İZMİR İN SANDIKLARI- 16 NİSAN 2017 HALK OYLAMASI MÜŞAHİT KONTROL LİSTESİ Halk oylamasından önce Referandum gününden önce en az bir kez ilçe, varsa okul sorumlunuz ile yüz yüze görüşünüz. Bir siyasi parti tarafından onaylanmış Müşahit Belgesi nin tarafınıza verildiğinden emin olun. İlçe, varsa okul sorumlunuzun adını ve telefonunu kaydedin. Okulunuzda görev alacak diğer gönüllülerin iletişim bilgilerini kolay ulaşılabilir bir yerde bulundurun. Yanınıza kalem,bolca kağıt ve karbon kağıdı alın. Ayrıca, telefonunuzun pilinin bitmesi ihtimalin karşın yanınızda şarj cihazınız ve bolca yiyecek/içecek bulundurun. Halk oylaması süreci 06:45-07:00 Saat en geç 06:45 itibariyle görevli olduğumuz okulda bulunup, varsa sizinle aynı binada görevli İzmir in Sandıkları gönüllüleriyle ve siyasi partilerin bina sorumlularıyla tanışın. En geç 7:00 de görevli olduğunuz sandıkta bulunun ve kendinizi sandık kuruluna tanıtın. UYARI:Müşahit kartınızı cebinizde veya çantanızda tutmanız, istendiğinde göstermeniz beklenir. 07:00-08:00 Sandık çevresinin oy kullanımı için hazırlanması İçerisinde zarf, pusula ve diğer malzemelerin bulunduğu mühürlü kese/paketlerin açılması UYARI: Seçimin başlayabilmesi yani mühürlü paketlerin açılabilmesi için Sandık Kurulu üye sayısı Başkan dahil EN AZ 4 KİŞİ olmalıdır. Kurul için gerekli en az 4 kişi önce yedeklerden tamamlanmaya çalışılır, tamamlanmazsa eksikler o sandık alanında seçme yeterliliğine sahip, okuryazar kimseler arasından başkan tarafından seçilir. UYARI: Mühürlü paketler, ilk kez sandık alanında üyeler nezdinde açılması gereklidir. Aksi durumlarda tutanak tutulur ve mutlaka Sandık Tutanak Defterine işlenir. Sandığa ait zarf ve pusulalar oy kullanımı için hazırlanması Zarf ve birleşik oy pusulaları kontrol edilerek sayılır. ÖNEMLİ: Önceden lekeli, yırtık pusula ve zarflar ayrılmalı ve tutanak altına alınmalı; işaretli pusula ve dolu zarf olmadığından emin olunmalıdır. ÖNEMLİ: Geçersiz zarf ve oy pusulalarının ayrılmasıyla kalan zarf ve birleşik oy pusulası sayısını oy sayımı sırasında yararlanmak üzere siz de not ediniz. Zarf ve oy pusulaları, sandık kurulu mührü ile mühürlenir. Birleşik oy pusulalarının arka yüzü mühürlenir. ÖNERİ: Daha sonra dışarıdan gelebilecek pusulaların tespit edilmesine fayda sağlaması amacıyla tüm pusulalarda aynı yere (ör. sol üst) mühür basılmasını öneriyoruz. 1
08:00-17:00 ÖNERİ: Gün sonunda talep edeceğiniz ıslak imzalı ve mühürlü sandık sonuç tutanağının temini için, saat 17:00 den önce sandık kurulu başkanlarına talebinizi iletin. Sandık seçmen listesinde adı yazılı olan seçmenlerin oy kullanımı Seçmen TC kimlik numarasını taşıyan kimliğini tereddütsüz ortaya koyan resimli, resmi nitelikteki belge göstermek zorundadır. *Nüfus cüzdanı, pasaport, evlenme cüzdanı *Resmi daireler veya iktisadi devlet teşekküllerince verilen *Soğuk damgalı kimlik kartı *Sürücü belgesi, avukatlık kimlik belgesi Gösterilen resimli ve resmî kimlikte TC Kimlik No yoksa ayrıca seçmen bilgi kâğıdı veya nüfus müdürlüklerince verilmiş nüfus kayıt örneği gerekmektedir. 142 Nolu belge ile oy kullanımı Bu belge ile seçim günü görevliler oy kullanır. Bu seçmenleri isimleri sandık seçmen listesinin sonuna yazılarak imzaları alınır. *Sandık Kurulu Başkanı ve Üyeleri *Bina Sorumluları *Resmi Güvenlik Görevlileri UYARI:142 nolu belge ile oy kullanan seçmenden ilgili belgenin ıslak imzalı orjinali oy verme işleminden önce kurul tarafından teslim alınır, kesinlikle geri verilmez. UYARI:Seçimin güvenliğini sağlamakla görevli kolluk güçleri dışında,resmi üniforma ve silah taşıyanlar sandık alanına giremez. Oy kullanan yani halk oylamasına katılanlar oyunu kullandıktan sonra sandık seçmen listesine imza atar. *İmza, yoksa *Parmak izi (Sol baş parmak), yoksa *Herhangi bir parmak(hangiparmak olduğu tutanak defterine işlenir.) yoksa *Başkanın imzası (Paraf atılır, Sandık Tutanak Defterine işlenir.) Bedensel engelli seçmenlerin oy kullanımı Görme engelliler, felçliler veya bu gibi tek başına oy vermesi mümkün olmayan bedensel engelli vatandaşlar, akrabaları ya da başka bir seçmen yardımıyla oylarını kullanırlar. UYARI: Sandık kurulu başkanı ve üyeler engelli seçmenlere yardım edemez! UYARI: Bir kişi sadece tek bir bedensel engelliye yardımda bulunabilir. UYARI: Bedensel engelli seçmen oy kullanırken, refakatçinin sözlü ya da yazılı olarak yönlendirme yapmadığından emin olunmalıdır. Zihinsel engelli seçmenin oy kullanımı Bedensel engelliler için geçerli olan kurallar zihinsel engelliler için geçerli değildir. Zihinsel engelliler, sandık seçmen listesinde adı var ise kimseden yardım almadan oyunu kullanır. ÖNEMLİ: Eğer seçmenin adı, seçmen listesinde bulunuyor ve kimliği doğrulanmışsa oy kullandırılır. Oy kullanma hakkının önlenmesi suçtur. ÖNERİ: Zihinsel engelli olduğunu düşündüğünüz seçmenin daha sonraki seçimlerde oy kullanımını önleyebilmek amacıyla, sandık başkanı tarafından sandık tutanak defterine yazılmasını talep edebilirsiniz. Not-1: Sandık tutanak defteri: Sandık Kurulunun yaptığı tüm işlemlerin, tüm sayımların ve kararların kaydedildiği defterdir. 2
Okuma-yazma bilmeyen seçmenin oy kullanımı Okuma yazma bilmeyen kişilere sandık başkanı dışında hiç kimse yardım edemez. Bu durumun önlenmesi suçtur. ÖNEMLİ: Sandık kurulu başkanı, açıklamayı kabinin dışında, herkesin görüp duyacağı bir şekilde ve yönlendirmeden yapmalıdır. UYARI: Sınıfa çıkamayacak seçmenler için sandığın dışarı çıkarılması söz konusu değildir. Sandıklar oy verme yerinden çıkarılamaz. UYARI: Kabin içinde veya dışında fotoğraf çekmek yasaktır. Bu durumda tutanak tutulması gereklidir. UYARI: Saat 17:00 den önce sadık açılamaz! Saat 17.00 te oy verme işlemi son bulur. Saat 17.00 den önce gelen ve sırada olan seçmenlerin kimlikleri toplanır. Kimliği alınan seçmen haricindekiler oy kullanamaz. Bu seçmenlerin sayısı sonradan sandık sonuç tutanağında ilgili bölüme yazılır. 17:00 sonrası Oyların sayımı ve dökümü Oy sayımına geçilmeden önce Tercih mühürleri bir zarfa konulup zarfın ağzı mühürlenir. Bu işlemin amacı sayım sırasında herhangi bir müdehalenin önüne geçilmesidir. ÖNEMLİ: Halk oylamasına katılan seçmenler (sandık seçmen listesinde kayıtlı olup oy kullanan ve 142 nolu belge ile oy kullanan seçmenlerin toplamı) sayılır. ÖNERİ: Oy kullanmamış olanlara ait imza bölümü çizilerek sayım işlemi kolaylaştırılabilir. Kullanılmamış zarf ve pusulalar sayılır, tutanak defterine yazılır. Kullanılmamış zarf ve pusulalar ile zarfın içindeki mühür torbaya konur. Sandık açılır. Sandıktan çıkan zarflar yüksek sesle iki kere sayılır. Geçerli ve geçersiz olan zarflar ayrılır. UYARI: Geçersiz zarflar paketlenir, kesinlikle açılmaz! Geçerli zarf sayısının oy kullanan seçmen sayısından fazla olması durumunda; fazla olan zarf sayısı rastgele seçilir ve yakılarak imha edilir. ÖNEMLİ: Yakılma işlemi sadece bu aşamada gerçekleşir! Geçerli zarf sayısı, oy kullanan seçmen sayısına eşitse veya eşitlendikten sonra zarflar açılmaya başlanır. Sayım ve cetvel dökümünün (çetele) boş ve yazısız olduğu Başkan tarafından hazır bulunanlara gösterilir. Başkan zarfı açarak birleşik oy pusulalarının önce arka yüzünü (mührü) kontrol eder ve gösterir. Sonra ön yüzünü herkesin görebileceği şekilde gösterir ve yüksek sesle okur. Tereddütlü veya itiraza uğrayan oy pusulaları bir kenara ayrılır. Bütün zarflar açıldıktan sonra tekrar değerlendirilir. Her oyun okunmasıyla kuruldan görevli iki kişi tercihi sayım döküm cetveline işler. ÖNEMLİ: Değerlendirme sonrası geçerli sayılan yani hesaba katılan oy pusulaları ile tereddütsüz geçerli sayılan oy pusulaların toplam sayısı sandık sonuç tutanağının geçerli oyların sayısı bölümüne yazılır. ÖNERİ: Oyların sayımı esnasında her 20 okuma sonrasında sayıların karşılaştırılması en sağlıklı yöntemdir. 3
Sayım ve döküm cetvelindeki oylar yüksek sesle ilan edilir ve sonuçlar sandık sonuç tutanağına yazılır. ÖNEMLİ: Sandık sonuç tutanağında sayıları kontrol ediniz. *Halk oylamasın katılan sayısı = Geçerli oyların sayısı + Geçersiz oyların sayısı *Geçerli oyların sayısı= Evet oyu verenlerin sayısı + Hayır oyu verenlerin sayısı ÖNEMLİ: Gün içinde yapılan itirazlar sandık sonuç tutanağına işlenmelidir. Sandık sonuç tutanağı sandık kurulu başkanı ve üyeleri tarafından imzalanır, mühürlenir. UYARI: Sandık sonuç tutanağı, oy sayım işlemi bitmeden imzalanmamalıdır. İmzalanması durumunda tutanak tutulur ve İlçe Seçim Kurulu ndan yeni sandık sonuç tutanağı istenir. Sandık sonuç tutanağının ıslak imzalı ve mühürlü bir örneğininin size de verilmesinini talep ediniz. ÖNEMLİ: Tutanak almak müşahidin yasal hakkıdır. Sandık sonuç tutanağının verilmemesi halinde o sandığa ait tutanağı aslına göre doldurup başkandan imzalamasını rica edin. Fotokopisini alıp mutlaka imzalatın. İmzalı bir belge alamazsanız fotoğrafını çekebilirsiniz. Sayıma ilişkin tüm Pusula, Zarf ve diğer tüm malzemeler torbaya konulur. Torba mühürlenir. UYARI: Geçerli sayılan ve hesaba katılan (itiraz sonucu değerlendirilerek geçerli sayılan) oylar; geçersiz zarflar, içinden hiç oy pusulası çıkmayan boş zarflar, geçersiz sayılan oy pusulaları ve hesaba katılmayan oy pusulaları ayrı ayrı paketlenerek, sayıları üzerine yazılır ve mühürlenir. Bu sayılar ayrıca sandık tutanak defterine de yazılmalıdır. Torba, Sandık Kurul Başkanı ve kura ile seçilen iki üye tarafından İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı na tutanakla teslim edilir. Müşahitler, sayım ve tutanakları tamamlanıp, oy torbalarına konmaları sonrasında, bunların İlçe Seçim Kurulu na teslimi için, taşıtta yer varsa sandık kurulu başkanı ve üyelerle birlikte yoksa kendileri tarafından taşıt sağlanırsa İlçe Seçim Kurulu na gidebilir. Gün sonunda teslim aldığınız sandık sonuç tutanaklarını okul veya ilçe sorumlunuza iletiniz. Şikayet ve İtiraz Halk Oylaması süreci boyunca şikayet ve itirazlar sandık kurulu başkanına yapılır. Sözlü olarak yapılan uyarılar dikkate alınmazsa şikayet dilekçesi düzenlenir. Bu dilekçeyi kendiniz imzaladıktan sonra sandık kurulu başkanı ve en az bir üyeye imzalatın. Sandık kurulu dilekçeyi imzalamaz ise oradaki iki müşahit veya seçemene imzalatınız. Şikayet dilekçesiniz dikkate alınmaz, sandık kurulu tarafından uygulanmaz ise sandık kurulu tarafından ret kararı yazılmalıdır. Ret kararı sandık başkanı tarafından düzenlenebilir veya şikayet dilekçenizin altına reddettiği yazılıp imzalatılabilir. ÖNEMLİ: Müşahit, şikayet dilekçesi ile birlikte bu ret kararını, İlçe Seçim Kurulu na iletilmek üzere bağlı bulunduğu ilçe,varsa okul sorumlusuna ulaştırmalıdır. UYARI: Gün boyu yapılan şikayet ve itirazların sandık tutanak defterine işlendiğinden emin olun. Not-2: Halk Oylamasına Katılanların sayısı= Sandık seçmen listesinde adı olup oy kullananlar +142 nolu belge ile oy kullananlar Not-3: Hesaba katılmayan oy pusulası, içinden el ilanı, broşür, işaret veya şekil taşıyan kağıt ya da herhangi bir madde çıkan zarflardaki oy pusulasıdır. UYARI: Oy sayımı sırasında kazaen yırtılan oy pusulaları geçerlidir. UYARI: Oy pusulası katlandığında arka yüze çıkan mürekkep izi oyu geçersiz kılmaz. 4
SANDIK KURULU İŞLEMLERİNE KARŞI ÖRNEK ŞİKAYET DİLEKÇESİ İlçe Seçim Kurulu Sandık Kurulu Başkanlığı na ŞİKAYET EDEN : 16 Nisan 2017 KONU : 16 Nisan 2017 Günü Yapılan Halk Oylamasında Sandık Kurulu İşlemlerine / Alınan Önlemlere / Tutanak Düzenlenmesine Karşı şikayetimizin sunulmasıdır. AÇIKLAMALAR : Kurulunuzun, oy kullanılması / Sayım döküm / tutanak düzenlenmesi sırasında uygulama usule, yasaya, YSK karar ve genelgelerine aykırıdır. şeklinde yaptığı Bu nedenle yapılan işleme / sayıma / sonucu belirleyen tutanağa karşı şikayetimi sunuyorum. İşlemin düzeltilerek hukuka aykırılığın giderilmesini arz ederim. Saygılarımla, Adı Soyadı: İmzası: Adres: Önemli not: Bunun dışında, sandık kurulu başkanı ve bir üyenin imzasını almalısınız ve sandık kurulu mührü basılmasını rica etmelisiniz. Eğer bu iki kişi imzalamayı reddederse, herhangi 2 seçmenin/müşahitin imzasını alabilirsiniz. (sandık kurulu mührü olması şart değildir). Bu tutanaktaki ifadelerin sandık tutanak defterine geçirildiğinden emin olunuz. 5