YIL: 2014 / 7
Gazbeton ile Yanmaz Dış Cephe
SEKTÖRELGÜÇ / TGÜB Sağlıklı ve ekonomik çözüm: GAZBETON Neden gazbeton? Gazbeton, ısı yalıtım gücü en yüksek olan kâgir yapı malzemesi olarak kabul ediliyor. Bina duvarlarında tam anlamıyla ısı yalıtımı sağlamanın pratik ve ekonomik çözümü, gazbeton kullanmakta yatıyor. Gazbetonun ısı yalıtımı konusundaki üstünlüğü, binalarda enerjinin verimli kullanılmasını, bina içinde ısıl konforun maksimum olmasını, ısıtma ve soğutma giderlerinin en aza indirilmesini sağlıyor. Gazbetonun diğer avantajları ise şöyle sıralanıyor: Gazbeton duvarların yalıtım gücü ve ısıl performansıyla birlikte duvar yüzeyinin ısı dalgalanmaları daha dengeli oluyor. Bu şekilde hem duvarlardan ışınım ile yayılan enerji, ortam ısısı ile uyumlu olmakta, hem de mekân içinde her noktada ısı seviyesi benzer olduğu için yapının ısıl konforu artmakta. Gazbeton, hafiflik özelliği ile yapı üzerindeki deprem yüklerini azaltarak ilave deprem güvenliği sağlıyor. Ayrıca gazbeton kullanımının yapı statik tasarımında dikkate alınmasıyla birlikte yapıların taşıyıcı sistemlerinin yapım maliyetlerinde tasarruf sağlanıyor. Hassas boyutlarda üretilen gazbeton, Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) Adına İmtiyaz Sahibi DÜNDAR YETİŞENER Yazı İşleri Müdürü/Sorumlu Müdür AYGEN ERKAL Yayın Koordinatörü ERSİN DALGA Genel Yönetmen Gürhan DEMİRBAŞ Görsel Yönetmen Hakan KAHVECİ Editör Esra Tiryaki Çelebi Grafik & Tasarım Ozan ÖZ Türkiye İMSAD Dergi nin ücretsiz ekidir. İletişim: Yazı İşleri: 0212 440 27 80 Pazarlama: 0212 440 27 65 ajansd@dunya.com Baskı: Dünya Yayıncılık A.Ş. Globus Dünya Basınevi 100. Yıl Mahallesi, 34440 Bağcılar-İstanbul Tel: 0 212 440 24 24 EKİM 2014 TÜRKİYEİMSADDERGİ 3
SEKTÖRELGÜÇ / TGÜB ölçülerde de yanıltmıyor. Kolaylıkla işlenebilme özelliği sayesinde, istenilen boyutlarda üretilebiliyor veya boyutları değiştirilebiliyor. Uygulaması kolay olduğundan dolayı da işçilikten ve zamandan da tasarruf ediliyor. Gazbeton, A1 sınıfı yanmaz bir yapı malzemesi olduğu için binalarda yangın emniyeti sağlıyor. Gazbeton ile örülen duvarların dışında meydana gelen bir yangın, duvarın diğer tarafını etkilemiyor. Bu özelliği nedeniyle yangın güvenlik alanları ve yangın kaçış holleri tasarımında kullanılıyor. Az bir enerji kullanımıyla üretilen gazbeton, radyoaktif ve sağlığa zararlı hiçbir madde içermiyor. Diğer yapı malzemelerinden farklı olarak, üretiminde daha az hammadde kullanıldığı için duyarlı bir çevre dostu olarak biliniyor. Gazbeton, Avrupa standartlarında ve neredeyse tümüyle yerli hammaddelerle üretildiğinden sektördeki ithalat çok düşük düzeyde gerçekleşiyor, dışa bağımlılık ise söz konusu bile olmuyor. Kullanımı giderek yaygınlaşıyor Son yıllarda gazbetona olan talep, beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Önümüzdeki 10 yıl içinde, kalitesiz, standart dışı ve çevreyi korumayan ürünlerin pazardan çekilmesiyle gazbetona olan talebin daha da büyümesi bekleniyor. Ülkemizde gazbeton sektörü, teknolojik açıdan uluslararası düzeyde deneyim ve bilgi birikimine sahip. Bu donanım doğal olarak, yapımcı ve tüketiciye güven veriyor. Bu genel avantaja ilave olarak, sağladığı yüksek ısı yalıtımı, deprem ve yangın güvenliği gibi özellikleri 4 TÜRKİYEİMSADDERGİ EKİM 2014
SEKTÖRELGÜÇ / TGÜB bütünleşik olarak değerlendirildiğinde, ülkemizde gazbeton kullanımının artış nedenleri açık bir biçimde ortaya çıkıyor. Bu kullanım artış ivmesinin önümüzdeki yıllarda da süreceği öngörülüyor. Aşağıda ayrıntılarıyla açıklanacağı gibi, enerji verimliliği ile ilgili yapılan yasal düzenleme çerçevesinde yayımlanan Bina Enerji Performans Yönetmeliği ne göre; yeni inşa edilen yapıların Enerji Kimlik Belgesi ne sahip olması, eski yapıların da 2017 yılına kadar belge edinmesi zorunlu kılındığından, yapılarda, yalıtım değerleri yüksek malzeme kullanımı teşvik edilmekte. Bu çerçevede, kagir sektörü içinde gazbeton giderek ağırlık kazanıyor. Bu arada, çevre dostu bir malzeme olması nedeniyle gazbetonun yeşil bina projelerinde de tercih edildiğini unutmamak gerekiyor. Üretim kapasitesi artırıldı 2012 yılı verilerine göre, Türkiye deki gazbeton üretim tesislerinin kurulu üretim kapasitesi 3.9 milyon metreküpe, gazbeton tüketimi ise 3.1 milyon metreküpe ulaşmış durumda. Son 5 yıllık dönem değerlendirildiğinde, 2008-2009 yıllarında yaşanan küresel kriz nedeniyle, pazarda yüzde 10 luk daralma yaşayan sektör, 2010 yılında yüzde 21, 2011 yılında yüzde 26, 2012 yılında ise yüzde 10 pazar payını artırarak, son 5 yılda pazarda büyüme oranını toplamda yüzde 60 lara taşıdı ve 3.1 milyon metreküpe ulaştı. Yani üreticiler, krizi fırsata dönüştürerek, kriz yıllarını üretim kapasitesi artırmak için kullandı ve yeni yatırımlarla son 5 yılda toplamda yüzde 63 oranında kapasite artırımı gerçekleştirdi. EKİM 2014 TÜRKİYEİMSADDERGİ 5
SEKTÖRELGÜÇ / TGÜB (Tablo-1) 2008-2012 Yılları Türkiye Gazbeton Tüketim Miktarları (Milyon m³) Gazbeton malzemesinin yaygın olarak kullanıldığı Avrupa ülkelerinde ise kişi başına kullanılan gazbeton miktarı Polonya da 0,11 metreküp, İngiltere de 0,06 metreküp, Almanya da 0,05 metreküp düzeyinde. Türkiye de bu oran kişi başına 0,04 metreküpe kadar düşüyor. Türkiye için kısa vadede ulaşılması hedeflenen kişi başına gazbeton kullanım miktarı 0,06 metreküp olarak belirlenmiş durumda. Bu oran da yaklaşık yıllık 4,5 milyon metreküp tüketim anlamına geliyor. (Tablo-2) 2008-2012 Yılları Türkiye Gazbeton Sektörü Üretim Kapasitesi (Milyon m³) 6 TÜRKİYEİMSADDERGİ EKİM 2014
SEKTÖRELGÜÇ / TGÜB Avrupa da gazbeton sektörü Tablo-3 te, Avrupa daki 2012 yılı gazbeton tüketim miktarları görülüyor. Türkiye, Avrupa sıralamasında tüketimde ikinci sırada yer alıyor. Polonya, 3,4 milyon metreküplük tüketimle başı çekerken, ardından 3,1 milyon metreküple Türkiye geliyor. (Tablo-3) Avrupa daki 2012 Yılı Gazbeton Tüketimi TGÜB sektörün yüzde 90 ını temsil ediyor 1990 yılında kurulan Türkiye Gazbeton Üreticileri Birliği (TGÜB), bir sivil toplum kuruluşu olarak gazbeton sektöründe faaliyet gösteriyor. Türkiye de yedi kuruluşa ait toplam 12 adet gazbeton üretim tesisi bulunuyor. Bu kuruluşlardan dördü, AKG Gazbeton, Gaziantep YTONG, NUH Yapı ve Türk YTONG, Türkiye Gazbeton Üreticileri Birliği üyesi. Bu kuruluşlar; Tekirdağ (2), İstanbul, İzmir, Bilecik, Antalya, Kırıkkale, Kocaeli ve Gaziantep te olmak üzere toplam dokuz fabrikada üretim yapıyor. Tesislerin üretim kapasiteleri esas alındığında, TGÜB ün sektörü temsil oranı yüzde 90 ı buluyor. Türkiye Gazbeton Üreticileri Birliği ne üye olmayan üreticiler ise Mardin, Osmaniye ve Kahramanmaraş ta faaliyetlerini yürütüyor. TEMMUZ 2014 TÜRKİYEİMSADDERGİ 7
SEKTÖRELGÜÇ / SUDER TGÜB ün üye olduğu ulusal ve uluslararası kuruluşlar TGÜB, 1994 yılından bu yana kısa adı EAACA olan Avrupa Gazbeton Üreticileri Birliği nin üyesi. Avrupa da Türkiye nin de aralarında bulunduğu 20 ülkenin gazbeton üreticilerini temsil eden bir birlik durumunda olan EAACA, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Komisyonu yla da yakın ilişkiler sürdürüyor. TGÜB ün ülkemizde üye olduğu kuruluşlar arasında ise Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) ve Çevre Dostu Yeşil Binalar Konseyi (ÇEDBİK) yer alıyor. TGÜB ayrıca, TOBB bünyesi içinde yapılandırılmış olan Toprak Sanayi Ürünleri Meclisi (TSÜM), Sanayi Bakanlığı bünyesinde yer alan Toprak Ürünleri Sanayisi Teknik Komitesi (TOPRAK-TEK), TSE bünyesi içinde yapılandırılmış olan MTC 114- Kâgir Birimler ve MTC 20- Gazbeton Ayna Komitelerinde çalışmalarını üye olarak sürdürüyor. TGÜB ün 2014 gündemi Sektörün rekabet gücünün ve verimliliğinin artırılması ve sürdürülebilirlik, şüphesiz gündemin temel konularının başında yer alıyor. Özellikle son yıllarda giderek önem kazanan, yapılarda ısı yalıtımına bağlı enerji tasarrufu ve enerji verimliliği konusunda sektör açısından yüksek önem arz eden TS825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı, 2013 yılı aralık ayında revize edilerek, Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından 8 TÜRKİYEİMSADDERGİ EKİM 2014 yayımlandı. Bu standartta revize edilmiş maddelerle birlikte, enerji verimliliğinin sağlanması için ısı yalıtım değerleri yüksek yapı malzemelerinin kullanımının artırılması ve binalardaki ısı kayıplarının giderilmesi gibi konularda olumlu gelişmeler sağlandı. Yaklaşık iki yıl süren ve sektör temsilcisi olarak TGÜB ün de katkı koymuş olduğu bu revizyon çalışmaları sürecinde amaçlanan, ülke kaynaklarının verimli kullanımının sağlanması ve yapı sektörünün standartlara uygun malzeme üretimleriyle zenginleşmesiydi. Ancak bazı sektörlerin bu konudaki olumsuz düşünce ve girişimleri sonucunda bu revize standart, zorunlu standart olması nedeniyle Resmi Gazete de yayınlanma aşamasını geçemedi ve akamete uğradı. Bir diğer konu ise Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında, binalarda enerji performansı ulusal hesaplama yönteminin, yönetmeliğin yayımı tarihinden (7 Aralık 2010) itibaren Bayındırlık Bakanlığı tarafından hazırlanan tebliğ ile uygulamaya konulmuş
SEKTÖRELGÜÇ / SUDER olması. Binalarda enerjinin verimli ve sürdürülebilir bir şekilde kullanımı için gereken kaynak kullanımı, yenilenebilir enerji kaynakları, mekanik, sıhhi tesisat detayları ve ısı hesapları gibi konularda geniş bir bilgi sağlaması amaçlanan ve kısaca Bep- TR olarak adlandırılan bu hesaplama yönteminde de revizyon ve iyileştirme çalışmaları yaklaşık iki yıldır sürmekte. Umulur ki, 2014 bu çalışmaların tamamlandığı ve hedeflenen amaca uygun şekilde gerçekleşeceği bir yıl olur... Kamuoyunda Kentsel Dönüşüm Yasası olarak bilinen Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, 16 Mayıs 2012 tarihinde TBMM de kabul edildi. Türkiye de 19 milyon mevcut yapı stokunun yüzde 67 sinin ruhsatsız, yüzde 60 ının ise 20 yaş üstü yapılardan oluştuğu düşünülürse, mevcut bina stokunun yarısının güçlendirilmesi gerektiği ve ülke genelinde 20 yılda 14 milyon konutun elden geçirilmesinin planlandığı anlaşılıyor. Dönüşümün Türkiye ye maliyetinin, 350-400 milyar dolar olmasının beklendiği göz önüne alınacak olursa, yapıların inşasında çağdaş, uluslararası standartlara uygun, deprem - yangın dayanımı ve yalıtım kabiliyeti güçlü yerel malzemelerin kullanımının, uzun erimde ülke ekonomisine sağlayacağı yarar çok net bir biçimde ortaya çıkıyor. Ancak bu konu yılbaşı verileriyle değerlendirilecek olursa, bu yasanın yürürlüğe girmesini takip eden yaklaşık iki sene içinde, çoğu, İlan Edilen Riskli Alanlarda bulunan yapılar olmak üzere, toplam 180 bin yapının kentsel dönüşüm kapsamına alındığını görüyoruz. Bu rakam, bağımsız birim olarak değerlendirildiğinde ise yaklaşık olarak 400 bin sayısına denk düşüyor. Kentsel dönüşümde 2023 yılı hedeflerinin 6.5 milyon konut olduğu düşünüldüğünde, gerçekleşen değerler, oldukça ağır işleyen bir süreç izlenimini veriyor. Ayrıca uygulama beraberinde pek çok sorunu da getirmekte, rant beklentileri, sosyal ihtiyaçların giderilememesi ve halkın kendi mahallelerinin dönüşümünden sonra o bölgede yaşayamaz hale gelmesi gibi sorunlar yaşanmakta. Dolayısıyla, ülkemizde tekrar tekrar kentsel dönüşümler yaşanmaması için, konuyla ilgili tüm taraflar, teknik adamlar, mimarlar, mühendisler, şehir plancıları, sosyologlar ve karar verici otoritelerin birlikte çalışmasının ve kısıtlı ülke kaynaklarının çok daha verimli şekilde kullanılmasının sağlanması gerekiyor. İnşaat sektöründe öne çıkmaya başlayan bir başka konu da Yeşil Bina, Pasif Bina ve Sıfıra Yakın Enerjili Bina kavramlarının içinde yer aldığı tanımlar... Gazbetonun eko etikete sahip, çevre dostu bir malzeme olması nedeniyle TGÜB de bu çerçevede çalışmalarını oluşturmakta, gerek yasal düzenleme, gerekse ilgili kamuoyunu bilgilendirme çalışmalarına, bu doğrultuda yön vermekte. EKİM 2014 TÜRKİYEİMSADDERGİ 9
SEKTÖRELGÜÇ / TGÜB Gazbeton üreticilerinin sorunları ve çözüm önerileri Sektörün sorunları; pazarda, üretim alanında, nakliyede ve sahada olmak üzere şöyle sıralanabilir: n Kalitesiz yapı malzemesi kullanımı ve kayıt dışı ürünler, haksız rekabetle karşı karşıya kalınmasına neden oluyor. Isıl nitelikleri daha düşük olan bazı duvar malzemeleri, pazarda uygun olmayan koşullarda yer alarak, nitelikli malzemelerin, uygun çözümlerin ve enerji tasarrufunun önünü tıkıyor. n Yüksek enerji maliyetleri, sanayide faaliyet gösteren üretici firmalar açısından bir dezavantaj oluşturuyor. n Yüksek dış ticaret maliyetleri de sektörün önemli sorunlarından biri. Gazbeton hafif bir malzeme olmasına karşın, hacimsel olarak büyük yer kaplamakta, bu da dış ticaret sürecinde lojistik maliyetlerini yükselmekte. Lojistik ve nakliye maliyetleri, özellikle uzun mesafelerde rekabeti engelleyen bir unsur olarak ortaya çıkmakta. n İnşaat sektöründe şantiyelerde, kayıt dışı istihdam oranı oldukça yüksek seyrediyor. Kayıt dışı istihdamın kontrol altına alınması için sigorta primlerinin düşürülmesi gibi çeşitli teşviklerin sunulması gerekiyor. Bu çerçevede, yapı uygulamalarını düzenleyen mevzuatlarda, sahada eğitimli işgücü çalıştırılmasını teşvik eden hükümlere yer verilmeli, nitelikli işgücü için sertifikasyon programları uygulanmalı. n İnşaat sektöründe, şantiyede çalışan işgücünün büyük kısmı, teknik gereksinimleri karşılayacak nitelikten yoksun. Bu sorun, kalifiye usta bulma güçlüğünü ortaya çıkartmakta. Gazbeton üreticileri mevcut kadrolarıyla, Mimar- Mühendis Odaları ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı gibi kuruluşlarla işbirliğine giderek, ustaları ve yapı profesyonellerini bilinçlendirmeye, eğitmeye ve sertifikalandırmaya çalışıyor. TGÜB diyor ki... Yapılacak olan tüm yasal düzenlemelerde, ülke kaynaklarının verimli kullanımı şiar edilirse pek çok sorun kendiliğinden çözülür. Ülkemizde eğitime, eğitimli işgücüne, uluslararası normlara uygun üretim yapan dürüst yatırımcıya gereken önem verilir, kayıt dışılık yok edilebilir, enerji temininde yüzde 70 dışa bağımlı ülkenin kısıtlı kaynakları verimli kullanılabilirse, tüm sorunları, en azından büyük çoğunluğunu çözmek mümkün olur. 10 TÜRKİYEİMSADDERGİ EKİM 2014
TGÜB, saygın ve güvenilir bir STK olmayı, en önemli ilke olarak benimser.