Exchange Server 2003 ve Intelligent Message Filtering (Akıllı Mail Filtreleme) Microsoft Exchange 2003 ü geliştirdiğinde spam leri önlemek adına yapılan en büyük yeniliklerden biri blackhole (DNSBL) list lerdi. Bu özellikten geçen ayki yazımda bahettim. Bu yeniliklerden bir diğeri, IMF - Intelligent Message Filtering (Akıllı Mesaj Filtreleme) Microsoft un geliştirdiği Exchange 2003 ün üzerine eklenti olarak gelen (ayrıca kurmanız gerekiyor) IMF uygulamasını Exchange 2003 sunucunuza doğru bir şekilde uygulayarak spam ile savaş anlamında bir adım daha atmış olacaksınız. Eğer IMF yi doğru ayarlayamazsanız mail iletişiminizde ciddi sorunlar yaşayabilirsiniz. IMF kısaca, mail sunucunuza gelen her maili inceleyerek maile 0 ile 9 arasında bir spam olma ihtimali değeri (SCL) verir (0 en düşük değer 9 en yüksek değer). Eğer değer 0 ise e- mail bir spam değildir, 1 ise daha az ihtimalle 9 ise çok büyük ihtimalle spamdir. SCL değeri büyüdükçe spam olma olasılığı artar. Bu değerleri verirken IMF, Microsoft un kendi geliştirdiği pantentli Smartscreen tekolojisini kullanır. Smartscreen, gelen her mail üzerinde Microsoft un parametrelerini belirlediği bir algoritma kullanarak mailin spam olma olasığını belirler. Bu algoritmanın parametreleri belirlenirken Microsoft iş ortaklarından destek alarak kişilerin spam ya da istenmeyen mail olarak adlandırdıkları maillerin özelliklerini inclemişlerdir. Aşağıdaki adresten IMF i download edin (9354 KB) : http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=c1b08f7b-8caf-4147-b074-8c9c8f277071&displaylang=en IMF in Kurulması Programın kurulumu gayet basit. Sistemde değişiklik yapan herhangi bir programı kurmadan önce exchange server ınızın backup ını almayı unutmamanız gerektiği gibi IMF i de kurmadan önce (özellikle test ortamında olmayan, direk üretim ortamında olan bir sunucuya kuruyorsanız) backup almanızı öneriyorum.
Kurulum sırasında Components ekranında kuracağınız bileşenleri seçiyorsunuz. IMF in 2 bileşeni vardır. Management Tools for Intelligent Message Filter - IMF in yönetimi için gerekli kullanıcı arabirimlerini Exchange System Management a ekler (bu bileşeni Exchange Server ı yönettiğiniz bilgisayara kurmalısınız) : - Global Settings altındaki Message Delivery Properties e Intelligent Message Filtering tab ını ekler. - SMTP protokolunun altında Intelligent Message Filtering node u ekler. Intelligent Message Filter Functionality IMF in kendisidir, Exchange server a kurulur. IMF i kurduktan sonra Exchange System Management snap-in ini açtığınızda Global Settings / Message Delivery özelliklerine girdiğinizde Intelligent Message Filtering tabını göreceksiniz.
Burada iki temel bölüm dikkatinizi çekecektir. Gateway Blocking Configuration ve Store Junk E-mail Configuration. Gateway Blocking Configuration Gateway Blocking Configuration da Block messages with SCL rating greater than or equal to: Yani SCL (Spam olma olasılığı) seçtiğim değerden büyük ya da seçtiğim değere eşit olan mesajları bloke et seçeneği var, burada hangi SCL (spam olma olasılığı) değerine uyan mailler için işlem yapılacağını belirliyorsunuz. Eğer burada değer olarak 5 seçerseniz Exchange Server 5 ya da daha büyük SCL değeri verdiği mailler için işlem yapacaktır. When blocking messages : bölümünde ise yukarıda verdiğiniz SCL değerine eşit olan ya da bu değerden büyük olan e-mail ler için ne gibi bir işlem yapılmasını istediğinizi seçiyorsunuz. Burada archive, delete, no-action, reject diye 4 adet opsiyonunuz var.
Archive : Gelen mailin SCL değeri verdiğiniz değere eşit yada büyükse maili arşivlemenizi sağlayacak seçenektir. Varsayılan olarak bu mailler Exchsrvr\Mailroot\vsi n\ucearchive klasörüne arşivlenir. İpucu! Klasördeki e-mailleri daha sonra inceleyip, istediğiniz maili Exchsrvr\Mailroot\vsi n\pickup klasörüne atarsanız, spam olma olasılığı olsa bile gönderilen kişiye iletilmesine sağlayabilirsiniz. İpucu! Arşivlenen e-mail lerin farklı bir lokasyona kaydedilmesini istiyorsanız registry ayarlarını değiştirerek bunu sağlayabilirsiniz. HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Exchange\ContentFilter altında string tipinde ve ismi ArchiveDir olan bir key oluşturun ve daha sonra bu key in değerini, istediğiniz arşiv yolu ile değiştirin (C:\Archive gibi). Delete : Gelen mailin SCL değeri verdiğiniz değere eşit yada büyükse mailin gönderilen kişiye ulaşmadan silinmesini sağlayacak seçenektir. Gönderen kişiye mailin gönderilene teslim edilmediğine dair herhangi bir uyarı gönderilmez. No Action : Gelen maili kabul eder, arşivlemez, fakat mailin header ina X-SCL değeri ekler. (Buradaki X- SCL değerine gore ve aşağıda Store Junk E-mail Configuration bölümünde bahsedeceğim ayarlarla e- mailler Outlook 2003 de Junk E-mail (Önemsiz Posta) klasörüne gönderilebilir. Reject : Gelen mailin SCL değeri verdiğiniz değere eşit yada büyükse mailin reddedilmesine neden olur. Delete den farkı, bu seçenekte mailin reddedildiği göndericinin sunucusuna bildirilir, dolayısıyla gönderen kişi mailin karşı tarafa ulaşmadığından haberdar olur (Eğer gönderen mail sunucusu ulaştırılamadı raporlarını iletiyorsa). Store Junk E-Mail Configuration
IMF in Birinci aşaması e-mail in exchange server tarafından Kabul edilip edilmediği ile ilgilidir, yukarıda Gateway Blocking Configuration da yapılan ayarlar bununla ilgilidir. İkinci aşamasında ise, eğer kullanıcılar Outlook 2003 (ya da Exchange 2003 OWA (web den erişim)) kullanıyorlarsa belirli bir SCL değerine eşit yada daha büyük bir değere sahip e-mail lerin mail sunucusu tarafından kabul edilse bile kullanıcıların Inbox (Gelen kutusu) ları yerine Junk E-mail (Önemsiz E-Posta) klasörlerine teslim edilmelerini sağlayabilirsiniz. Bunun için Store Junk E-Mail Configuration bölümünde SCL I kaç tan büyük olan mail lerin Junk E-mail (Önemsiz E-Posta) klasörüne teslim edileceğini belirleyebilirsiniz. SCL Değerlerini Nasıl Ayarlamalısınız? Peki sizin için bloke etmeniz ya da arşivlemeniz gereken doğru SCL değeri nedir? 1. Bunu anlamak için ilk başta gateway configuration da when blocking messages : bölümünde yapılacak işlem olarak no action opsiyonunu işaretleyin. Daha sonra Administrative Tools / Performance uygulamasından Total Messages Assigned an SCL Rating of X counter ında 1 den 9 a kadar e-maillerin dağılımını izleyin. En çok e-mail in bulunduğu değeri not edin. 2. Gateway SCL değerini 1. adımda belirlediğiniz değer olarak verin ve işlem olarak tercihen archive i seçin. 3. Store Junk E-mail Configuration değerini ise 0 ile Gateway SCL değeri arasında bir değer olarak tanımlayın. IMF in Sanal SMTP Sunucusunda Aktif Hale Getirilmesi IMF ayarlarını yaptıktan sonra istediğiniz Sanal SMTP Sunucunuzda IMF i aktif hale getirmelisiniz. Servers / Protocols / SMTP altında Intelligent Message Filtering node unu göreceksiniz.
Sağ klikleyip özelliklerine gelin ve IMF in çalışmasını istediğiniz Sanal SMTP Sunucusunu seçin. Arşivdeki E-mail lerin SCL Değerlerinin İncelenmesi Normalde gateway işlemi olarak Archive seçerseniz seçtiğiniz SCL değeri veya daha büyük bir değere sahip olan e-mail ler Exchsrvr\Mailroot\vsi n\ klasörüne kopyalanır demiştik. Birçok system yöneticisi buraya kopyalanan e-mail lere Exchange Server in SCL değeri olarak hangi değeri atadığını merak edebilir. Normalde Exchange arşivlediği e-mail lere SCL değerini kaydetmez. Bunun kaydedilmesini istiyorsanız HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Excha
nge\contentfilter altında DWORD tipinde ve ismi ArchiveSCL olan bir key oluşturun ve daha sonra bu key in değerini 1 olarak değiştirin. Daha sonra Exchsrvr\Mailroot\vsi n\ klasörüne gidin ve herhangi bir mesajı notepad ile açın, X-SCL değerini göreceksiniz. Aşağıdaki örnekte bu maile SCL değeri olarak 4 verilmiş (spam olma olasılığı %69,28). Arşivlenen spam maillerin SCL değerlerini incelemek için daha kolay ve daha hızlı bir yöntem arıyorsanız IMF Archive Manager adlı programı önerebilirim. Programı http://www.gotdotnet.com/community/workspaces/workspace.aspx?id=e8728572-3a4e-425a-9b26- a3fda0d06fee adresinden indirebilirsiniz. Outlook 2003 Junk E-Mail (Önemsiz E-posta) Klasöründeki E-mail lerin Değerlerinin İncelenmesi Outlook 2003 kullanan kullanıcılarınız da Junk E-mail (Önemsiz E-Posta) klasörüne gelen maillerin SCL değerlerini merak edebilirler. Bunun için http://www.bilgeadam.com/scl.cfg dosyasını indirin ve ico file ların bulunduğu klasörün altına kaydedin Bu klasör genelde Program Files\<Office folder>\office 11\Forms\<language ID> klasörüdür - (dosyayı indirmekte bir sorunla karşılaşırsanız, size mail ile gönderebilirim (alper.onsoy@bilgeadam.com)). Outlook 2003 te Tools menüsünden Options / Other / Advanced Options / Custom Forms / Manage Forms / Install seçeneğine tıklayın. Açılan pencerede, az once kaydettiğiniz SCL.cfg dosyasını seçin. Bütün pencereleri onaylayarak kapatın. Junk E-mail (Önemsiz E-posta) klasörünüzü seçin. Yukarıda kolonların başlıklarının bulunduğu bölüme sağ klikleyip field chooser i seçin. Açılan pencerede forms u seçip demin yüklediğiniz SCL Extension Form u seçin. Artık kolonlar arasında SCL değerini gösteren kolon da eklendi.
IMF ile Microsoft Exchange 2003 sahibi olan firmaların 3 rd party anti-spam ürünlerine gerek kalmaksızın akıllı filtreleme yapmasını sağlamaya başladı. Doğru ayarlanmış bir IMF sistemi ve bir önceki yazımda anlattığım DNSBL sorgularıyla spam i çok büyük ölçüde engellemek elinizde.