HAVALANDIRMA İKLİMLENDİRME



Benzer belgeler
AMAÇ. Katılımcıların, işyerlerinde havalandırma ve iklimlendirme konularında bilgi edinmelerini sağlamaktır.

HAVALANDIRMA. Kirli hava insan sağlığını ve hayatını kötü etkileyen önemli faktörlerdendir.

C, Konvektif ısı yüküdür. Isı enerjisinin hava yoluyla yayılması sonucunda meydana gelir. Ortam ısısı, cilt ısısından fazla ise cilt ısısı artacak,

Termal konfor deyimi; genel olarak bir işyerinde çalışanların büyük çoğunluğunun sıcaklık, nem, hava akımı gibi iklim koşulları açısından gerek

HAVALANDIRMA VE İKLİMLENDİRME İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Havalandırma ve İklimlendirme Prensipleri

Konu; Havalandırma ve İklimlendirme Prensipleri

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

NEM NİÇİN ÖNEMLİDİR?

TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ

(nem) miktarının, o sıcaklıkta bulunabilecek en fazla su buharı miktarına oranına bağıl nem denir ve % cinsinden ifade edilir.

Deneyin Adı: İklimlendirme Sistemi Test Ünitesi (Yaz Çalışması)

Prof. Dr. Berna KENDİRLİ

TARIMSAL YAPILAR. Prof. Dr. Metin OLGUN. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü


Termal Sular ve Cildimiz

ISI SİSTEMLERİ ÜRÜN KATALOĞU

Gelişmiş olan ülkelere göre Türkiye de kişi başına tüketilen enerji miktarı 1/3 oranında olmasına karşın, ısınma için sarf ettiğimiz enerji 2 kat

İKLİMLENDİRME NEDİR?

TARIMSAL YAPILAR. Prof. Dr. Metin OLGUN. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

M 324 YAPI DONATIMI ISITICI ELEMANLAR. Dr. Salih KARAASLAN. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

TEKSTİL İŞL.SAN.TİC.A.Ş RİSK ANALİZİ DEĞERLENDİRME FORMU

HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ

Fiziksel Risk Etmenleri. İşyeri bina ve eklentilerinde alınacak sağlık ve güvenlik önlemlerine ilişkin yönetmelik 17 Temmuz 2013

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

FAYDALI BİLGİLER TERMİK KONFOR VE HAVA DAĞITIM ELEMANLARI TERMİK KONFOR NEDİR

Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İklimlendirme mühendisleri iklimlendirme uygulamalarını geniş olarak konfor ve işlem(- proses) olarak ayırmışlardır.

Evaporatif Soğutma Nedir?

Çalışma Ortamında Kişisel Maruziyet ve Ortam Ölçümleri

Havalandırma ve İklimlendirme Prensipleri. HAZIRLAYAN: İLKER KIYAK Mak.Müh. İSG UZMANI ( A Sınıfı )

İŞYERLERİNDE BULUNMASI GEREKEN SAĞLIK ŞARTLARI VE GÜVENLİK TEDBİRLERİ

ENERJİ YÖNETİMİ VE POLİTİKALARI

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu

GMNEM. Nem Alma Cihazları. Nem Alma Cihazları. Ürün Kataloğu. Made in Turkey

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

İş Hijyeni Ölçümleri ve Mevzuat

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Endüstriyel Havalandırma

ISITMA HAVALANDIRMA SICAK SU HAZIRLAMA

EVAPORATİF SOĞUTMA VE HVAC SİSTEMLERİNDE DEC UYGULAMASI

TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA

TEMEL İSG Elle Kaldırma ve Taşıma İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği

Havacılıkta İnsan Faktörleri. Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA

MÜŞAVİRLİK MÜHENDİSLİK LTD. ŞTİ.

SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık termometre

Hava kanallı termal güneş panelli - Isı geri kazanımlı, Destek ısıtmalı, tam otomatik Meyve - Sebze Kurutma Kabini PSM 8Mini

Çalışma Ofislerinde Ortam Ölçüm Değerlerinin İncelenmesi: Uşak Üniversitesi SKS Ofisleri Örneği

Isıtıcı atkı. Kullanım talimatı. Tchibo GmbH D Hamburg 82651HB55XV

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

Omuz ısıtma yastığı. Kullanım talimatı. Tchibo GmbH D Hamburg 88183FV05X07VI

REHBER BROŞÜRÜNÜZ KLİMA VE KABİN FİLTRESİ

Fiziksel Risk Etmenleri. İşyeri bina ve eklentilerinde alınacak sağlık ve güvenlik önlemlerine ilişkin yönetmelik 17 Temmuz 2013

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur?

Dünya nüfusunun her geçen yıl artması, insanları beslenme, giyinme ve barınma gibi temel ihtiyaçlarını gidermek için değişik yollar aramaya

ISITICI SERPANTİNLİ HAVA PERDELERİ GENEL TİP

İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitimi. Havalandırma ve İklimlendirme Prensipleri. Hoş Geldiniz!

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller

Zehirlenmelerde İlkyardım. Zehirlenmeler. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın Acil Tıp AD

Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri

TARIMSAL YAPILARDA ÇEVRE KOŞULLARININ DENETİMİ. Doç. Dr. Berna KENDİRLİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

Teknik Katalog [Partikül Ölçüm Cihazı]

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı

Klipsli Endüstriyel Hortum ve Hava Kanalları

Tasarruflu Doğal gaz kullanımı

GÜVENLİK ve SĞAĞLIK Bakan Group, bizim siteleri, işlerin ve ofislerinin tüm çalışanlarının ve Bakan Group; uzman ve idealist EKİP

İŞ HİJYENİ ÖLÇÜMLERİ. Hüsamettin ÇOBAN ÇEDFEM

Demirci Mah. Baha Sok. No:3A/A-1 Nilüfer / BURSA Tel :

Prof. Dr. Berna KENDİRLİ

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON)

Seralar. Prof. Dr. Nurgül TÜREMİŞ

PETEK TEMİZLİĞİ VE KOMBİ BAKIMI NEDİR?

Mark Climate Technology Form Endüstri Tesisleri

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk

İŞ HİJYENİ ÖLÇÜMLERİ... Fiziksel Parametreler Aydınlatma Şiddeti Ölçümü Termal Konfor Ölçümü Gürültü Ölçümü Titreşim Ölçümü

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

Aşağıdaki tipleri vardır: 1- Kondenser Tipine Göre: - Hava Soğutmalı Tip -Su Soğutmalı Tip - Kondensersiz Tip (Remote Condenser Chiller)

Yarınlar Hepimizin... Biz Buradayız...

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU BETEX ALÇI LEVHA SU

Bu fiyat listesi 01 Ocak 2017 tarihinden itibaren geçerlidir. Fiyatlarımızda herhangi bir ihbara gerek duymaksızın değişiklik yapmak hakkımız

STERİLİZASYON. Sterilizasyon Yöntemleri. Sterilizasyonu Etkileyen Faktörler

FİZİKSEL ETKENLER. 1 GÜRÜLTÜ 2 TİTREŞİM 3 TERMAL KONFOR FAKTÖRLERİ 4 İYONİZAN ve NONİYONİZAN RADYASYON 5 BASINÇ

Hava Perdeleri

Konutlarda Havalandırma. Dr. İbrahim ÇAKMANUS

AP Hücreli Aspiratörler

Dr. Murat Çakan. İTÜ Makina Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü BUSİAD Enerji Uzmanlık Grubu 17 Nisan 2018, BURSA

ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

ECZ 965 Farmasötik Ürünler İçin İyi İmalat Uygulamaları 6. HAFTA. Doç.Dr. Müge Kılıçarslan

EVAPORATİF SOĞUTMA DENEYi

NEVRESİM TAKIMLARI İÇİN TENCEL ELYAF PORTFÖYÜ Cenk Durakçay, 2 Haziran 2015, Bursa

J.1.SPLİT KLİMANIN ANA PARÇALARI VE GÖREVLERİ

ARKOM Kombinize Değer Katar

Termal Konfor. Kadir KADİROĞULLARI İSG Uzmanı - Fizikçi. Kasım, 2018

İŞYERLERİNDE HAVALANDIRMA ve İKLİMLENDİRME

Transkript:

HAVALANDIRMA İKLİMLENDİRME

HAVALANDIRMA-İKLİMLENDİRME Kirli hava insan sağlığını ve hayatını kötü etkileyen önemli faktörlerdendir. İklimlendirme terimi İngilizce'deki air condition (hava şartlandırılması) ve Almanca daki klima terimine karşılık gelir. Türkçe de iklimlendirme ve klima terimlerinin her ikisi de kullanılmaktadır.

ISIL ÇEVRE Şekil termal konforu etkileyen faktörleri göstermektedir. İlk olarak vücut, vücut sıcaklığını sağlamak için metabolik işlemlerle ısı üretir. Metabolik işlemler yaş, sağlık ve aktivite seviyesi gibi faktörlerden etkilenir. Örnek olarak verilen bir çevre koşulları ortamdaki bir kişi için yeterince uyumlu olabilirken diğerinin hastalanmasına neden olabilir. Mevsimler değiştiğinde bir kişi giydiği elbiseleri ile ayarlamak isteyebilir. Onlar çevre şartlarını arzu ettiklerinden daha geniş kademede konforlu bulabilirler.

Yalıtım faktörleri Psikolojik faktörler Vücut ısı kayıpları Işınım Buharlaşma Taşınım Giyim Aktivite Yaş Sağlık durumu Hava sıcaklığı Yüzey Hava sıcaklığı hareketi Termal konfor faktörleri Bağıl nem

Vücut sürekli ısı üretir, ancak sabit vücut sıcaklığını sağlamak için ısı dağıtılmalıdır. Bir kimse şartlandırılan ortamda kalıyor veya hafif bir iş yapıyorsa, ısı birincil olarak taşınımla (çevredeki havaya taşınır) ve ışınımla (gövde sıcaklığından daha düşük sıcaklıklardaki çevre yüzeylere) ısı dağıtır. Bu ısı dağıtımı elemanlarından her biri toplam ısı kayıplarının yaklaşık %30 unu oluşturur. Solunum ve terlemeyle oluşan buharlaşma kalan %40 ı oluşturur. Çevre şartları olduğu kadar aktivite değişim seviyeleri de bu yüzdeleri değiştirebilecektir. Örnek olarak bir kimse zorlu bir iş yapıyorsa, birincil ısı dağıtma mekanizması buharlaşma ile olacaktır.

VÜCUT ISI DAĞITMA KABİLİYETİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER 1. Hava sıcaklığı 2. Çevre yüzeylerin sıcaklığı 3. Nem 4. Hava akım hızı Giyimin miktarı ve tipi ve sakinlerin eylem seviyeleri de bu faktörleri etkilemektedir.

NEM VE SICAKLIĞA BAĞLI KONFOR Şekil 2.1

İKLİMLENDİRMENİN ÖNEMİ Dünyada kabul edilmiş araştırmalara göre, insanlar belli bir sıcaklık ve nem aralığında ve temiz havalı ortamlarda rahat etmektedirler. Bu aralık konfor bölgesi olarak tanımlanmıştır (nem %30 ile %60, sıcaklık 20-27 0 C). Sıcaklığın gereğinden fazla veya az olmasının rahatsız edici olduğu açıktır. Nem düzeyinin az olması boğaz kuruluğu, gözlerde yanma gibi rahatsızlıklara yol açmasının yanında, fazla nem de terlemeye ve bunaltıcı bir sıcaklık hissine neden olur. Ayrıca ortamın havası temiz ve taze olmalıdır, toz, duman, polen ve diğer zararlı maddelerin filtre edilmesi ve insanın fark etmeyeceği ama temiz havayı getirip kirli havayı götürecek bir hava dolaşımı gereklidir.

İKLİMLENDİRMENİN TEMEL UNSURLARI 1. Sıcaklık: İnsan veya imalat kontrolü için ortam sıcaklığı konfor veya tasarım şartlarını sağlamalıdır. Bu şartlar insan konforu için 18-27 0 C arasında değişmektedir. 2. Nem: İnsan konforu için bağıl nemin %30--%60 arasında tutulmalıdır. 3. Temizlik: Havanın içindeki partikül madde (PM) ve zararlı gazların (SO 2, CO 2 vb.) filtrelenmesi gerekir. 4. Hava hareketi: Konfor için yaz aylarında daha fazla, kış aylarında nispeten daha düşük hava hareketi gereklidir.

İKLİMLENDİRME İŞLEMLERİ HAVA HAREKETİ NEMLENDİRME TAZE HAVA İHTİYACI SOĞUTMA İKLİMLENDİRME ISITMA HAVANIN TOZLARDAN SÜZÜLMESİ KURUTMA KİRLİ HAVANIN ATILMASI

İKLİMLENDİRME İLE SOĞUTMA İLİŞKİSİ İKLİMLENDİRME SOĞUTMA Isıtma, nemlendirme ve hava kalitesinin kontrolü İklimlendirmede soğutma ve nem alma işlemleri Endüstriyel soğutma, besin hazırlamayı da içeren kimyasal ve proses endüstrileri

KULLANIM ALANLARI 1.KONFOR İKLİMLENDİRMESİ Evler, otel, motel, konaklama tesislerinde insan konforu için kullanılır. 2.ENDÜSTRİYEL İKLİMLENDİRME Tekstil, kimya, ilaç, gıda, vb. iş kollarında ürün veya prosesin gerektirdiği özel ortamların sağlanması amacıyla kullanılır.

Meslek hastalığının sebeplerini Fiziksel faktörler Kimyasal faktörler Biyolojikfaktörler Şeklinde tasnif etmek mümkündür. Bu faktörler çoğu zaman havayı kirleterek, kirli havanın insanlar tarafından solunması sonucunda kötü etkilerini gösterirler, Meslek hastalıklarına ve çeşitli rahatsızlıklara sebep olurlar.

TERMAL KONFOR Termal konfor SICAKLIK, NEM, HAVA AKIMI gibi iklim şartları açısından, GEREK BEDENSEL VE GEREKSE ZİHİNSEL faaliyetlerini sürdürürken, BELLİ BİR RAHATLIK içinde bulunmasını ifade eder. Eğer çalışma ortamında termal konfor şartları yok ise, önce sıkıntı hissedilir daha sonra rahatsızlık duyulmaya başlanır. Hava sıcaklığı, nem, hava akım hızı, termal radyasyon, çalışma ortamında termal konforu etkileyen sebeplerdir. Bu faktörlerin uygun halde olmaması, insanın çalışma kapasitesini, iş verimini düşürür.

MESLEK HASTALIĞI:İşçinin, çalıştırıldığı işin niteliğine göre, TEKRARLANAN BİR SEBEPLE veya işin yürütüm şartları içinde uğradığı GEÇİCİ VEYA SÜREKLİ HASTALIK, SAKATLIK VEYA RUHİ ARIZA halleridir. MESLEK HASTALIKLARINA sebep olabilecek kirli hava ile ilgili faktörler; TERMAL KONFOR TOZ GAZ

Termal konfor şartlarını etkileyen faktörler şunlardır: SICAKLIK NEM HAVA AKIM HIZI TERMAL RADYASYON

1. HAVA SICAKLIĞI İnsan vücudunda ısı, tuz, asit, baz, şeker v.s. gibi bazı fiziksel ve kimyasal değerlerin belli sınırlar içinde kalması gerekmektedir. İnsan vücudunda mevcut olan bu dengelerden biri de ısı (Sıcaklık) tır. Ortamdaki hava sıcaklığı fazla olursa, sıcak ortamdan soğuk ortama ısı geçişi (Isı transferi) sebebiyle insanın vücudu ısınmaya başlar. Tersi olduğunda da donmaya başlar.

İnsan vücudu, ortamdaki havanın soğuması durumunda BÜZÜLEREK, TİTREYEREK, havanın ısınması durumunda açılarak, terleyerek detayını çok fazla bilmediğimiz savunma sistemleri ile VÜCUT ISISINI SABİT TUTMAYA çalışır. Fakat bu savunma mekanizmaları çalışırken insan sıkılır rahatsız olur, iş verimi düşer. Çevre şartları çok aşırı bir şekilde bozulmuş ise, vücut artık kendini savunamaz hale gelir, savunma mekanizmaları iflas eder veya yetmez duruma gelir, insanın dengesi bozulur, vücut kimyası bozulur ve hastalanır. Çalışanların, sıkılmaması, rahatsız olmaması, hastalanmaması, vücut kimyalarının bozulmaması için ortam şartlarını ve konumuz olan ısıyı uygun hale getirmek gerekmektedir.

Uygun ısı (Hava sıcaklığı) belirlemede de çeşitli faktörler göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Yapılan işin niteliği(ağır veya Hafif iş olması) Çalışanın fiziki ve ruhi yapısı(zayıf, şişman, sakin, heyecanlı, tez canlı, v.s.) Kişinin sağlık durumu(hasta veya sağlıklı olması) Çalışanın giyim durumu(kalın veya ince giymiş olması) Çalışanın beslenme durumu(yapılan işe uygun veya uygun olmayan beslenme)

Aşırı ısınma YORGUNLUK VE UYKU hali meydana getirir. Aşırı soğuma ise DİKKATİN AZALMASINA, ZİHİNSEL ÇALIŞMANIN OLUMSUZ ETKİLENMESİNE yol açar. Endüstride genellikle yüksek sıcaklık problemi vardır. Sıcaklık yönünden işyerleri NEMLİ VE KURU SICAKLIK olmak üzere iki grupta incelenir. Nemli sıcaklık; Kağıt, Kumaş, Konserve ve yeraltı maden işletmeleri gibi yerlerde, Kuru sıcaklık ise, Demir-çelik, cam ve çimento sanayiinde, rastlanmaktadır.

YÜKSEK SICAKLIĞIN SEBEP OLDUĞU RAHATSIZLIKLAR: Vücut ısısı regülasyonunun bozulması ile ısının 41 derece santigrata doğru çıkması sonucu ISI ÇARPMASI, Tansiyon düşüklüğü, baş dönmesine yol açan ısı yorgunlukları, Yüksek sıcaklık kaşıntıları, kırmızı lekeler şeklinde deri bozuklukları, moral bozukluğu, konsantrasyon bozukluğu, aşırı duyarlılık ve endişe, Yapılan araştırmalar, kişilerin başlangıçta sıcaklığa karşı çok duyarlı ve dayanıksız olduklarını göstermekte ise de, zaman içinde, sıcaklığa alıştıkları, uyum sağladıkları görülmektedir. Bu uyum da yine vücudun çok bilmediğimiz savunma ve uyum mekanizmalarını çalıştırması sonucu meydana gelmektedir.

Endüstride DÜŞÜK SICAKLIK daha az rastlanmaktadır. Düşük ısı (Yani soğuk ortam) uyuşukluk, uyku hali, organlarda hissizlik ve donma gibi olumsuz etkileri vardır. Soğuğa karşı uygun elbiseler giyerek ve uygun beslenerek tedbir almak mümkün olmaktadır. Çalışanların, çalıştıranların, ve ilgili kurum ve kuruluşların görevi, İŞİ TAMAMEN VÜCUDUN SAVUNMA VE UYUM MEKANİZMALARINA BIRAKMADAN, İNSAN VÜCUDUNA, İNSAN YARADILIŞINA, RUHUNA VE SOSYAL YAPISINA, ÖZETLE İNSANA UYGUN ŞARTLARIN HAZIRLANMASIDIR.

2-NEM Havadaki yüksek orandaki nem allerji ve kötü kokulara neden olabilen küf ve diğer mantarların büyümesini hızlandırabilir. Düşük nem ise insan mukoza ve derisinde tahriş yapar. Genelde bağıl nem %30 ila %70 arasında iken yoğuşmanın olmadığı farz edilir ve çok az problem ortaya çıkar. Yüksek bağıl nem özellikle evlerde yüksek allerji riski gösteren ev tozu haşerelerinin (kene vb. gibi) büyümeleri için iyi bir ortam hazırlar. Sulu klima ortamlarında mantar ve diğer mikroorganizmaların büyüme riski vardır.

NEM Sıcaklık yanında nemin de etkisi büyüktür. Havadaki nem miktarı mutlak ve bağıl nem olarak ifade edilir. Mutlak nem:birim havadaki su miktarıdır. Bağıl nem:havadaki nem miktarının, aynı sıcaklıkta doymuş havadaki mutlak nemin yüzde kaçını ihtiva ettiğini gösterir. İşçi sağlığı ve iş güvenliği yönünden bağıl nemin değeri önemlidir. Bir işyeri ortamının bağıl nemi değerlendirilirken, sıcaklık, hava akım hızı gibi diğer şartlar da değerlendirilmesi gerekir. Genel olarak herhangi bir işyerinde bağıl nem %30 ila %80 arasında olmalıdır. (Yüksek bağıl nem, ortam sıcaklığının yüksek olması durumunda bunaltır, düşük olması durumunda ise üşüme ve ürperme hissi verir.)

Aşırı sıcaklık üretim üzerinde olumsuz etki yapar: Sıcaklık 29 derece olursa performans %5 düşer. 30 %10 31 %17 32 %30

3-HAVA AKIM HIZI İşyerinde oluşan kirli havanın dışarı atılması, yerine temiz havanın alınması için, ortamda, uygun bir havalandırmanın olması, dolayısıyla uygun bir hava akımının olması zorunludur. Ancak bu hava akımı 0,5 metre/saniyeyi aşması durumunda rahatsız edici esintiler meydana gelir. Bu esintiler sebebiyle İşyerlerinde, özellikle kaynak atölyelerinde, ortamın havası kirli olduğu halde, havalandırma tesisatlarının çalıştırılmadığına çok sık rastlamaktayız. Bu tür olumsuzlukların olmaması için ISITMA VE HAVALANDIRMAYI, İKLİMLENDİRME ŞEKLİNDE ANLAMALI ve bu anlayışla, bütün değerler göz önünde bulundurularak projelendirme yapılmalıdır.

Su buharı basıncı (mm-hg.) 30 25 ancak dinlenme 20 aralarında su buharına doymuşluk çizgisi 15 rahat bölge hafif giyimle dayanılabilir 10 hafif işlerde bölge 5 giyisi takviyesiyle hızlı hava dayanılabilir 0 dayanılabilir akımıyla bölge 10 15 20 25 30 35 40 45 50 Hava Sıcaklığı (Kuru Termometre C)

Sıcaklık, nem, hava akım hızı ve radyant ısı İşyerlerinde, çalışanların büyük bir kısmının (%80), ısı hissi bakımından kendilerini en rahat hissettikleri şartlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu şekilde TERMAL KONFOR BÖLGESİ kavramı ortaya çıkmıştır.

Kıyaslama ile kaza sayıları SICAKLIK -KAZA ORANI Yapılan araştırmalarda işyerindeki ortam sıcaklığı19,8 C den uzaklaştıkça meydana gelen iş kazası sayılarında belirgin bir artış olmaktadır. Şekil 2. Artan ortam sıcaklığı koşullarında görülen İş kazası sayısındaki değişiklikler. 140 120 100 8,6 11,1 14,1 17 19,8 22,50 25,3 Ortam sıcaklığı C

Termal Konfor Bölgesi; Çalışanın, faaliyetini sürdürmesi esnasında en rahat durumda olabilmek için gerekli termal konfor şartlarının üst ve alt sınırlar arasında olan bölgedir. Bu bölgeyi etkileyen faktörler şöyle sıralanabilir: Ortam sıcaklığı, Ortamın nem durumu, Hava akım hızı, Yapılan işin niteliği, Çalışanın giyim durumu, Çalışanın yaşı ve cinsiyeti, Çalışanın beslenmesi, Çalışanın fiziki durumu, Çalışanın sağlık durumu,

Hafif işlerde rahat çalışmak için sıcaklık, hava akım hızı ve bağıl nem değerleri ISI HAVA AKIM HIZI(m/s) BAĞIL NEM 19-21 C 0,1 19,5-21,5 C 0,2 21,5-23,5 C 0,5 %30-60 23,5-25 C 1.0 Daha yüksek sıcaklık daha fazla hava akımı

Yapılan işlere göre çalışma ortamı sıcaklıkları Hava sıcaklığı Faaliyetin şekli (%50 nem seviyesinde ) Oturarak yapılan hafif el işleri... 20 C Oturarak yapılan hafif kol ve el işleri... 20 C Ayakta yapılan ağır kol işleri... 17 C Çok ağır İşler... 15-16 C

Dış sıcaklığın yüksek olduğu bir yerde oturarak yapılan bir işe göre rahatlık dereceleri Bunların yanı sıra rahatlık bölgeleri dış sıcaklığa bağlı olarak da değişeceği için, işyerinin sıcaklığı ve bağıl nemi ayarlanırken dış hava sıcaklığının da göz önünde bulundurulması, aşırı ısı farkları oluşmamasına dikkat edilmesi gereklidir. Dış sıcaklık ( C ) 20 24 28 32 35 Uygun çalışma yeri sıcaklığı ( C ) 20 22 24 26 27,5 Bağıl nem ( % ) 75 65 57 50 45

DEĞİŞİK ÇALIŞMA YERLERİNDE HAVA DEĞİŞİMİ İHTİYACI İşyeri Hava değişimi/saat Akümülatör İmalatı 5-10 defa Boyahaneler 5-15 Bürolar 3-6 Püskürtme boya işleri 20-50 Garajlar 4-6 Elbise bırakılan yerler 4-6 Lokanta ve kantinler 4-8 Fabrika mutfakları büyük mutfaklar 6-8 Küçük mutfaklar 15-20 Laboratuarlar 5-10 Tuvalet Banyo ve Duşlar 4-8 Çamaşırhaneler 5-15 Kasa odaları 3-6

TEMİZ HAVA insanların sağlığının korunması, morallerinin yüksek tutulması, çalışma gücünün yüksek bir düzeyde sürdürülmesi için gerekli şartların başında gelir. Temiz hava nedir: Normal şartlarda (Büro ortamında), Karbondioksit miktarının binde birin üstüne çıkmayan havaya temiz hava denir. Ortamda zararlı gaz, toz ve koku bulunan ortamlarda, söz konusu gaz, toz ve kokunun kabul edilebilir sınırların altında olması gereklidir. Kabul edilebilir sınırlar: Müsaade edilebilen azami konsantrasyon (MAK) değerinin altındaki değerler, (Maksimum Allowable Concentrations=MAC) (Bu değerler cm3/m3 veya mg/m3 şeklinde ifade edilir) Eşik sınır değerler (TLV) (Threshold Limit Values) Kısa Süreli Karşılaşma Sınır Değerleri (STEL) (Short Term Exposure Limits)

HAVA İHTİYACI Yetişkin bir insanın saatte 30 metreküp temiz havaya ihtiyacı vardır. Normal şartlarda tabii havalandırma ile ortamın havasının saatte 2-3 defa değiştiği kabul edilmektedir. Çalışma yerlerinde kişi başına düşen hava hacmi 10 metreküp olmalıdır. Koğuşlarda 12 (Bu hava hacminin hesabında tavan yüksekliğinin 4 metreden fazlası hesaba katılmaz) Normal şartlarda işyerinin tavan yüksekliği en az 3 metre olmalıdır. Zararlı toz ve gazların bulunduğu ortamlarda tavan yüksekliği en az 3,5 metre olmalıdır. İşyerlerinde kişi başına düşen serbest alan miktarı en az 2,5 metrekare olmalıdır.

Tabii havalandırma ile işyeri havasının saatte 2-3 kere değişmekte olduğu kabul edilmektedir. Yukarıda belirtilen ölçüler bu kabulden hareketle belirlenmiş kriterlerdir. Ancak zamanımızda yapı malzemelerinin çok geliştiği, çift pencerelerin, PVC pencerelerin, hava geçirmeyen plastik ve yağlı boyaların yoğun bir şekilde kullanıldığı, hava giriş ve çıkışını önleyecek türden izolasyonların yapıldığı ortamlarda, tabii havalandırmalar ile ortam havasının saatte 2-3 kere değişmesi zordur. Tabii havalandır ile ortam havasının saatte 2-3 kere değişmesinin zorlaştığı ortamlarda, kişi başına düşen hava hacmi miktarının artırılması veya kapı ve pencereler açılarak veya cebri çekişli ortam havasının yeterli miktarda değişmesinin sağlanması gerekmektedir.

HAVALANDIRMA METOTLARI A)TABİİ HAVALANDIRMA B)CEBRİ HAVALANDIRMA C)KAPALI ÇALIŞMA METOTLARI CEBRİ HAVALANDIRMA: İşyerlerinin havalandırmasını, tabii havalandırma ile yeterli şekilde yapılamadığı durumlarda cebri havalandırmaya baş vurulur. GENEL HAVALANDIRMA Dışarıdan hava basarak havalandırma İçerdeki havayı emip dışarı atarak havalandırma Alttan havalandır Üstten havalandır Hava üst taraftan verilerek ve alt taraftan çekilerek yapılan havalandırma,

LOKAL HAVALANDIRMA Sabit davlumbazlar Hareketli emme ağızları Seyyar emici cihazlar Havayı filtre edip temizleyen cihazlar