Duygusal Zindeliğiniz hamilelik sırasında ve sonrasında özet kılavuz TURKISH
Duygusal Zindeliğiniz hamilelik sırasında ve sonrasında
Hamilelik ve doğum, yaşantınızı değiştiren önemli deneyimler olup, sizde ve yakınlarınızda birçok duygusal değişime yol açabilir. Ebeveynlik, genellikle mükemmel anne-babaların, mükemmel çocuklarla, para veya ilişki problemleri olmadan mükemmel hayatlar sürmesi şeklinde içgüdüsel olarak tarif edilir. Gerçekte ise, çocuklar kullanım talimatlarıyla birlikte gelmez ve ebeveynlik, çoğu insan için kolay değildir. Kimse çocuğunu görür görmez ona aşık olmaz. Tıpkı ilişkilerde olduğu gibi çok az insan ilk görüşte aşık olur; çoğu kişi, birini tanımaya başladıkça aşkın geliştiğini fark eder. Öyleyse, ebeveynlik neden farklı olsun ki?! Kadınların çoğu hamilelik sürecini ve doğumdan sonraki ilk yıllarını psikolojik sorunları olmadan geçirir. Ancak, bazıları endişe veya depresyon gibi sıkıntılar yaşamayı sürdürmektedir. Bu durumlar, herkes için son derece yaygındır, fakat bebeğinizin ve aile yaşantınızın duygusal, sosyal, mali ve fi ziksel talepleriyle başa çıkarken bunlar, hamileliğiniz sırasında ve sonrasında farklı şekilde ortaya çıkabilir. Kendinizi her zamankinden daha kötü veya daha endişeli hissedebilirsiniz, fakat buna tek başınıza katlanmayın ebeniz, gezici sağlık görevliniz veya doktorunuz size destek verebilir ve tavsiyede bulunabilir. Bu broşür, yaşantınızın bu aşamasında duygusal zindeliğiniz hakkında size bilgi ve yararlı ipuçları vermektedir. Neler hissettiğinizi anlamalarına yardımcı olması için bu broşürü yakınlarınıza göstermek isteyebilirsiniz. 1
Halihazırda, bir doktor tarafından teşhis ve tedavi edilmiş bipolar bozukluk, şizofreni veya depresyon gibi bir akıl sağlığı probleminiz varsa, hamileliğiniz sırasında vakit kaybetmeden ebenizle, gezici sağlık görevlisiyle veya doktorunuzla temas kurmanız gerekmektedir. Bu sayede, sizin ve bebeğiniz için en iyi bakım şekli, örneğin ilaçların değiştirilmesi veya ek tedavi uygulanması gibi konular görüşülüp planlanabilir. Unutmayın Akıl sağlığı problemleri her an herkesi etkileyebilir. Kendinizi kötü hissediyorsanız veya hayat size zor geliyorsa, tavsiye, yardım ve destek almak için lütfen ebenizle, gezici sağlık görevlisiyle veya doktorunuzla görüşün. Herkes yardım alabilir, lütfen isteyin! 2
S: Nelere dikkat etmem gerektiğini nasıl bileceğim? C: Bazı belirtiler şunlardır: Endişe hissi Üzüntü hissi İştah kaybı Ağlamaklı olma Şiddetli yorgunluk Uyku bozukluğu/sürekli yorgunluk Baş ağrıları Başarısızlık hissi Suçluluk hissi Konsantrasyon azlığı Öfke patlamaları Çıldırma hissi Endişe/panik atak Yalnızlık hissi Bu hislerin bazılarının hamilelik sırasında ve bebeğinizin doğumundan sonra yaşanması normaldir. Ancak, bu hisler devam ederse veya kötüleşirse lütfen ebenizle, gezici sağlık görevlisiyle veya doktorunuzla konuşun. Benim haricimde herkes, bebek hakkında çok heyecanlı, ben neden böyle hissetmiyorum? 3
S: Sağlık uzmanlarım, iyi hissetmediğimi anlayabilecekler mi? C: Duygusal zindeliğiniz hakkındaki aşağıda yer alan sorular, sağlık uzmanlarınız (örneğin, ebeniz, gezici sağlık görevlisi veya doktorunuz) tarafından, hamileliğiniz sırasında ve bebeğiniz doğduğunda rutin olarak size sorulacaktır. Endişelenmeyin, bu sorular herkese sorulur. Geçtiğimiz ay boyunca, kendinizi kötü, karamsar veya ümitsiz hissettiğiniz için kaygılandığınız oldu mu? Geçtiğimiz ay boyunca, iş yaparken az ilgi veya zevk duyduğunuz için kaygılandığınız oldu mu? Sorulardan herhangi birine Evet cevabı verdiyseniz size şu soru sorulabilir: Bu, yardım alma gereği veya isteği duyduğunuz bir şey mi? Sağlık uzmanınız, daha sonra size bazı ilave sorular sorabilir; bu, sizin doğru tip destek almanızı sağlamak içindir. Öğlen oldu hala sabahlığımla dolaşıyorum, diğer herkes nasıl bu kadar organize olmayı başarıyor ve dışarıya mükemmel bir görünümle çıkabiliyor? Kendimi berbat hissediyorum 4
Sağlık bakım uzmanınıza sormak isteyebileceğiniz bazı sorular aşağıda verilmiştir veya kendi sorularınızı da sorabilirsiniz: Başkaları da böyle hissediyor mu? Bebeğim iyi olacak mı? Bana neyin yardımı olabilir? Kiminle konuşabilirim? İlaç kullanmam gerekecek mi? Kendim ve ailem için ne tür destek mevcut? Eskiden kendime güvenim tamdı ve sorumlu olduğum bir işim vardı, şimdi evden dışarı çıkmak bile istemiyorum, berbat görünüyorum ve berbat hissediyorum 5
S: Ne tür bir yardım mevcut? C: Duygularınız hakkında biriyle görüştükten sonra, ne tür bir yardımın mevcut olduğunu araştırabilir ve sizin için en uygun olana karar verebilirsiniz. Bazen basit şeyler fark doğurabilir, örneğin;- Nasıl hissettiğinize dair eşinizle, ailenizle veya arkadaşınızla konuşmak Yürüme veya suda egzersiz dersi gibi bazı egzersizler yapmak Bebek masajı veya rahatlama dersi gibi bir sosyal gruba katılmak Yardım hatları ve Netmums gibi internet siteleri (yararlı irtibat bilgileri ve web sitesi sayfasına bakın) Konuları ebenizle, doktorunuzla veya gezici sağlık görevlisiyle konuşmak Semtinizde ne tür bilgilerin veya desteğin mevcut olduğu konusunda sağlık uzmanınıza danışın. Semtinizdeki Çocuk Merkezi nin sunacağı pek çok faaliyet vardır. Semt kütüphaneniz de iyi bir bilgi kaynağıdır. Sağlık uzmanınızla birlikte bundan daha fazla yardıma ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız, başka tür yardımlar da mevcuttur: Danışmanlık İlaç kullanımı Bir akıl sağlığı uzmanından yardım Aklım karışmış, kendimi başkaları tarafından eleştiriliyor hissediyordum ve gelecek hakkında gerçekten endişe duyuyordum 6
S: Kendime nasıl yardımcı olabilirim? C: Yardım mevcut olsa da, kendi kendinize yardımcı olabilmenizin yolları da vardır: Duygularınız hakkında eşinizle, ailenizle veya arkadaşınızla konuşun. Sizi dinleyecek ve destek verecek birine ihtiyacınız var Her şeyi yapmaya çalışmayın evinizin pırıl pırıl olması gerekmiyor Pratik yardım teklifl erinden yararlanın; örneğin, çocuklarınızın okuldan alınması, ütü gibi. Yardım istemekten utanmayın veya yardım teklifi ni kabul ettiğiniz için kendinizi suçlu hissetmeyin; birçok insan yardım etmekten memnun olur Kendinize zaman ayırın; köpük banyosu yapmak, dergi okumak, müzik dinlemek rahatlamanıza yardımcı olabilir Yürümek veya yüzmek, bebek aramasını itmek gibi hafif egzersizler, endişe ve depresyon konusunda özellikle yardımcı olabilir. Bu, daha iyi uyumanıza da yardımcı olabilir Sağlıklı beslendiğinizden emin olun az ve sık yemeye çalışın Dinlenebildiğiniz kadar dinlenin, yorgunluk kendinizi daha kötü hissetmenize yol açabilir Her gün, gün boyunca, yalnız kalmamaya çalışın. Arkadaşlarınızla görüşün Yerel gruplar hakkında ebenizden veya gezici sağlık görevlisinden bilgi edinin Zamanla kendinizi daha iyi hissedeceğinizi unutmayın Olaylar hakkında konuşmak, hayatımın kontrolünü geri kazanmama yardımcı oldu 7
Eşiniz ve yakınlarınız için tavsiye Duygularını ifade etmesine yardımcı olmaya çalışın. Nasıl hissettiğini sormak her zaman yararlı olabilir Anlamanız ne kadar zor olsa bile sabırlı olmaya çalışın Dinlenmesi, sağlıklı beslenmesi ve mümkün oldukça her gün kendisine zaman ayırması için onu teşvik edin İşleri aranızda paylaşarak yapacağınız yardım, onun stresinin bir kısmını azaltabilir Unutmayın, o sadece anne değil, halen sizin eşinizdir Çalışıyor olsanız bile bazı ev işlerini yapmaya çalışın. Eşiniz bir yandan yeni bebeğe bakarken, bunları yapmakta zorlanıyor olabilir Çift olarak birlikte biraz zaman geçirmeye çalışın İlgi ve destek göstermeye çalışın. Eşiniz şu anda birlikte olmak istemiyorsa, kendinizi reddedilmiş hissetmeyin Bebek konusunda elinizden geldiğince yardımcı olun. Bu, eşinize dinlenmek için biraz fırsat ve bebeğinizle özel bir bağ kurmanız için size de zaman verir Kendi duygularınızı göz ardı etmeyin. Yardım almakta herhangi bir mahzur yoktur 8
Yararlı irtibat bilgileri ve web siteleri Yerel gruplar ve yardım ve destek kaynakları hakkında daha fazla bilgi için ebenizle, gezici sağlık görevlisiyle veya doktorunuzla görüşün. Bu bilgileri buraya not edin: Daha fazla tavsiye, bilgi veya yardıma ihtiyacınız varsa şu kurumlarla temas kurun: Association for Postnatal Illness (Hamilelik Sonrası Hastalıklar Derneği) Telefonla yardım hattı, bilgi ve yayınlar sağlayan İngiltere Yardım Derneği. Tel: 0207 3860868 www.apni.org NHS Direct 24 saat yardım hattı. Tel: 0845 4647 www.nhsdirect.nhs.uk CRY-SIS Aşırı ağlayan ve uykusuz bebekli aileler için kendi kendine yardım ve destek sağlar. 9:00 22:00 arası açıktır Tel: 08451 228 669 www.cry-sis.org.uk/index.html Meet-A-Mum-Association (Bir Anne İle Tanış - MAMA) Küçük çocuklu anneler için kendi kendine yardım grupları ve doğum sonrası depresyon geçiren kadınlar için spesifi k yardım ve destek. Tel: 0845 120 3746 www.mama.co.uk National Childbirth Trust (Ulusal Çocuk Doğum Vakfı) Doğum ve erken ebeveynlik hakkında her yönüyle tavsiye, destek ve danışmanlık. Tel: 0870 444 8707 www.nct.org.uk Net Mums Kendileri için önemli olan konularda ebeveynlerin yerel ve ulusal düzeyde seslerini duyurmak amacıyla başlangıçta üç yerel anne tarafından kurulan ve işletilmekte olan online topluluk. www.netmums.com Samaritans İntihar etme eğiliminde olan veya ümitsiz herkes için gizli duygusal destek sağlar. Tel: 08457 909090 (İngiltere) www.samaritans.org 9
Duygusal Zindeliğiniz hamilelik sırasında ve sonrasında Mayıs 2012 Liverpool Community Health Services, Burlington House, Crosby Road North, Waterloo, L22 OQB Tel 0800 218 2333 E-posta: pals@sefton.nhs.uk Broşürü farklı bir format veya dilde talep etmek için lütfen Eşitlik ve Farklılık (Equality & Diversity) Ekibi ile temas kurun. Tel: 0151 295 3041 E-posta: equality@liverpoolch.nhs.uk. İçerik, NHS Manchester ın izni ile çoğaltılmıştır.