KERİM ÖZBEYAZ
RMS İSTASYONLARI NEDİR? O Basınç düşürme ve ölçüm istasyonu bölgesel istasyonlardan orta basınçta gelen gazı müşterinin ihtiyaç duyduğu basınca düşürme ve faturalamaya baz alacak ölçümü yapmak üzere kurulan istasyonlara denir.
RMS İSTASYONLARI NEDİR? O Basınç düşürme istasyonları tek veya çift hatlı olabilir. O Arıza ve bakım sırasında gaz akısının kesintiye uğramaması için cihazlar yedekli yani birinde arıza olması durumunda otomatik olarak diğer hat devreye girecek şekilde ve By-Pass hatları ile birlikte montaj yapılmaktadır.
EKİPMANLAR 1. Filtreler, 2. Isıtıcılar, 3. Basınç Düşürücüler (Regülatörler) 4. Ölçüm Cihazları
1. FİLTRELER O Doğalgaz, içerisindeki katı ve sıvı partiküllerin temizlenmesi için filtrelerden geçirilmektedir. O Filtreler genellikle çift hat monte edilirler ve duruma göre en az biri çalışır. O Filtreler 5 mikron (milimetrenin bide biri) ve daha büyük partiküllerin %90 ını temizleyecek şekilde imal edilirler.
2. ISITICILAR (EŞANJÖRLER) O Doğalgaz, filtrelerden sonra ısıtıcılara (eşanjörlere) gelir. O Gazı ısıtmanın amacı, gaz kanunları gereği, basınç ani olarak düştüğünde doğalgazın sıcaklığı da buna paralel olarak düşecektir. O Yaklaşık olarak 1 Barlık basınç düşmesinde sıcaklık, 0,4-0,6 o C aralığında düşmektedir.
2. ISITICILAR (EŞANJÖRLER) O Gaz sıcaklığının yoğunlaşma sıcaklığının altına düşmesi ile su ve hidrokarbon sıvılarının oluşmasına sebep olur. Bunu önlemek için doğalgaz basıncı düşürülmeden önce ısıtılmaktadır. O Isıtıcılarda yedekli şekilde cift hat olarak monte edilirler.
3. BASINÇ DÜŞÜRÜCÜLER (REGÜLATÖRLER) O Doğalgaz, ısıtıcılardan sonra basınç düşürme bölümüne girer. O Basınç düşürme bölümünde gaz, istenen sabit çıkış basıncına ayarlanır. O Biri yedek diğeri çalışır durumda iki basınç düşürme hattı monte edilmektedir.
3. BASINÇ DÜŞÜRÜCÜLER (REGÜLATÖRLER) Regülatör kendisinden istenilen gaz miktarını ayarlayan bir vana yada ekipmandan önce yerleştirilir. Eğer sistem tarafından çekilen gaz miktarı azalırsa, regülatörden geçen gaz miktarı da azalmalıdır.
4. ÖLÇÜM CİHAZLARI O Basınç düşürüldükten sonra doğalgaz, ölçüm ünitesine girer. O Bunlardan bir tanesi manometredir ve yaygın bir biçimde basınç ölçümünde kullanılır. O Körükler de basınç ölçümünde ve özellikle otomatik kontrol alanında kullanılan elemanlardır. Ancak bunların dezavantajı da kullanımları için bazı ekstra parçalara ihtiyaç duymalarıdır.
4. ÖLÇÜM CİHAZLARI O Yaygın olarak kullanılan gaz basınç ölçüm elemanları diyaframlardır. O Diyafram basit, ekonomik, çok yönlü, bakımı kolay ve hareket etmesi için başka bir parçaya ihtiyaç duymayan bir ölçüm elemanıdır. O Ölçüm ünitesi tek hat olduğu gibi birden fazla ölçüm hattını içerebilmektedir.
4. ÖLÇÜM CİHAZLARI Diğer bir değişle, aynı diyafram hem ölçüm elemanı hem de yükleme elemanı olarak başka bir donanıma gerek duymadan görev yapabilmektedir.
Bir ultrasonik sayaç görüntüsü 4. ÖLÇÜM CİHAZLARI
KÜRESEL VANA O İstasyona giren gaz akısını kesmek için kullanılır. O İstasyonda herhangi bir bakım, yangın ya da başka bir çalışma yapılacağı zaman gaz akısının kesilmesi gerekmektedir. Bu amaçla istasyon giriş ve çıkışlarında güvenli olması sebebiyle küresel vanalar tercih edilmektedir.
KÜRESEL VANA
MANOMETRE O Değişik kademelerde gaz basıncının görülebilmesi için kullanılırlar. Bu da işletme ve test sırasında çok büyük kolaylıklar sağlamaktadır. O Özellikle basınç regülatörü ve sonrasında olması zorunludur, diğerleri ise isteğe bağlıdır. Seyyar bir manometre yardımıyla gerektiği taktirde ölçüm yapılabilir.
GAZ EMNİYET VANASI O Regülatörden sonra, gaz basıncının ayarlanan değerin üzerine herhangi bir nedenle (regülatörün bozulması gibi) çıkması durumunda sistemin emniyetini sağlamak için kullanılan bir vanadır. O Ancak üzerindeki basıncın gücü, tekrar açmaya yetmeyeceğinden elle açmak gerekir.
GAZ EMNİYET VANASI
GAZ KONTROL HATTI O Tesisatın son noktasında, yakıcı ile boru tesisatının arasında yer alan ve hattaki gaz basıncını, sistemin işletme basıncı değerlerine ayarlayan ve Gaz Kontrol Hattı olarak adlandırılan kontrol istasyonları bulunmaktadır.
İSTASYON YERİNİN SEÇİMİ O Ulaşım rahatlığı ve çabukluğu göz önüne alınarak mümkün olduğu kadar anayola yakın yer seçilmelidir. O Boru hattı ve istasyonun, kurulması düşünülen yerin heyelan ve su baskını gibi meydana gelebilecek tabi afetlerden uzak bir yerde olması gerekmektedir.
İSTASYON YERİNİN SEÇİMİ O Yangın riski düşünülerek skid etrafına tel kafes çekilmelidir ve istasyon skidi ile tel kafes arasında emniyetli bir mesafe bırakılmalıdır. İstasyon ve tel çit mutlaka topraklanmalıdır. O İstasyon için gerekli enerjinin sağlanmasında istasyon kurulu gücü hesap edilerek sistemde devamlı enerji olacak şekilde projelendirilmelidir.
YER ALTI BORU TESİSATI O Yer altına döşenecek borular çelik ise polietilen (PE) kaplamalı olacaktır. O Yer altı boru hatlarının güzergah seçiminde boru hattının mekanik hasar ve aşırı gerilmeye maruz kalmayacağı güvenli yerlerden geçirilmesine dikkat edilmelidir. O Boru hattı hiçbir zaman yakıt depoları, drenaj kanalları, kanalizasyon galeri, bodrum katı, havalandırma bacası, asansör boşluğu vb. yerlerden geçirilmemelidir.
BASINÇ DÜŞÜRME VE ÖLÇÜM İSTASYONLARI 1) A TİPİ İSYASYONLAR : 2) B TİPİ İSTASYONLAR : 3) C TİPİ İSTASYONLAR :
A TİPİ İSYASYONLAR O Doğal gaz ana iletim hatlarında 75 bar giriş basıncını 25-19 Bar basınç düzeyine indiren, istasyonlara A tipi basınç düşürme istasyonu denilmektedir. O Yüksek basınç istasyonlarıdır. O Ortalama 100.000 m³/h kapasitelidir.
A TİPİ İSYASYONLAR O Basınç düşürme ve ölçüm istasyonu temel olarak üç ana bolumden olusmaktadır: 1. Ölçüm Bölümü 2. Filtrasyon Bölümü 3. Isıtma ve Basınç Düşürme
B TİPİ İSYASYONLAR O 25 Bar dan küçük olan giriş basıncını 4 bar basınca düşüren istasyonlara B tipi basınç düşürme ve ölçüm istasyonu denilmektedir. O Orta basınç istasyonlarıdır. O Ortalama 60.000 m³/h Kapasitelidir.
B TİPİ İSYASYONLAR O B tipi basınç düşürme istasyonunda 25 m/sn. hız limitinin asılmaması gerekmektedir.
C TİPİ İSYASYONLAR O 4 Bar dan küçük olan giriş basıncını 1 bar-21 mbar basınca düşüren istasyonlara B tipi basınç düşürme ve ölçüm istasyonu denilmektedir. O Düşük basınç istasyonlarıdır. O Ortalama 5.000 m³/h Kapasitelidir.