KUR AN-I KERİM TECVİT DERSLERİ

Benzer belgeler
HURUF-İ MUKATTAA MUKATTA HARFLERİNİN TECVİT TAHLİLLERİ

Med Yapmanın Hükümleri

KUR AN-I KERİM II Yrd. Doç. Dr. Remzi ATEŞYÜREK

TECVİD BİLGİSİ. Anadolu İmam-Hatip Lisesi ADNAN HOYLADI

KUR AN-I KERİM II Yrd. Doç. Dr. Remzi ATEŞYÜREK

TECVİD Lügat manası; Güzel yapmaktır.

Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN

Harflerin Mahreçleri

İsimleri okumaya başlarken- و ب س ي د ن ا - eklenmesi ve sonunda ع ن ه ر ض ي okunması en doğrusu.

KUR AN HARFLERİNİN MAHREÇLERİ (ÇIKIŞ YERLERİ)

ی س ر و لا ت ع س ر ر ب ت م م ب ال خ ی ر

KUR AN-I KERİM SINAV SORULARI

Kur an Okuma ve Tecvid Bilgisi Test Soruları

KURAN DA TEKRARLANAN AYETLER

TECVİD BİLGİSİ. Anadolu İmam-Hatip Lisesi ADNAN HOYLADI

BURSA MERKEZ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ TECVİD NOTLARI MUSTAFA GÜLEÇ

5. Ünite 1, sayfa 17, son satır

Kolay Yolla Kur an ı Anlama

Bayram hutbesi nasıl okunur? - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi

ARAPÇADA İSİMLER. Sonu ref ile biten sözcüğe ref edilmiş anlamında merfû adı verilir. Ref alametleri:

Kur an-ı Kerim I. Hafta 5 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ. Yrd.Doç.Dr. Alican DAĞDEVİREN

HADİS II DERSİ EZBER HADİSLER

Kolay Yolla Kur an ı Anlama

KUR AN-I KERİM I. Prof. Dr. Yaşar KURT

أتي E-t-y. Gelmek, ulaşmak, varmak, yapmak, etmek, işlemek

أحكام التجوید لتزیین القرأن المجید

Ders 1-5 Tekrar. Rab, efendi. Alem, dünya ه ذا

{socialsharing} KENDİ KENDİME OSMANLICA ÖĞRENİYORUM OSMANLICA DERSLERİ-I. Osmanlıca alfabesi: كعك Osmanlıca Harfler ب ب ب ب

TECVİD DERSLERİ. En hayırlınız Kur an-ı öğrenen ve öğretendir Hadis

Onlardan bazıları. İhtilaf ettiler. Diri-yaşayan. Yüce. Sen görüyorsun ت ر dostlar. ..e uğradı

DUA KİTABIM 2016 HAZİRAN

Öğretim İlke ve Yöntemleri 1

KUR AN-I KERİMİ ÖĞRENMENİN (OKUMANIN) FAZİLETİ HAKKINDA HADİS-İ ŞERİFLER

DUALAR DUANIN ÖNEMİ Dua

Değerli Kardeşim, Kur an ve Sünnet İslam dininin iki temel kaynağıdır. Rabbimiz in buyruklarını ve Efendimiz (s.a.v.) in mübarek sünnetini bilmek tüm

Yarışıyorlarkoşuyorlar

İmam Tirmizi nin. Sıfatlar Hususundaki Mezhebi

BAZI AYETLER ÜZERİNE KÜÇÜK Bİ R TEFEKKÜR ( IV)

(Dersini sabah namazından sonra yapmanı tavsiye etmekle birlikte, sana uygun olan en münasip bir vakitte de yapmanda bir sakınca yoktur.

T E C V Î D ( KUR ÂN-I KERİM İ GÜZEL OKUMA KURALLARI )

TECVİD İN TANIMI Kur'an-ı Kerim'i güzel bir biçimde okumak için uyulması gereken kuralları içeren ilim Tecvid-in tarifi: Hükmü:

SALÂT I NÛR VE TERCÜMESİ

(Allahım!) Yalnız sana ibadet ederiz ve yalnız senden yardım dileriz. (Fâtiha, 1/5)

Rahmân ve Rahîm olan Allâh ın ismiyle Hamd, - Allâh a mahsustur. O na hamd eder, O ndan yardım ve mağfiret dileriz. Nefislerimizin şerrinden ve

REHBERLİK VE İLETİŞİM 1

tyayin.com fb.com/tkitap

SEÇME DUALAR VE ZİKİRLER EVRÂD-I FETHİYYE

b)tecvidin Konusu Tecvidin konusu; Kur an-ı Kerimin kendisi, kelimeleri veya hece harfleri olarak belirtilmiştir.

Kur an-ı Kerim I. Hafta 10 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ. Yrd.Doç.Dr. Alican DAĞDEVİREN

BİRKAÇ AYETİN TEFSİRİ

İsmi Tafdil. Alimde olan hilimden (yumuşaklıktan) daha güzel bir hilm hiçbir kimsede olmamıştır. Bu misalde ل الك ح lafzı, ismi tafdil olan

A.CELÂLEDDİN KARAKILIÇ

ب Namaz. İbadet ederiz Sen-senin Yol göster

İMAM-HATİP LİSELERİ KUR AN-I KERİM DERS KİTABI YAZARLAR Faruk SALMAN Nazif YILMAZ

ELİF CÜZÜ. Farklı Bir Yöntemle. Farklı bir metotla hazırlanan bu çalışma Kur an okumayı kolay, hızlı ve doğru bir şekilde öğretmeyi amaçlıyor.

ICERIK. Din kelimesinin sözlük anlami Din kelimesinin Kur an daki anlamlari Din anlayislari Dinin cesitleri Ayetlerle din

Allah, ancak samimiyetle ve kendi rızası gözetilerek yapılan ameli kabul eder. (Nesâî, Cihâd, 24)

Damla Yayın Nu: Editör Mehmet DO RU. Dil Uzman lyas DİRİN. Görsel Tasar m Uzman Cem ÇERİ. Program Gelifltirme Uzman Yusuf SARIGÜNEY

األصل الجامع لعبادة هللا وحده

55. Sizi ondan (arzdan) yarattık, ve ona iâde ederiz ve bir kere daha ondan çıkarırız.

Okul Öncesi İçin DUÂLAR SÛRELER. Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN

Question. Neden Hz İsa Ruhullah (Allah ın ruhu) olarak adlandırılmıştır? Yüce Allah ın kendi ruhundan. Peygamberi Âdem e üflemesinin manası nedir?

ALLAH IN RAZI OLDUĞU KULLAR

EK-I 2017 YILI CAMİLER VE DİN GÖREVLİLERİ HAFTASI MÜNASEBETİYLE DÜZENLENECEK ETKİLİ HUTBE SUNUMU YARIŞMASI İLE İLGİLİ ŞARTNAME

HER YIL KIRK HADİS SINIFLAR

Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuk Usulü II

SURE VE AYET SIRASIYLA KUR AN SÖZLÜĞÜ KİTABINDAN ÖRNEK SAYFALAR OTUZUNCU CÜZ سورة النبا (78)

AÇIKLAMALI SÛRE MEÂLLERİ

Kur an okuma kuralları Namaz Duaları Tecvid Kuralları. Muhammed Nureddin Yekta

Tedbir, Tevekkül Ve Kader Anlayışımız Gönderen Kadir Hatipoglu - Ağustos :14:51

AĢağıdaki surelerin hangisinin baģındaki hemze kat'ı hemzesidir? 1. a) Fâtiha b) Tekâsür 2. c) Kâri'a d) Rahmân e) Târık

ADIM ADIM KUR A DĐLĐ DE ÖR EK SAYFALAR

Bir kişinin kalbinde iman ile küfür, doğruluk ile yalancılık, hıyanet ile emanet bir arada bulunmaz. (İbn Hanbel, II, 349)

(40 Hadis-7) SEÇME KIRK HADİS

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI YAYINLARI MESLEKİ ESERLER : Yunus AKKAYA. : H. Duran NAMLI

İSİMLER VE EL TAKISI

KİTAP-SÜNNET İLİŞKİSİ (Nebi ve Resul Kavramları)

İman; Allah a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine ve âhiret gününe iman etmendir. Keza hayrı ve şerriyle kadere inanmandır.

Kur an ın, şerî meseleleri ders verirken aynı anda tevhid dersi vermesi hakkında izahta bulunabilir misiniz?

40 HADİS YARIŞMASI DİKKAT 47'DEN 55'E KADAR Kİ HADİSLERİN ARAPÇA METİNLERİ DÜZELTİLMİŞTİR. SINIFI 5-6,7-8 1-) 9-10,11-12 SINIFI 5-6,7-8 2-) 9-10

Zekatın Fazileti Gönderen Kadir Hatipoglu - Haziran :57:10

NEVÂKIDU L-İSLÂM METNİ VE TERCÜMESİ

5 KIYAMET GÜNÜNDEN BİR KESİT 1

الوحدة 4 الدر س 1. 9.sınıf arapça 4.ünite 1.ders Alışveriş Giyim mağazası/elbisecide sayfa

ERZİNCAN İLAHİYAT FAKÜLTESİ KUR AN-I KERİM EZBERLERİ

تلقني أصول العقيدة العامة

Cihad Gönderen Kadir Hatipoglu - Şubat :23:10. Cihad İNDİR

RAMAZAN ORUCU. Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, sakınırsınız diye o oruç sizin üzerinize de farz kılındı.

Namaz Duaları ve Kısa Sureler 2

Borçlunun sadaka vermesinin hükmü

İnsanda bir organ vardır. Eğer o sağlıklı ise bütün vücut sağlıklı olur; eğer o bozulursa bütün vücut bozulur. Dikkat edin! O, kalptir.

الصيام برؤية واحدة اسم املؤلف حممد بن صالح العثيمني

HADİS USULU. Yazar : Ömer b. Muhammed b. Fettuh ed-dımaşki Beykuni

DUA KAVRAMININ ANLAMI*

و ال ت ق ول وا ل م ن ي ق ت ل ف ي س بيل الل ه أ م و ات ب ل أ ح ي اء و ل ك ن ال ت ش ع ر ون

ه: د ع ل ض ب او ت ن ل ه ب م ذ ت خ أ إن ا م م كي ف ت ر ك ت د ق ي فإ ن يت للا س ن و با ك ت

Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî nin Vird-i Settâr ı *

Kur'an'da Kadının Örtüsü Meselesi - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi

HER YIL KIRK HADİS SINIFLAR

Transkript:

1

KUR AN-I KERİM TECVİT DERSLERİ HARF-İ MEDD HARF-İ MED = (UZATMA HARFİ ) Bazı şartlarla kendisinden önceki harfi harekesi doğrultusunda uzatan harflere denir. Bunlar üç adettir. Elif ( ا ) Vav و) ) Yâ ( (ي Bu üç harf, harekesiz geldiğinde kendilerinden önceki harfleri bir elif miktarı veya iki hareke okuyacak miktarda uzatarak okuturlar. Ortak özellikleri, uzatma harfi olduklarında hareke, şedde, cezim hiç bir işaret almamalarıdır. Hareke alırlarsa uzatma özellikleri ortadan kalkar. ELİF (ا) = Kendinden önceki üstünlü harfleri e-a sesleriyle uzatır ا نا - ا يا ك - ص را ط : ÖRNEK - ما ل ك - و ل VAV: و) ) Kendinden önceki ötreli harfleri u-ü sesleriyle uzatır. ي قو ل - و قو لوا - ويق ت لو ن - كو نوا ÖRNEK : YE: ( (ي Kendinden önceki esreli harfleri ı-i sesleriyle uzatır. دي ن ال ذي- - ع ظيم - ط ري ق - قيل : ÖRNEK Bir kelimede Med harfi olup Sebeb-i med ( Bir elif miktarından fazla uzatma sebebi ) olmazsa buna medler konusunun 1. kuralı olan MEDD-İ TABİİ diyoruz. 2

MED SEBEBLERİ ( SEBEB-İ MED ) SEBEB-İ MED : ( Med sebebi yani uzatma nedeni ) Asli med yani medd-i tabii üzerine ziyadeyi ( artırmayı ) gerektiren sebeb demektir. Sebeb-i Med iki tanedir Hemze ve Sükûn 1-HEMZE: Harekeli elife denir. Harfi medden sonra hemze geldiği zaman med sebebi olur. Harfi bir elif miktarından fazla uzattırır. hemze-i Vasıl ( geçiş hemzeleri ) vasıl halinde okunmadıkları için med sebebi olamazlar. هذا ا ل بي ت ا لذي Bu elifler geçişlerde okunmadığı için harekeli elif değildirler. Sebeb-i med olan hemze-i Kati dir. Bu okunuşta da yazılışta da ا ا نا ع طي ناك bulunan hemzedir. Medd-i muttasıl ve Medd-i munfasıl konularında Sebeb-i medden hemzeyi örnekleri ile göreceğiz. 2- SÜKÛN: Harekesizlik demektir. Bir harfin harekesizlik hali cezim ( o ) ile gösterilir ve bu harfe sakin harf denir. Sükûn iki kısma ayrılır. A: SÜKÛN-Ü LÂZIM: Lâzimi sükûn: Vakfen ve vaslen (durulsada, geçilsede) sabit olan (mevcut ) olan sükûndür. Örneklerde görüldüğü gibi şeddeli olan Lâm ve Nun harflerinin birincileri cezimlidir geçilse de durulsa da bu harflerin üzerinde durularak okunur. Medd-i lâzım konusunda örnekleri ile göreceğiz. ضا ل ين - ضا ل لين ظا ن ين - ظا ن نين B: SÜKÛN-Ü ARIZ: Arizi ( sonradan olan ) sükün: Vakfen sabit ( mevcut ) vaslen sakıt ( düşen ) ( yani durunca mevcut olan geçince mevcut olmayan ortadan kalkan ) sükûndür. ين ي ب - ين ي ب عيو ن -عيو ن GEÇİNCE DURUNCA GEÇİNCE DURUNCA 3

Sebeb-i med leri iyi anlayıp med çeşitlerine uyguladığımız zaman med ler konusunu iyi bir şekilde anlamış oluruz. Sebeb-i med lerle ilgili konuları med ler konusunu tek tek gördüğümüzde daha detaylı açıklayacağız. MED ( UZATMA ) KONULARI 6 ADETTİR 1:MEDD-İ TABİİ ( TABİİ UZATMA ) 2:MEDD-İ MUTTASIL ( BİTİŞİK UZATMA ) 3:MEDD-İ MUNFASIL ( AYRILMIŞ UZATMA ) 4:MEDD-İ LAZIM ( GEREKLİ UZATMA ) 5:MEDD-İ ARIZ ( SONRADAN OLUŞAN SÜKÛN SEBEBİYLE OLAN MED ) 6:MEDD-İ LİN ( HARF-İ LİN İLE SÜKÛNUN BİR ARADA BULUNMASI SEBEBİ İLE OLAN MED ) 1.MEDD-İ TABİİ: Med harfleriyle Elif ( ا ) Vav و) ) Yâ ( (ي ile yapılan uzatma işlemleridir. Ölçüsü bir elif miktarıdır. Bir kelimede med harfi olup Sebeb-i medden biri olmazsa Medd-i tabii olur. ا نا - ا يا ك - ص را ط (ا) : ELİF - ما ل ك - و ل Med Elif leri Kendilerinden önce gelen bu üstün harekeli harfleri bir elif boyu ( bir parmak kaldıracak kadar ) veya iki hareke okuyacak zaman süresince uzatır. ي قو ل - و قو لوا - ويق ت لو ن - كون وا ) و) : VAV Med Vav ları Kendilerinden önce gelen bu ötre harekeli harfleri bir elif boyu ( bir parmak kaldıracak kadar ) veya iki hareke okuyacak zaman süresince uzatır. قي ل - م ع ظي - جي د (ي ( : YE - دي ن - ال ذي Med Ye leri Kendilerinden önce gelen bu esre harekeli harfleri bir elif boyu ( bir parmak kaldıracak kadar ) veya iki hareke okuyacak zaman süresince uzatır. 4

MED ( UZATMA ) KONULARI 2.MEDD-İ MUTTASIL ( BİTİŞİK UZATMA ) Harf-i medden sonra, Sebeb-i med olan hemze ( harekeli elif ) aynı kelimede yan yana bulunursa medd-i muttasıl olur. Muttasıl bitişik demektir ; Med harfi ile Med sebeb-i olan hemze bir kelimede yan yana bulundukları için bu isim verilmiştir. Medd-i muttasıl ın hükmü vaciptir. Tüm kıraat imamları bu konuda ittifak etmiştir. Asli med üzerine ziyade konusunda ihtilaf vardır. Asım kıraatında en fazla 4 elife kadar uzatılır en az da 2 elife kadar kısaltılır. - ج آ ء - و س و اء س م آء Örneklerde görüldüğü gibi med harfi olan Elif den sonra Sebeb-i med olan hemze bir kelime içinde geldiği için bir elif miktarı olan uzatma dört elife çıkmıştır. Med harfinin üzerine koyulan harekeden hariç büyük geniş işarette (ا ) dört elif miktarı uzatma işaretidir. İnce harflerin üstünlü uzatmaları inceltilmiş (Â) ile ötreli uzatmaları inceltilmiş (Û) ile yapılır. Medd-i muttasılın hemzesi Kuranın imlasında genelde ayn başı gibidir, bazende dik şekilde yazılır. - الس م اء ال س وا ى - ش ك ئ م ط ائ ر ك - و س و اء - و ل ق ائ س وء - ا ن ء - ف س اء - ي ت س اء ل ون 5

MED ( UZATMA ) KONULARI 3. MEDD-İ MUNFASIL ( AYRILMIŞ UZATMA ) Harf-i medden sonra, sebeb-i med olan hemze ( harekeli elif ) ayrı ayrı kelimelerde yan yana bulunursa medd-i munfasıl olur. Munfasıl ayrı ayrılmış demektir ; Med harfi ile med sebebi olan hemze iki ayrı kelimede peşpeşe bulundukları için bu isim verilmiştir.medd-i munfasıl ın hükmü caizdir. Medd-i munfasıl Asım kıraatında en fazla 4 elif e kadar uzatılır 1 elif e kadar da kısaltılır. Medd-i munfasıl iki ayrı kelimenin peşpeşe gelmesiyle olacağı için iki kelimenin birbirine vasledilmesi, bağlanması gerekir. Sonunda harfi med bulunan ilk kelimede durulursa ikinci kelime okunmadığı için onda sadece Medd-i tabii olur. Mesela م ا ا ن ذر Lafzında kelimesiما üzerinde durmak gerekirse bir elif miktarı uzatılarak vakfedilir ( durulur ). Çünkü Sebeb-i med le ilişki kesilmiştir. ف ا ذ ا ا ن تم - و م ا ا ن زل - م ا ا ن تم Örneklerde görüldüğü gibi med harflerinden sonra Sebeb-i med olan hemze ayrı ayrı kelimelerde geldiği için bir elif miktarı olan uzatma dört elif e çıkmıştır. Med harfinin üzerine koyulan harekeden hariç büyük geniş işaret de dört elif miktarı uzatma işaretidir. İnce harflerin üstünlü uzatmaları inceltilmiş (Â) ile ötreli uzatmaları inceltilmiş (Û) ile yapılır.medd-i munfasılın hemzesi kuranın imlasında genelde dik şekildedir, bazen de ayn başı gibi yazılır. Not : ه ؤ ل ء Örneğinde ه ؤ Meddi munfasıldır, ل ء Meddi muttasıldır. و ق ال وا ء اذ ا - ق ال وا ء ا ن ت - و ق ال وا ء ا له ت ن ا 6

MED ( UZATMA ) KONULARI 4:MEDD-İ LÂZIM ( GEREKLİ UZATMA ) Harfi medden birisi ile Sebeb-i med olan Sükûn-ü lâzım bir kelimede yan yana bulunursa Medd-i lâzım olur. Sükûn-ü lâzım vakfen ( durulsada ) vaslen ( geçilsede ) sakinliği bozulmayan ortadan kalkmayan sükün a denir. Medd-i lâzımın hükmü vaciptir. Bütün kıraat imamlarının bu meddin 4 elif miktarı çekilmesinde ittifak etmeleri ve med sebebinin lâzimi sükün olması sebebi ile, bu medde Medd-i lâzım denilmiştir. En fazla 4 elif e kadar uzatılır 3 elif e kadar da kısaltılabilir. Harfi medle Sükün-û lâzım ayrı ayrı kelimelerde olursa medd-i lâzım olmaz. ت ح آض ون - ين ضا ل - د اب ة - جآن ظا ن ين - ها م تان - والصا ف تان ل ي ح آج وكم - م ن دآب ة - اتح ا ج وننا Örneklerde görüldüğü gibi med harflerinden sonra sebeb-i med olarak Sükün-ü lâzım gelmiş bir elif miktarı uzatma dört elif e çıkmıştır. Dört elif miktarı uzatma işleminden sonra Sükûnü lâzım olan şeddeli veya cezimli harfin sakin yani cezimli olan harfine bağlanılır daha sonra diğer harfe geçilir. Mesela ضا ل ين Örneğinde ضآل ( DAAAAL ) diye dursakta okunur. ( DAAAALLİİİİN ) diye geçsekte şeddeli lâm harfinin ilki sakin ض آل ل ين 7

MED ( UZATMA ) KONULARI 4:MEDD-İ LÂZIM ( GEREKLİ UZATMA ) MEDD-İ LÂZIMIN KISIMLARI Medd-i lazım dört kısma ayrılır. Bu taksim sebeb-i med olan sükûn-ü lâzımın kelimede veya harfte bulunması ve kelimenin veya harfin şeddeli ( idğamlı ) olup olmamasına göre yapılmıştır. 1: MEDD-İ LÂZIM KELİME-İ MÜSAKKALE : Musakkal kelime demek, dile ağır gelen şeddeli yani idğamlı kelime demektir. Med harfinden sonra sebeb-i med olan sükûn-ü lâzım şeddeli yani idğamlı ise buna MEDD-İ LÂZIM KELİME-İ MÜSAKKALE ( AĞIR KELİME DENİR ). ل ي حآج وكم - م ن دآب ة - وآلت حآض ون 2: MEDD-İ LÂZIM KELİME-İ MÜHAFFEFE : Muhaffef kelime demek; dile hafif gelen cezimli kelime demektir. Med harfinden sonra gelen sebeb-i med olan sükûn-ü lâzım cezimli ise buna MEDD-İ LÂZIM KELİMEYİ MUHAFFEF ( HAFİF KELİMEDE MEDD-İ LÂZIM ) denir. ÂÂÂÂL ÂÂNE ا ل ن Baştaki hemzeyi çeken gizli bir med elifi vardır. Bu eliften sonra da lâm da Sükûn-ü lâzım cezimli olup ve ikiside bir kelime içinde bulunduğu için MEDD-İ LÂZIM KELİMEYİ MUHAFFEF olmuştur. ÂÂÂÂL آل dört elif ÂÂNE ن bir elif çekilir. NOT: ا ل ن Elif harfi uzatılmadan okunduğunda manası ŞİMDİ demektir. Başına soru ا ل ن yada iki elif birleştirilerek med ile ÂÂÂÂL ÂÂNE ء ا ل ن hemzesi gelince E EL ÂÂNE şeklinde uzatılarak okunur. Soru hemzesiyle manası ŞİMDİ Mİ? demektir. 8

3: MEDD-İ LÂZIM HARFİ MÜSAKKALE : Müsakkal harf ;idğamlı yani şeddeli olduğu için dile ağır gelen harf demektir. Harfi medden sonra sebeb-i med olan Lâzım sükûn şeddeli ise buna MEDD-İ LÂZIM HARFİ MÜSAKKAL ( AĞIR HARF ) denir. Medd-i lâzım ın bu çeşidi sadece bazı sûrelerin başında bulunan Hurûf-i mukatta a denilen harflerde bulunur. MİSALLER: الم ( ELİF- LÂÂÂÂM-MİİİİM ) Örnekte görüldüğü gibi Hurûf-i mukatta harflerini harfin kendi ismiyle seslendiriyoruz, yani hareke vermeden uzatarak okuyoruz. Lâm harfinin sonundaki cezimli mim harfi ile لم sonradan gelen harekeli mim لم م harfi yan yana geldiği için idğamdan dolayı şedde لم oluşmuştur. Lâm ل ميمbirleştiriyoruz ( LÂÂÂÂM ) sonra gelen mim harfi ile ل م harfini uzatıp (LÂÂÂÂMMMİİİM ) lâm harfini uzatan harf-i medden sonra sebeb-i medden şeddeli şekilde gelen mim e yani ( LÂZIM-İ SÜKÛN A ) uğradığı ve bu işlemlerin Huruf i mukatta harflerinde gerçekleştiği için bu kurala MEDD-İ LÂZIM HARFİ MÜSAKKAL ( AĞIR HARF ) diyoruz. م يم را ال ف ل م يم ال مر ال ف ل م را ط سم ط س ين م يم طاس يم يم ال مص ال ف ل م م يم ص اد ال ف ل م يم ص اد Bu örneklerde ortadaki çift mim م م م ) ) harfleri MUSAKKAL harflerdir. ال مر - ط سم - ال مص 9

4: MEDD-İ LÂZIM HARFİ MUHAFFEFE : Muhaffef harf cezimli olduğu için dile hafif gelen okunması kolay olan harf demektir. Harf-i medden sonra sebeb-i med olan lâzım sükûn cezim ise buna Medd-i lâzım harf-i muhaffef ( MUHAFFEF HARFTE MEDD-İ LÂZIM ) denir. Medd-i lâzım ın bu çeşiti de hurf-u mukatta da bulunur. MİSALLER : الر ( ELİF- LÂÂÂÂM-RAA ) Lâm harfinin sonunda cezimli mim olduğu için lâm harfini uzatıp ل ( LÂÂÂÂ ) daha sonra cezimli mim e bağlıyoruz ل م ( LÂÂÂÂM ) sonunda da ra harfini okuyoruz الر ( ELİF LÂÂÂÂM RAA ) lâm harfini uzatan harf-i medden sonra sebeb-i medden cezimli şekilde gelen mim e yani ( LÂZIM-İ SÜKÜN A ) uğradığı için MEDD-İ LÂZIM HARFİ MUHAFFEFE ( MUHAFFEF HARFTE MEDD-İ LÂZIM ) olmuştur. م يم را ال ف ل م يم ال مر ال ف ل م را ط سم طاس ين م يم طاس يم يم ح م حا م يم حام يم را ال ف ل م را ال ر ال ف ل م Bu örneklerde sonlardaki cezimli mim ( harfleri (م MUHAFFEF HARFLERDİR. المر - ط سم - ح م - الر 10

MED ( UZATMA ) KONULARI 5: MEDD-İ ARIZ : Harf-i medden sonra sebeb-i medden sükûn-ü ârız bir kelimede yan yana bulunursa MEDD-İ ARIZ olur. SÜKÜN-İ ÂRIZ : Arizi sükûn ( sonradan olan ) vakfen sabit ( mevcut ) vaslen sakıt ( düşen ) ( yani durunca mevcut olan geçince mevcut olmayan ortadan kalkan ) sükûndür. ع ي و ن - ع ي و ن ر تث ي - تث ي ر ( GEÇERSEK ) ( DURURSAK ) ( GEÇERSEK ) ( DURURSAK ) Bu kelimelerin son harekeleri HAKİKİ ( ASLINDAN OLAN ) sükûn değildir ÂRIZİ ( ASLINDAN OLMAYIP SONRADAN OLAN ) sükûndür. Bu şekilde ÂRIZİ sükûnle oluşan medde MEDD-İ ÂRIZ DENİR. Medd-i ârızın hükmü caizdir 4 elif e kadar uzatılır 1 elif e kadar kısaltılır. MEDD-İ ÂRIZIN KISIMLARI : Arızi sükûn ün bulunduğu harfin yani son harfin harekesi üstün ise 3 vecih, esre ise 4 vecih, ötre ise 7 vecih okunur. VECİH: Tarz, şekil, çeşit demektir. A: SÜKÜN Û ÂRIZIN BULUNDUĞU SON HARFİN HAREKESİ FETHA ( ÜSTÜN ) İSE 3 VECİH DEN BİRİSİ İLE OKUMAK CAİZ OLUR. 1- TÛL : Uzun okuyuş ( 4 elif uzatılarak okunur ) 2- TEVASSUT : Orta okuyuş ( 2-3 elif uzatılarak okunur ) 3- KASR : Kısa okuyuş ( 1 elif uzatılak okunur ) B: SÜKÜN Û ÂRIZIN BULUNDUĞU SON HARFİN HAREKESİ MEKSÜR ( ESRELİ ) İSE 4 VECİH DEN BİRİSİ İLE OKUMAK CAİZ OLUR. 1- TÛL : Uzun okuyuş ( 4 elif uzatılarak okunur ) 2- TEVASSUT : Orta okuyuş ( 2-3 elif uzatılarak okunur ) 3- KASR : Kısa okuyuş ( 1 elif uzatılak okunur ) 4- KASR İLE REVM : Kısa okuyuşla hafif bir sesle ( sesin üçte birlik kuvvetiyle ) harekeyi okumak 11

C: SÜKÜN Û ÂRIZIN BULUNDUĞU SON HARFİN HAREKESİ MAZMUM ( ÖTRELİ ) İSE 7 VECİH TEN BİRİSİ İLE OKUMAK CAİZ OLUR 1: TÛL : Uzun okuyuş ( 4 elif uzatılarak okunur ) 2: TEVASSUT : Orta okuyuş ( 2-3 elif uzatılarak okunur ) 3: KASR : Kısa okuyuş ( 1 elif uzatılarak okunur ) 4: TÛL İLE İŞMAM : Uzun okuyuşla İşmam yapmak 5: TEVASSUT İLE İŞMAM : Orta okuyuşla İşmam yapmak 6: KASR İLE İŞMAM : Kısa okuyuşla İşmam yapmak 7: KASR İLE REVM : Kısa okuyuşla hafif bir sesle ( sesin üçte birlik kuvvetiyle ) harekeyi okumak REVM: Sözlük anlamı : Talep etmek istemek anlamındadır. TECVİT İLMİNDE: Sesin üçte bir kuvvetiyle hafif bir sesle harekeyi okumaktır. Revm esre ve ötre harekede yapılır fetha harekede harekenin zayıflığı nedeni ile yapılmaz. Revm sadece kasr ile bir elif uzatılarak yapılır, Tûl ve Tevassutla yapılmaz çünkü Revm hareke hükmündedir. Revm yaparken kelimenin son harfinin harekesini hafif bir seslede olsa okuduğumuza göre sebebi med yani uzatma nedeni ortadan kalkmakta sadece harfi med kalmaktadır. Bir kelimede harfi med bulunur, sebeb-i med bulunmazsa, medd-i tabii olur. Oda ancak kasr ile yani bir elif miktarı uzatılarak okunur. İŞMAM : Sözlük anlamı : Bir kimseye bir şeyi koklatmak demektir. TECVİTTE İLMİNDE : Sükündan sonra zamme ( ötre ) harekeye işaret etmek için dudakları öne doğru toplamak demektir. Sadece ötre harekede yapılır, Sükün-ü arız olan harfin (yani kelimenin son harfinin ) harekesi ötre ise durulduğunda okunmayan bu ötre herekesini belirtmek için dudakların ileri toplanma işlemidir. Tûl-Tevassut-ve Kasr vecihlerinden birisi ile yapılması caizdir. Revm ve İşmam dinleyici varken yapılır ancak dinleyici varsada yapılması zorunlu değildir. Vakıf halinde durulan harfin harekesinin ne olduğunu belirtmek için yapılır. REVM SES İLE İŞMAM DUDAK İŞARETİ İLE YAPILIR. 12

İşmam Yusuf suresinin 11. ayetinde ل تا منا kelimesinde bulunur. Burada kelimenin asıl hali ل تا مننا şeklindedir. Bu iki nun harfinden harekesi ötre olan birinci nun harfini hissettirmek üzere sesi çıkartılmadan dudaklar ileriye doğru uzatılır. Sonra geri çekilerek şeddenin kalan kısmı olan uzatmalı ne sesi telafuz edilir. MEDD-İ ÂRIZ ÖRNEKLERİ : صال ح ين - لناص حون - غاف لون صاد ق ين يع م لون - ع ظ يم - ض لل م ب ين ال ع ل يم - كاف رون - ل يش ك رون - يع ل مون - سار ق ين 13

MED ( UZATMA ) KONULARI 6. MEDD-İ LİN : Lin sözlükte yumuşak olmak anlamındadır. Harfi lin yumuşak harf ( görüldüğü gibi ikiside (ي ( YE demektir. Medd-i lin in iki harfi vardır. VAV ) ve و kesinlikle cezimli ( O ) olacaklar. Kendilerinden evvelki harf fethalı ( üstünlü ) olacak. Harf-i lin den sonra sebeb-i medden sükün bir kelimede gelirse MEDD-İ LİN olur. ف ر عو ن - خو ف - ه فع لي ( FEALEYYYYH ) (FİR AVVVVN ) ( HAVVVVF ) Bu kelimelerin son harfleri vakıf sebebi ile sakin kılınmıştır. Lin harfinden sonra sükûn-ü arız ( aslından olmayıp sonradan oluşan sükûn ) gelmiştir. Burada dikkat edilecek husus uzama işlemi Lin harflerinin üzerinde yapılacak, sükûn-ü arız olan son harfler sakin yani cezimli okunacaktır. MEDD-İ LİN İN HÜKMÜ : İki kısımda incelenir 1:Harf-i linden sonra sükûn-ü lazım gelirse iki vecihten birisi ile okumak caiz olur. Tûl ( 4 elif ) ve tevassut ( 3 elif ) Kuran ı kerimde bu tür med iki yerde vardır. Meryem süresi ve Şüra süresinde ) AYYYYN Huruf-u mukatta harflerinin içindeki ( عي ن ك ه ي ع ص Harfinin sonundaki cezimli nun Sebeb-i medden Sükûn-ü lazımdır, lin harfinden sonra Sebeb-i medden Sükûn-ü lazım geldiği için Medd-i lin olmuştur. ) AYYYYN Huruf-u mukatta harflerinin içindeki ( عي ن ح م ع س ق 14

harfinin sonundaki cezimli nun sebebi medden sükûn ü lazımdır,lin harfinden sonra sebebi medden sükûn ü lazım geldiği için Medd-i lin olmuştur. 2: Harf-i linden sonra sebeb-i medden sükûn-ü arız ( aslından olmayıp sonradan oluşan sükûn ) geldiği için Medd-i lin olur. Medd-i arız daki kuralların tümü Medd-i linde de geçerlidir. Ârızi sükûn ün bulunduğu harfin yani son harfin harekesi üstün ise 3 vecih, esre ise 4 vecih, ötre ise 7 vecih okunur. A: SÜKÛN-Ü ÂRIZIN BULUNDUĞU SON HARFİN HAREKESİ FETHA ( ÜSTÜN ) İSE 3 VECİH TEN BİRİSİ İLE OKUMAK CAİZ OLUR. VECİH: TARZ, ŞEKİL, ÇEŞİT DEMEKTİR. 1: TÛL : Uzun okuyuş ( 4 elif uzatılarak okunur. ) 2: TEVASSUT : Orta okuyuş ( 2-3 elif uzatılarak okunur. ) 3: KASR : Kısa okuyuş ( 1 elif uzatılak okunur. ) B: SÜKÛN-Ü ÂRIZIN BULUNDUĞU SON HARFİN HAREKESİ MEKSÜR ( ESRELİ ) İSE 4 VECİH TEN BİRİSİ İLE OKUMAK CAİZ OLUR 1: TÛL : Uzun okuyuş ( 4 elif uzatılarak okunur ) 2: TEVASSUT : Orta okuyuş ( 2-3 elif uzatılarak okunur ) 3: KASR : Kısa okuyuş ( 1 elif uzatılak okunur ) 4: KASR İLE REVM : Kısa okuyuşla hafif bir sesle ( sesin üçte birlik kuvvetiyle ) harekeyi okumak C: SÜKÛN-Ü ÂRIZIN BULUNDUĞU SON HARFİN HAREKESİ MAZMUM ( ÖTRELİ ) İSE 7 VECİH TEN BİRİSİ İLE OKUMAK CAİZ OLUR 1: TÛL : Uzun okuyuş ( 4 elif uzatılarak okunur ) 2: TEVASSUT : Orta okuyuş ( 2-3 elif uzatılarak okunur ) 3: KASR : Kısa okuyuş ( 1 elif uzatılarak okunur ) 4: TÛL İLE İŞMAM : Uzun okuyuşla İşmam yapmak 5: TEVASSUT İLE İŞMAM : Orta okuyuşla İşmam yapmak 6: KASR İLE İŞMAM : Kısa okuyuşla İşmam yapmak 7: KASR İLE REVM : Kısa okuyuşla hafif bir sesle ( sesin üçte birlik kuvvetiyle ) harekeyi okumak 15

MEDD-İ LİN ÖRNEKLERİ ال خو ف ال - قو م ب ال غي ب - وال صي ف ب ل غي ب - - م ن ال غي ظ م ن خو ف - ال بي ت - ق ري ش ه ا لي ك - ف ر عو ن - فع لي ر ا تي ن - - خي ر ب غي 16