Bir Eğitim Aracı Olarak Internet ve Internet te Bilgiye Erişim Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr
Internet Birçok bilgisayarın birbirine bağlı olduğu bir iletişim ağı Temel Internet uygulamaları World Wide Web (WWW) Elektronik posta Dosya Transfer Protokolü (FTP) Telnet, Sohbet (Chat)
Internet - Büyüklük Kullanıcı sayısı 665 milyon (International Telecommunications Union, 2002) 888 milyon (Internet World Stats, 2005) 1 milyardan fazla (Internet World Stats, 2007) Ev sahipliği yapan bilgisayar sayısı 433.193.199 (Internet Systems Consortium, 2007) Adreslenebilir Web sayfası sayısı 8 milyardan fazla (Google-2005)
80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Bir Internet Eğitim kullananların Aracı Olarak toplam Internet nüfusa oranı ve Internet te Bilgiye Erişim İ sveç Hong Kong ABD İ zlanda H ollanda Avustralya Kanada İ sviçre Danimarka G ü n e y K o re Singapur Birleş ik K r a llı k Liechtenstein Alm anya Berm uda Japonya H ı rv atistan Yeni Zellanda Tayvan Faroe Adaları Finlandiya Norveç
Hane Halkı Bireylerin Internet Kullanım Amaçları Mesaj gönderme/alma %67 Oyun/resim/müzik indirmek ya da oyun oynamak %44 Sohbet etmek %40 Radyo dinlemek/tv izlemek %28 Internet bankacılığı %13 Eğitim faaliyetleri %27 (TÜİK 2005)
Bir Eğitim Aracı Olarak Internet
Cevabı Aranacak Sorular Öğrenciler Internet i hangi amaçlarla ve nasıl kullanıyorlar? Internet öğrencilerin gelişimini ne şekilde etkiliyor? Öğrencilerin Internet e erişim sağladıkları mekânlar nerelerdir? Internet okul programlarını nasıl etkilemektedir?
Bazı Araştırma Bulguları İlköğretim öğrencilerinin; Her geçen gün Internet kullanımı artıyor Internet kullanımındaki birinci amacı: Oyun oynamak %40 ı her gün Internet kullanıyor Yarısı Internet e kafelerden erişiyor (Orhan ve Akkoyunlu 2004)
Internet Kafelerin Etkisi Internet kafelere gidenler öğrenci Kafeler Internet erişimi için önemli Herkesin Internet erişim olanağı bulunmuyor Internet erişimi göreceli olarak pahalı Internet kafelerden, bilgiye erişim amaçlı yararlanma oranı düşük Bilinçlendirme ve denetim gereksinimleri
Bazı Araştırma Bulguları Öğretmenlerin; Yarısı kendini Internet i kullanma konusunda yeterli görmekte Beşte biri sınıf ortamında Internet e dayalı bir etkinlik gerçekleştirmekte %40 ı istediklerini Internet ten bulabilmekte (Karal ve Şimşek 2006)
Internet in Öğretimde Etkin Kullanılmama Nedenleri Teknolojik altyapıdaki eksiklikler Okul Ev Uygun içerik oluşturmadaki problemler Teknoloji kullanımındaki ön koşul becerilere sahip olmama
Eğitimde Internet Kullanımı İçin Ön Koşullar Okuryazarlık Bilgisayar okuryazarlığı Internet okuryazarlığı Bilgi okuryazarlığı
Internet in Bir Eğitim Aracı Olarak Etkin Kullanımı Öğrenciler ve eğitimciler için sürekli eğitim programları Türkçe içerik oluşturulması Internet okuryazarlığı / bilgi okuryazarlığı dersleri
Internet te Bilgi Erişim Metin Ses Görüntü Tüm bunların bir arada bulunduğu çoklu ortam kaynaklar
Internet te Bilgi Erişim Sorunları Tüm bilgiler herkesin erişimine açık değil Kaynakların adresleri değişiyor ya da yok oluyor Erişim araçları yetersiz Kullanıcılar nasıl arama yapacaklarını bilmiyor ya da yanlış bilgiye sahip
Web Kaynakları-Değerlendirme Web üzerinde çok fazla bilgi bulunuyor Hepsinin önem düzeyi eşit değil Kaynakların niteliği? Web kaynaklarını değerlendirme ölçütleri
Web Kaynaklarını Değerlendirme Amaç Kapsam Bütünlük İçerik Ölçütleri Doğruluk ve doğrulanabilirlik Güvenilirlik Tarafsızlık Güncellik Kabul edilebilirlik ve tutarlılık
Web Kaynaklarını Değerlendirme Ölçütleri Benzersizlik ve değer Bağlantılar Yazım üslubu ve kalitesi Hedef kitle ve kullanıcı Tanıtımlar ve eleştiriler Tasarım ve düzen Bağlanabilirlik İşlerlik Maliyet (Kurbanoğlu 2002)
Açık Erişimli E-Kaynaklar Ansiklopediler Sözlükler Kitaplar Dergiler Atlaslar Biyografiler Veri tabanları
E-ansiklopediler
E-sözlükler
E-kitaplar
E-dergiler
E-atlaslar
E-biyografiler
Veri tabanları
Portallar
Değerlendirme ve Tartışma Internet in eğitim amaçlı kullanımı Öğretmenin değişen rolü Bilgiyi aktaran yerine öğrencilerini bilgiye yönlendiren, rehberlik eden bir yapı Ödev sitelerinin kullanımı Internet bağımlılığı Doğru yönlendirmeler Internet te güvenlik Filtreleme yazılımlarının kullanımı Türkçe içerik problemi
Öneriler Öğrenciler ve veliler nasıl bir ortam ile karşı karşıya oldukları konusunda bilgilendirilmeli Internet kafelerle ilgili yasal düzenlemeler yapılmalı ve uygulanmalı Internet tabanlı eğitime öncelik verilmeli
Bir Eğitim Aracı Olarak Internet ve Internet te Bilgiye Erişim Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr