Bilgi Kaynağı Türleri Bilimsel Bilgiye Erişim Doç. Dr. Mustafa SÖZBİLİR Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fak. Kimya Eğitimi Ana Bilim Dalı sozbilir@atauni.edu.tr Birincil Kaynaklar Geçerli bilimsel ve teknik bilgiyi kendisinde bulunduran kaynaklar Kitaplar Bilimsel Dergi Makaleleri Konferans Sunumları Bilimsel Raporlar Ön Baskılar Patentler Tezler İnternet Kaynakları İkincil Kaynaklar Birincil kaynaklardaki bilgiye ulaşmada yol gösterici kaynaklar Kütüphane Katalogları Bibliyografik veritabanları Ansiklopediler El Kitapları Tanıtımlar Güncel Duyuru Kaynakları İnternet Kaynakları M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 2 Bilgi Gereksiniminin İfade Edilmesi Gereksinim: Eylül 2010 da ülkemizde yapılan Anayasa değişikliği referandum sonuçları Karbonik Anhidraz Enzimlerinin Katalizlediği Bazı Reaksiyonlar hakkında bilimsel bilgi Türkiye deki krem üreticilerinin X markalı el ve yüz kremi hakkındaki görüşleri Kaynak: Gazeteler ve Web Bilimsel Dergiler ve kitaplar (ve e-dergiler ya da e-kitaplar) Magazinler (ve belki e- zine* ler) Arama Motorları ve İndeksler Kütüphane Katalogunda Tarama İnternette Tarama Google-Google Scholar ULAKBİM Ulusal Veri Tabanları Milli Kütüphane YÖK Ulusal Tez Merkezi Kaynaklara Erişim *E-zine: Basılı bir magazin in çevrimiçi ya da elektronik sürümü. M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 3 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 4 Online Katalog Tarama Online Katalog Tarama M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 5 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 6 1
Online Katalog Tarama Online Katalog Tarama M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 7 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 8 İnternet ve Tarama Dünyanın Anahtarı! www (World Wide Web-Yeryüzünü Saran Ağ) Google, Yahoo, Arabul, Altavista, Netbul vb Copernic, Infoseek vb M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 9 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 10 Google Tüm Hizmet Alanları Dünyanın Anahtarı! M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 11 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 12 2
Google Gelişmiş Arama Tarama Operatörleri M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 13 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 14 Anahtar kelime çok iyi seçilmelidir! Örneğin Antalya hakkında bilgi edinmek için Akdeniz kelimesini kullanarak tarama yapmak gereksizdir. Taramalarda kullanılacak anahtar kelimeler seçilirken mümkün olduğunca yalın kelimeler kullanılmalı, eklerden ve tam cümle ibarelerinden kaçınılmalıdır! Kurabiye nasıl yapılır? şeklindeki bir bilgiye erişmek için, Kurabiye Tarife kelimeleri çok daha faydalıdır. Küresel Isınma ile alakalı bir yazı Küresel Isınma M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 15 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 16 Hedeflenen bilgiye en kestirme yoldan ulaşmak için spesifik anahtar kelimeler ilave edin. ALKANLAR hakkında bir Power point sunusu arıyoruz: ALKANLAR filetype:ppt Word dosyası için, filetype:doc, Acrobat dosyası için filetype:pdf, Excel için filetype:xls ekleri Alternatif anahtar kelimeler de aranmalıdır. Örneğin; Mersin hakkında bilgi elde etmek için Mersin kelimesi ve İçel kelimesi Arıtma kelimesini taramak için ayrıca Saflaştırma Web kelimesi için web kelimesinin yanında internet M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 17 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 18 3
İstenmeyen bilgileri arındırmak için tarama motorunun özelliğine göre NOT veya (-) terimlerini kullanılır. Örneğin; Yulaf içeren fakat üzüm içermeyen kurabiye tariflerini bulmak için, tarif kurabiye yulaf üzüm anahtar kelimeleri ile tarama yapılır. Birden fazla kelimeyi yazıldığı biçimde taramak için (exact phrase=tam ibare) kelimeler tırnak içinde yazılmalıdır. Örneğin; Örneğin Mustafa SÖZBİLİR diye tarama yapılırsa, aynı zamanda Mustafa AYDIN Mehmet SÖZBİLİR gibi alakasız bir ibarenin olduğu belge de tarama sonuçlarında görüntülenir. Mustafa SÖZBİLİR şeklinde bir ibare ise kesin sonuca götürecektir M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 19 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 20 Google Scholar/Akademik Google http://scholar.google.com.tr Google Scholar/Akademik Google M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 21 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 22 Google Scholar/Akademik Google ULAKBİM Ulusal Veri Tabanları M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 23 4
Ulusal Veri Tabanları http://www.ulakbim.gov.tr/cabim/vt/uvt SBVT-Sosyal Bilimler Veri Tabanı http://www.ulakbim.gov.tr/cabim/vt/uvt/sbvt M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 25 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 26 SBVT Basit Tarama Sayfası SBVT Basit Tarama Sayfası M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 27 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 28 SBVT Arama Sayfası SBVT Sonuç Sayfası M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 29 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 30 5
SBVT Ayrıntılı Kayıt Sayfası Yayının Kendisi M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 31 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 32 Milli Kütüphane Ana Sayfa http://www.mkutup.gov.tr MİLLİ KÜTÜPHANE M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 34 Milli Kütüphane Bibliyografyalar http://makale.mkutup.gov. Milli Kütüphane Makaleler M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 35 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 36 6
Milli Kütüphane Makaleler Milli Kütüphane Makaleler M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 37 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 38 YÖK Ulusal Tez Merkezi www.yok.gov.tr YÖK Ulusal Tez Merkezinden Tezlere Erişim M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 40 YÖK Ulusal Tez Merkezi Tez Merkezinde Basit Tarama M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 41 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 42 7
Basit Tarama Sonuç Sayfası Ayrıntılı Tarama M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 43 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 44 Bilgi Kaynağını Temin Etme Doğrudan erişim (Kütüphane, Dergi vb.) Online erişim Yazar ya da eser sahibi aracılığıyla erişim Belge sağlama servisleri aracılığıyla erişim Teşekkür Bu sunuda bazı slaytlar Prof. Dr. Arif DAŞTAN tarafından hazırlanan Web of Science ve Yrd. Doç. Dr. Çoşkun Polat tarafından hazırlanan Bilimsel Bilgiye Erişim adlı sunularından alınmıştır. Meslektaşlarıma teşekkür ederim. Doç. Dr. Mustafa SÖZBİLİR M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 45 M SÖZBİLİR Bilimsel Araştırma Yöntemleri Slayt: 46 8