TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

Benzer belgeler
Mikroliflerden Dokuma Fonksiyonel Koruyucu Giysilerin Geliştirilmesi

Mikrofilament İnceliğinin Dokuma Kumaş Özelliklerine Etkisi. Effects of Microfilament Fineness on Woven Fabric Properties

TESTLER. Haslık Testleri. Fiziksel Testler. Boyutsal Değişim Testleri. Ekolojik Testler. Elyaf Analizi Testleri

Denim Kumaşlara Buruşmazlık Apresi Uygulamak Suretiyle Üç Boyutlu Görünüm Kazandırılması

Dokuma Kumaş Yapisinin Tezgah Eni Boyunca Çözgü Gerginlik Dağilimina Etkisi

Ġpliği Boyalı Pamuklu KumaĢların Boyutsal DeğiĢimi Üzerine Bir AraĢtırma

DOKUMA BAZALT-CAM VE FINDIK KABUĞU TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİNİN EĞİLME DAYANIMI VE ISI GEÇİRGENLİKLERİNİN İNCELENMESİ

İçerik. Otomotiv/Taşıt Tekstilleri ve Spacer Örme Kumaşlar

Florokarbonların Akrilik, Yün ve Naylon Liflerine Düşük Sıcaklıklarda Uygulanabilirliği

SOFTYCON ASH. Alkaliye dayanıklı hidrofil silikon, tüm elyaflara hidrofillik kazandıran özel ürün

Farklı Membranlı Laminasyonlu Kumaşların Mukavemetlerinin Araştırılması

Raporun İngilizce hazırlanmasını istiyorsanız lütfen işaretleyiniz.

Raporun İngilizce hazırlanmasını istiyorsanız lütfen işaretleyiniz.

Raporun İngilizce hazırlanmasını istiyorsanız lütfen işaretleyiniz.

TENCEL Micro A100 ve TENCEL A100 kullanarak karışımlarda farklı olasılıklar

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEST LABORATUVARLARI TALEP, TEKLİF VE SÖZLEŞME

Dispergatör: Dispers boyar maddenin flotte içinde disperge hâlinde kalmasını sağlar.

TEKSTİL VE TEKNİK TEKSTİL MÜKEMMELİYET MERKEZİNDE UYGULANAN TESTLER VE STANDARTLARI (Test Listesi)

Lenzing Müşteri Hizmetleri TENCEL dokuma kumaşların terbiye işlemleri

Raporun İngilizce hazırlanmasını istiyorsanız lütfen işaretleyiniz.

T E S T R A P O R N O : TK Apr.18,2014

Tekstil ve Kumaş Teknolojileri

KUMAŞLARDA YIRTILMA MUKAVEMETİ TEST YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

KİMYASAL İŞLEM VE MEMBRAN YAPILARIN KOMBİNASYONU İLE SU İTİCİ SPOR GİYİM ÜRÜNLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Mikroliflerin Tekstil Endüstrisindeki Yeri ve Önemi. Importance of Microfibers in Textile Industry

ĠPLĠĞĠ BOYALI PAMUKLU DOKUMA KUMAġLARDA FĠZĠKSEL ÖZELLĠKLERĠN REGRESYON ANALĠZĠ

AKTİVİTEYE BAĞLI OLARAK GİYSİLERDE DEĞİŞEN NEM MİKTARININ ISIL KONFORA ETKİSİ

NEVRESİM TAKIMLARI İÇİN TENCEL ELYAF PORTFÖYÜ Cenk Durakçay, 2 Haziran 2015, Bursa

Stor perdelik kumaşların kopma mukavemeti, hava geçirgenliği ve su geçirmezlik özelliklerinin incelenmesi

T.C. UŞAK ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ANALİZ ve TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA ve UYGULAMA MERKEZİ ANALİZ ÜCRETLERİ. 1 Optik Beyazlatıcı Tayini 100 UV Kabini

Profilimiz Ürünlerimiz İletişim Bilgilerimiz

Ekim. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Ekim Ayı İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

TEKSTİL VE TEKNİK TEKSTİL MÜKEMMELİYET MERKEZİNDE UYGULANAN TESTLER VE STANDARTLAR

Havlu Dokuma Kumaşlarda, Hav Yüksekliği ve Gramajın Kumaşların Su Emiciliği, Aşınma Ve Boncuklanma Dayanımlarına Etkisi

Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği Ekim 2018 İhracat Raporu

FARKLI İNDİRGEN (REDÜKTİF) YIKAMA MADDELERİYLE GERÇEKLEŞTİRİLEN BOYARMADDE SÖKÜMÜ İŞLEMİNİN KUMAŞ BOYUTSAL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Bildirilen Elyaf kompozisyonu:

Aralık. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Aralık Ayı İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Denim Kumaşların Dikiş Performansları Üzerine Deneysel Bir Çalışma

BARTIN ÜNİVERSİTESİ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKSTİLMÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ

Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği Aralık 2018 İhracat Raporu

JIALONG MAKİNE CHINA JIALONG WUXI JIALONG TEXTILE MACHINERY CO., LTD. TEKSTİL ÜRÜNLERİ

Faz Malzeme Oranının Polimer Beton Özellikleri Üzerindeki Etkisinin Araştırılması

Güvenlik: Öğrenciler uygulama sırasında kesici, delici, kimyasal zarar verici aletleri kullanırken dikkat etmeleri konusunda uyarılır.

ÜRÜN KALİTESİ VE KALİTE KONTROL

Hazırlayan : Şükran Yasa Tekstil Müh.

TS 1: 2002 T1: Kasım 2006

Yıkama İşleminin Denim Kumaşların Kopma Ve Yırtılma Mukavemetine Etkisi

YUVARLAK ÖRME MAKİNELERİNDE KUMAŞ GRAMAJINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER ÖZET

Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği Mart 2018 İhracat Raporu

ORGANİK PAMUK ve ORGANİK KUMAŞ ÜRETİM PROJESİ

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü

Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği Ağustos 2018 İhracat Raporu

YRD.DOÇ.DR. CANDAN CAN

DENİM EFEKTLENDİRME YÖNTEMLERİ

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

Tekstil Liflerinin Sınıflandırılması

Kasım. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği

Güç Tutuşur Kumaş Üretiminde Bor Bileşiklerinin Kullanılması

1. SINIF GÜZ YARIYILI

Elyaf Karışımlarının Boyanması

ASC VE AZS MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

TÜLBENT ESASLI YÜZEYLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİNE AKRİLİK YAPIDAKİ BİNDERLERİN ETKİLERİ

Dokuma Dairelerinde Randıman Kayıplarının Analiz Edilmesi Ve Đstatistiksel Modellemesinin Yapılması

Doğal Boyalar İle Sentetik Boyaların Karşılaştırılması

30/12/15 SERİGRAFİ BASKI TEKNİĞİ

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2018 OCAK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

Ġpliği Boyalı Pamuklu KumaĢlarda KumaĢ Konstrüksiyonunun Boncuklanma ve AĢınmaya Etkisinin AraĢtırılması

Vortex, Konvansiyonel Ring ve Kompakt Ring İpliklerin Özellikleri. Properties of Vortex, Conventional Ring and Compact Ring Spun Yarns

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü

Polyesterde Hızlı Boyama Prosesi. Polyester elyafların güvenli ve ekonomik boyanması için yenilikçi kimyasallar

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2014 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

SOFTYCON N 50. Yüksek performanslı yumuşatıcı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

21. YÜZYILDA PAMUK ÇALIŞTAYI ve Pamukta Kontaminasyonun Önlenmesi AR-GE PROJE PAZARI. «Ştapel İplik Eğirme Teknolojileri ve Pamuk»

İSTATİSTİKLERLE TÜRKİYE TEKSTİL VE KONFEKSİYON DIŞ TİCARETİ 2006

yarnmaster DiGital online Quality Control

T E S T R A P O R N O : TK Nov.06,2013

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Eylül Ayı İhracat Bilgi Notu

MES GT 35 TKM SFT. İyonik Yapısı Nonyonik Nonyonik Nonyonik Nonyonik. -Berrak sıvı. -ph~4,0 ±1

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2016 Yılı Ocak Ayı İhracat Bilgi Notu

ÇİFTLİK HAYVANLARINDA LİF ÜRETİMİ. 2. Hafta. Prof. Dr. Gürsel DELLAL

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDE LEKE ÇIKARMA HAZIRLAYAN: BETÜL KURTULMUŞ

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü

0 (212)

Eğitim Öğretim Yılı Modül Seçimli Ders İçerikleri-(I.Grup)

Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği Temmuz 2017 İhracat Raporu

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Dersin Adı Alan Meslek/Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları

ESKA FİLTRASYON Yiğitler mh. E2 sk. Otosansit 19. Blok No:25 Yıldırım BURSA / Türkiye Fax + Tel:

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi

TEKWHITE EBM 330% 1-8g/lt

SÜPER BEYAZ. yapı kimyasalları. Yüksek performanslı beyaz çimento!


Teknik özellikleri: Ped 2 kısımdan oluşmaktadır. a-pedin gövdesi (Emici kısmı) b-takip ipi

T E S T R A P O R N O : TK A Sep.30,2013

Transkript:

www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:XXX-XXX Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi 2008 (3) 21-30 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Su Đtici Bitim Đşlemi Uygulanmış Mikrolif Polyester Kumaşların Performanslarının Değerlendirilmesi Mine ĐLKSÖZ, Duygu ÇAKMAK ve Sennur ALAY Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fak., Tekstil Mühendisliği Bölümü, 32260 Çünür, ISPARTA. ÖZET Bu çalışmada farklı konsantrasyonlarda sıvı itici bitim işlemi uygulanmış mikrolif polyester kumaşların sıvı iticilik özellikleri ve hava geçirgenliklerindeki değişimler incelenmiştir. Çalışmada ayrıca pamuk ve konvansiyonel polyester elyaftan mamul kumaşlara da aynı bitim işlemleri uygulanmış ve söz konusu kumaşların da sıvı iticilik ve hava geçirgenlik özelliklerindeki değişimler araştırılmıştır. Sıvı iticilik darbe penetrasyonu testleri neticesine göre konvansiyonel polyester kumaş hariç mikrolif polyester ve pamuklu kumaşların yeterli seviyede sıvı itici özelliklere sahip olduğu ve artan kimyasal madde konsantrasyonunun söz konusu sonuçları önemli seviyede değiştirmediği belirlenmiştir. Konvansiyonel polyester kumaşların ise seyrek ve gözenekli yapısı nedeniyle istenilen sıvı iticilik özelliğini sağlamadığı belirlenmiştir. Hava geçirgenlik test sonuçlarına gelince mikrolif polyester elyafından mamul kumaşların uygulanan bitim işlemi neticesinde hava geçirgenliklerinin arttığı, öte yandan pamuklu ve konvansiyonel polyester elyaftan mamul kumaşlarda ise tam tersi yönde bir eğilim olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: mikro polyester, sıvı itici, hava geçirgenliği. 1. GĐRĐŞ Dünyada ilk mikrolif 1970 yılında Japon bilim adamı Miyoshi Okamoto tarafından keşfedilmiş ve daha sonra yardımcısı Toyohiko Hikota tarafından bu lif yeni bir non-woven materyal olarak modifiye edilmiştir. Mikroliflerin ticari olarak üretimi ise ilk olarak 1989 yılında Dupont tarafından gerçekleştirilmiştir. Mikrolif ince bir yün lifinin dörtte biri, pamuk lifinin üçte biri, ince bir ipek lifini yarısı inceliktedir [1]. Genel olarak maksimum 1 dtex inceliğe sahip olan lifler mikrolif olarak tanımlanmaktadır. Mikrolif kavramının kesin tanımı konusunda ortak bir görüş olmasına karşın dünyanın farklı bölgelerinde birbirinden azda olsa farklı olan yaklaşımlar da öne sürülmektedir. Japonya ve Kuzey Amerika mikrolifleri 1 denye (1.1 dtex) değerinden daha ince lifler olarak tanımlanırken, Batı Avrupa ve diğer dünya ülkelerinde ise 1 dtex ten daha ince lifler mikrolif olarak adlandırılmaktadır. Ancak, yaygın olarak kullanılan konvansiyonel yapay lifler/filamentler 1-5 dtex inceliğe sahip iken, mikrolifler 1 dtex den daha az inceliğe sahiptirler [2]. Başlangıçta sadece polyester mikrolif üretimi mevcut iken günümüzde polyester yanında naylon, rayon, akrilik esaslı mikrolifler de üretilmektedir. Mikrolifler tek başlarına kullanılabilecekleri gibi konvansiyonel yapay lifler veya doğal lifler ile karışım yapılarak kullanımı mümkündür. Böylece, mevcut konvansiyonel liflerden mamul kumaşların performans ve görünüm özelliklerinde değişim yapma olanağı ortaya çıkmaktadır. Öte yandan, mikroliflerden dokuma ve örme kumaş üretimi de mümkündür [1].

Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Su Đtici Bitim Đşlemi Uygulanmış Mikrolif Polyester Kumaşların Performansları Mikroliflerin fiziksel ve mekanik özellikleri konvansiyonel liflerinkinden oldukça farklıdır. Đnce yapıları sayesinde lif yüzey alanı fazla olmakla birlikte bu liflerden üretilen ipliklerde normal bir ipliğe göre dört kat daha fazla lif bulunmakta ve böylece daha fazla yüzey alanı elde edilmektedir. Mikrolif kumaşlar ise yumuşak bir tuşe, dökümlülük, esneklik, iyi boyutsal stabilite ve buruşmazlık, parlak görünüm, pürüzsüzlük ve hafiflik gibi ekstra olumlu özelliklere sahiptirler. Bu kumaşlar çok sıkı dokunmuş olsalar bile kumaş gramajı düşük olmakta, diğer taraftan kumaşın gözenekliliği azalmaktadır. Tablo 1. Elyaf inceliğine göre liflerin sınıflandırılması [2]. Elyaf inceliği (dtex) Elyaf sınıflandırması >7.0 Kalın 7.0 2.4 Orta kalınlıkta 2.4 1.0 Đnce 1.0 0.3 Mikro <0.3 Süper mikro Sahip oldukları özelliklerden dolayı, mikrolif ürünlerin önemi her geçen gün artmakta olup, özellikle spor giyim, yağmurluk, medikal tekstil ürünleri ve yüksek performanslı tekstil ürünlerinin üretiminde avantajları ile ön plana çıkmaktadır. Özellikle mikrolif tekstil kumaşlarının kompakt yapıları nedeniyle medikal tekstil ürünlerinde bariyer kumaşlar olarak kullanımı her geçen gün artmaktadır. Ayrıca yumuşak tutumlu, yüksek kaliteli, su ve yağ emicilik gibi özelliklerin istendiği havlu vb. kumaşların üretiminde, temizlik malzemesi, filtre kumaş gibi fazla lif yüzeyinin avantaj sağladığı ürünlerde, nem geçirebilen buna karşın su geçirgenliği olmayan veya düşük olan kumaşların üretiminde mikrolif kumaşlar avantajları nedeniyle ilgi çekmektedir. Diğer taraftan mikroliflerin üretim maliyetlerinin yüksek olması, mevcut sistemlerle iplik ve kumaş üretim, boyama-bitim işlemi gibi proseslerindeki zorluklar nedeniyle üretiminde kısıtlamalar da söz konusudur. Örneğin polyester mikrolif kumaşların koyu renge boyanması kumaşların yansıtma özelliklerinin yüksek olması nedeniyle zordur [2-6]. 2. MATERYAL ve METOT Bu çalışmada farklı konsantrasyonlarda kimyasal madde içeren reçeteler ile sıvı iticilik bitim işlemi uygulanmış mikrolif polyester kumaşların sıvı iticilik ve hava geçirgenlik özelliklerindeki değişimlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca pamuk ve konvansiyonel polyester elyaftan mamul kumaşlara aynı şartlarda sıvı itici bitim işlemi uygulandıktan sonraki sıvı iticilik ve hava geçirgenlik değerlerindeki değişimlerde değerlendirilmiştir. Ancak farklı kumaş türleri için elde edilen test sonuçları kumaş yapılarındaki farklılık nedeni ile karşılaştırılamamış, her kumaş türüne ait bitim işlemi sonrası hava geçirgenlik değerlerindeki değişim ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan mikrolif polyester, pamuk ve konvansiyonel polyester kumaş yapılarına ait bilgiler Tablo 2 de, kumaşlara uygulanan bitim işlemine ait bilgiler ise Tablo 3 de verilmiştir. Sıvı itici bitim işleminde su itici ve yağ itici kimyasal madde olarak Baygard AFF %300 ve Baygard EDW (Bayer) kimyasal maddeleri kullanılmıştır [7]. Hazırlanan reçeteler, kumaş numunelerine emdirilmiş daha sonra fikse makinesinde fikse edilmiştir. Fulardaki emdirme ve fikse şartları Tablo 4 de verilmektedir. Tablo 2. Çalışmada kullanılan kumaş numunelerine ait bilgiler. Çözgü Kumaş Atkı Sıklığı Sıklığı Dokuma Türü (tel/cm) (tel/cm) Kumaş Tipi Kumaş Gramajı (g/m 2 ) Mikrolif polyester Dimi 56 41 110 Pamuklu Bezayağı 40 25 180 Polyester Bezayağı 28 22 150 22

Đlksöz, M., Çakmak, D., Alay, S. Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Tablo 3. Kullanılan numune ve uygulanan bitim işlemine ait bilgiler. Numune Kodu Reçete No Reçete Şartları Mikropes0 Pamuk0 Bitim Đşlemi uygulanmamış ham kumaşlar Polyester0 Mikropes1 Pamuk1 Mikropes2 Pamuk2 Mikropes3 Pamuk3 Pes3 Mikropes4 Pamuk4 Reçete 1 Reçete 2 Reçete 3 Reçete 4 10 g/l Baygard AFF %300 30 g/l Reçine 7,5 g/l Katalizör 20 g/l Baygard AFF % 300 30 g/l Reçine 7,5 g/l Katalizör 30 g/l Baygard AFF % 300 30 g/l Reçine 7,5 g/l Katalizör 20 g/l Baygard AFF % 300 15 g/l Baygard EDW 30 g/l Reçine 7,5 g/l Katalizör Tablo 4. Sıvı itici bitim işlemi uygulama koşulları. Fularda Emdirme Fikse Şartları Şartları 2 bar basınç 160 0 C sıcaklık 2 m/dk hız 1 dakika 1500 veya 800 d/dk fan devri Uygulanan bitim işlemi sonrası tüm kumaş numunelerine sıvı iticilik darbe penetrasyonu ve hava geçirgenlik testleri uygulanmıştır. Darbe penetrasyonu testi AATCC Test Metot 42:2000 test metoduna uygun olarak uygulanmıştır. Test sonuçlarının değerlendirilmesinde kumaş numunelerinin altına yerleştirilen standart kurutma kâğıtlarının test öncesi kuru ve test sonrası ıslak ağırlıkları arasındaki fark esas alınmıştır. Standartta belirtilen değerlendirmeye göre söz konusu ağırlık farkının 5 g dan fazla olması durumunda numunelerin kabul edilemez sıvı iticilik değerine sahip oldukları belirtilmektedir. Şekil 1 (a) da söz konusu testlerde kullanılan cihazlara ait görüntüler verilmektedir. (a) (b) Şekil 1. Sıvı iticilik (a) ve hava geçirgenlik (b) test cihazları. Kumaş numunelerinin hava geçirgenlik testleri TS 391 EN ISO 9237: Tekstil -Kumaşlarda Hava Geçirgenliğinin Tayini standardına uygun olarak, Textest FX 3300 cihazında 100 Pa basınç şartlarında ve 20 cm 2 lik test başlığı kullanılarak test edilmiştir. Test cihazına ait görüntü Şekil 1(b) de verilmektedir. 23

Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Su Đtici Bitim Đşlemi Uygulanmış Mikrolif Polyester Kumaşların Performansları 3. TEST SONUÇLARI ve TARTIŞMA 3.1. Mikrolif Polyester Kumaşlara Ait Test Sonuçları Sıvı itici bitim işlemi uygulanmamış ham kumaşa (Mikropes0) ve farklı reçeteler ile muamele edilmiş mikrolif polyester kumaşlara ait yıkama öncesi sıvı iticilik test sonuçları Tablo 5 te gösterilmektedir. Tablodaki değerler incelendiğinde ham kumaş (Mikropes 0) hariç, farklı konsantrasyonlarda sıvı itici kimyasal aplike edilmiş kumaşlara (Mikropes 1, 2, 3, 4) ait sonuçların birbirine yakın olduğu ve bu kumaşların kabul edilebilir seviyede sıvı iticilik özelliğine sahip olduğu görülmektedir. Tablo 5. Mikrolif polyester kumaşlara ait darbe penetrasyonu sıvı iticilik test sonuçları. Kurutma Kâğıdı Ağırlığı (gram) Numune Kodları Test No (Test Öncesi) (Test Sonrası) Kurutma Kağıdı Ağırlık Farkı (g) 1 13,761 38,132 24,371 Mikropes 0 2 13,422 37,292 23,870 3 13,650 38,662 25,012 Ortalama 24,417 1 13,708 13,851 0,143 Mikropes 1 2 13,733 13,853 0,12 3 13,705 13,842 0,137 Ortalama 0,133 1 13,569 13,662 0,093 Mikropes 2 2 13,575 13,701 0,126 3 13,499 13,666 0,167 Ortalama 0,128 1 13,496 13,65 0,154 Mikropes 3 2 13,355 13,5 0,145 3 13,42 13,541 0,121 Ortalama 0,140 1 13,728 13,892 0,164 Mikropes 4 2 13,746 13,867 0,121 3 13,788 13,911 0,123 Ortalama 0,136 Söz konusu farklı konsantrasyonlarda uygulanan sıvı itici bitim işlemi sonrası mikrolif polyester kumaşlara ait hava geçirgenlik test sonuçları ise Şekil 2 de grafiksel olarak gösterilmiştir. Test sonuçları incelendiğinde sıvı itici bitim işlemi sonrası kumaşlara ait hava geçirgenlik değerlerinin arttığı görülmektedir. 24

Đlksöz, M., Çakmak, D., Alay, S. Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Şekil 2. Mikro lif Polyester kumaşlara ait 100 Pa basınç uygulanarak ölçülmüş hava geçirgenlik test sonuçları. Bitim işlemi sonrası hava geçirgenlik değerlerindeki bu artışın istatistiksel açıdan önemli olup olmadığını belirlemek amacıyla uygulanan ANOVA testine ait sonuçlar Tablo 6 da gösterilmektedir. Tablo 6 da aralarında istatistiksel açıdan önemli fark bulunmayan değerler aynı sütun içerisinde gösterilmektedir. Analiz sonuçları incelendiğinde bitim işlemi uygulanmamış kumaşa ait ortalama hava geçirgenlik değerinin bitim işlemi uygulanmış tüm kumaşların hava geçirgenlik değerlerinden istatistiksel açıdan önemli seviyede daha az olduğu görülmüştür. Ayrıca mikropes2 ve mikropes3 numunelerine ait değerler ile mikropes1, 3 ve 4 numunelerine ait sonuçlar arasında da önemli fark olmadığı da belirlenmiştir. Tablo 6. Mikrolif polyester kumaşların 100 Pa basınç uygulanarak ölçülmüş hava geçirgenlik değerlerine ait ANOVA testi sonuçları. Numuneler % 95 Đhtimalle Önemli Fark Bulunan Gruplar 1 2 3 Mikropes0 10,83 Mikropes2 12,65 Mikropes3 12,84 12,84 Mikropes4 13,46 Mikropes1 13,51 Sig. 1,000 0,614 0,097 Bitim işlemi sonrası hava geçirgenliği değerindeki bu beklenmeyen artışın kumaşlara aplike edilen kimyasalların fikse edilmesi sırasında fikse makinesindeki fan devrinin yüksek olması nedeniyle kumaşların gerilime maruz kalması ve böylece kumaş gözeneklerinin genişlemesinden kaynaklanabileceği düşünülmüş ve bu nedenle bir kısım numuneler daha düşük fan devrinde fikse edilmiştir. Şekil 3 te reçete 3 ile muamele edildikten sonra 1500 dev/dk ve 800 dev/dk fan devrinde fikse edilmiş kumaşlara ait hava geçirgenlik test sonuçları grafiksel olarak gösterilmiştir. 25

Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Su Đtici Bitim Đşlemi Uygulanmış Mikrolif Polyester Kumaşların Performansları Şekil 3. 1500 ve 800 dev/dk fan devirlerinde fikse edilmiş Mikropes3 kodlu kumaşa ait 100 Pa basınç uygulanarak ölçülmüş hava geçirgenlik test sonuçları. Numunelere ait test sonuçları incelendiğinde değerlerin birbirine oldukça yakın olduğu görülmektedir. Söz konusu sonuçların istatistiksel açıdan da benzer olup olmadığını belirlemek amacıyla T-testi uygulanmış ve analiz sonrasında önemli bir fark olmadığı tespit edilmiştir (Sig. 0,906). Dolayısıyla mikrolif polyester kumaşlarda bitim işlemi sonrası hava geçirgenliğindeki bu artışın mikrolif yapısından kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Reçete içerisinde kumaşlara verilen reçine ve diğer kumaşların mikroliflerin etki yüzeyinin fazla olması nedeniyle kumaş yüzeyinde kalmayıp iç kısımlara kadar nüfus etmelerinin bu sonuca yol açabileceği kabul edilmektedir. 3.2. Pamuklu Kumaşlara Ait Test Sonuçları Ham ve farklı reçeteler ile muamele edilmiş pamuklu kumaşlara ait sıvı iticilik test sonuçları Tablo 7 de gösterilmektedir. Elde edilen değerler incelendiğinde sıvı itici bitim işlemi uygulanmamış ham pamuklu kumaşların (Pamuk 0) sıvı itici özelliğe sahip olmadıkları, öte yandan farklı konsantrasyonlarda sıvı itici kimyasal aplike edilmiş kumaşlara (Pamuk 1, 2, 3, 4) ait sıvı iticilik test sonuçlarının birbirine yakın olduğu ve numunelerin tümünün sıvı itici özelliğe sahip olduğu görülmektedir 26

Đlksöz, M., Çakmak, D., Alay, S. Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Tablo 7. Pamuklu kumaşlara ait darbe penetrasyonu sıvı iticilik test sonuçları. Kurutma Kâğıdı Ağırlığı (gram) Numune Test Kodları No Kuru (Test Öncesi) Islak (Test Sonrası) Kurutma Kağıdı Ağırlık Farkı (gram) 1 13,404 38,117 24,713 Pamuk 0 2 13,408 35,447 22,039 3 13,503 36,115 22,612 Ortalama 22,454 1 13,412 13,744 0,332 Pamuk 1 2 13,409 14,008 0,599 3 13,396 13,8 0,404 Ortalama 0,445 1 13,625 13,820 0,195 Pamuk 2 2 13,456 13,650 0,194 3 13.650 13,864 0,214 Ortalama 0.201 1 13,72 13,921 0,201 Pamuk 3 2 13,677 13,832 0,155 3 13,695 13,845 0,15 Ortalama 0,168 1 13,554 13,946 0,392 Pamuk 4 2 13,714 14,025 0,311 3 13,625 13,892 0,267 Ortalama 0,323 Farklı konsantrasyonda pamuklu kumaşlara uygulanan sıvı itici bitim işlemi sonrası hava geçirgenlik test sonuçları Şekil 4 de grafiksel olarak gösterilmiştir. Test sonuçları incelendiğinde, mikrolif polyester kumaşların aksine pamuklu kumaşlarda bitim işlemi sonrası kumaşların hava geçirgenlik değerlerinin azaldığı görülmektedir. Bu azalmanın sıvı itici reçete içerisindeki reçine etkisi ile kumaşın gözenekli yapısının azalmasından kaynaklanacağı düşünülmektedir. Söz konusu geçirgenlik değerlerindeki azalmanın istatistiksel açıdan önemli olup olmadığını belirlemek amacıyla ANOVA testi uygulanmış ve sonuçlar Tablo 8 de gösterilmiştir. Şekil 4. Pamuklu kumaşlara ait 100 Pa basınç uygulanarak ölçülmüş hava geçirgenlik test sonuçları. Tablo 8 deki sonuçlar incelendiğinde sıvı itici bitim işlemi uygulanmamış kumaş numunesinin hava geçirgenlik test sonucunun farklı bitim işlemi uygulanmış tüm kumaş numunelerinin hava geçirgenlik 27

Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Su Đtici Bitim Đşlemi Uygulanmış Mikrolif Polyester Kumaşların Performansları değerlerinden istatistiksel açıdan önemli olacak seviyede farklı olduğu görülmektedir. Ayrıca Pamuk3 ve 4 isimli numuneler hariç diğer tüm numunelerin hava geçirgenlikleri arasında istatistiksel açıdan önemli farklar olduğu görülmektedir. Söz konusu bu farklılıkların sıvı itici kimyasalın konsantrasyonlarındaki farklılıktan kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Tablo 8. Pamuklu kumaşların 100 Pa basınç uygulanarak ölçülmüş hava geçirgenlik değerlerine ait ANOVA testi sonuçları. Numuneler 3.3. Polyester Kumaşlara Ait Test Sonuçları % 95 Đhtimalle Önemli Fark Bulunan Gruplar 1 2 3 Pamuk4 18,64 Pamuk3 18,72 Pamuk1 19,45 Pamuk0 22,79 Sig. 0,769 1,000 1,000 Sadece Reçete 3 ile muamele edilmiş normal polyester elyaftan mamul kumaşlara ait sıvı iticilik test sonuçları ise Tablo 9 da gösterilmektedir. Tablodaki değerler incelendiğinde söz konusu kumaşın kabul edilemez seviyede sıvı iticiliğe sahip olduğu görülmektedir. Bu durumun nedeni sıvı itici kimyasalın etkisiz olmamasından değil, kumaşın seyrek dokulu yapısı nedeniyle su damlacıklarının büyük gözeneklerden kolaylıkla kumaşın alt kısmına geçmesinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Tablo 9. Polyester kumaşlara ait darbe penetrasyonu sıvı iticilik test sonuçları Kurutma Kâğıdı Ağırlığı (gram) Numune Kodları Pes Apresiz Test No Kuru (Test Öncesi) Islak (Test Sonrası) 1 13,558 35,506 21,948 2 13,465 36,201 22,736 Ortalama 22,342 Kurutma Kağıdı Ağırlık Farkı (gram) Pes 3 1 13,697 28,102 2 13,902 22,469 Ortalama 14,405 8,567 11,486 Sıvı itici bitim işlemi uygulanmış ve uygulanmamış polyester kumaşlara ait hava geçirgenlik test sonuçları ise Şekil 5 te grafiksel olarak gösterilmiştir. Test sonuçları incelendiğinde sıvı itici bitim işlemi sonrası pamuklu kumaşlarınkine benzer şekilde bitim işlemi sonrası hava geçirgenlik değerlerinin azaldığı, ancak bu azalmanın istatistiksel açıdan önemli olup olmadığını belirlemek amacıyla T testi uygulandığında sonuçlar arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark olmadığı tespit edilmiştir (Sig. 0,187). 28

Đlksöz, M., Çakmak, D., Alay, S. Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Şekil 5. Polyester kumaşlara ait 100 Pa basınç uygulanarak ölçülmüş hava geçirgenlik test sonuçları. 4. SONUÇLAR Bu çalışmada mikrolif polyester, pamuk ve konvansiyonel polyester lifinden mamul farklı yapılardaki kumaşlara sıvı itici bitim işlemi uygulandıktan sonra sıvı iticilik ve hava geçirgenlik özellikleri belirlenmiştir. Böylece bitim işlemine bağlı olarak hava geçirgenlik özelliklerindeki değişimler ve sıvı iticilik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Mikrolif polyester ve pamuklu kumaşların darbe penetrasyonu test sonuçlarına göre, söz konusu her iki kumaşında istenilen sıvı iticilik özelliklerini sağladıkları diğer taraftan konvansiyonel polyester kumaşın istenilen sıvı iticilik özelliklerini sağlamadıkları tespit edilmiştir. Bu sonucun polyester kumaşların seyrek dokunmuş olması nedeniyle düşük yüzey enerjisine rağmen gözenekli yapısından su geçişinin olmasından kaynaklanacağı belirlenmiştir. Bitim işlemi sonrası ve öncesi hava geçirgenlik testi sonuçları incelendiğinde ise polyester mikrolif kumaşların bitim işlemi sonrası hava geçirgenliğinin arttığı diğer iki kumaş için ise azaldığı belirlenmiştir. Bunun nedeninin mikroliflerin yüzey alanının fazla olması nedeniyle uygulanan bitim işleminin liflere daha iyi nüfus etmesinden kaynaklanabileceği düşünülmektedir. 5. KAYNAKLAR 1. Doshi, G., Microfiber The most Advantageous Fiber Of The Age, www.ezinearticles.com. 2. Islam, N., 2004, Fundamental Đnvestigations On The Barrier Effect Of Polyester Micro Fiber Fabrics Towards Particle-Loaded Liquids Đnduced By Surface Hydrophobization, Doktora Tezi, Technischen Universität Dresden, Almanya. 3. Yakartepe, M., Yakartepe, Z., Anyığ, S., 1999, Mikro Elyaflar (Microfiber), Tekstil Maraton Tekstil ve Konfeksiyon Đşletme Dergisi, 9(3), s31-38. 4. Makhlouf, C., Kacem, C., Roudesli, S., Sakli, F., 2008, Dyeing Behaviour of Unmodified and Modified Polyamide 6.6 Fibers of Different Levels of Fineness, Journal of Applied Science, 8(1), s77-85. 29

Teknolojik Araştırmalar : TTED 2008 (3) 21-30 Su Đtici Bitim Đşlemi Uygulanmış Mikrolif Polyester Kumaşların Performansları 5. Koh, J., Oh, M. J., Kim, H., Kim, S. D., 2006, Alkaline Dissolution Monitoring of Radial-Type Polyester Microfiber Fabrics by a Cationic Dye-Staining Method, Journal of Applied Polymer Science, Vol. 99, s279 285. 6. Xie, K., Hou, A., Shi, Y., 2008, Synthesis of Fluorine-Containing Acrylate Copolymer and Application as Resins on Dyed Polyester Microfiber Fabric, Journal of Applied Polymer Science, Vol. 108, s 1778 1782. 7. Çakmak, D., Đlksöz, M., 2008, Su Đticilik Apresi Uygulanan Mikrolif Kumaşlardaki Performans Değişimi, Bitirme Ödevi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Tekstil Mühendisliği Bölümü, Isparta. 30