ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 5 Poziif Geri Bildirimli İşlemsel Kuvvelendirici Devreler İMZA KAĞIDI (Bu sayfa laborauvarın sonunda asisanlara eslim edilmelidir) Ön-Çalışma Lab Saain Başında Teslim Edildi Sözlü Sınav Nou: Deney A Tamamlandı Deney B Tamamlandı Deney C Tamamlandı
Deneyler Kısım A ve B de kuracağınız devrelerinizi bozmayınız, Kısım C için her iki devre lazım olacak. A. Karşılaşırıcı Asisan İmza: Şekil 1 deki karşılaşırıcı devreyi ahanıza kurunuz. Ön-çalışmada hesapladığınız R1 ve R2 değerlerini kullanınız, böylece geçiş gerilimi 5 V olacakır. Giriş gerilimi için çeşili (sabi) değerler seçerek deneysel olarak devrenin ransfer fonksiyonunu ölçünüz. Ölçümlerinizi aşağıdaki abloda kaydeiken sonra, aşağıda verilen eksenler de çiziniz. Ölçüğünüz ransfer fonksiyonu önçalışmada bulduğunuzla aynı mı?, Giriş Gerilimi Vs (V) 1.0 3.0 4.0 4.5 4.9 5.0 5.1 6.0 8.0 10.0 Çıkış Gerilimi Vo (V) V 0 V s Salınımölçer ile ransfer fonksiyonu çizdirmek için osiloskop üzerindeki ayarlardan DİSPLAY uşuna basınız. Gelen menünün 1. sayfasında PERSİST: İNFİNİTE olacak şekilde ayarlayınız. Daha sonra burada 2. sayfaya geçiniz ve FORMAT: XY olarak salınımölçeri ayarlayınız. Giriş gerilimi yavaşça 5 15 V aralığında arırınız. Oraya çıkan grafik karşılaşırıcı devrenin giriş gerilimine karşın çıkış gerilimi olacakır.
Şimdi girdi olarak Vs = 10sin (2 100) V veriniz ve salınımölçer ile ölçüğünüz çıkış gerilimini aşağıdaki eksenlerde çiziniz. Ölçümünüz kendi hesabınızla ve PSPICE sonuçlarınızla aynı mı? V 0 B. Schmi Teikleyici Asisan İmza: Şekil 2 deki Schmi Teikleyici devreyi ahanıza kurunuz. R1=R2=R3 durumu için, deneysel olarak devrenin ransfer fonksiyonunu ölçünüz. Ölçümlerinizi aşağıdaki abloda kaydeiken sonra, aşağıda verilen eksenler de çiziniz. Ölçüğünüz ransfer fonksiyonu ön-çalışmada bulduğunuzla aynı mı? Giriş Gerilimi Vs (V) 1.0 1.5 2.0 2.5 3.0 3.5 4.0 4.5 5.0 5.5 6.0 6.5 7.0 7.5 8.0 8.5 9.0 9.5 10.0 10.5 11.0 11.5 12.0 Çıkış Gerilimi Vo (V)
V 0 V s Şimdi girdi olarak Vin = 10sin (2 100) V veriniz ve salınımölçer ile ölçüğünüz çıkış gerilimi aşağıdaki eksenlerde çiziniz. Ölçümünüz kendi hesabınızla ve de PSPICE sonuçlarınızla aynı mı? V ou
C. Gürülülü Girdiler için Karşılaşırıcı ve Schmi Teikleyici Başarımı Asisan İmza: İki fonksiyon üreici (funcion generaor) kullanarak gürülülü bir girdi sinyali simüle edebiliriz. Şekil 3 deki devreyi ele alalım. Bu op-amp devrenin ransfer fonksiyonu V ou = (V L + V S ). Eğer bir girdiyi büyük genlikli bir sinüs olarak ve diğer girdiyi frekansı daha yüksek, küçük genlikli bir sinüs olarak seçersek, bu iki sinüssün oplamı gürülülü bir sinyale yakınsayabilir, eğer genlikler uygun seçilirse. V L V S ŞEKİL 3: Gürülülü bir Sinyali Simüle Eden Devre Bu kısımdaki amacımız karşılaşırıcı devrenin gürülülü sinyallerin durumunda geçiş gerilimi erafında fazladan sallandığını gözlemlemek. Haırlayın, ders nolarımızda, bu durumu şöyle çizmişik:
Bir başka örnek olarak, gürülülü bir üçgen dalga için salınımölçerden görülen örnek karşılaşırıcı çıkışını gözlemleyiniz: Bu ekiyi kendi karşılaşırıcı devrenizde gözlemleyebilmeniz için gürülü simülaörü uygun bir şekilde ayarlamanız gerekmekedir: 1. Önce bir fonksiyon üreiciyi 8 V genliği olan bir yavaşça değişen bir sinüsü sağlayacak şekilde ayarlayınız. Bu sinyal büyük genlikli sinüsümüz VL olacak. 2. Şimdi küçük genlikli sinyalimizi ayarlayacağız. İlk olarak genliği 10 ka daha küçük, yani 0.8 V, olan bir sinüsü üreecek şekilde ayarlayınız. Frekansı da 10 ka daha hızlı olarak şekilde ayarlayalım. Yani VL in frekansı 100 Hz ise Vs in frekansını ilk olarak 1 khz olarak deneyiniz. 3. Şekil 3 deki gürülü simülaörü devre ahanıza kurunuz, ve çıkısını karşılaşırıcı devrenizin girişine veriniz. İlk eapa isediğimiz ekiyi göremeyebilirsiniz. Vs in genliğini yavaşça arırın. Frekansıyla da hafif oynamanız gerekebilir. Hızlı salınımları gözlemleyinceye kadar girdi sinüslerin genlikleri ve frekanslarıyla oynayınız. 4. Ekiyi gözlemleyince, gürülü simülaörün çıkısını alıp ve ayarları hiç değişirmeden Schmi Teikleyicinin girişine veriniz. Schmi Teikleyicinin çıkışında bu ür fazla salınımlar gözlemlememelisiniz. 5. Fonksiyonu üreicilerin ayarlarını no ediniz, karşılaşırıcının ve Schmi Teikleyicinin çıkış gerilimlerini aşağıda verilen eksenlerde çiziniz. 6. Raporunuzda, deney sırasında çizdiğiniz grafikleri arayıp ekleyiniz, ve iki devrenin arasındaki epki farkının sebebini açıklayınız. Schmi Teikleyici neden gürülüye karşı daha dayanıklı?
Ölçümler: VL in genliği: VL in frekansı: VL i fonksiyon olarak ifade ediniz: VS in genliği: VS in frekansı: VS i fonksiyon olarak ifade ediniz: