Personel Akreditasyonu ve Doğalgaz Sektörü Ahmet GÖZÜKÜÇÜK TÜRKAK Genel Sek.Yrd. İstanbul, 30/05/2013
Sunum içeriği Akreditasyon kavramı ve uluslararası akreditasyon yapısı TÜRKAK akreditasyon süreçleri Personel Akreditasyonu ve ISO/IEC 17024 Doğalgaz sektöründe akreditasyonlar
Akreditasyon ve Uygunluk değerlendirmesi Akreditasyon: Bir uygunluk değerlendirme kuruluşu ile ilgili olarak, belirli uygunluk değerlendirme işlerini yapmaya yeterli olduğunu resmi olarak ifade ederek gösteren, üçüncü taraf doğruluk beyanı Uygunluk değerlendirmesi (conformity assessment): Bir ürün, proses, sistem, kişi veya kuruluş ile ilgili belirli şartların karşılandığının ispatı. (TS EN ISO/IEC 17000 Uygunluk değerlendirmesi Terimler, tarifler ve genel prensipler)
Akreditasyon Hizmetleri TÜRKAK Denetim Laboratuvar ISO/IEC 17025 ISO 15189 Denetim Belgelendirme Kuruluşu (Sistem, ürün, personel) ISO/IEC 17021 ISO/IEC 17065 (EN 45011) ISO/IEC 17024 Denetim Muayene Kuruluşu ISO / IEC 17020
TÜRKAK ın Uluslararası Tanınırlığı TÜRKAK; deney, kalibrasyon, muayene, kalite yönetim sistemi sistemi belgelendirmesi, ürün belgelendirmesi, personel personel belgelendirmesi ve çevre yönetim sistemi belgelendirmesi kapsamlarında kapsamlarında Avrupa Akreditasyon Akreditasyon Birliği (EA) ile Çok Taraflı Taraflı Tanıma Anlaşmaları imzalamış bulunmaktadır. Bu anlaşmalar yoluyla yoluyla TÜRKAK ın akredite akredite ettiği kuruluşların verdiği belgeler belgeler uluslararası uluslararası kabul edilmektedir.
AKREDİTASYON ALANINDAKİ ÖNEMLİ GELİŞMELER
TÜRKAK Akreditasyon ve başvuru Akreditasyon Alanı sayıları Akredite Kuruluşlar Süreci Devam Eden Kuruluşlar Toplam Dosya Sayısı Deney Laboratuarları 462 109 571 Kalibrasyon Laboratuarları 79 19 98 Tıbbi Laboratuarlar 13 8 21 Muayene Kuruluşları 107 41 148 Ürün Belgelendirme Kuruluşları 40 7 47 Y. Sistemi Belgelendirme Kuruluşları 65 9 74 Personel Belgelendirme Kuruluşları 26 33 59 Yeterlilik Deneyi Sağlayıcıları 0 3 3 Toplam 792 229 1021
Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları Akreditasyon Süreci Bilgi Talebi Ön Görüşme Başvuru BAŞVURU SÜRECİ Başvurunun Kaydedilmesi(AB-00XX-P) Başvuru Dokümanlarının Yüklenmesi Başvurunun Kabulu
AKREDİTASYON AŞAMALARI DENETİM SÜRECİ 1/2 Denetim Heyetinin Seçimi ve Teklifi Denetim Sözleşmesi Denetçilerin Görevlendirilmesi Başvuru Dokümanlarının İncelenmesi Kalite Sistemi Teknik İçerik
AKREDİTASYON AŞAMALARI DENETİM SÜRECİ 2/2 Denetimi Teklifi ve Başvuranın Onayı Saha Denetimi Açılış Toplantısı ISO/IEC 17024 Standardının gerekleri Personel İle Görüşmeler Teknik Uygulamalar (Sınav gözetimi) Kapanış Toplantısı -Denetimin Değerlendirilmesi -Bulguların Paylaşılması
AKREDİTASYON AŞAMALARI KARAR SÜRECİ Denetim Raporu Düzeltici Faaliyetlerin İncelenmesi Denetim Sonuç Raporunun Verilmesi Sektör Komitesinin Görüşü Karar Dokümanlarının Gözden Geçirilmesi Akreditasyon Kararı Akreditasyon Sözleşmesi Web Sitesinde Yayımlanması Akreditasyon Sertifikası
AKREDİTASYON AŞAMALARI GÖZETİM SÜRECİ Gözetim Denetimleri (3 adet) Akreditasyon Yenileme
TÜRKAK Personel Akreditasyon Sistemi TÜRKAK ISO/IEC 17011 Standardı Belgelendirme Kuruluşu Akreditasyon Kriterleri / Rehberler Uygunluk Değerlendirme Kriterleri / Rehberler ISO/IEC 17024: 2003 Standardı IAF GD 24 Rehberi ve TÜRKAK Akreditasyon prosedürü Personel belgelendirme kuruluşu tarafından belirlenen kurallar Örneğin: Kaynakçılar, NDT Personeli, Kalite Sistem denetçileri vb.
Doğal gaz sektörü akreditasyon kapsamları Doğal Gaz Alt Yapı Yapım ve Kontrol Personeli Belgelendirme Doğal Gaz İç Tesisatı Mühendis Yeterlilik Belgelendirme Endüstriyel ve Büyük Tüketimli Tesislerin Doğalgaza Dönüşümü Mühendis Yeterlilik Belgelendirme Doğal Gaz İşletme Bakım Operatörü - seviye 4 Isıtma ve Doğal Gaz İç Tesisat Yapım Personeli - seviye 3 Doğal Gaz Isıtma ve Gaz Yakıcı Cihaz Servis Personeli - seviye 4 Doğal Gaz Çelik Boru Kaynakçısı - seviye 3 Doğal Gaz Polietilen Boru Kaynakçısı - seviye 3 Doğal Gaz Polietilen Boru Kaynakçısı - seviye 4 Coğrafi Bilgi Sistemleri Operatörü - seviye 5 Topoğraf - seviye 4 Doğal Gaz Altyapı Yapım ve Kontrol Personeli - seviye 4 Bacacı - seviye 3 Bacacı - seviye 4
Doğalgaz sektöründe Yurt dışı akreditasyon örnekleri Core domestic gas safety Domestic gas cooking appliances Domestic gas fires and wall heaters Central heating / hot water boilers and circulators, combination boilers, storage water heaters and instantaneous water heaters Domestic gas laundry appliances Domestic gas fired ducted air heaters Carbon Monoxide/Carbon Dioxide Atmosphere & Appliance Testing Domestic medium pressure meter regulators and controls Installation, testing and commissioning non domestic medium pressure regulators and controls Installation/conversion of appliances fitted or to be fitted with forced draught burners Install, exchange, service, repair, breakdown, and commission, domestic gas range cookers and range cooker/boiler appliances Combustion Performance Analysis
TS EN ISO/IEC 17024 Uygunluk değerlendirmesi - Personel belgelendirmesi yapan kuruluşlar için genel şartlar 4 Belgelendirme kuruluşlarına ilişkin gereklilikler 4.1 Yasal durumlar 4.2 Belgelendirme kararı ile ilgili sorumluluğu 4.3 Tarafsızlık yönetimi 4.4 Finansman ve yükümlülük 5 Yapısal gereklilikler 5. 1 Yönetim ve Organizasyon Yapısı 5.2 Belgelendirme kuruluşunun eğitime ilişkin yapısı 6 Kaynak Gereklilikleri 6.1 Genel Personel Gereklilikleri 6.2 Belgelendirme faaliyetlerinde yer alan personel 6.3 Taşeron kullanımı 6.4 Diğer kaynaklar 7 Kayıtlar ve Bilgi Gereklilikleri 7.1 Başvuru sahiplerinin, adayların ve belgelendirilmiş kişilerin kayıtları 7.2 Kamuya açık bilgiler 7.3 Gizlilik 7.4 Güvenlik
8 Belgelendirme Programları 9 Belgelendirme Prosesi Gereklilikleri 10 Yönetim Sistemi 8.1 Her belgelendirme kategorisi için bir belgelendirme programı oluşturulacaktır. 8.2 Belgelendirme programında yer alması gereken unsurlar 8.3 Belgelendirme programında yer alması gereken proses gereklilikleri 8.4 Belgelendirme programının geliştirilmesindeki gereklilikler 8.5 Belgelendirme programının gözden geçirilmesi ve doğrulanması 8.6 Programın başka kuruluş tarafından geliştirilmesi 9.1 Başvuru prosesi 9.2 Değerlendirme prosesi 9.3 Sınav prosesi 9.4 Belgelendirme kararı 9.5 Belgenin askıya alınması, iptal edilmesi veya kapsamının daraltılması 9.6 Yeniden belgelendirme 9.7 Belge, logo ve marka kullanımı 9.8 Belgelendirme karalarına ilişkin itirazlar 9.9 Şikayetler 10.1 Genel 10.2 Genel yönetim sistemi gereklilikleri
4 Genel Gereklilikler 4.1 Yasal hususlar Belgelendirme kuruluşu; Belgelendirme faaliyetlerinden yasal olarak sorumlu tutulabilecek bir şekilde, tüzel bir kişilik veya tüzel bir kişiliğin tanımlı bir parçası olmalıdır. Belgelendirmeden sorumlu bir devlet kuruluşu statüsünden dolayı tüzel kişilik olarak kabul edilir.
4 Genel Gereklilikler 4.2 Belgelendirme Kararının Sorumluluğu Belgelendirme kuruluşu; belgelendirme, Belgenin sürdürülmesi, Yeniden belgelendirme, belgelendirme kapsamını genişletme veya daraltma belgeyi askıya alma ya da geri çekme kararlarından sorumlu olmalı, bu kararların yetkilerini elinde tutmalı ve bu yetkisini devretmemelidir.
4 Genel Gereklilikler 4.3 Tarafsızlık Yönetimi 4.3.1 Belgelendirme kuruluşu; belgelendirme faaliyetlerinin tarafsız bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla kural ve prosedürlerini oluşturmalı ve dokümante etmelidir. Belgelendirme kuruluşu üst yönetimi belgelendirme faaliyetlerinin tarafsızlığını sağlamak üzere taahhüdde bulunmalıdır. Belgelendirme kuruluşu; belgelendirme faaliyetlerinde tarafsızlığın önemini anladığını, çıkar çatışmalarını yönettiğini ve belgelendirme faaliyetlerinde objektifliği temin ettiğini, talep edilmeden herkesin erişilebildiği bir bildirim ile ortaya koymalıdır.
4 Genel Gereklilikler 4.4 Finansman ve yükümlülük Belgelendirme kuruluşu, belgelendirme prosesinin işletimi için gerekli olan mali kaynaklara ve ilgili yükümlülükleri karşılamak için yeterli düzenlemelere (örn. sigorta veya rezervler) sahip olmalıdır.
5 Yapısal Gereklilikler 5.1 Yönetim ve organizasyon yapısı 5.1.1 Belgelendirme kuruluşunun faaliyetleri, tarafsızlığı muhafaza edecek şekilde yapılandırılmalı ve yönetilmelidir. 5.1.2 Belgelendirme kuruluşu, organizasyonel yapısında yönetimin, belgelendirme personelinin ve her türlü kurulun; görevleri, sorumlulukları ve yetkilerini tanımlayarak dokümante etmelidir. Belgelendirme kuruluşu, tüzel bir kişiliğin tanımlı bir parçası ise, organizasyon yapısının dokümantasyonunda; tüzel kişiliğin içindeki diğer bölümlerle olan ilişkisini ve yetki sınırlarını tarif etmelidir.(iaf Kılavuzu G.4.2.1 + G.4.2.2)
5 Yapısal Gereklilikler 5.1 Yönetim ve organizasyon yapısı 5.1.2 devam Aşağıdaki konulardan sorumlu taraf/taraflar veya kişileri tespit edilmelidir: a) Belgelendirme kuruluşunun işleyişine ilişkin politika ve prosedürler, b) Politika ve prosedürlerin uygulanması, c) Belgelendirme kuruluşunun finans işleri, d) Belgelendirme faaliyetlerine yönelik kaynaklar,
5.1 Yönetim ve organizasyon yapısı 5.1.2 devam 5 Yapısal Gereklilikler e) Belgelendirme programlarının oluşturulması ve sürdürülmesi; f) Değerlendirme faaliyetleri; g) Belgenin verilmesi, sürdürülmesi, yenilenmesi, kapsamının genişletilmesi veya daraltılması ya da belgenin askıya alınması veya geri çekilmesi dahil olmak üzere, belgelendirme kararları; h) Sözleşme düzenlemeleri. (eski 4.2.1.c)
5 Yapısal Gereklilikler 5.2 Belgelendirme Kuruluşunun Eğitimle İlgili Yapısı 5.2.1 Belgelendirme programında, bir eğitimin tamamlanması gereklilik olarak belirtilebilir (bkz. 8.3). Eğitimin; belgelendirme kuruluşu tarafından tanınması veya onaylanması, belgelendirme kuruluşunun tarafsızlığına zarar vermemeli ve adayların değerlendirme ve belgelendirme şartlarını azaltmamalıdır. (eski 4.3.5 + IAF Kılavuzu G 4.2.25)
TEŞEKKÜRLER TÜRK AKREDİTASYON KURUMU Esat Cad. No:41 06660 Küçükesat / ANKARA Ahmet GÖZÜKÜÇÜK agozukucuk@turkak.org.tr