DOSYALAR VE KLASÖRLER Dosya ve klasörlerin yapılarının anlaşılması önemlidir. Çoğunlukla klasörlerimiz Windows Başlat menüsünde bulunan Kütüphaneler klasörüne kaydedilir (Windows 7 de dokümanlar, müzik, resimler ve videolar olarak isimlendirilir). Bu klasörlerle birlikte, yeni alt dosyalar oluşturabiliriz. Bunu yapmak için mouse a sağ tıklamak ve sonrasında açılan pencereden yeni ve sonrasında klasör seçeneğini seçmeliyiz. Klasöre kısa olmak kaydıyla iki kere tıkladığınızda, klasörü yeniden adlandırabilirsiniz. Dosyayı tutup sürükleyerek klasörün içine koyabilirsiniz. Aşağıdaki resimde kullanıcı bir klasör oluşturdu ve Folder klasörün içinde olarak isimlendirdi. Burada kullanıcı üç adet alt klasör oluşturdu (sub-folder1, sub-folder2 ve sub-folder3 olarak isimlendirdi). Kullanıcı, sub-folder1 e 3 adet fotoğraf dosyası koydu. Onlara fotoğraf dosyası dememizin sebebi,.jpg dosya tipinde olmalarıdır. Klasörlerin ikonlarının sarı renkte olduğunu görmekteyiz. Eğer istersek klasörlerin görünümlerini orta boy, büyük ve ekstra büyük olarak değiştirebiliriz (sağ tuş menüsünü kullanarak), klasörlerin önizlemesini de alabiliriz. Ayrıca, bu görünümde, dosyaların içerikleri de önizleme olarak görülebilir.
DOSYA TÜRLERİ Windows dosya uzantılarının ne olduğunu gösterecek şekilde kurulabilir. Dosya isimlerinden sonra konulan nokta işaretinden sonrası dosya uzantısını gösterir (daima 3 yada 4 harflidirler). Dosya uzantısının görünümünü kurmak için başlat menü/control paneli/klasör seçenekleri/ ve görünüm çubuğunda yer alan Tanımlı dosyanın uzantısını gizle seçeneğindeki tiki kaldırın. Aşağıda en çok kullanılan dosya uzantılarının listesi bulunmaktadır. Bu liste ful liste değildir fakat çok fazla kullanılan uzantıları kapsar. Metin dosyası ve dokümanları bunlar word işlemcisinde ve notpad tipi uygulamalarda kullanılan uzantılardır..doc - Microsoft Word dokümanı.txt düz metin dosyası.rtf zengin metin dosyası.pdf Adobe taşınabilir doküman formatı Tablolar ve veritabanları bu dosya türleri Microsoft Excel veya Microsoft Access gibi tablo veya veritabanı programlarında kullanılır..xls Microsoft Excel tabloları.db veritabanı dosyası.mdb Microsoft veritabanı dosyası.csv virgülle ayrılan değerler dosyası.xml Genişletilebilir biçimlendirme dil dosyası Web sayfalar bunlar internet sayfa dosyaları.htm or.html or.xhtml hipermetin biçimlendirme dili.css basamaklı stil sayfası (html belgelerinin biçimlendirmesinde kullanılır).php hipermetin ön işlemci dosyası.js javascript dosyası
Şekil ve resim şekil dosyaları olan bu dosyalar, fotoğraf, logo, grafik veya çizelge ve küçük resim gibi dosyalar olabilir..bmp ikieşlemli (genişletilmiş).tga Targa grafik.jpg genişletilmiş görüntü.gif grafik değiştokuş biçimli dosya.tif etiketli görüntü dosyası.eps kapsüllü postscript dosyası (vector görüntü formatı) Ses ve müzik dosyaları bunlar müzik dosyaları, sistem sesleri, Audi kayıtları gibi dosyalar olabilir..mp3 sıkıştırılmış müzik dosyası.wav sıkıştırılmamış ses dosyası.wma Windows Medya audio formatı Video dosyaları bu dosyalarda tv programları, filmler ve kamera kaydı gibi video ve ses iç içe geçirilmiştir. Bu tip dosyalarda birçok tip bulunmaktadır..mp4 - MPEG-4 multimedya dosyası.mov Quicktime movie.wmv Windows Media video dosyası.mpg standart sıkıştırılmış video dosyası.flv Flash video dosyası.avi audio/video boşluk dosyası Program dosyaları bu dosyalar makinenizde uygulanabilir programlardır. Eğer bu dosyaların uzantıları e-mail veya internet aracılığıyla güvenli olmayan bir kaynaktan geliyorsa dikkatli olunmalıdır..bat DOS Batch dosyası.exe Windows ta yürütülebilir dosya.com DOS komut dosyası
.jar Java arşiv dosyası Sıkıştırılmış dosyalar bunlar arşiv dosyalarıdır genellikle çalışmaları yedeklemek veya çalışmaları e-mail veya internet aracılığıyla aktarmak için kullanılır. Dosyalar çok fazla dosya içine konulmuş dosyaları tek bir dosya halinde sıkıştırır fakat orijinal dosyayı da korur. Bu işlemi yapmak için unzip program gereklidir..zip ziplenmiş arşiv.rar WinRAR sıkıştırılmış arşiv Slayt gösterisi dosyaları bu dosyalar Powerpoint programında hazırlanan sunumlar için dosya hazırlamada kullanılır..ppt Microsoft PowerPoint sunum.pps Microsoft PowerPoint gösteri. DOSYALARI TAŞIMA VE KOPYALAMA Dosyalarınızı bilgisayarda kolaylıkla bulabilmek önemlidir ve dosyalarınızı düzenli olarak depolamaya imkân sunar. Dosyaları hareket ettirmeye ve gruplar halinde klasörlemeye imkan sağlar. Dosyaları hareket ettirmek için çeşitli yollar vardır: MOUSE İLE TAŞIMA VE KOPYALAMA Mouse ile dosya ve klasörleri hareket ettirme sürükle ve bırak ile mümkündür. İlk olarak, kullanıcı dosyanın bulunduğu yeri açmalı ve kopyala veya taşı seçeneklerinden birini seçmelidir. İkinci olarak, kullanıcı dosyaları taşıyacağı yeri belirlemelidir. Dosyayı yeni yerine taşımak için yalnızca dosyaya tıklamalı ve dosyayı o bölgeye sürüklemeli ve bırakmalıdır. Çoklu dosyaları taşımak için kullanıcı, dosyaları control tuşuna basılı tutarak seçmelidir. Veya bir listede bulunan dosyaların tamamını seçmek için en üstte bulunan dosyayı SELECT tuşuna basılı olarak seçin ve en altta bulunan dosyayı da aynı şekilde SELECT tuşuna basarak seçin (bu yöntemle listede bulunan bütün dosyalar seçilmiş olur). Bir kerede bütün dosyalar seçilir ve seçili olan dosyaları alarak sürükle ve bırak yöntemi kullanılabilir. Yeni klasörde bir dosyanın kopyasını oluşturmak ve asıl klasörde orijinal halini bırakmak için, dosyaları bırakırken CTRL tuşuna basın. İstenen konum ayrı bir sürücüde ise dosya yerine varsayılan olarak kopyalanacaktır. Dosyaları sürücüler arasında hareket ettirmek için SHIFT tuşuna basılı tutarak sürükleyin.
KES, KOPYALA VE YAPIŞTIR SEÇENEKLERİNİ KULLANARAK TAŞIMA VE KOPYALAMA Eğer tercih edilirse dosyaları taşıma ve kopyalama işlemleri kes, kopyala ve yapıştır komutları ile gerçekleştirilebilir (veya kısayol tuşları ile CTRL + X, CTRL + C ve CTRL + V). Dosyaları taşımak için, ilk olarak mouse veya klavye kullanılarak seçme işlemi gerçekleştirilmelidir. Sonraki aşamada dosyayı kopyalamak için CTRL + C veya dosyayı taşımak için CTRL + X tuşlarına basılır. Daha sonra kullanıcı dosyayı konumlandıracağı yeri seçmeli ve CTRL + V tuşuna basarak kopyalama ve yapıştırma işlemini tamamlamalıdır. SİLİNEN (VE SİLİNMEYEN) DOSYALAR VE GERİDÖNÜŞÜM KUTUSU Dosyalar bir adres defterinden tek seferde seçilebilir ve silinebilir: 1. Delete tuşu 2. Dosya üzerinde mouse a sağ tıklayarak menüden Sil komutu seçilerek 3. CTRL + D Yukarıdakilerin hepsinde kullanıcıya gerçekten dosyayı silmek istiyor musunuz? şeklinde bir ileti gelir. Cevabınız Evet olursa dosya geri dönüşüm kutusuna gider. Cevabınız Hayır olursa silme işlemi iptal edilir. Geri dönüşüm kutusunu kullanmaktan kaçınmak için SHIFT ve yukarıdaki 1 veya 2 seçeneği kullanılabilir. Bu kalıcı dosyayı silip silmek istemediğinize dair kullanıcıya uyarı mesajı gelir. Silinmiş bir dosyayı geri taşımak için masaüstünde bulunan geri dönüşüm kutusu ikonuna çift tıklayarak geri dönüşüm kutusu açılır. Geri dönüşüm kutusu içinde bulunan silinmiş dosyaya sağ tuşla tıklayarak geri taşı seçeneği seçilir ve dosya geri taşınır. Silinen dosya daha önce nerede konumlanmışsa tekrar oraya gider. Geri dönüşüm kutusu kalıcı makineden dosyaları kaldırmak ve disk alanını boşaltmak için boşaltılabilir. Bunu yapmak için, geri
dönüşüm kutusuna sağ tıklayıp Geri dönüşüm kutusunu boşalt seçeneği seçilir. Bu komutla geri dönüşüm kutusunun içinde bulunan bütün dosyalar silinir.