SES DONANIMLARI 1.Hoparlör 1.1. Hoparlör nedir? 1.2. Hoparlörün tarihçesi 1.3. Hoparlörlerin özellikleri 1.4. Hoparlör çeşitleri nelerdir? 1.5. Hoparlörün iç yapısı 1.6. İyi bir hoparlör nasıl olmalıdır? 1.7. Hoparlörün çalışma şekli 1.8. Hoparlör nasıl çalışır? 1.9. Hoparlörün bilgisayarlara bağlantı yerleri 1.10. Günümüzdeki hoparlör markaları 1.11. İlginç hoparlör tasarımları 1.12. Güncel hoparlör haberi 2.Mikrofon 2.1. Mikrofon nedir? 2.2. Mikrofon nasıl çalışır? 2.3. Mikrofon markaları ve fiyatları 3.Mikrofon 3.1. Harici ses kartının tarihçesi 3.2. Harici ses kartı 3.3. Ses kartının çalışma şekli 3.4. Ses kartı çeşitleri 3.5. Ses kartı fiyatları
HOPARLÖR NEDİR? 04.12.2016 mehmethanayli.com 2
HOPARLÖR NEDİR? Elektrik akımı değişimlerini ses titreşimlerine çeviren alettir. 04.12.2016 mehmethanayli.com 3
İLK HOPARLÖR 04.12.2016 mehmethanayli.com 4
İLK HOPARLÖR İlk hoparlör Rice ve Kellogg tarafından 1924-1925 yıllarında yapılmıştır. Bu iki bilim adamının ortaya çıkardığı sistem, günümüzde önemli değişikliğe uğramamıştır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 5
HOPARLÖR Hoparlörlerin Özellikleri Bilgisayarda işlenen ve depolanan seslerin dış dünyada duyulması için gerekli bileşendir. Hoparlörler analog ve sayısal tabanlı çalışabilmektedirler. Hoparlör gücü sesin kuvvetini ve şiddetini belirler. Hoparlör parametreleri; Güç(watt) Hoparlör sayısı Woofer(bas)/midrange(orta) ve tweeter(tiz) Kasa yapısı gibi parametreleri vardır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 6
HOPARLÖR 04.12.2016 mehmethanayli.com 7
HOPARLÖR Çalışma Şekillerine Göre Hoparlörler Elektrostatik hoparlör Elektrodinamik hoparlör Elektromagnetik hoparlör Magnetostatik hoparlör 04.12.2016 mehmethanayli.com 8
HOPARLÖR Çalışma Şekillerine Göre Hoparlörler ELEKTROSTATİK HOPARLÖR: Elektrostatik hoparlör çok kullanışlıdır. Elektrostatik hoparlörlerde diyafram hafif, gergin bir metalden veya metal kaplı plastik bir levhadan meydana gelir. Diyafram hareketsiz bir levhaya tutturulur. Ses iletimi için delinmiş olan hareketsiz levhalar arasından çok yüksek doğru akım gerilimi geçer. Mekanik bir kuvvet meydana gelir. Yükselticiden gelen sinyal yalıtıcı bir transformatörden geçer. Sinyal geldiğinde levhalar arasındaki elektriğin hasıl ettiği kuvvet, biçimlendirilerek diyaframın hareket etmesini, böylece sesin meydana gelmesini sağlar. 04.12.2016 mehmethanayli.com 9
HOPARLÖR HOPARLÖRÜN İÇ YAPISI Diyaframın ortasında sıkıca tutturulmuş silindir şeklinde bir çekirdek ve üstüne sarılı bir ses bobini bulunur. Bobin ve çekirdek bir mıknatısın kutupları arasına yerleştirilmiştir. Önceleri, bir yükselticiden alınan doğru akımla çalışan elektromıknatıslar kullanılıyordu, günümüzde yumuşak demirden kalıcı mıknatıslar veya seramik maddeler kullanılmaktadır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 10
HOPARLÖR İyi bir hoparlör nasıl olmalıdır? 1- İyi bir hoparlörün seslerde bozukluk yapmaması gerekir. Günümüzde hoparlörler, genellikle diyaframın arka yüzünden ses yayılmasını önlemek için, ses geçirmeyen maddelerle kaplı kutular içine yerleştirilmiştir. 04.12.2016 mehmethanayli.com 11
HOPARLÖR İyi bir hoparlör nasıl olmalıdır? 2- Bir hoparlörün kabin yapısının kalitesi; tasarımı sırasında o hoparlöre gösterilen özene ve konstrüksiyonuna dayanır. Konstrüksiyon kelimesi genelde iskelet anlamına gelse de burası işin içine yüzeyler de girer. Bu yüzeyler genellikle kasanın ağırlığını etkilediğinden, satın alırken kasa ağırlığını göz önünde bulunduranlar bile vardır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 12
HOPARLÖR İyi bir hoparlör nasıl olmalıdır? 3- Hoparlörlerin üzerine uygulanan kaplama içinse genellikle vişne, dişbudak, akgürgen veya gül ağacı tercih edilir. Bu kaplamalar, üreticilere kaplamada kolaylıklar kadar, renk seçeneklerini çeşitlendirme imkanı da sağlar. 04.12.2016 mehmethanayli.com 13
HOPARLÖR Hoparlörün çalışma mantığı Müzik seti, tv, mp3 çalar, ev sinema sistemi, kulaklık gibi ses çıkaran araçların hepsinde hoparlör bulunur. Peki ama hoparlör nasıl çalışır? 04.12.2016 mehmethanayli.com 14
HOPARLÖR Hoparlörün çalışma mantığı Bobin, manyetik bir alanda akım taşıyan bir iletkendir. Sinyal geldiğinde elektromanyetik bir kuvvetin etkisi altında kalarak hareket eder. Bobin diyaframa sıkıca tutturulduğundan, diyaframı da hareket ettirir. Diyaframın hareketi elektrik sinyalindeki değişikliklere uyar ve havaya ses dalgaları yayar. Daha yüksek bir ses istendiğinde sinyalin şiddetinin arttırılması yeterlidir. 04.12.2016 mehmethanayli.com 15
HOPARLÖR Hoparlörün çalışma mantığı Elektrik akımı bobine ulaşıyor. Bu durum bobinde yapay mıknatıslık oluşturuyor(elektromıknatıs). Yapay ve doğal mıknatıslar birbirlerini itip çekiyor. Bu hareket diyaframa iletiliyor. Ses oluşuyor. Diyafram genellikle sürtünmeyle iyi ses verebilen bir malzemeden yapılır. Bu malzemeye tırnağımızı sürtsek normal maddelere oranla daha çok ses çıkarmaktadır. Bu madde daha çok kartonumsu bir yapıdadır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 16
HOPARLÖR Hoparlörün Çalışma Mantığı Bir hoparlörün çalışması elektrik akımı ve manyetik alanla alakalıdır. Her hoparlörde bir sabit dairesel mıknatıs vardır. Bir de elektrik akımıyla mıknatıslanan elektromıknatıs bulunur. Elektromıknatıs ve sabit mıknatıs birbirini itip çekerek ortaya bir titreşim çıkmasını sağlarlar. 04.12.2016 mehmethanayli.com 17
HOPARLÖR Hoparlörün Çalışma Mantığı Kimi hoparlörler dış kaplamalarının altında kat kat sıkıştırılmış sunta ve/veya MDF(Medium Density Fibre Board, Orta Yoğunlukta Fiber Tahta) kullanırken, kimileri bu malzemeler arasında kumu da presleyerek sıkıştırırlar. 04.12.2016 mehmethanayli.com 18
HOPARLÖR Hoparlör İle İlgili Ayarları Pc den Nasıl Yapabiliriz? 04.12.2016 mehmethanayli.com 19
HOPARLÖR Hoparlör İle İlgili Ayarları Pc den Nasıl Yapabiliriz? 04.12.2016 mehmethanayli.com 20
HOPARLÖR Hoparlörlerin Bilgisayara Bağlantı Yerleri 04.12.2016 mehmethanayli.com 21
HOPARLÖR İlginç Hoparlör Tasarımları 04.12.2016 mehmethanayli.com 22
HOPARLÖR Hoparlör Markaları *Avalon *Thiel *Reference 3A *Meridian *Revel *Dynaudio *JMLAB *Vienna Acoustics *Canton *Ascendo *Mark&Daniel *Crea 04.12.2016 mehmethanayli.com 23
HOPARLÖR 04.12.2016 mehmethanayli.com 24
MİKROFON NEDİR? 04.12.2016 mehmethanayli.com 25
MİKROFON NEDİR? Çıplak ses malzemesinin ilk evresi, elektrik enerjisine dönüştürülmesidir. Bu sesin saptanması için gereklidir. Bir sesin saptanması yani depolanması için, çıplak durumdan elektrik enerjisi durumuna getirmek için mikrofon kullanılır. Mikrofonlar ses titreşimlerini elektriksel işarete çeviren araçlardır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 26
MİKROFON NEDİR? Mikrofon, ses dalgalarını elektriksel titreşimlere çeviren, elektroakustik bir cihazdır. Mikrofon ses dalgalarına göre sinyal gerilimi verdiğinden hoparlörü tamamlayan bir unsurdur. 04.12.2016 mehmethanayli.com 27
MİKROFON NEDİR? Çıplak ses malzemesinin ilk evresi, elektrik enerjisine dönüştürülmesidir. Bu sesin saptanması için gereklidir. Bir sesin saptanması yani depolanması için, çıplak durumdan elektrik enerjisi durumuna getirmek için mikrofon kullanılır. Mikrofonlar ses titreşimlerini elektriksel işarete çeviren araçlardır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 28
MİKROFON NASIL ÇALIŞIR? Bütün mikrofonlar ses dalgalarına tepki gösteren çeşitli şekillerde yapılmış diyafram ya da benzeri bir elemana sahiptir. Mikrofona gelen ses dalgaları diyaframa çarpar ve ses basıncındaki değişikliklere göre diyafram içe veya dışa doğru hareket ederek mekanik titreşim yapar. Bu titreşimler sonucunda mikrofonun çıkış uçlarında bir gerilim meydana gelir. Çıkış uçlarında meydana gelen gerilim, hareket eden parçanın ya hızı ya da titreşimlerinin genliği ile orantılıdır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 29
HARİCİ SES KARTLARI NEDİR? 04.12.2016 mehmethanayli.com 30
HARİCİ SES KARTLARI Tarihçesi Ses kartları bilgisayar alanında 1989/90'lı yıllarda popülerliğe kavuşmuştur, AdLib ve Soundblaster kartları, konuşmacı adı verilen, sistem içindeki hoparlörün yerine ses işlevlerini üstlenen kartlardır. Daha sonra piyasaya sürülen Roland LAPC-I ile birlikte, bilgisayar büroların dışında oyun amaçlı da kullanılmaya başlanmıştır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 31
HARİCİ SES KARTLARI Ses kartı nedir? Ses kartı bilgisayardaki dijital ses verilerini analog ses sinyallere, analog ses sinyallerini de bilgisayarda işlenebilecek dijital sinyallere dönüştürür. Ses kartları anakartın genişleme yuvasına takılır. Bilgisayarda ses kartı olmaması bilgisayarın çalışmasını engellemez. Sadece ses ile ilgili işlemler yapılmaz. Ses kartları anakartın PCI veya ISA slotuna takılır. ISA slotuna takılan ses kartları günümüzde kullanılmamaktadır. Günümüzde anakartların çoğunda ses kartlarını anakartla bütünleşiktir(onboard). 04.12.2016 mehmethanayli.com 32
HARİCİ SES KARTLARI SES KARTININ YAPISI 04.12.2016 mehmethanayli.com 33
HARİCİ SES KARTLARI SES KARTININ YAPISI 1. Dijital Sinyal İşlemcisi 2. DAC (Dijital-Analog Çevirici) 3. ADC (Analog-Dijital Çevirici) 4. Rom bellek 5. TAD(Telefon cevaplama aygıtı) 6. AUX_IN 04.12.2016 mehmethanayli.com 34
HARİCİ SES KARTLARI SES KARTI ÜZERİNDEKİ BAĞLANTI NOKTALARI 04.12.2016 mehmethanayli.com 35
HARİCİ SES KARTLARI SES KARTI ÜZERİNDEKİ BAĞLANTI NOKTALARI 1. Line In 2. Line Out 3. Sp 4. Mic 5. Midi (Musical Instrument Digital Interface) 6. Tad 7. Aux 04.12.2016 mehmethanayli.com 36
HARİCİ SES KARTLARI Ses Kartının Çalışması Bilgisayarın çevre birimlerinde girilen analog ses sinyalleri ses kartına aktarılır. Ses kartının analog dijital çeviricisi (ADC) tarafından analog ses sinyallerini dijital sinyallere dönüştürür. Dijital hale dönüştürülmüş ses sinyalleri DSP'ye aktarılır. Bu birim tarafından veriler işlenir. DSP verileri anakartın veri yoluna iletir. Bu dijital veriler mikroişlemci tarafından işlenir ve depolanması için depolama birimlerine aktarılır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 37
HARİCİ SES KARTLARI Ses Kartının Çalışması Bilgisayardaki ses verilerini dinlemek için dijital ses verileri depolama aygıtlarında okunur, mikroişlemciye aktarılır ve ses kartındaki DSP'ye iletilir. DSP veriyi çözer. Çözülmüş veri ses kartının dijital analog çeviricisi (DAC) tarafından analog ses sinyallerine dönüştürülür ve ses kartının çıkışına aktarılır. 04.12.2016 mehmethanayli.com 38
HARİCİ SES KARTLARI Ses Kartı Çeşitleri Veriyolu Standardına Göre ISA PCI PCI-Express Fizik Yapısına Göre Anakartta bir entegre olan (onboard) ses kartı Anakartın genişleme yuvasına takılı olan ses kartı 04.12.2016 mehmethanayli.com 39
HARİCİ SES KARTLARI HARİCİ SES KARTI FİYATLARI Harici ses kartı 50,90 TL Creative SB PLAY USB Harici ses kartı 64,90 TL 04.12.2016 mehmethanayli.com 40
Kaynakça 1. Bilgisayar ı, Ebubekir Yaşar, Ekin Yayınevi(4.Baskı) 2. A+ Bilgisayar, Teknik Eleman Eğitim Notları, 2008 3. Kurulumu, Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN, Bülent Ecevit Üniversitesi 4. Bilgisayar ı, Öğr. Gör. Aybike ŞİMŞEK, Düzce Üniversitesi 5. Bilgisayar ı, Öğr.Gör.Murat ŞŞİMŞEK Artvin Üniversitesi 04.12.2016 mehmethanayli.com 41