TRADEBOX EĞİTİMİ 2012
İçerik Tablosu 1. Oturum Açma ve Kapatma 2. Çalışma Alanı Yaratma ve Ayarlar 3. İşlem Yapma a. Hisse İşlemleri b. Vadeli Kontrat İşlemler 4. Emir Türleri 5. Hesap Bilgileri 6. Haberler ve Araştırma 7. Grafik
1. Oturum Açma ve Kapatma Masa üstündeki açma ekranı görüntülenir: ikon üzerine tıklayarak TradeBox`i başlattığınızda, aşağıdaki oturum Tarafınıza iletilen kullanıcı adı ve şifre ile oturum açın. Deneme girişi ve Gerçek hesap girişi arasında, Deneme ye Geçiş Yap a ya da Live a Geçiş Yap a tıklayarak değişiklik yapabilirsiniz. Platform ilk açıldığında işlem kilidi kapalı olarak gelir. Kilit kapalı ise platform üzerinden emir gönderimi yapamazsınız. Kilidin açık olduğu zamanlar tek bir tıkla ile emir gönderebilirsiniz. Eğer her zaman kilidin açık olmasını istiyorsanız aşağıdaki kutudan İşlem Yapmayı Seç / Girişte otomatik olarak kutucuklarını işaretlemeniz gereklidir.
Yukarıdaki resimde gördüğünüz gibi, kilidi manuel olarak menü panelinden de değiştirebilirsiniz. İlk resimde kilit kapalıdır, herhangi bir işlem giremezsiniz. İkinci resimde ise kilit açıktır, bir tık ile emir gönderebilirsiniz. Sadece fiyat bilgisine bakmak için platforma girildiyse, hatalı bir işlem olmaması için kilidin kapalı kalması tavsiye edilir. TradeBox ı ekran çubuğu üzerindeki çarpıya tıklayarak kapattığınızda otomatik olarak sistemden çıkarsınız. Buna alternatif olarak, Dosya menüsünden Oturum Kapa yı tıklayarak da sistemden çıkış yapabilirsiniz.
2. Çalışma Alanı Yaratma İsterseniz hazır çalışma alanını kullanabilir ya da kendinize ait çalışma alanı yaratabilirsiniz. Çalışma alanı birçok sekmeden oluşmaktadır. Her bir ürüne ait farklı bir sekme mevcuttur. Hisse Senedi Vadeli İşlemler Boş bir çalışma alanı yaratmak için, platformun sol üst köşesindeki ikonun üzerine gelerek Çalışma Alanı / Boş Çalışma Alanı nı tıklayınız.
Farklı isimler altında birçok çalışma alanı kaydedebilirsiniz. Mevcut kullandığınız ana ekranı kaydedip farklı piyasalar için farklı çalışma alanları kaydedebilirsiniz. Yeni bir Görünüm eklemek için, herhangi bir görünümün etiket kısmına gelerek sağ tıkla yeni bir görünüm ekleyebilir, mevcut görünümü kopyalayabilir ya da silebilirsiniz. Ayrıca aynı işlemleri platformun sol üst köşesindeki Görüntüle menüsü üzerine gelerek Görüntüle/ Görünüm Ekle Görünüm Kopyala ya da Görünüm Sil ile de yapabilirsiniz. Fiyatlar ve İşlemler ekranı eklemek için Araçlar/ Fiyatlar ve İşlemler in üzerine gelerek fiyat ekranı açabilirsiniz. Burada enstrüman ekle kısmına gelerek eklemek istediğiniz ürünün adını ya da kodunu girerek fiyat listesi oluşturabilirsiniz. Fiyat listesi oluşturmak için diğer bir kısa yol ise, Araçlar bölümünün altındaki Ürün Arama özelliğidir. Burada aramak istediğiniz ürünün adını girdiğinizde, bu isim ile işlem gören tüm ürünleri, ürün grubu ve işlem gördüğü borsa bazında görebilirsiniz. Ürün Arama listesinde çıkan ürünü tutup sürükleyerek Fiyatlar ve İşlemler ekranına bırakabilirsiniz. Ayrıca CTRL tuşu
ile birkaç ürünü aynı anda seçebilirsiniz. Buna ek olarak borsa isimlerinin yazdığı kısımlardaki artı işaretinden tutup ürünleri Fiyatlar ve İşlemler ekranına sürükleyebilirsiniz. Fiyatlar ve İşlemler ekranındaki istemediğiniz ürünün üzerine gelerek sağ tıkla silip listeden çıkarabilirsiniz. İstemediğiniz görüntüyü silebilir ya da üzerine gelerek sağ tıkla kapatabilirsiniz. Açmış olduğunuz pencereleri sağ tıkla kapatabilir, küçültebilir ya da sekme haline getirebilirsiniz. Pencerenin yerini değiştirebilir ya da tamamen platformdan başka bir yere taşıyabilirsiniz.
3. İşlem Yapma a. TradeBox üzerinden nasıl hisse işlemi yapılır? 1. İlk olarak Hisse Senetleri / Hisse Senedi İşlemleri üzerine tıklayarak alım-satım ekranını açabilirsiniz. 2. Hisse senedi alım-satım ekranı açıldıktan sonra, işlem yapmak istediğiniz hisse senedini kırmızı işaretli ilk kutuya, işlem miktarını da ikinci kutuya girin. 3. Örnek olarak Apple (AAPL:xnas) hisse senedini almak istediğiniz zaman, sağ tarafta yer alan satış kutucuğunu tıklayın. Hisse senedini satmak içinse, sol tarafta yer alan alış kutucuğunu tıklayın. Sol tarafta yer alan örnekte görüldüğü üzere iki pencere de yeşil renktedir. Pencerelerin renkleri farklı fiyatları ifade eder. Döviz işlemlerinde, büyük miktarlı emirler haricinde bu pencereler yeşildir. Büyük emirlerde bu renk sarıya döner. Yeşil renkli pencere: Bu pencerede gördüğünüz fiyat piyasada geçen gerçek zamanlı fiyattır. Yapmak istediğiniz işlem anında gerçekleşir. Sarı renkli pencere: Bu pencerede gördüğünüz fiyat endikatif fiyattır. Yapmak istediğiniz işlemin gerçekleşmesi piyasadaki likidite koşullarına bağlıdır. Mor renkli pencere: Bu pencerede gördüğünüz fiyat endikatif fiyattır ve bu ürün için en son gerçeklesen emrin üzerinden biraz zaman geçtiğini belirtir. Bu aynı zamanda piyasanın kapalı olduğunu ya da başka nedenden dolayı az ya da hiç işlem olmadığını gösterir.
4. Emri gönderdiğinizde aşağıdaki teyit ekranı karşınıza gelecektir. 5. Yeni açılan pozisyonları Hesap / Hesap Özeti nden takip edebilirsiniz. Açık Pozisyonların altında, sağ taraftaki kutucuğa tıkladığınızda ilgili üründe açılan tüm pozisyonları görebilirsiniz ve buradan bu pozisyonlar ile ilgili bağlı emir bırakabilirsiniz. Flat Pozisyonlar Pozisyon Kapama Limit Emri Pozisyonları flat yapmak icin ikona tıklayın Pozisyonu hemen kapatmak için ikona tıklayın Ilgili pozisyon için limit emri bırakmak için ikona tıklayın Stop Emri Ilgili pozisyon için stop emri bırakmak için ikona tıklayın
6. Bu ikonlardan ilkine tıklayarak ilgili kar alış emri, ikincisine tıklayarak ilgili zarar kes emri bırakabilirsiniz. İlgili yerleri doldurduktan sonra Emri Ver in üzerine tıklayınız. 7. Henüz gerçekleşmemiş emirlerinizi Araçlar / Açık Emirler e tıklayarak görebilirsiniz. Açık Emirler sayfası açıldıktan sonra emrin üzerine gelerek aşağıdaki ilgili kutucuğa tıklayarak emri silebilir, değiştirebilir ya da piyasa emri haline getirebilirsiniz.
8. Zincir emir girmek için Hisse Senetleri / Hisse Senedi Emirleri ni seçin Zincir emir, verdiğiniz emirlerin piyasa koşulları izin verdiği ölçüde en kısa sürede gerçekleştirecek bir düzendir. İlk emrin gerçekleşmesi ile girmiş olduğunuz diğer iki emir aktif hale gelecektir. İkincil emirler bir diğerini iptal eden emir türleridir, yani bir pozisyona ilişkilendirilerek girilen kar alma ya da zarar kesme emridir. Hisse senedi: Alım / satımını yapacağınız hisseyi seçin Al / Sat: Alım ya da Satım Miktar: Almak ya da satmak istediğiniz tutarı girin Emir Tipi: Limit Emri, Piyasa Emri, Zarar Kesme Emri nden birini seçiniz Fiyat: Almak ya da satmak istediğiniz tutarı girin Süre: Emrin geçerli olacağı süreyi seçin İlgili Emirler: İlgili emir yerleştirmek için eğer yapılırsa yı seçin İlgili Kar alış emri yerleştirme: İlk emre bağlı ikincil emir İlgili zarar kapama emri yerleştirme: İlk emre bağlı ikincil emir Alış: Ekranın sol alt köşesinde bulunan piyasadaki aktif satış fiyatıdır Satış: Ekranın sağ alt köşesinde bulunan piyasadaki aktif alış fiyatıdır.
b. TradeBox üzerinden nasıl vadeli kontrat alıp satılır? 1. İlk olarak Vadeli İşlemler / Vadeli Piyasa İşlemleri üzerine tıklayarak alım-satım ekranını açabilirsiniz. 2. Sözleşme kısmına almak ya da satmak istediğiniz kontratın adını giriniz. Aşağıdaki örnek için COMEX de işlem gören Nisan 2012 vadeli altın kontratını seçtik. Sözleşme: İlgilendiğiniz kontratın adını giriniz Lot: Almak ya da satmak istediğiniz adedi giriniz Maliyet: Almak ya da satmak istediğiniz adedin toplam değeri İlk Marjin: Pozisyonu açmak için hesabınızda bulması gereken başlangıç tutarı Nominal Değer: Açmış olduğunuz pozisyonun nominal değeri Sürdürme Marjini: Açmış olduğunuz pozisyonu taşımak için gerekli olan sürdürme marjı Hisse işlemlerinde olduğu gibi, emri gönderdiğinizde karşınıza doğrulama ve teyit ekranları çıkar. Aynı şekilde açık pozisyonlarınız için ilgili limit emri ya da stop emri bırakabilirsiniz. Henüz gerçekleşmemiş emirlerinizi İşlem Yapma / Açık Emirler e tıklayarak görebilirsiniz. Vadeli işlemlerde de zincir emir bırakabilirsiniz.
4. Emir Türleri Emirler, türlerine göre dört ana başlık altında toplanıyor. Emir sürelerine baktığınızda ise, Limit Emri Piyasa Emri Zarar Kes (stop-loss) Emri Takip Eden Emirler (izleyen zarar kesme emri) Günlük Emir İptal Edilene Kadar Haftalık, Aylık Girilen Emirler Belirli Bir Tarih İçin Emir Bırakma gibi dört farklı emir türü bulunmaktadır. Açık pozisyonlarınız için ilgili kar alış emri ya da ilgili zarar kes emri bırakabilirsiniz. Piyasa Emri Limit Emri Zarar Kesme Emri Eğer Alış Buraya Gelirse Zarar Kesme Eğer Satış Buraya Gelirse Zarar Kesme Emri İzleyen Zarar Kesme Emri Belirtilen ürünün, piyasada elde edilebilen fiyat seviyesinden en kısa sürede alınmasını ya da satılmasını sağlayan emir türüdür. Limit Emri, önceden belirlenmiş seviyeden piyasaya girmek ya da kar almak için kullanılır. Zarar kesme emri, piyasanın açık pozisyonlara karşı hareket ettiği zaman yatırımcıyı koruyan cıkış emirleridir. Eğer alış buraya gelirse emri, yükselen piyasada alış yapmak için kullanılır. Eğer alış fiyatı belirtilen seviyeye gelmişse, emir bankanın satış fiyatından gerçekleşir. Eğer satış buraya gelirse emri, genelde düşen piyasada satış yapmak için kullanılır. Eğer satış fiyatı belirtilen seviyeye gelmişse, emir bankanın alış fiyatından gerçekleşir. Izleyen zarar kesme emri, spot fiyata göre değişen zarar kesme emridir. Piyasa yükseldikçe (uzun pozisyonlar için) zarar kesme seviyesi daha önce belirlenen ölçüde yükselir. Piyasa düşünce zarar kesme seviyesi değişmez. Bu tip emirler yatırımcılara olası zararlarını sınırlama imkani verirken, olası kar üzerinde herhangi bir sınırlama getirmez. Ayrıca bu tip emirler açık pozisyonlar için yatırımcıların sürekli piyasa takip yükünü azaltır. *** Eğer Alış Buraya Gelirse Zarar Kesme ve Eğer Satış Buraya Gelirse Zarar Kesme Emir türleri hisse senedi ve vadeli kontratlarda geçerli değildir.
5. Hesap Bilgileri Hesabınıza ilişkin bilgilere platformun üst köşesindeki kısa yollardan ulaşabilirsiniz. Hesap özetiniz için Hesa p / Hesap Özeti ne tıklayınız. Açılan sayfada mevcut durumunuzu ya da geçmişteki durumunuzu görebilirsiniz. Marjin kullanılmadan açılan pozisyonlar: Marjin gereksinimi için kullanılan hisse senedi, bono gibi nakit teminatların piyasa değeri Gerçekleştirilmemiş marjin kar/zarar: Kaldıraçlı ürünlerdeki gerçekleşmemiş kar/ zarar durumu Kapatma masrafı: Pozisyonları kapatmanız için gereken komisyon, işlem ücreti Pozisyonların realize olmamış değeri: Marjin kullanılmadan açılan pozisyonlar, gerçekleştirilmemiş kar/ zarar ve kapatma masrafı toplamı Nakit Bakiye: Hesabınızda bulunan nakdin mevcut değeri Kaydedilmemiş İşlemler: Bir önceki işlem gününden itibaren hesabınıza islenmemiş nakit tutarlar. Bu kalem işlem yapmak için kullanılır ve bir sonraki işlem günü muhasebeleşir Hesap Değeri: Nakit bakiye, pozisyonların realize olmamış değeri ve kaydedilmemiş işlemlerin toplamından oluşur Diğer teminat: Kredi limiti Marjin teminatı olarak mevcut değil: Teminat olarak kullanılan ürünlerin teminata kabul edilmeyen kısımlar.
Marjin gereksinimleri için kullanıldı: Açık pozisyonlarınız için kullanılan teminat. Marjin işlemleri için mevcut: Pozisyon açmak için kullanabileceğiniz tutar. Bu kalem hesap değerinden marjin gereksinimleri için kullanıldı kaleminin çıkarılması ile bulunur. Net Risk: Müşterinin tüm açık pozisyonlarının nominal değerlerinin toplamının ana para birimine çevrilmiş durumu Açık risk kapsamı: Marjin gereksinimlerinizin yüzde kaçının teminatlarınız tarafından karşılandığını gösterir. Hesap değerinin net riske bölünmesi ve 100 ile çarpılması ile bulunur. Marjin Kullanımı: Teminatınızın yüzde kaçının kullanıldığını gösterir. Hesap değeri, diğer teminat ve marjin teminatı olarak mevcut değil kalemlerinin toplamının marjin gereksinimleri için kullanıldı kalemine bölünmesi ve 100 ile çarpılması ile bulunur. Hesabınıza ilişkin tüm alım/ satım işlemleri, uyarı ve doğrulamaları Hesap / Faaliyet Dökümü ne tıklayarak görebilirsiniz. Açılan pencereden belli bir tarih aralığındaki işlemleri seçebilirsiniz. İkinci satırdaki kutulardan işlem türünü sınırlayabilir, ya da hepsini görebilirsiniz. Son satırdaki kutuya belli bir kelime girerek, girmiş olduğunuz kelimeyi içeren işlemleri sıralayabilirsiniz. Faaliyet Dökümü penceresi hesabınızdaki işlemleri çok geniş kapsamlı listelediği için, belli kriterleri seçmek arama yapmak istediğiniz bilgiye ulaşmada kolaylık sağlayacaktır.
6. Haberler ve Araştırma Platformun üst köşesinde bulunan Haberler/ Haberler ya da Ekonomik Takvim e içerisinde yayınlanan önemli makro datalar ve haberleri görebilirsiniz. tıklayarak gün Araştırma kısmına tıklayarak yayınlanan kurum içi ve kurum dışı (UBS Makro Ekonomik Stratejiler ve Yapı Kredi Öneri) tüm rapor ve haberlere ulaşabilirsiniz.
7. Grafik Menüden Araçlar kısmına tıklayarak grafik özelliğini açabilirsiniz, ya da istediğiniz ürünün üzerine gelerek sağ tıkla grafik ekleyebilirsiniz. Grafik Modülü oldukça interaktiftir. Yatay ve dikey eksenler üzerine gelerek grafiğin boyutunu değiştirebilirsiniz. Grafik ekranının en üst köşesindeki kutulardan grafiğini açmak istediğiniz ürünü, zaman aralığını ya da grafik türünü değiştirebilirsiniz. Yine ekranının en üst köşesindeki kutulardan trend çizgileri ekleyebilirsiniz. Emirlerinizi ve bağlı emirlerinizi grafik üzerinde görebilirsiniz.