek, sağlığı geliştirmek ve toplum katılımını sağlamak üzere sağlık iletişim ve eğitim etkinlikleri düzenler. Sağlık hizmetlerinin sunumunda birey, grup ve toplumla, meslektaşları ve diğer sağlık personeli ile etkili iletişim kurar. Bilimsel bir konuda literatür taraması yapar, değerlendirir ve sunar. Sağlık hizmetlerini etik kuralları ve toplumsal yararı gözeterek, kanıta dayalı yaklaşımlar çerçevesinde yürütür. Geçerli sağlık mevzuatını bilir ve mevzuata uygun davranır. KARŞILADIĞI PROGRAM YETERLİKLERİ Ekip üyesi-, Ekip üyesi-2 Lider-3 Lider-, Sağlık savunucusu-2 Hekim-, Sağlık savunucusu-2 Lider-2, Profesyonel-2 Sağlık savunucusu- Sağlık savunucusu-2 Hekim-, Sağlık savunucusu- Sağlık savunucusu-2 Sağlık savunucusu- Sağlık savunucusu-2 Hekim-, İletişimci-4 Sağlık savunucusu- Hekim-, Sağlık savunucusu- Sağlık savunucusu-2 Hekim-, Hekim-2, Lider- Sağlık savunucusu-2 Bilimsel-2 İletişimci-, İletişimci-6 Bilimsel-4 Profesyonel-, Profesyonel-2 Bilimsel-3 Profesyonel-3
HALK SAĞLIĞI STAJI ÇALIŞMA İLKE, KOŞUL VE KURALLARI İLK GÜN İntörnler saat 08:30 da Halk Sağlığı Anabilim Dalı nda hazır bulunmalıdır. İlk gün anabilim dalı başkanı veya sorumlu öğretim üyesi tarafından öğrencilere stajının amaçları, öğrenme kazanımları, programı ve işleyişi ile ilgili bilgi verilip, staja ilişkin soruları yanıtlanır. Öğrencilerin danışman öğretim üyeleri kendilerine bildirilir ve görüşmeye yönlendirilir. GÜNLÜK ÇALIŞMA KOŞULLARI Her intörnden sorumlu bir öğretim üyesi olacaktır. İntörnlerin sorumlu öğretim üyesi ile tanışarak, çalışma programı hakkında bilgi almaları ve bu programa uymaları gerekmektedir. İntörn doktorlar, staj süresince çalışma saatleri dahil (08:30-7:00) anabilim dalının tüm çalışanlarının uymakla yükümlü olduğu genel çalışma usullerine uymak zorundadırlar. İntörn doktorlar, ağırlıklı olarak Toplum Sağlığı Merkezleri ve bağlı birimler olmak üzere programda yer alan kurumlardaki uygulamalara katılmakla yükümlüdürler. ÇALIŞMA KURALLARI İntörnlerin başta TSM ve bağlı kurumlardaki uygulamalara katılımın yanında, yazışmalara, topluma yönelik ve hizmet içi eğitim çalışmalarına katılmaları gerekmektedir. Çevre sağlığı ekibi ile çevre sağlığı hizmetlerine aktif katılmaları gerekmektedir. Saha uygulama ve denetim çalışmalarını belirlenen sayılarda uygulamak ve çalışmalarını ilgili formlara işleyerek teslim etmek zorundadırlar. İşyeri, Meslek Hastalıkları Hastanesi ve İSGÜM gibi kurum ve kuruluşlarda gözlem k ve kurum kurallarına uymak zorundadırlar. Kurumlarda çalışan hekim ve hekim dışı sağlık personeli ile meslektaş ilişkisi içinde olmaları ve devamlarının tam olması gerekmektedir. Kurum dışında yapılan çalışmalarda, her intörnün Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinin bir temsilcisi olduğu bilinciyle davranması gerekmektedir. Herhangi bir sorun durumunda, sorumlu öğretim üyesi ile iletişime geçilmelidir. NÖBET DURUMU Halk Sağlığı stajında nöbet uygulaması bulunmamaktadır. Ancak, intörnler danışmanlarının kendilerini yönlendireceği mesai saatleri dışındaki çalışmalara (hafta sonu yapılacak eğitimaraştırma etkinlikleri, topluma dayalı çalışmalar, saha ziyaretleri vb) katılmakla yükümlüdürler.
EĞİTİMSEL VE AKADEMİK ETKİNLİKLER İntörn doktorların kendilerine yönelik diğer eğitim etkinliklerine, seminerlere ve Halk Sağlığı Anabilim Dalı nın akademik etkinliklerine katılmaları gerekmektedir. Ayrıca intörnlerden, kendilerine verilen konularda, staj esnasında edindikleri bilgi ve deneyimler ile konu hakkında literatürden derledikleri bilgilere dayalı özgün bir sunum hazırlamaları beklenmektedir.
HALK SAĞLIĞI STAJI EĞİTİM ETKİNLİKLERİ EĞİTİM ETKİNLİĞİNİN ADI ÖĞRENME YÖNTEMİ DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ Afet, göç ve kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer yaralanmalar Bağışıklama Çalışan sağlığı Çevre ve sağlık etkileşmesi (hava, su gıda, toprak, gürültü kirliliği, atıklar vb) Davranışsal risk etmenleri ve sağlıklı yaşam biçimi Kronik hastalıkların önlenmesi Sağlık eğitimi ve iletişimi Sağlık göstergelerinin kullanımı ve sağlık durum değerlendirmesi Sağlıklı cinsel yaşam Toplumda bulaşıcı hastalıklarla mücadele Toplumun sağlık sorunlarını ve sağlık hizmeti gereksinimi belirleme Toplu yaşam alanlarında sağlık hizmetleri Türkiye de sağlık hizmetlerinin sunumu Simulasyon
HALK SAĞLIĞI STAJI HEKİMLİK UYGULAMALARI UYGULAMA DÜZEYİ ASGARİ SAYI DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ Raporlama ve bildirimi düzenleyebilme Su dezenfeksiyonu yapabilme Su numunesi alabilme Sularda klor düzeyini belirleyebilme ve değerlendirebilme Acil yardımların organizasyonunu yapabilme Yardımla Aile danışmanlığı verebilme Yardımla Aile planlaması danışmanlığı yapabilme Bağışıklama hizmetlerini yürütebilme Doğru emzirme yöntemlerini öğretebilme Esnaf ve işyeri denetimi yapabilme Kendi kendine meme muayenesi eğitimi verebilme Kontrasepsiyon yöntemlerini doğru uygulayabilme ve kullanıcıları izleyebilme Olağan dışı durumlarda sağlık hizmeti sunabilme Yardımla Periyodik muayene, kontrol (kardiyak risk hesaplama, adölesan danışmanlığı, tütün danışmanlığı, kanser taraması vb) Sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonları engelleyici önlemleri alabilme Toplu yaşam alanlarında enfeksiyonları engelleyici önlemleri alabilme Topluma sağlık eğitimi verebilme Toplumda bulaşıcı hastalıklarla mücadele edebilme
Toplumda sağlıkla ilgili sorunları epidemiyolojik yöntemler kullanarak saptayabilme ve çözüm yollarını ortaya koyabilme Ulusal kanser tarama ve kontrol programını uygulayabilme Ulusal tüberküloz kontrol programını uygulayabilme
PROFESYONEL TUTUM VE DAVRANIŞLAR TUTUM VE DAVRANIŞLAR ÖĞRENME YÖNTEMİ DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ İLETİŞİMCİ Hasta ve hasta yakınları ile profesyonel iletişim kurar Sağlık bakım planlarının geliştirilmesi sürecine hasta ve hasta yakınlarının katılımını teşvik eder Meslektaşları ve diğer sağlık elemanları ile etkili iletişim kurar EKİP ÜYESİ Sağlık bakımı sunumunda meslektaşları ve diğer sağlık çalışanları ile etkin bir şekilde çalışır Ekip içinde yanlış anlamaları önlemek, farklılıkları yönetmek ve çatışmaları gidermek için meslektaşları ve diğer sağlık çalışanları ile birlikte çalışır LİDER Sağlık ekibi içinde aktif rol alarak sağlık hizmet sunumunun iyileştirilmesine katkıda bulunur Nitelikli sağlık bakımı için mevcut kaynakları akılcı ve maliyet-etkin bir şekilde yönetir Mesleki uygulamalarında liderlik sergiler ve liderlik becerilerini sürekli olarak geliştirir SAĞLIK SAVUNUCUSU Bireysel ve toplumsal düzeyde sağlığa etki eden biyolojik, psikolojik, sosyal, kültürel ve ekonomik faktörleri belirler ve izler Tüm sağlık bakım süreçlerinde sağlığın korunması, geliştirilmesi ve hastalıkların önlenmesi yaklaşımına öncelik verir ve aktif rol üstlenir BİLİMSEL Birlikte çalıştığı sağlık ekibinin ve toplumun öğrenmesine katkıda bulunur
Mesleksel uygulamalarında var olan en iyi kanıtları toplar ve karar verme süreçlerinde kullanır Sağlıkla ilgili araştırma ve literatürün doğruluğunu, güvenirliliğini ve uygulanabilirliğini değerlendirir PROFESYONEL Mesleki uygulamalarını etik ilkelere ve değerlere bağlı kalarak uygular Sağlık hizmet sunumunda ve kaynakların yönetiminde toplumsal yararı gözetir Mesleksel ve etik ilkelere, uygulama standartlarına ve ilgili mevzuata uygun davranır ve etik dışı davranışlara tepki gösterir Bağımsız öğrenme Bağımsız öğrenme Bağımsız öğrenme
HALK SAĞLIĞI STAJI ÖLÇME-DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ GELİŞİM SÜRECİNE YÖNELİK KARAR VERMEYE YÖNELİK STAJ BAŞARI NOTU Mine klinik sınav Olguya dayalı tartışma Hekimlik uygulamalarının gözlenmesi ve değerlendirilmesi Sunum ve rapor değerlendirmeleri Staj sonu genel değerlendirme YETERLİ veya YETERSİZ
HALK SAĞLIĞI STAJI İÇİN ÖNERİLEN KAYNAKLAR. Halk Sağlığı. Recep Akdur, Meltem Çöl, Aysel Işık, Aysun İdil, Meral Durmuşoğlu, Arslan Tunçbilek; ANTIP AŞ Yayınları, 998. 2. Sağlık Sektörü Temel Kavramlar, Türkiye ve Avrupa Birliği'nde Durum ve Türkiye'nin Uyumu (genişletilmiş ve güncellenmiş ikinci baskı). Recep Akdur; ATAUM Araştırma Dizisi, No: 25; Ankara Üniversitesi Basımevi, 2006. 3. Halk Sağlığı - Temel Bilgiler. Çağatay Güler, Levent Akın (Editörler); Hacettepe Yayınları. 4. Türkiye Sağlık Raporu 204. Halk Sağlığı Uzmanları Derneği Yayını. 5. Halk Sağlığı. Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Yayınları, No 92 20. 6. Aile Planlamasında Temel Bilgiler. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı, JHPIEGO Corporation. 7. Ulusal Aile Planlaması Hizmet Rehberi. T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü. 8. Sağlık Bilimlerinde Araştırma ve Tez Yapma Rehberi. Recep Akdur; For Reklamcılık ve Matbaacılık, 996. 9. Epidemiyoloji: Tıbbi Araştırmaların Yöntem Bilimi. Sabahat Tezcan; Hacettepe Halk Sağlığı Vakfı. 0. Temel Epidemiyoloji (Beaglehole, Bonita, Kjellström). Nazan Bilgel (Çeviri editörü); Nobel ve Güneş Tıp Kitabevleri.. Bulaşıcı Hastalıklarla Savaş İlkeleri. Gazanfer Aksakoğlu; Hacettepe Üniversitesi Yayınları. 2. Türkiye Kronik Hastalıklar ve Risk Faktörleri Çalışması - 203. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. 3. DSÖ Kronik Hastalıklar 204 Raporu. 4. Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II. İlhan Satman ve ark. 5. Türkiye Diyabet Programı 205-2020. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. 6. Verem Savaşı. Ferit Koçoğlu; HÜTF Halk Sağlığı Anabilim Dalı Yayını. 7. Tüberküloz Raporu - 202. Türk Tabipleri Birliği Yayınları. 8. Tüberküloz. Şeref Özkara, Zeki Kılıçaslan (Editörler). Türk Toraks Derneği. 9. Türkiye Verem Savaşı 202 Raporu. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. 20. Öğretim Üyelerinin Ders Notları. Ankara Üniversitesi Moodle Sistemi.