SERT LEHM UYGULAMALARI



Benzer belgeler
Sentes-BIR Hakkında. Sentes-BIR metallerin birleştirmeleri ve kaplamaları konusunda çözümler üreten malzeme teknolojileri firmasıdır.

Paslanmaz Çeliklerin. kaynak edilmesi. Özlem Karaman Metalurji ve Malzeme Mühendisi Kaynak Mühendisi

Prof. Dr. HÜSEYİN UZUN KAYNAK KABİLİYETİ

BARA SİSTEMLERİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

SÜPER ALAŞIMLAR Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

ega SERT LEH M ALAfiIMLARI SERT LEH M PASTALARI DEKAPAN & GAS FLUX APARATLAR Makina San. ve Tic. A.fi.

HSS alanında etkinlik

MOTOR KONSTRÜKSİYONU-3.HAFTA

TAVSİYE EDİLEN SON KULLANICI FİYAT LİSTESİ - KOBATEK - Kaynak Elektrod ve Telleri 13 ŞUBAT 2014

ALAIM ELEMENTLERNN ÇELE ETKS

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK

İmalat Teknolojileri. Dr.-Ing. Rahmi Ünal. Talaşlı İmalat Yöntemleri

YAKMADA ELEKTRONK DONANIM VE EMNYET SSTEMLER

Mühendislik Makina ve Metalurji San. Tic. Ltd. Şti. Standart Elemanlar.

DOĞAL KURŞUN METALİK KURŞUN PLAKALAR

TULAR

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

İmalat Teknolojileri. Dr.-Ing. Rahmi Ünal. Talaşlı İmalat Yöntemleri malzemebilimi.net

SICAK İŞ TAKIM ÇELİKLERİ B İ R K A L İ T E M A R K A S I

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

ODE R-FLEX PRM/STD LEVHA

DEMR BAZLI SERT DOLGU MALZEMELERNN METALURJK SEÇM METALLURGICAL SELECTION OF IRON BASED HARDFACING MATERIALS

Basınç Düşürücü Vanalar

IX KROMLU ÇELKLER GENEL ÖZELLKLER

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTINDA KAYNAĞINADA KULLANILAN KAYNAK AĞIZLARI VE HAZIRLANMASI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG

TAVSİYE EDİLEN SON KULLANICI FİYAT LİSTESİ - KOBATEK - Kaynak Elektrod ve Telleri 04 / HAZİRAN / 2012

TEKNİK BİLGİ FORMU AÇIKLAMA

ASBESTSİZ CONTALAR TEMEL ÖZELLİKLER TEKNİK ÖZELLİKLER. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

BASINÇ DÜÜRME VE EMNYET STASYONU CHAZLARI SSTEMLER

AX5000 KONTROL PANELLER

TAVSİYE EDİLEN SON KULLANICI FİYAT LİSTESİ - KOBATEK - Kaynak Elektrod ve Telleri 13 ŞUBAT 2014

Çelik Hasır Kaynak Elektrotları

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

CIP Sisteminin Avantajları

Sakarya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği

m3/h, Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız

Malzeme İşleme Yöntemleri

TAVSİYE EDİLEN SON KULLANICI FİYAT LİSTESİ - KOBATEK - Kaynak Elektrodları ve Kaynak Telleri 19 KASIM 2016

VİSKOZİTE SIVILARIN VİSKOZİTESİ

VOSSFORM PLASTİK ŞEKİL VERME KULLANIM ALANLARI VE AVANTAJLARI

PEFLEX LEVHA. Uygulama

Yararlanılan Kaynaklar: 1. Kurt, H., Ders Notları 2. Genceli, O.F., Isı Değiştiricileri, Birsen Yayınevi, Dağsöz, A. K.

METAL YAPIġTIRMA TEKNĠKLERĠ Prof. Dr. Salim ASLANLAR

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG

Paslanmaz Çelik Sac 310

SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0

Master Panel NOVA 5TM Çatı

Dökme Demirlerin Korozyonu Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

Prof. Dr. İrfan AY / Öğr. Gör. Fahrettin KAPUSUZ

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ

TAVSİYE EDİLEN SON KULLANICI FİYAT LİSTESİ Kaynak Elektrodları ve Kaynak Telleri 25 NİSAN 2018

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş

AYTU YÜKSEK ISI VE TEKNİK TEKSTİL ÜRÜNLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ.

BOZKURT MAKİNA. Çivi Üretim Makinaları, Yedek Parça ve Ekipmanları BF1 MODEL ÇİVİ ÜRETİM MAKİNASI

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1

Konveyörlü Tip WTM140

3. YÜZEYSEL SULARDAN SU ALMA

Elektrik ark kaynağı.

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir.

ORTAM SICAKLIĞI ALTI VEKRİYOJENİK UYGULAMALARI İÇİN ESNEK ENDÜSTRİYEL YALITIM

PÝLSA PE 100 BORULARI

Basınç düşürme damperleri

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 6 Nikel, Titanyum ve Kobalt alaşımları. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir Güz Yarıyılı

Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi

Dr. Fatih AY. Tel:

OSMANLI ALAŞIMLI ÇELİKLER SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ

TEL VE ÇUBUK ÇEKME YOLU İLE İMALAT

B!R FWP YAPIMI. Bir dü" gerçek oluyor

Ürün Tanımı Resist 86 iki bileenli, hızlı kürlenen, çinkoca zengin etil silikat boyadır. Kürlenme hızı hava sıcaklıına ve nem oranına göre deiir.

KATI YALITIM MALZEMELERİ POLİETİLEN KÖPÜK

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 3 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir Güz Yarıyılı

Akımsız Nikel. Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir"

PENCERE KOLLARI Genel Bilgiler GENEL BİLGİLER 1.42

ARMAFLEX LEVHA AL / KY / AL-KY

POLĐETĐLEN BORU KAYNAK TEKNOLOJĐLERĐ ADAY YAPI PLASTĐK BORU TEKNOLOJĐLERĐ. HDPE Boru Özellikleri

PRİMA PAS-420 MODELİ VERİ PAKETİ

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Doğalgaz Çelik Şebekelerinde Kumlama ve Boyama Prosesi. Hazırlayan: Adnan ERDOĞAN, Bakım Mühendisi Tarih: Yer: Bursa

METAL KESİM ŞERİT TESTERELERİ

Üretimi bitmiş son mamüller ambalajlanarak sevkiyata hazır hale getirilir.

Endüstriyel Fanlar AKSİYAL FANLAR GENEL BİLGİLER

Esnek Rulo Sistemleri Monobloc

BD 5400 İletkenlik Duyargası. Montaj ve Kullanım Kitapçığı

Yapmış olduğumuz görüşmelere istinaden, projeniz de kullanılması düşünülen malzemeler ile ilgili fiyat teklifimiz ekte bilgilerinize sunulmuştur.

Frezeleme takım kompansasyonu # /49

Basınç düşürme damperi

Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

ALUMİNYUM ALA IMLARI

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım...

GAZALTI TIG KAYNAĞI A. GİRİŞ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

Transkript:

SERT LEHM UYGULAMALARI Bu yayında amacımız alümo ile sert lehimleme ileri yapan oerlikon dostlarına özlü bilgiler aktarmak ve verimliliklerini arttırmaktır. a) Sert lehim Nedir? Sert lehim ergime derecesi 450 0 C ın üzerinde ve ana metallerin ergime derecesinin altında olan ilave metalleri kullanarak ısı yardımıyla metalleri birletirmektedir. Bu noktada endüstride çok youn olarak kullanılan ve literatüre yerlemi bulunan Gümü Kaynaı tabirinin de bu tanım ııında gümü alaımlı ilave metaller kullanılarak yapılan sert lehimleme türü olduu aikardır. Neden sert lehim? Sert lehimleme aaıda bir kısmı sıralanan nedenlerden ötürü tercih edilir. Sert lehimlenen birleimler güçlüdür. Demir dıı metaller veya çelikler üzerinde yapılmı birlemelerin çekme dayanımları, sıhhatli yapılırsa esas metallerin çekme dayanımlarını aabilir. * Sert lehimlenen birleimler dikkate deer oklara ve titreimlere dayanabilir. * Sert lehim yapmak kolay ve hızlıdır. Kaynakçı kabiliyeti kolay kazandırılabilir. *Farklı metalleri sert lehimle birletirebilmek mümkündür.demir ve demir dıı metalleri ve ergime sıcaklıkları farklı metalleri birbirine kolaylıkla sert lehimleyebilirsiniz. * Sert lehimleme genellikle tek operasyonluk bir prosestir. * Sert lehimleme izafi olarak düük sıcaklıklarda gerçekletirildiinden esas metalin aırı ısıtılmasını, çarpılmasını ve seyrelmesini azaltır. * Sert lehimleme dier kaynak proseslerine göre ekonomiktir. * Sert lehimleme otomotizasyona çok uygundur. Sert lehimleme ne zaman uygundur? Kalıcı ve güçlü birlemeler gerektiinde sert lehimleme ön plana çıkar, çünkü mekanik olarak balanmı birletirmeler; dayanım, oklara ve titreimlere direnç,sızdırmazlık konularında sert lehimlenmi birlemelerden zayıftır. Sert lehimleme nasıl gerçekleir? Sert lehim kaynaktan tamamen farklı bir ekilde yapılır. lk büyük fark sıcaklıktır. Sert lehimleme ana metalleri eritmez. Çünkü sert lehimleme sıcaklıkları ana metallerin ergime sıcaklıklarından düüktür. Eer sert lehimleme ana metalleri ergitmiyorsa balantıyı nasıl gerçekletiriyor? Sert lehimleme parçaların yüzeyleri ve ilave metal arasında metalürjik ba oluturarak birlemeyi salar.bu baı oluturabilmek için ilave metal kapiler etki ile

birleme alanına çekilir. Operasyon sırasında ısı geni olarak ana metale temas ettirilerek ergimesi salanır. Hangi birletirme metodu daha uygundur? Cevap artlara balı olarak deiir. Bu kararı verirken aaıdaki anahtar faktörler rol oynar..birletirilecek parçaların ölçüleri. Metal kesitlerinin kalınlıı. Birlemenin geometrik ekli. Ana metallerin yapısı. Parça sayısı Parça ne kadar büyük? Büyük parçalar için kaynak sert lehimlemeden daha uygundur. Niçin? Çünkü sert lehimlemede ısı geni bir alana bazen parçanın tamamına uygulanır. Eer parça çok büyükse parçayı lehimleme sıcaklıına getirmek hayli zor olur. Kaynakta böyle bir sınırlama yoktur. Isıyı lokal olarak vermek mümkündür. Metal kesitlerinin kalınlıı nedir? Eer 10 ar mm kalınlıında iki parçayı T eklinde birletirmek isterseniz her iki metod da aynı dayanımı verebilir. Fakat parçalardan birinin 1.2 mm kalınlıında olduunu farzedersek sert lehimleme en iyi çözüm olacaktır. Geni alana daıtılan ısı ince parçanın delinmesini veya çarpılmasını engelleyecektir. Birlemenin geometrik ekli nedir? Birleme bir nokta eklinde mi yoksa bir hat boyunca mı yapılacak? Nokta eklinde ise her iki metod da uygundur. Ancak hat boyunca birletirmede sert lehim avantajlıdır., çünkü kapiler etki nedeniyle manüel takip zorunlu deildir. Hangi metalleri birletiriyorsunuz? ki kesitli bir birletirme yaptıınızı farzedelim. Bir kesitte yüksek elektrik iletkenlii,dier kesitte yüksek mukavemet ve korozyon direnci istiyorsunuz.letkenlik için bakır,yüksek mukavemet ve korozyon direnci için paslanmaz çelik kullanmak istiyorsunuz. Bu birlemeyi kaynakla yapmak size bir çok problemler çıkarabilir.birleme için bu metalleri ergitmek zorundasınız,fakat paslanmaz çelik bakırdan daha yüksek bir sıcaklıkta erir. Paslanmaz çelik ergime noktasına gelene kadar bakır ergiyip akacaktır.bu birlemeyi sert lehimle kolaylıkla yapabilirsiniz. Yapmak zorunda olduunuz bütün i ergime derecesi her iki metalin ergime derecesinden düük bir ilave metal seçmektir. Sert lehimde hatırlamanız gereken tek ey ana metalleri ergitmeyeceinizdir. Metallerin ara yüzeylerinde oluturulan

atomik balama sayesinde metallerin özelliklerinde minimum deiikle bütünlük salanır. Parça imalat yöntemi olarak sert lehimleme... Binlerce kapalı uçlu çelik silindir üreten bir firma düünelim Parçanın bir ucu kapalı kör delikli bir boru olduunu varsayalım.firma yıllarca bu parçayı stoktaki malzemeleri kullanıp delme ve temizleme içiliklerine katlanarak imal etmi olsun.ancak günün birinde firma,dolu malzeme yerine boru ve ucuna tapa kullanarak sert lehimlemeyi tercih eder ve uygulamaya geçerse çok isabetli bir karar vermi olacaktır. Çünkü kullanımda fark olmamasına ramen imalat sürelerinin ve içiliin dikkate deer ölçüde azaldıı görülecektir. Birleim dizaynında ilkeler... Ne tip bir birleme dizaynı kullanmalısınız? Birleim tipleri çok çeitli olmakla beraber çounlukla alın-alına ve bindirme tipleri kullanılır. Dierleri bunların çeitleridir. Alın Alına Düz Parçalarda Alın Alına Boru Parçalar (kesit) Düz Parçalarda Bindirme Boru Parçalarda Bindirme(kesit) Öncelikle alın alına birlemelere bakalım.gördüünüz gibi bu tip,birleim alanında tek bir kalınlık kesit düzgünlüü) avantajını salar. Hazırlanması kolaydır ve yeterli mukavemet deerlerini salar,fakat balama alanı en ince parçanın kesit alanı ile sınırlıdır.

Alın Alına Birletirmenin Balantı Alanı Bindirme Birletirmenin Balantı Alanı Maksimum Balama yüzeyi imdi alın-alına birlemeyi bindirme tipi ile n karılatıralım.dikkat edeceimiz ilk nokta verilen belirli bir ana metal kalınlıında balama alanı bindirme tipinde daha fazladır. Bu bindirme tipinin daha fazla yük taıma kapasitesine sahip olduu manasına gelir. Düz Parçalarda Alın Alına Bindirme Boru Parçalarda Alın Alına Bindirme (kesit) Bununla beraber farzedelim ki her iki tipin avantajlarına da sahip bir birleme dizayn etmek istiyorsunuz. Yukarıdaki gibi bir dizaynla hedefinize ulaabilirsiniz. Ancak bir miktar

içiliiniz artacaktır. çilii azaltmak,için açılı birleme tipini kullanabilirsiniz. Birlemelerdeki muhtemel gerilme yıılmalarını aaıda görülen dizayn deiiklikleri ile azaltabilirsiniz. Düz Parçalarda Açılı Birletirme Boru Parçalarda Açılı birletirme (kesit) Çalıma artlarına göre birleme dizaynı... Çou birlemelerde esas kriter mukavemettir.fakat dier çalıma artlarını da göz önüne almak zaruridir. Örnein, elektriksel iletkenlik istenen bir birleme dizayn etmek isteyebilirsiniz.o zaman uygun gümü miktarı içeren bir ilave metal seçmelisiniz.çünkü bu tip ilave metaller elektrik direncini önemli ölçüde arttırmazlar.birleme aralıını mümkün olduu kadar dar tutarak bu direnç artıını daha da düürebilirsiniz. Eer mukavemet ikinci planda kalıyorsa bindirme birletirmelerdeki 3 kuralını ihmal ederek bindirme boyunu en ince parçanın 3/2 katı tutarak direnç oluturan ilave metal miktarını yarıya düürebiliriz. Eer birleme gaz veya sıvının basınç sızdırmazlıını salamak zorunda ise bindirme tipi bir birleme zorunludur. Çünkü alın alına birletirmeden daha fazla balama alanına sahiptir. Bu da sızdırmazlık ansını daha da artırır.sert lehimde birletirmeyi havalandırmayı da düünmelisiniz, zira proses sırasında genileyen hava ve gazlar,ergiyen ilave metal birleim yerine akarken kaçabilmelidir.havalandırma ayrıca birlemeye de kapan hapsedilmesini de engeller.mümkünse parçalar kendinden havalandırmalı olacak ekilde dizayn edilmeli,birleim yerlerinde dekapanın ilave metalle yer deitirmesini engelleyecek keskin köeler,kör delikler olmamalı, hatta dizayn dekapan ilave metal tarafından tamamen dıarıya atılabilecek ekilde olmalıdır.

Korozyon direncini en aza indirmek için gümü veya altın içeren ilave metaller kullanmalı ve aralıkları minimum tutmalısınız. Bu ekilde korozif atmosfere açık olan ilave metal miktarını da minimum da tutmu olursunuz. SERT LEHMDE ALTI TEMEL ADIM Adım1. yi Alıtırma ve doru aralık; Sert lehimde dikkat edilecek en önemli husus kapiler etkinin salanabilmesi için parçalar arasında uygun aralık bırakmaktır.aaıda gördüünüz tablon paslanmaz çelik iki malzemenin alın alına,gümü alaımlı bir ilave metal kullanılarak çeitli aralıklarla sert lehimi neticesinde elde edilmitir.gördüünüz gibi en güçlü birleim 0.038 (900N/mm 2) 0.038mm. aralıkta elde edilmitir. Birleme Aralıının Çekme Dayanımına Etkisi Aralık bu deerden daha aaıya düürüldüünde ilave metalin kendi kendine yeteri kadar yayılamadıı tespit edilmitir. Tersine, aralık gerekenden daha fazla olduu zamanda birlemenin mukavemeti dümektedir.bu örnek için ideal aralıın 0.038 mm civarında

olmasına ramen günlük çalımalarımızda bu hassasiyeti göstermek zordur.ancak tabloya tekrar bakarsanız 0.025-0.12 mm arasındaki aralık deerlerinde yaklaık 680N/ mm 2 çekme dayanımının salandıını görürsünüz.günlük atölye tecrübelerimizi pratie dökersek, boru tipi birletirmelerde kayar geçme alıtırmaların yeterli aralıı saladıını görürüz.eer düz parçaları lehimliyorsanız parçaların birbiri üzerinde kendi aırlıkları ile durmaları çou zaman yeterli aralıı salar. Metal-Metale temas sert lehim için normalde yeterli boluktur zira parçaların yüzey pürüzlerinden ötürü meydana gelen ini ve çıkılar kapiler etki için yeterlidir. Dier taraftan iyi parlatılmı yüzeyler de ilave metalin yayılmasına olumsuz etki edebilir.bununla birlikte birleme aralıklarını dizayn ederken göz önüne almanız gereken önemli bir faktör daha vardır.sıcaklık.örnein gümü kaynaında sert lehimleme sıcaklıı genellikle 620 0 C ın üzerindedir, oda sıcaklıında deildir. Bu nedenle metallerin genleme katsayılarını göz önüne almalısınız. Varsayalım, pirinç bir burcu çelik bir yuvaya sert lehimliyorsunuz.pirinç ısıtıldıında çelikten daha çok genleir. Eer siz parçaları oda sıcaklıında 0.05-0.076 mm aralıına göre ilerseniz ısınınca bu boluk zamanla tamamen kapanır.çözüm? Daha büyük bir boluk verin ki sert lehimleme sıcaklıında boluk 0.05-0.76 mm kalsın. Oda sıcaklıında Geni Aralık Sert Lehim Sıcaklıında Dar Aralıa Dönümü

Olayı ters çevirirsek yani burcu çelik yuvayı pirinç yaparsak durum tamamen deiir. Balangıçta bir çakma geçme boluu vermeniz gerekebilir. Oda Sıcaklıında Sıkı Geçme Sert Lehim Sıcaklıında Uygun Aralıa Dönümü Adım2. Metallerin Temizlii; Kapiler etki sadece metallerin yüzeyi temiz olduu zaman salanabilir.eer ya,gres,pas,tufal ve dier kirler ile kaplıysalar mutlaka temizlenmelidirler. Bu kirler ana metalle ilave metal arasında engel olutururlar. Yalı metaller üzerinde dekapan barınamaz,dekapanla temizlenemeyen bölgeler de oksitlenir.ya ve gres parça ısıtıldıında karbonlaır ve ilave metalin üzerinde akamayacaı bir film tabakası oluturur. Kirli metalleri temizlemek bazen zor bir itir ve belli bir sıra dahilinde yapılması gerekir. Ya ve gres önce kaldırılmalıdır,çünkü pas ve tufalleri yok edecek kimyasal çözeltiler yalı yüzeyler üzerinde i görmez. Adım.3.Parçaların Dekapanlanması Dekapan sert lehim öncesi metal yüzeylerine uygulanan kimyasal bir bileiktir. Kullanımı bazı haller dıında zorunludur. Sebep? Metallerin ısıtılması yüzeylerde oksit oluumunu hızlandırır. Bu oksitler yok edilmelidir. Aksi takdirde ilave metalin ana metalleri ıslatmasını ve balantıyı engelleyecektir. Birleme alanındaki dekapan kaplaması yüzeyleri havadan ve oksit oluumundan koruyacaktır.dekapan çözünerek ısıtma esnasında oluan veya temizlenmemi oksitleri absorbe edecektir.

Dekapanları nasıl uygularsınız? Herhangi bir ekilde uygulayabilirsiniz. Toz halinde telle taıyarak,pasta halinde fırçayla sürerek, sıvı halde daldırarak,gaz halinde yanıcı gaz üzerinde taıyarak veya otomatik dispenserlerle spray eklinde uygulayabilirsiniz. Dekapanı ne zaman uygularsınız? Mümkünse sert lehimlemeden biraz önce,bu ekilde dekapanın kurumasını ve kırılıp dökülmesini önlersiniz. Hangi dekapanı uygulayacaksınız? Sert lehimleme sıcaklıına,birletirilecek metalin özelliklerine, kullanılacak ilave metale, ve dier etkenleri göz önünde bulundurarak dekapan seçimi yapmalısınız. Ne kadar dekapan kullanıcaksınız?isıtma periodunun sonuna kadar yetecek miktarda. u kuralı aklınızdan çıkarmayın. Ne kadar ısıtma o kadar dekapan Bunun manası parçaların büyüklüü arttıkça ısıtma ihtiyacı artacak buna paralel olarak da dekapan tüketimi artacaktır. Dekapanı uygulamadan önce 50-60 0 C kadar ısıtmak genelde faydalıdır. Bu ekilde daha iyi bir ıslatma etkisi elde edersiniz. Yüzey gerilimlerini kırmada ılık dekapan souk dekapan dan daha etkin olduundan %25-40 arasında dekapan tasarrufu salarsınız. Fakat ii cimrilie götürmeyin zira oksitlenmeye karı dekapan sizin sigortanızdır. Dekapanı mürekkep emici bir kaıt gibi düünebilirsiniz. O da oksitleri emer. Çok küçük miktardaki dekapan çabucak doyacaından temizleme etkisini erken yitirecektir. Gerçek bir temizlik etkisi ve salam sert lehimler ancak takriben yarı doymu bir dekapanla salanabilir. Tamamen doymu yani oksit emme kapasitesi, kalmamı bir dekapanla iyi netice alınamaz. Dekapan aynı zamanda bir ısı göstergesidir. Örnein floro-borat esaslı bir dekapan 595 0 C da tamamen eriyerek su gibi gözükür,ıslattıı metal yüzeyini temizler ve kaynakçıya teli vermesi gerektiini ihtar eder. Adım4.Sert Lehimleme çin Parçaların Montajı; Parçalar temizlendikten ve dekapanlandıktan sonra doru posizyonda tutulmalıdırlar.parçaları doru posizyonda tutmanın en basit yolu aırlıklarından faydalanmaktır. Eer kendi aırlıkları yeterli gelmiyorsa ilave aırlık kullanabilirsiniz. kiden fazla parçayı birbirine sert lehimliyorsanız pense,mengene,fixtür,ve lamalardan faydalanabilirsiniz.burada esas olan posizyonerlerin parçalarla minimum temas etmesidir.bu ekilde ısı transferi minimuma indirilmi olur. Ayrıca fikstürler ısı iletkenlikleri zayıf olan paslanmaz çelik,inconel veya seramik gibi malzemelerden seçilmelidir.

A 1306 ile Pirinç Armatürlerin Sert Lehimi Adım 5.Sert lehimin yapılıı; lk 4 adımda alıtırma,metallerin temizlii,dekapanlama ve montaj konularını tartıtık.5. adım ise sert lehimlemedir.olay parçaları sert lehimleme sıcaklıına kadar ısıtmak ve ilave metalin birleme yerine verilmesinden ibarettir. Önce ısıtma periyoduna bakalım.eer küçük bir parçayı sert lehimliyorsanız parçayı tamamen ısıtabilirsiniz,büyük bir parçayı sert lehimliyorsanız birleme yeri civarında geni bir bölgeyi ısıtmalısınız. Isıtmayı genellikle alümo ile yapar,doal gaz, asetilen veya propanı oksijen veya hava ile yakarak ısıyı elde edersiniz. Kalorisi en yüksek alev asetilen-oksijen karıımından elde edilir.alümoyu yakar ve dekapan size yeterli sıcaklıa ulatıınızı söyleyene kadar ısıtmaya devam edersiniz. Burada önemli olan parçaları eit olarak ısıtmaktır.çünkü parçalar aynı anda sert lehimleme sıcaklıına ulamalıdırlar.bu nedenle metallerin ısı iletkenliklerini ve büyüklüklerini göz önünde bulundurmalısınız. Parçanın doru olarak ısıtılmasını takiben telin verilmesi gereklidir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta,ergitilen ilave metalin sıcaklıı daha yüksek olan alanlara doru akacaıdır. Isıtılan parçaların dı yüzeyleri iç yüzeylerinden biraz daha fazla sıcaktır. lave metalin gereksiz yerlere akmasını önlemek için birleme yerine en yakın yerden ilave metal verilmelidir. Adım 6. Sert Lehim Sonrası Temizlik; Sert lehim sonrası temizlik zorunludur. ki ayrı adımdan oluur.birincisinde,dekapan kalıntılarını yok eder, ikicisinde sert lehimleme sırasında oluan oksitleri temizlersiniz. Dekapan temizlii basit fakat önemli bir operasyondur.(dekapan kalıntıları kimyasal olarak koroziftir, kaldırılmazlarsa belirli noktalarda birletirmeyi zayıflatabilirler.) Dekapan temizliinin en kolay yolu parçaları 50 0 C civarında sıcaklıktaki suda yıkamaktır. Eer camsı kalıntılar mevcutsa fırçalamak gerekebilir. Yeterli miktarda dekapan kullanmadıında ise problem olabilir. Çünkü yetersiz miktardaki dekapan oksitlere oksitlere çabucak doyar

,rengi yeil veya siyaha döner.bu tip dekapan artıkları ancak60-70 0 C sıcaklıında %25 lik HCL asit (tuzruhu) çözeltisinde çözülebilir. BAKIR-FOSFOR VE BAKIR-FOSFOR-GÜMÜ ALAIMLI LAVE METALLER Bu tip alaımlar genellikle bakırın,pirincin ve bronzun kapiler sert lehimlemesinde kullanılırlar Kap imalatı, boru birletirmeleri,aparat imalatı,soutma/ iklimlendirme sanayi,elektromotor imalatı,ısı eanjörü imalatı ve benzeri i kollarında youn olarak kullanılırlar. A1301/5 ile Bakır Boruların Sert Lehimi Bakır-bakıra yapılan sert lehimlemelerde dekapan gerektirmezler.dier uygulamalarda F12 dekapanı ile kullanılırlar. Özellikle klima sanayinde gaz flux ile birlikte kullanılırlarsa bakır boruların dıındaki yanmalar ve iç cidardaki kavlanma minimuma indirilir.

A 1204 ile Isı Eanjörünün Sert Lehimi BAKIR-ÇNKO ALAIMLI LAVE METALLER Bu tip alaımlar genellikle çeliklerin,dökme demirlerin,nikel ve nikel alaımlarının,solidüs sıcaklıı 950 0 C ın üzerinde olan bakır ve bakır alaımlarının kapiler sert lehimlemesinde,birletirme sert lehimlemesinde ve kaplamasında kullanılırlar. Çelik mobilya imalatı,otomobil ve yedek parçaları imalatı, bisiklet imalatı,tarım makinaları tamiratı, bakır ve galvanizli boru ilerinde youn olarak kullanılırlar.f11,f12 ve gaz flıx ile kullanılır.

GÜMÜ ALAIMLI LAVE METALLER Bu tip alaımlar düük ergime sıcaklıkları ve çok iyi akıkanlık ve kapileriteleri nedeniyle hassas ilerde tercih edilirler. Çeliklerin,paslanmaz çeliklerin dökme demirlerin, bakır ve bakır alaımlarının, nikel ve bu metallerin birbiri ile olan kapiler sert lehimlerinde kullanılır. AF 1314 ile Paslanmaz / Inconel Isıtma Elemanının Sert Lehimi F13,F13A ve F13B dekapanları ile kullanılırlar.çıplak tel,kaplı tel,kangal ve halka olarak 0.8 mm den balayan muhtelif çaplarda üretilirler. ALÜMNYUM VE ALAIMI LAVE METALLER Bu tip alaımlar alüminyum ve alüminyum alaımlarının kapiler ve birletirme sert lehimlerinde kullanılırlar.özellikle güne kollektörü,mutfak eyası,fittings imalatı ve motor bloku tamiratı gibi ilerde kullanılırlar. A 1407 ilave metalin toz halinde olanı özellikle mutfak eyası üretiminde sandviç tabanlarda youn olarak kullanılır.a1411 magnezyum ve magnezyum alaımlarının sert lehiminde kullanılır.

KOBALT ALAIMLI OKS-TIG TELLER Bu tip teller genellikle oksi-asetilen alevi ile sert dolgu ilerinde kullanılırlar.stoklarımızda Stelcord 1C, Stelcord 6C ve Stelcord 12C olmak üzere üç çeidi 3.2/1000mm ölçülerinde sürekli olarak bulunmaktadır. 1)Stelcord 1C(ASME II SFA 5.13: RcoCr-C) Stelcord 1C ile Sert Dolgu Yapılmı Karıtırıcı Kanat Co- Cr -W alaımlı bir kaynak metali yıar. Metal -Metale iddetli aınma ve abrazyona maruz parçalarda,500-800 0 C a kadar sıcaklıklara maruz parçalarda,(en fazla 1100 0 C), korozif ortamlarda çalıan ve bu etkilerin beraber ortaya çıktıı parçalarda kullanılır. Yüksek serliinden dolayı okların düük veya orta iddette olduu uygulamalarda tavsiye edilir. Uygulama alanları: madde kayıtları,ekstrüzyon kalıpları,subap oturma yüzeyleri,buhar türbinlerinin mekanik parçaları,pompa parçaları,karıtırıcı kanatları. Ostenitik matris

içine yayılmı Cr ve W karbürleri içeren bir yapı verir. Sertlii kaynak sonrası 56 HCR dir. Ancak talama ile ilenebilir. 2)Stelcord 6C (ASME II SFA 5.13: RcoCr-A) Co-Cr-W alaımlı bir kaynak metali yıar. Metal-Metale iddetli aınma ve abrazyona maruz parçalarda,500-800 0 C a kadar sıcaklıklara maruz parçalarda,( en fazla 110 0 C), korozif ortamlarda çalıan ve bu etkilerin beraber ortaya çıktıı parçalarda kullanılır. Kaynak metalinin sertlii ve tokluu sayesinde aır mekanik darbelere ve dikkate deer ısıl oklara dayanabilir. Uygulama alanları: Sıcak kesme bıçakları,ingot kesici uçlar,subablar ve subab oturma yüzeyleri ve nozullar. Ostenitik matris içine yayılmı Cr ve W karbürleri içeren bir yapı verir. Sertlii kaynak sonrası 42 HCR dir. lenebilirlii iyidir. 3) Stelcord 12 (ASME IIC SFA 5.13 :RcoCr-B) Co Cr W alaımlı bir kaynak metali yıar.metal,metale iddetli aınma ve abrazyona maruz parçalarda,500-800 0 C a kadar sıcaklıklara maruz parçalarda,(en fazla 100 0 C),korozif ortamlarda çalıan ve bu etkilerin beraber ortaya çıktıı parçalarda kullanılır. Yüksek sertliinden dolayı okların düük veya orta iddette olduu uygulamalarda tavsiye edilir. Uygulama alanları:kaıt,karton,yer döemesi,çatı malzemesi, ve ahap malzeme kesen takımlar. Ostenitik matris içine yayılmı Cr ve W karbürleri içeren bir yapı verir. Sertlii kaynak sonrası 48 HCR dir. lenmesi güçtür.

TUNGSTEN KAPLI SERT LEHM TELLER Aaıda uygulama resmi görülen A 1728 sert lehim telleri A 1101 sert lehim teli etrafına %60-65 oranında tungsten karbür içeren metal tozu kaplanarak üretilirler.çalıma sıcaklıkları 910 0 C olup,70-75 HRC sertlik verirler. Özellikle madencilik ve petrol endüstrisinde,derin kuyu açma ilerinde kullanılan takımların ert dolgusunda kullanılırlar. A 1728 ile dolgu Yapılmı Derin Kuyu matkabı SERT LEHMDE GAZ FLUX KULLANIMI Sert lehim uygulamalarında dekapan kullanımı bakırın bakıra sert lehimi hariç zorunludur. Dekapanlar kullanım alanlarına ve ekillerine göre deiik formlarda imal edilirler. Bu formlar toz,pasta ve sıvı olarak bilinir. Ancak aaıda belirtilen faydalarından dolayı gaz flux (dekapan) kullanımı ülkemizde giderek yaygınlamaktadır. a)gaz Flux Kullanımının Faydaları.Optimum Dayanım:Uygun miktarda flux ve doru ısı kullanılırsa,akı kolaylaır ve birleme boluksuz olarak salanır..gözenek Yoktur:Isı uniform olarak uygulandıından lokal aırı ısınmalar olmaz ve anahtar delii gözenei olarak adlandırılan boluklar olumaz..minimum Temizlik:Artık bırakmaz,; talama,fırçalama,temizleyici pasta kullanımı ihtiyacını en aza indirir..dı Görünüm:Gaz flux ısıtılan yeri temiz tutar; yanık ve alev lekeleri bırakmaz..düük Gaz Emisyonu:Gaz flux florüt içermez ;düzenli flux sevkiyatı olduundan dengesizlik yoktur..yüksek Üretim Hızı: Az zamanda daha çok ve daha güzel görünülü i yapar ; adam/saat deerlerini düürür.

. Malzeme Tasarrufu:Pahalı kaplı tel,toz, pasta,daldırma sıvısı ihtiyacını ortadan kaldırır.; artık dekapan bırakmaz.. Düük Maliyetlidir:Maliyetleri %40 aaıya çeker. Gaz Flux Uygulama Alanları:. Isıtma Havalandırma. Otomotiv. Bisiklet. Araç Filtreleri. Kompresörler,buzdolapları. Esnek metal hortum ve fitings imalatı. Hastane ekipmanları. Bijuteri,altın-gümü ileri. Metalik mobilyalar(ev-büro). Pirinç valfler. Çelik dorama b) Gaz Flux Kullanımı çin Gerekli Malzemeler FRO VAPORZER Yanda resmi görülen kapalı kap paslanmaz çelik bir kaptır. Dekapan vazifesi gören sıvı flux ı asetilen gazı ile karıtırarak,gaz halinde sert lehim bölgesine gönderir. Üç tane vanası vardır. Kullanım esnasında 1 ve 2 numaralı vanalar tam açık 3 numaralı vana tam kapalı olduu zaman maksimum dekapan akıı salanır.3 numaralı vana açıldıkça dekapan azalır; asetilen basıncı 1 Bar ı,oksijen basıncı 2.5 Bar ı geçmemelidir. Bu kap saatte 1500 Lt/Saat asetilen debisine müsaade eder. Maksimum kapasitesi 3.2 lt. sıvı fluxtır Tüp çıkıında alev emniyet valfi kullanılmalıdır. FRO FLUX SÜPER Terkip:Metil alkol - Borat Di Metil Kullanım alanları:demir-çelik-bakır ve alaımlarının orta sıcaklıkta sert lehiminde (700-1000 C) özellikle pirinç esaslı tellerle ve düük gümülü tellerle (Ön tav artıyla) iyi netice verir. Örnein A1204, A1210, A1211, A1101, A 1102, A1211/A Genel özellikleri:

Spesifik aırlık:0.83gr/cm 3 Fiziksel ekli:sıvı Renk:Yeil Parlama Noktası: 12 0 C FRO FLUX NORMAL Terkip:Metil borat Kullanım alanları: Demir-çelik-bakır ve alaımlarının orta sıcaklıkta sert lehiminde (700-1000 0 C) özellikle pirinç esaslı tellerle iyi netice verir. Örnein :A1204, A1210, A1211, A1101, A1102 Genel özellikler: Spesifik aırlık:0.883 gr/cm 3 Fiziksel ekli:sıvı Renk:Mavi Parlama Noktası:12 0 C