TAKASBANK Elvan ALTIKULAÇ 19/11/2011, İstanbul 1
YASAL ALTYAPI VE DÜZENLEMELER 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikler Takasbank Elektrik Piyasası Uygulama Esasları 2
Tarih Açıklama AŞAMALAR 14/04/2009 Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir. 06/11/2010 Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca nakit takası ve teminat yönetimi hizmetlerinin Bankamız tarafından gerçekleştirilmesi hususu hükme bağlanmıştır. (Geçici 19. Madde) 26/11/2010 TEİAŞ ile Merkezi Uzlaştırma Bankası Anlaşması imzalanmıştır. 01-03/12/2010 İMKB de 500 elektrik şirketinden 1.000 katılımcıya piyasa iş akışı ve Takasbank ekranları hakkında eğitimler verilmiştir. 22-23/03/2011 29/04/2011 Enerji Uzmanları Derneği ve Enerji Ticareti Derneği yetkilileri tarafından organize edilen seminerlerde katılımcılara Takasbank işakışı ve ekranları hakkında eğitimler verilmiştir. 07-13/04/2011 5 günlük bir süre dahilinde toplam 200 piyasa katılımcısı ile internet üzerinden ekran testleri başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. 14/04/2011 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 14/04/2011 tarih ve 3169-13 sayılı Kurul Kararı ile teminatlı piyasa yapısının işlerlik kazanacağı tarih 01/12/2011 olarak belirlenmiştir. 21-24-25/10/2011 TEİAŞ, Takasbank ve piyasa katılımcıları arasında testler başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. 16/11/2011 Sistem production a açılmıştır. TEİAŞ tarafından ilan edilen gerekli teminat tutarları katılımcılar tarafından 16-25/11/2011 tarihleri arasında Takasbank a yatırılabilecektir. 3
ELEKTRİK PİYASASI TARAFLARI Merkezi Uzlaştırma Bankası- TAKASBANK Piyasa İşletmecisi- TEİAŞ Aracı Banka Piyasa Katılımcısı 4
TAKASBANK TARAFINDAN VERİLECEK HİZMETLER 1. Gün öncesi piyasası avans işlemleri günlük nakit uzlaşması (günlük nakit takası), 2. Gün öncesi ve dengeleme piyasaları ile dengesizlik faaliyetlerini de içeren KDV dahil aylık faturalama işlemleri nakit uzlaşması (aylık nakit takası), 3. Piyasa katılımcılarının bulundurmak zorunda olduğu teminatların kabulü, değerlemesi, TEİAŞ a bildirimi, eksik teminatlar için teminat tamamlama çağrısı yapılması, temerrüt takip işlemleri (teminat yönetimi), 4. Nakit teminatların nemalandırılması, 5. Bu işlemlerin gerçekleşmesine ilişkin web tabanlı bir yazılım altyapısı sağlanması 5
PİYASA KATILIMCILARININ SORUMLULUKLARI-1 TAKASBANK bünyesinde kendi namına, teminat ve nakit hesabının zamanında ve doğru şekilde açılmasından, TAKASBANK tarafından sunulacak olan teminat saklama ve nakit takas hizmetine ilişkin Merkezi Uzlaştırma Bankası-Katılımcı Anlaşmasının imzalanmasından, Piyasa İşletmecisi tarafından avans ve fatura ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacıyla aracı bankalarda, kendi namına, ödemelere ilişkin işlemlerin gerçekleşmesine yönelik olarak nakit hesabının zamanında ve doğru şekilde açılmasından, 6
PİYASA KATILIMCILARININ SORUMLULUKLARI-2 Piyasa İşletmecisi tarafından kendilerine bildirilen avans ödeme bildirimleri ve faturalara ilişkin olarak ödemelerin zamanında ve doğru bir şekilde yapılmasından, Ödeme yükümlülüklerini teminat altına almak için TAKASBANK ta, adlarına açılmış olan teminat hesaplarına, piyasa işletmecisi tarafından bildirilen miktardaki teminatın zamanında yatırılmasından, TAKASBANK tarafından sunulan teminat yönetimi ve nakit takas hizmetine ilişkin olarak kendilerinden talep edilen TAKASBANK hizmet bedelinin TAKASBANK a zamanında yatırılmasından, 7
TAKASBANK IN SORUMLULUKLARI-1 Avans, fatura ve temlik ödemeleri ile teminat işlemlerinin zamanında ve doğru bir şekilde gerçekleştirilmesinden, Piyasa İşletmecisi, piyasa katılımcıları ve aracı bankalar ile iletişimi sağlayacak olan altyapının kurulması ve kurulan sistemin işletilmesinden, Temliknameler kapsamındaki ödemelerin doğru bir şekilde yapılmasının takibinden ve yapılan ödemelere ilişkin olarak Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden, 8
TAKASBANK IN SORUMLULUKLARI-2 Piyasa İşletmecisi adına sunulan teminat mektubu dışındaki tüm teminatların muhafazasından, Teminatlara ilişkin gerçekleşen işlemlerin izlenmesinden Toplam teminat tutarı ve/veya minimum nakit teminat tutarının, ilgili katılımcının sağlaması gereken teminat seviyesinin altına düşmesi durumunda, ilgili katılımcıya teminat tamamlama çağrısına ilişkin olarak gerekli bildirimin Piyasa işletmecisine yapılmasından, 9
TAKASBANK IN SORUMLULUKLARI-3 Piyasa katılımcıları tarafından TL cinsinden sunulan nakit teminatların nemalandırılmasından, Piyasa katılımcısının temerrüde düşmesi durumunda, temerrüt cezalarının hesaplanması ve buna ilişkin olarak Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden, Piyasa katılımcıları tarafından ödenmesi gereken TAKASBANK hizmet bedelleri ile ilgili, katılımcıların bilgilendirilmesinden, Piyasa İşletmecisi tarafından, piyasa katılımcılarına ilişkin olarak kendilerine gönderilen katılımcı bazındaki ticari işlemler ve teminat kullanımı gibi ticari sır niteliğindeki bilgi ve verilerin üçüncü kişilerle paylaşılmamasından 10
TAKASBANK ÜYELİK SÜRECİ Elektrik piyasasında faaliyet gösterecek olan piyasa katılımcılarının Takasbank nezdinde gerekli nakit ve teminat hesaplarının açılabilmesi için aşağıda detayları verilen evrakları tamamlayarak Bankamıza teslim etmesi/posta ile göndermesi, Takasbank hizmet komisyonu teminatı olarak belirlenen 1.000.-TL yi Bankamıza göndermesi gerekmektedir. Merkezi Uzlaştırma Bankası-Katılımcı Anlaşması Faks Cihazı ile Takasbank ye Gönderilecek Müşteri Talimatları ile İlgili Uygulama Sözleşmesi Elektrik Piyasası Nakit, Kıymet, Teminat ve Elektronik EFT Talimatı Taahhütnamesi Ticaret Sicil Gazetesi ( Şirketin Kuruluşuna ait- varsa ünvan değişikliğini gösteren sicil gazetelerinin de eklenmesi ) (fotokopi) Piyasa Katılımcısına Ait İmza Sirküleri (Asıl) Müşteri Bilgi Formu (Piyasa işlemlerinde yetkili olan kişiler, kurumsal e-mail adresleri, kurumun vergi kimlik no su ve vergi dairesi, EIC Kodu vs) TAKASBANK tan temin edilecek olan kullanıcı talep formu (Formda katılımcıların yetkili kullanıcılarına ait cep telefonu numaraları ve e-mail bilgileri yer alacaktır.) Piyasa katılımcılarının piyasa işletmecisine kayıt başvurusunda Takasbank ile imzaladığı Merkezi Uzlaştırma Bankası-Katılımcı Anlaşması nın imzalandığına dair belgeyi PMUM a teslim etmesi gerekmektedir. 11
TAKASBANK UYGULAMALARINA ERİŞİM TAKASBANK uygulamaları internet üzerinden erişim yöntemi ile çalışacaktır. Katılımcıların ilgili ekranlara erişebilmeleri için; a) TAKASBANK kullanıcı şifreleri b) SMS ile gönderilen tek kullanımlık şifreleri, c) Parola ile sisteme login olmaları gerekir. 12
TEMİNATLARA İLİŞKİN GENEL ESASLAR-1 Piyasa İşletmecisi, piyasa katılımcılarından, dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin yükümlülüklerine karşılık teminat alır. Teminat ve ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacıyla piyasada Merkezi Uzlaştırma Bankası olarak TAKASBANK kullanılacaktır. Piyasa katılımcıları, teminatlarını birden fazla banka kullanarak sunabilir. (Teminat Girişleri) Teminat çıkışları ve alacakların ödenmesi işlemleri ise piyasa katılımcısı tarafından daha önceden bildirilen tek bir aracı banka hesabına yapılacaktır. (Teminat Çıkışları) 13
TEMİNATLARA İLİŞKİN GENEL ESASLAR-2 Piyasa İşletmecisi her gün saat 14:30 a kadar ertesi güne ait katılımcı bazında sunulması gereken toplam ve nakit teminat tutarına ilişkin gerekli hesaplamaları yapar ve piyasaya duyurur. Bir piyasa katılımcısının sunmuş olduğu minimum nakit teminat tutarı ile toplam teminat tutarının, sağlaması gereken seviyenin altına düşmesi durumunda, Piyasa İşletmecisi tarafından saat 16:00 a kadar teminat tamamlama(margin Call) çağrısı yapılır. Piyasa katılımcısı tarafından sunulan; Teminat Mektupları 10:30 a kadar TEİAŞ a Diğer teminatlar 11:00 a kadar TAKASBANK a (Nakit, Döviz, DİBS) teslim edilir/gönderilir. TAKASBANK nezdindeki teminatlar TEİAŞ adına rehinlidir. 14
TEMİNATLARA İLİŞKİN GENEL ESASLAR-3 Katılımcılar tarafından gerçekleştirilecek piyasa faaliyetleri kapsamında; a) Toplam Teminat Tutarı, b) Minimum Nakit Teminat Tutarı (%50) kontrol edilmektedir Katılımcılar tarafından sunulması gereken teminat mektubu tutarının toplam teminat içerisindeki oranı azami %25 tir. 15
Türk Lirası, TEMİNAT OLARAK KABUL EDİLEBİLECEK KIYMETLER Döviz (ABD doları veya EURO) TL veya döviz cinsinden (ABD doları veya EURO) kesin ve süresiz teminat mektupları, Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri. (Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili) 16
NAKİT DIŞI TEMİNATLARIN DEĞERLENMESİ Teminat Çeşidi Değerleme Kriteri Açıklama Döviz TCMB Döviz Alış kuru 15:30 da açıklanan ertesi gün valörlü fiyat Hazine Bonosu TCMB tarafından ilan TCMB tarafından edilen fiyat yayımlanan ve Resmi Gazetede ilan edilen gösterge niteliğindeki fiyatlar Devlet Tahvili TCMB tarafından ilan TCMB tarafından edilen fiyat yayımlanan ve Resmi Gazetede ilan edilen gösterge niteliğindeki fiyatlar 17
DEĞERLEME KATSAYILARI Nakit/Nakitdışı Teminat Çeşidi Teminat Grubu Değerleme Katsayıları Nakit TL TL 1.00 Nakit Dışı Döviz DVZ 0.95 Nakit Dışı Hazine Bonosu HB 0.90 Nakit Dışı Devlet Tahvili DT 0.80 Nakit Dışı Dövize Endeksli DTE 0.80 Devlet Tahvili Nakit Dışı Teminat Mektubu TM 1,00 (TL) Nakit Dışı Teminat Mektubu TM 0,95 (AVRO ve USD) 18
DEĞERLEME KATSAYISI- ÖRNEK Örneğin katılımcı tarafından 100 USD yatırıldığını düşünelim. TCMB tarafından15:30 da ilan edilen ertesi gün valörlü fiyat üzerinden değerleme yapılır. Kur: 1,8020 1,8020x100USD=180,2.-TL (Piyasa Değeri) Çıkan piyasa fiyatına 0,95 değerleme katsayısı uygulanır. 180,2x0,95=171,19.-TL (Teminat Değeri) 19
TEMİNAT YATIRMA İŞLEMLERİ-1 Katılımcılar tarafından TAKASBANK ekranları kullanılarak teminat yatırma işlemi gerçekleştirilecektir. Bu işlemin yapılabilmesi için öncelikli ilgili katılımcının Takasbank nezdindeki serbest cari hesabında veya serbest deposunda bakiye olması gerekmektedir. I- NAKİT TEMİNATLAR Piyasa katılımcısının TAKASBANK nezdindeki 11 No lu Serbest Cari Hesabına EFT yapılır. Ekranlar vasıtasıyla 11 hesaptan teminat hesabına teminat yatırma işlemi gerçekleştirilir. (Katılımcılar tarafından) EFT işlemi esnasında 0132 no lu Banka Kodu, 90001 no lu Şube Kodu, Bankamız ekranlarından temin edilecek 26 haneli IBAN No, Katılımcı Unvanı, Mesaj Tipi olarak KRED yada KRED-TKAS bilgilerinin olması zorunludur. 20
TEMİNAT YATIRMA İŞLEMLERİ-2 II- NAKİT DIŞI TEMİNATLAR a) Dövizler (EURO ve USD): Katılımcı kendi USD ya da EUR hesabının bulunduğu banka aracılığı ile Takasbank ın Citibank nezdindeki hesaplarına döviz(teminat) yatırabilir. YP teminat yatırma işlemlerinde aşağıda belirtilen bilgilerin aracı bankaya muhakkak verilmesi gerekmektedir. USD için; Banka: Citibank New York Hesap no: 36892258 Hesap adı: TAKASBANK A.Ş. BIC Kodu: TVSBTRIS Açıklama: Katılımcının EIC Kodu 21
TEMİNAT YATIRMA İŞLEMLERİ-3 II- NAKİT DIŞI TEMİNATLAR a) Dövizler (EURO ve USD): EUR için; Banka: Citibank Frankfurt Hesap no: 4115556024 Hesap adı: TAKASBANK A.Ş. BIC Kodu: TVSBTRIS Açıklama: Katılımcının EIC Kodu 22
TEMİNAT YATIRMA İŞLEMLERİ-4 b) Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS ler) Başka bir banka hesabından Takasbank A.Ş. ye teminat olarak gönderilecek Devlet İç Borçlanma Senetleri (Devlet Tahvili, Hazine Bonosu) için katılımcı tarafından ilgili bankaya verilecek talimatta yer alması gereken asgari unsurlar : Alıcı Banka Kodu: 0132 ( ) Alan Şube Kodu: 66666 Menkul Kıymetin ISIN Kodu: Menkul kıymetin piyasada işlem gördüğü kod Miktar : Gönderilen kıymetin nominal değeri Giriş Depo: 007 Alıcı Ad Soyad: Elektrik Şirketinin Ünvanı Alıcı Hesap No: Şirketin Takasbank nezdindeki serbest cari hesap numarasına ait IBAN No su 23
TEMİNAT ÇEKME SAATLERİ Nakit Teminatlar 14:30-15:40 Nakit Dışı Teminatlar 14:30-17:00 24
TEMİNAT ÇEKME İŞLEMLERİ Teminat çekme işlemleri TAKASBANK ekranları vasıtasıyla katılımcılar tarafından yerine getirilecektir. I- NAKİT TEMİNATLAR Katılımcının daha önceden TEİAŞ a bildirdiği aracı banka hesap numarasına EFT yapılır. II- NAKİT DIŞI TEMİNATLAR a) Dövizler (EURO ve USD): Katılımcının daha önceden TEİAŞ a bildirmiş olduğu aracı bankanın muhabir banka hesap no suna SWIFT ile gönderilir. b) Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS ler) : Katılımcının daha önceden TEİAŞ a bildirmiş olduğu aracı banka nezdindeki yatırım hesabına EMKT yapılacaktır. 25
NAKİT TEMİNATLARIN NEMALANDIRILMASI Saat 15:40 itibariyle piyasa katılımcısının teminat hesabında mevcut nakit teminatlar TAKASBANK tarafından nemalandırılır. Brüt faiz geliri üzerinden stopaj kesintisi yapılarak piyasa katılımcısı adına TAKASBANK tarafından ilgili vergi dairesine yatırılır. Nema tutarı ertesi işgünü katılımcıların nakit teminat hesaplarına aktarılacaktır. 26
Avans ve Fatura Ödemelerine İlişkin Esaslar 27
BORÇ VE ALACAK ÖDEMELERİ Katılımcılar tarafından; a) Avans ve fatura ödemelerine ilişkin olarak birden fazla banka b) Alacakların tahsil edilmesi sürecinde ise sadece tek bir aracı banka ile çalışılacaktır. Piyasa katılımcısının alacaklarını tahsil edeceği aracı banka hesabını merkezi uzlaştırma bankasına ve Piyasa İşletmecisine yazılı olarak bildirmesi ve değişiklikler hakkında Piyasa İşletmecisine en kısa sürede bildirimde bulunması gerekmektedir. 28
AVANS ÖDEMELERİ Gün Öncesi Piyasası takas işlemleri (borçların kapatılıp alacakların ödenmesi süreci) T+1 de, Hafta sonu ve resmi tatil gününden önceki işgünü yapılan bildirimler için takas takip eden ilk işgünü, Hafta sonu ve resmi tatil gününde yapılan bildirimler için takas takip eden ikinci işgünü gerçekleştirilir. Yarım işgünleri tam gün tatil olarak kabul edilecek takas işlemi gerçekleştirilmeyecektir. 29
AVANS ÖDEMELERİNİN YAPILMASI 1. Katılımcılar Takasbank nezdindeki serbest hesaplarına gönderdikleri nakitler ile borçlarını kapatırlar. 2. Katılımcıların serbest hesaplarına gerçekleştirecekleri EFT işlemi esnasında 0132 no lu Banka Kodu, 90001 no lu Şube Kodu, Bankamız ekranlarından temin edilecek 26 haneli IBAN No, Katılımcı Unvanı, Mesaj Tipi olarak KRED yada KRED-TKAS bilgilerinin olması zorunludur. 3. Piyasa katılımcısı tarafından Takasbank ekranları kullanılmak suretiyle 11 no lu Serbest Hesabından avans borcu kapanacaktır. 30
Takasbank Ekranları Vasıtasıyla Katılımcı Tarafından Gerçekleştirilebilecek Ödemeler Katılımcı 11 No lu Serbest Hesabı üzerinden; avans borcu, fatura borcu, avans temerrüt borcu, fatura temerrüt borcu, Takasbank komisyon borcu ödeme işlemlerini gerçekleştirebilecektir. 31
AVANS ÖDEMELERİ Gün öncesi piyasası dengeleme faaliyetlerine ilişkin ödemeler; a) Piyasa katılımcısı tarafından ertesi işgünü en geç saat 15:00 a kadar, (Borçların ödenmesi) b) Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcısına ertesi işgünü en geç 17:00 a kadar (Alacakların katılımcının aracı banka hesabına gönderilmesi) gerçekleştirilir. 32
AVANS ÖDEMELERİNİN YAPILMASI Gün Öncesi Piyasası işlemlerine ilişkin borç kapama son saati 15:00 dır. İlk alacak dağıtımı saat 15:00 da yapılır ve ardından katılımcı tarafından bildirilen aracı banka hesabına veya temlik ödemesi var ise ilgili hesaba otomatik EFT gerçekleştirilir. 33
AVANS ÖDEMELERİNİN YAPILMASI Saat 15:00 dan sonra kapatılan borçlar için temerrüt faizi hesaplanır. Saat 15:00 dan sonra gecikmeli olarak kapatılan borçlar için alacak dağıtımı katılımcının 11 No lu serbest hesabına yapılacak ve bu tutara bloke konulacaktır. Bloke konan alacakların dağıtımı ise saat 17:00 da gerçekleştirilecektir. Saat 17:00 dan sonra borç kapama ve alacak dağıtımı yapılmayacak, ilgili süreçler ertesi işgünü gerçekleştirilecektir. 34
AVANS ÖDEMELERİNİN YAPILMAMASI-1 Borç Kapama Son Saati olan Saat 15:00 itibariyle Takasbank tarafından ; a) Katılımcının 11 No lu Serbest hesabında bulunan bakiyeden temerrütsüz olarak otomatik borç kapama yapılır. b) Katılımcının nakit teminat fazlası kontrol edilerek, mevcut bakiye ile temerrütsüz olarak otomatik borç kapama yapılır. c) Nakit teminat fazlası yok ise nakit teminattan temerrütlü borç kapama işlemi yapılır. Temerrüt faizine ilişkin bedeller her ay sonu itibariyle ilgili piyasa katılımcısına faturalanır. 35
AVANS ÖDEMELERİNİN YAPILMAMASI-2 Katılımcının temerrüt borcu Takasbank taki serbest hesapta bulunan bakiyenin, Takasbank ekranındaki avans temerrüt borcu ödeme kısmının seçilmesi suretiyle gerçekleştirilir. Temerrütlü kapama nedeniyle eksilen teminat için saat 16:00 a kadar TEİAŞ tarafından ilgili katılımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Kendisine teminat tamamlama çağrısı yapılan bir piyasa katılımcısının ilgili piyasa faaliyetlerine devam edebilmesi için eksik teminatı yönetmelikte belirtilen süreler içerisinde tamamlaması gerekmektedir. 36
AVANS ÖDEMELERİNE İLİŞKİN TEMERRÜT CEZASININ HESAPLANMASI Borç kapama son saatinden (15:00) sonra kapatılan tüm borçlar için temerrüt faizi hesaplanır. Saat 15:00-17:00 arasında kapatılan borçlar için: 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci Maddesine göre belirlenen faiz oranının % 50 si, Saat 17:00 ve izleyen günlerde kapatılan borçlar için: 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci Maddesine göre belirlenen faiz oranı nispetinde 37
AVANS ÖDEMELERİNE İLİŞKİN TEMERRÜT CEZASININ HESAPLANMASI-2 Asgari temerrüt matrahı 50.-TL, asgari temerrüt faizi ise 5.-TL dir. Katılımcının temerrüt borcu Takasbank taki serbest hesapta bulunan bakiyenin, Takasbank ekranındaki avans temerrüt borcu ödeme kısmının seçilmesi suretiyle gerçekleştirilir. 38
FATURA ÖDEME İŞLEMLERİ Uzlaştırmaya ilişkin fatura bedelleri, piyasa katılımcıları tarafından fatura tebliğ tarihini takip eden 6 işgünü içerisinde Takasbank nezdindeki cari hesaplarına gönderilir ve Takasbank ekranları vasıtasıyla ödenir. (Borç kapama) Piyasa katılımcıları tarafından Piyasa İşletmecisine iletilen faturaların bedelleri, Piyasa İşletmecisi tarafından en geç fatura tebliğ tarihini takip eden yedinci iş günü içerisinde, fatura tebliğ tarih ve sırasına göre, Piyasa İşletmecisinin merkezi uzlaştırma bankasındaki hesabından, katılımcının aracı banka hesabına gönderilmesi suretiyle ödenir. (Alacak dağıtımı) 39
FATURA ÖDEME İŞLEMLERİ Piyasa katılımcısının alacağının ödenmesi için alacağını Piyasa İşletmecisine faturalandırması gerekmektedir. Fatura ödemeleri için alacak dağıtımı süresi PMUM onayı ile başlayacaktır. PMUM un alacak kayıtlarını onaylamasını takip eden 7. işgünü içinde alacak dağıtımı yapılacaktır. Fatura borcu, katılımcının Takasbank nezdindeki 11 no lu serbest hesabından, Fatura Borcu Ödeme alanının seçilmesi ile gerçekleştirilecektir. 40
FATURA ÖDEMELERİNİN YAPILMAMASI Fatura bedelinin, fatura tebliğ tarihini takip eden altı işgünü içerisinde ödenmemesi halinde temerrüt faizi uygulanacaktır. Temerrüt faizi oranı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır. Asgari temerrüt matrahı 50.-TL, asgari temerrüt faizi ise 5.-TL dir. Temerrüt faizine ilişkin bedeller her ay sonu itibariyle ilgili piyasa katılımcısına faturalanır. 41
FATURA ÖDEMELERİNİN YAPILMAMASI Temerrüt durumuna düşen piyasa katılımcısına ilişkin olarak; a) Takasbank tarafından katılımcının teminatlarına başvurularak borçlarına mahsup edilir. b) TEİAŞ tarafından 16:00 a kadar katılımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Katılımcının bir sonraki iş günü saat 10:30 a kadar teminat mektuplarını, 11:00 a kadar ise teminat mektubu dışındaki diğer teminatlarını tamamlaması istenir, Kendisine teminat tamamlama çağrısı yapılan bir piyasa katılımcısının ilgili piyasa faaliyetlerine devam edebilmesi için eksik teminatı yönetmelikte belirtilen süreler içerisinde tamamlaması gerekmektedir. 42
NAKİT TAKASI VE TEMİNAT YÖNETİMİ KOMİSYONLARI a) Teminat Yönetimi Hizmet Bedeli: Katılımcının toplam nakit dışı teminatlarından yıllık olarak binde bir, b) Nakit Takas Hizmet Komisyonu: Katılımcının ilgili ay için piyasada işlem yapmış olduğu toplam ticaret hacmi üzerinden yüzbinde beş oranında aylık periyotta tahsil edilecektir. c) Fon Yönetimi Komisyonu: TL cinsinden nakit teminatların nemalandırılması hizmeti karşılığında elde edilen brüt nema tutarı üzerinden yüzde üç oranında işlem anında tahsil edilir. Katılımcılar adına gerçekleştirilen kıymet ve nakit transferleri ile ödemelere ilişkin EFT, EMKT ve SWIFT ücretleri ise aylık periyotta katılımcılar tarafından ayrıca ödenecektir. 43
TAKASBANK KOMİSYONLARININ ÖDENMESİ Piyasa katılımcılarına TAKASBANK ekranları vasıtasıyla elektronik olarak bildirilen hizmet bedelleri, bu bedelin tebliğ tarihini takip eden altı işgünü içerisinde Takasbank a ödenir. Ödemeler katılımcının 11 no lu serbest hesabında yer alan bakiyenin, katılımcıların Takasbank ekranlarından Takasbank Komisyon Borcu Ödemesi kısmının seçilmesi ile gerçekleştirilir. Piyasa katılımcılarına TAKASBANK ekranları vasıtasıyla elektronik olarak bildirilen hizmet bedelleri, bu bedelin tebliğ tarihini takip eden altı işgünü içerisinde Takasbank a ödenir. Bu süre zarfında ödenmeyen komisyonlar için; Takasbank tarafından 6. işgünü saat 17:15 te ilgili katılımcının Takasbank nezdindeki 11 No lu Serbest Cari Hesabından, 1.000.-TL lik Takasbank komisyonu teminatından, temerrütsüz borç kapama yapılır. 1.000.-TL yi aşan hizmet bedelleri için ise ilgili bedellerin katılımcıya tebliğ edildiği tarihi takip eden 7. işgününden itibaren katılımcının 11 No lu Serbest Cari Hesabı ndaki bakiyeden Takasbank tarafından temerrütlü borç kapama işlemi yapılacaktır. 44
PİYASA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN SAATLER-1 Günbaşı Otomatik Nema Dağıtımı (Nemalar otomatik olarak TL nakit teminat hesabına aktarılır.) 09:30 PİYASA AÇILIŞI 09:30-11:30 PMUM tarafından katılımcı tekliflerinin toplanması 10:30 Piyasa katılımcılarına yapılan teminat tamamlama çağrısına istinaden eksik kalan teminat mektubu tutarlarının katılımcılar tarafından PMUM a yatırılması 11:00 Piyasa katılımcılarına yapılan teminat tamamlama çağrısına istinaden eksik kalan teminat mektubu dışındaki teminat tutarlarının katılımcılar tarafından Takasbank a (TVS) yatırılması 11:00 (*) Tüm katılımcılara ait değerlenmiş toplam teminat ve nakit teminat tutarı bilgisinin TVS tarafından PMUM a bildirimi 11:30-12:00 PMUM tarafından teminat kontrolünün yapılması 12:00-13:00 Eşleştirme ve fiyat belirleme 13:00-13:30 İtirazlar 13:30-14:00 İtirazların değerlendirilerek, sonuçların katılımcılara bildirilmesi 45
PİYASA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN SAATLER-2 14:30 PİYASA KAPANIŞI / TAKAS BAŞLANGICI 14:30 PMUM tarafından TVS ye o günkü borç-alacak bilgileri ile ertesi güne ilişkin olarak katılımcı bazında bulundurulması gereken teminat tutarı bildirilir. 14:30-15:40 Piyasa katılımcılarına ait nakit teminatlar katılımcılar tarafından çekilebilir 14:30-17:00 Nakit dışı teminatlar çekilebilir. 15:00 Borç kapama son saati / Temerrüt Başlangıç Saati 15:00 Alacak Dağıtımı Başlangıcı / Serbestleşen Alacakların EFT ile katılımcıların aracı banka hesaplarına gönderilmesi-1. EFT 15:40 Nakit teminatın nemalandırılması 16:00 PMUM tarafından teminat tamamlama çağrısının yapılacağı son saat 17:00 Temerrütlü Borç Kapama Son Saati 17:00 Alacak Dağıtımı Son Saati / Serbestleşen Alacakların EFT ile katılımcıların aracı banka hesaplarına gönderileceği son saat.-2. EFT Günsonu Piyasa katılımcılarına ait teminatlara ilişkin olarak o gün duyurulan fiyat üzerinden teminat değerlemesi yapılır. 46
KATILIMCI EKRANLARI 47
KATILIMCI EKRANI ANA MENÜSÜ 48
AVANS İŞLEMLERİ 49
ÖDEME İŞLEMLERİ 50
TEMİNAT İŞLEMLERİ 51
FATURA İŞLEMLERİ 52
RAPORLAR 53
ÇIKIŞ 54
TEMİNAT YATIRMA İŞLEMLERİ GİRİŞ EKRANI-1 55
TEMİNAT YATIRMA İŞLEMLERİ GİRİŞ EKRANI-2 56
TEMİNAT ÇEKME İŞLEMLERİ GİRİŞ EKRANI 57
TEMİNAT YATIRMA /ÇEKME İŞLEMLERİ GİRİŞ EKRANI / ONAY BEKLEYENLER 58
TEMİNAT İŞLEMLERİ ONAY EKRANI 59
AVANS BORÇ ALACAK İZLEME EKRANI 60
AVANS BORÇ ALACAK İZLEME EKRANI - RAPOR 61
AVANS TEMERRÜT BORÇ / ALACAK İZLEME EKRANI 62
AVANS TEMERRÜT TAHAKKUK RAPORLAMA EKRANI 63
AVANS TEMERRÜT TAHAKKUK RAPORU 64
ÖDEME İŞLEMLERİ EKRANI 65
FATURA BORÇ / ALACAK İZLEME EKRANI 66
FATURA TEMERRÜT BORÇ / ALACAK İZLEME EKRANI 67
FATURA TEMERRÜT TAHAKKUK RAPORLAMA EKRANI 68
FATURA TEMERRÜT BORÇ / ALACAK İZLEME RAPORU 69
RAPOR EKRANLARI 70
HESAP EKSTRESİ 71
HESAP EKSTRESİ (KATILIMCI IBAN NO) 72
TEMİNAT HAREKET RAPORU 73
TEMİNAT HAREKET RAPORU 74
TEMİNAT BAKİYE RAPORU 75
76
TEMİNAT TAMAMLAMA ÇAĞRISI İZLEME RAPORU 77
KATILIMCI HESAP TEMLİK BİLGİLERİ EKRANI 78
KATILIMCI HESAP TEMLİK BİLGİLERİ EKRANI -RAPOR 79
KOMİSYON RAPORU EKRANI 80
KOMİSYON DETAY RAPORU 81
TEŞEKKÜRLER 82