T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETĠMĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Hava Yönetimi Dairesi BaĢkanlığı Gürültü ve TitreĢim Kontrolü ġube Müdürlüğü ÇEVRESEL GÜRÜLTÜ MEVZUATI VE EĞLENCE YERLERĠ Mart 2011-ANTALYA Safiye BĠLGĠLĠ (Kimya Mühendisi) ġube Müdürü
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ne ve 15 Temmuz 2010 tarih ve 2010/10 sayılı genelge ile; Çok hassas kullanım alanları ile bu alanları etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerleri İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile belirlenir. (6 ay süre verilmiştir.) Çok hassas kullanım alanlarını etkileyen mevcut açık ve yarı açık eğlence yerleri, sınır değerleri sağlayacak şekilde gerekli tedbirler alınarak kapalı hale getirilir. (Bir yıl süre verilmiştir.) Çok hassas kullanım alanlarını etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerinde canlı müzik yapılması yasaktır. Bu alanlarda, açık ve yarı açık olan eğlence yerlerinin kurulmasına izin verilmez.
Çevresel gürültüye maruz kalan kişiler ve yaşanan şikâyetlerin yoğunluğu göz önünde bulundurularak Ġl Mahalli Çevre Kurul Kararı ile çalıģma saati sınırlaması getirilebilir veya canlı müzik yayını kaldırılabilir. Çok hassas kullanım alanları dıģında canlı müzik yapan üzeri ve etrafı fiziksel olarak açık ve yarı açık eğlence yerleri ile kapalı eğlence yerlerinden çevreye yayılan çevresel gürültü seviyesi, Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 5 dba dan ve 7 dbc den daha fazla aşamaz.
Kapalı eğlence yeri veya yerlerinin çok ve orta derecede hassas kullanım alanlarının altında, üstünde, bitişiğinde olması halinde; hassas kullanım alanı içinde Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesi sağlanır. Birden fazla eğlence yerinden çevreye yayılan çevresel gürültü, çok hassas kullanımların dışında arka plan gürültü seviyesini Leq gürültü göstergesi cinsinden 7-10 dba aralığından fazla aşamaz. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği çerçevesinde eğlence yerlerine canlı müzik izni alınma şartı getirilmiştir.
Çok hassas kullanım alanları ile bu alanları etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerinin belirlenmesi Ġlinizdeki çok hassas kullanım alanları ve bu alanları etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerinin; İl Çevre ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda, sorumluluk alanlarına bağlı olarak ilgili belediye/ Turizm İşletme Belgesi olan tesisler var ise İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve uygun görülen diğer kurum kuruluşların katılımı ile belirlenmesi ve belirlenen alanlar için İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı alınması ve tüm il genelinde duyurulması gerektiği, Açık ve yarı açık eğlence yerleri ve bu eğlence yerlerinin etkilediği çok hassas kullanım alanları tespit edilirken; Şikayetlerin yoğunluğu, Etkilediği alan ve mesafesi, Konut sayısı ve yaşayan kişi sayısı, Bölgenin topoğrafik yapısı, Sesin iletildiği yol (hava, su ortamı), gibi kriterlerin dikkate alınması gerektiği, bildirilmiştir.
Bazı il müdürlüklerimiz çok hassas kullanım alanları ile bu alanları etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerini İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile belirlemiştir ve Bakanlığımıza bildirmişlerdir. Bazı il müdürlüklerimiz henüz belirlememiştir. Bir an önce tüm illerimizde çok hassas kullanım alanları ile bu alanları etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerinin Ġl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile belirlemesi ve Bakanlığımıza bildirilmesi gerekmektedir.
Çok hassas kullanım alanları ile bu alanları etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerini belirleyen Ġl Mahalli Çevre Kurulu Kararlarının incelenmesinden; Kaymakamlık ve belediyelerden gelen bilgilere göre alanlar ve eğlence yerleri belirlenmiştir. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, İl Özel İdaresi, Büyükşehir belediyesi ve ilgili belediye temsilcilerinden oluşturulan bir komisyon tarafından alanlar ve eğlence yerleri belirlenmiştir. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda; İl Sağlık Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve ilgili belediye temsilcilerinden oluşturulan bir komisyon tarafından, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren açık ve yarı açık eğlence yerlerinin çok hassas kullanım alanı içinde kaldığı kararı alınmıştır.
İllerde oluşturulan komisyonların bazılarına il emniyet müdürlükleri ve il jandarma komutanlıkları dahil edilmiştir. Çok hassas kullanımlar ve bu kullanımlara 500 m mesafeye kadar olan yerler çok hassas kullanım alanları olarak tespit edilmiştir. 100 m yarıçap içinde 20 den fazla ev bulunması ve eğlence yerinin bulunduğu alanın imar içinde kalması koşulları dikkate alınarak çok hassas kullanım alanları belirlenmiştir.
Ġl sınırları içindeki tüm yerleģim yerlerindeki yataklı hizmet veren sağlık kuruluģu, huzurevi ve yaģlı bakımevi kullanımlarının alan sınırlarından itibaren 100 m mesafedeki alanlar çok hassas kullanım alanı olarak belirlenmiştir. Ġlde nüfusu 1000 in üzerinde olan çok hassas kullanımların bulunduğu alanlar ile bu alanların yakınındaki alanlar çok hassas kullanım alanı olarak belirlenmiştir. Açık ve yarı açık eğlence yeri olmadığından dolayı çok hassas kullanım alanlarının belirlenmediği belirtilmiştir.
Çok Hassas Kullanım Alanları ile Bu Alanları Etkileyen Açık ve Yarı Açık Eğlence Yerlerinin Belirlenmesi Çok hassas kullanımlar: Konut, yataklı hizmet veren sağlık kurumları, eğitim kurumları, çocuk ve yaşlı bakım evleri, canlı müzik izni almış olan oteller hariç diğer oteller, açık arazideki ve yerleşim alanı içindeki sessiz alanlar gibi kullanımları, ifade etmektedir. 1) İl Çevre ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda; ilgili kurum ve kuruluşların temsilcilerinden oluşturulmuş bir komisyon tarafından, gerektiğinde mahallinde yapılacak inceleme ile; İl genelinde açık ve yarı açık eğlence yerleri ilçe ve mahalle bazında belirlenir. Çok hassas kullanım alanları belirlenir. Bu kullanımların bulunduğu alanların özellikleri dikkate alınır. Şikayet edilen açık ve yarı açık eğlence yerleri belirlenir. (Şikayet ediliyor ise sınır değerler de sağlanmıyor demektir. Husumetin olduğu yerlerde bu durum ölçümlerle de tespit edilmelidir.) Şikayet gelen çok hassas kullanımlar ve alanları belirlenir. 2) Çok hassas kullanım alanları, açık ve yarı açık eğlence yerleri, şikayet gelen alanlar ve şikayet edilen açık ve yarı açık eğlence yerleri bir harita üzerinde gösterilir.
Çok Hassas Kullanım Alanları ile Bu Alanları Etkileyen Açık ve Yarı Açık Eğlence Yerlerinin Belirlenmesi 3) Öncelikle, şikayet gelen alanlar ve şikayet edilen açık ve yarı açık eğlence yerleri dikkate alınarak çok hassas kullanım alanları Mahalli Çevre Kurul Kararı ile belirlenir. 4) Hiç şikayet gelmeyen, ancak sınır değerlerin sağlanmayacağı düşünülen çok hassas kullanım alanları ve bu alanları etkileyen eğlence yerlerinin olduğu düşünülüyor ise, yapılacak ölçümlerle durum tespiti yapılır, bu alanlar da öncelikli çok hassas kullanım alanları olarak Mahalli Çevre Kurul Kararı ile belirlenmesi gerekir. 5) Belirlenen eğlence yerleri ile çok hassas kullanım alanları, işyeri sahiplerine, ilgili belediye/il özel idaresine, Turizm Teşvik Belgesi olması halinde Kültür ve Turizm Bakanlığına, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından bildirilir.
Çok Hassas Kullanım Alanları ile Bu Alanları Etkileyen Açık ve Yarı Açık Eğlence Yerlerinin Belirlenmesi 6) Belirlenen çok hassas kullanım alanlarını etkileyen eğlence yerlerinin, 4 Haziran 2011 tarihine kadar Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen sınır değerleri sağlayacak şekilde kapalı hale getirilmesi gerektiğine dair, eğlence yeri sahiplerine ve ilgili belediye/il özel idaresine İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından bildirimde bulunulur. 7) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen sınır değerleri sağlayacak şekilde, teknik olarak ya da özel alanda (sit alanı v.b) bulunmasından dolayı kapalı hale getirilemeyen eğlence yerlerinin, ilgili belediye/il özel idaresi tarafından Yönetmelikte belirtilen esas ve sınır değerler dikkate alınarak belirlenen uygun yerlere taşınması için gerekli iş ve işlemler yapılmalıdır. 8) Çok hassas kullanım alanları belirlendikten sonra bu alanları etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerinde canlı müzik yapılmayacaktır. Bu alanlarda, açık ve yarı açık olan eğlence yerlerinin kurulmasına izin verilmeyecektir. 9) Çok hassas kullanım alanı olarak belirlenmemiş, ancak çok hassas kullanım alanı tanımına giren alanlarda da açık ve yarı açık olan eğlence yerlerinin kurulmasına izin verilmeyecektir.
Çok Hassas Kullanım Alanları ile Bu Alanları Etkileyen Açık ve Yarı Açık Eğlence Yerlerinin Belirlenmesi 11) Çok hassas kullanımların tanımı dikkate alınarak İl genelinde çok hassas kullanım alanları belirlenmelidir. 12) Çok hassas kullanım alanı olarak belirlenmiş alanlarda, kapalı eğlence yerleri ile diğer alanlardaki eğlence yerleri faaliyetlerini Çevresel Gürültünün Değerlendirmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde belirtilen sınır değerleri aşmayacak şekilde ve canlı müzik izni alarak sürdürmeleri gerekmektedir. Canlı müzik izni; Çevre ve Orman Bakanlığından Ön Yeterlik/Yeterlik almıģ kuruluģ tarafından hazırlanacak Çevresel Gürültü Seviyesi Değerlendirme Raporuna Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğünün uygun görüģü alınarak verilecektir. Belediye sınırları içinde Belediye Canlı müzik İzni Belediye sınırları dışındail Özel İdaresi Ülkemiz genelinde eğlence hizmeti veren tüm işletmelerin bir yazılım sistemi dahilinde izlenebilirliği ve gürültü kapsamında ilgili mevzuat çerçevesinde işleyişlerinin sağlanması amacıyla Bakanlığımızca Eğlence Yerleri Bilgi Sistemi oluşturma çalışmaları devam etmektedir.
MÇK Kararı ile belirlenen çok hassas kullanım alanları ile bu alanları etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerinde canlı müzik yapılması halinde nasıl bir müeyyide uygulanmalıdır? ÇGDY Yönetmeliğinin 24. Maddesi uyarınca, çok hassas kullanım alanlarını etkileyen açık ve yarı açık eğlence yerlerinde canlı müzik yayını yapılması yasaklandığından, bu alanlarda bulunan açık ve yarı açık eğlence yerlerinde canlı müzik yayınının yapılması ile; Yönetmelikte belirlenen standartlara aykırı şekilde gürültü yapıldığının kabulü ve Çevre Kanununun 20/h maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, Geçici 3 üncü madde ile verilen bir yıllık geçiş süresinin, gerekli tedbirlerin alınması ve tesisin kapalı hale getirilmesi için verilmiş bir süre olduğu dikkate alındığında; Bu düzenlemenin ceza uygulamasına engel teşkil etmediği, idari para cezası ile faaliyetin durdurulması yaptırımının uygulanması ve faaliyetin durdurulmasına rağmen canlı müzik yayınına devam edilmesi durumunda canlı müzik yayını yapan işletmeler hakkında, mühür fekki (bozma) nedeniyle Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulması, sınır değerleri aşan canlı müzik yayını yapıldığının tespiti durumunda da tekerrür hükmü işletilmek suretiyle yeniden idari para cezası uygulanması gerektiği mütalaa edilmektedir.
Canlı müzik yayın izni olmayan eğlence yerlerine uygulanması gereken müeyyide nedir? Çevre Kanunun 15. maddesi hükmü uygulanarak canlı müzik yayın faaliyetinin durdurulması ve ilgili mevzuatta belirtilen yaptırımın uygulanması için belediye sınırları ve mücavir alan içinde ilgili belediyeye, belediye sınırları ve mücavir alan dışında il özel idaresine bildirilmesi gerekmektedir. Sadece ihlale neden olan canlı müzik yayını kısmının durdurulmasının daha uygun olacağı düşünülmektedir. Söz konusu işletmenin canlı müzik yayınına devam etmesi durumunda, faaliyetin durdurulması yaptırımına rağmen (ki faaliyet durdurmak için canlı müzik yayını sağlayan cihazların mühürlenmesi gerekmektedir) canlı müzik yayını yapan işletmeler hakkında, mühür fekki (bozma) nedeniyle Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulması, sınır değerleri aşan canlı müzik yayını yapıldığının tespiti durumunda da tekerrür hükmü işletilmek suretiyle yeniden idari para cezası uygulanması gerektiği mütalaa edilmektedir.
Açık ve yarı açık eğlence yerlerin kapalı hale getirilmesi iģlemi nasıl yapılacak ve kapalılık durumu neyi ifade etmektedir? Açık eğlence yeri: Tüm cepheleri ve üstü açık olan eğlence yerleridir. Yarı açık eğlence yeri: En az bir cephesi ve/veya üstü açık olan eğlence yerleridir. Kapalı eğlence yeri: En yakın hassas kullanım/kullanımların dış duvarının yaklaşık 2-3 m uzağında, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde eğlence yerleri için getirilen sınır değerleri sağlayacak şekilde, tüm cepheleri ve üstü betonarme ve/veya cam, çift cam ve/veya çelik konstrüksiyon ve/veya ahşap v.b malzeme ile kapatılmış yapılardır.
Hangi tür eğlence yerleri canlı müzik izni almalıdır? Çevresel Gürültünün değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ne göre; Çok hassas kullanım alanları dıģında, canlı müzik yapan üzeri ve etrafı fiziksel olarak açık ve yarı açık eğlence yerleri, bahçeli gazino, lunapark, animasyon ve eğlence merkezleri, fuar, piknik yerleri, açık hava sinemaları gibi kamuya açık olan yerler ile lokanta, kahvehane, dükkân, gazino, dans salonu, diskotek, kulüp, bar ve düğün salonu gibi kapalı eğlence yerlerinden çevreye yayılan çevresel gürültü seviyesi, Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 5 dba dan ve 7 dbc den daha fazla aşamaz. Canlı müzik: Gerçek enstrüman ve/veya seslerle veya banttan ya da elektronik olarak yükseltilmiş ses kaynağı kullanılarak yapılan müzik türüdür. Eğlence yeri: Bir konaklama tesisi bünyesinde veya müstakil olarak faaliyet gösteren, müģterinin eğlence ihtiyacını karģılamaya yönelik canlı müzik hizmeti veren iģyeridir.
10/8/2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ĠĢyeri Açma ve ÇalıĢma Ruhsatlarına ĠliĢkin Yönetmelik te; Tanımlar: Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri, Canlı müzik izni Lokantalara, içkili yerlere ve meskûn mahal dıģında bulunan çay bahçelerine, halkın huzur ve sükûnu ile kamu istirahatı açısından sakınca bulunmaması kaydıyla yapılacak ölçüm ve kontrolü müteakip, belediyeler/il özel idarelerinin en üst amiri veya görevlendireceği kişinin kararıyla canlı müzik izni verileceği, canlı müzik izni verilen yerlerde, belirlenen saatler dışında ve ilgili mevzuatta belirtilen ses seviyelerinin üstünde halkın huzur ve sükûnunu bozacak şekilde yayın yapılması durumunda iznin iptal edileceği, bu hususların, canlı müzik izni verilirken işletme sorumlusuna tebliğ edileceği belirtilmektedir.
Sonuç: Müşterinin eğlence ihtiyacını karşılamaya yönelik canlı müzik hizmeti veren işyeri tanımından gidilerek, canlı müzik yapan; animasyon ve eğlence merkezleri, lokanta, gazino, diskotek, kulüp, cafe, bar, pavyon, taverna, meyhane birahane, dernek, lokal, çay bahçesi, eğlence hizmeti veren konaklama tesisi, eğlence hizmeti veren deniz aracı, lunapark ve düğün salonu gibi eğlence yerlerinin canlı müzik izni alarak faaliyetlerini sürdürmeleri gerektiği düşünülmektedir. Bu işyerlerinin dışında kalan ve müşterinin eğlence ihtiyacına yönelik olmadan faaliyetleri sırasında müzik yayını yapan diğer işyerlerinin ise canlı müzik iznine tabi olmadan, sınır değerleri sağlayacak şekilde faaliyetlerini sürdürmeleri gerekmektedir. Turizm Teşvik Belgesi olan eğlence yerleri de İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği gereğince Canlı Müzik İzni almak zorundadır.
Gürültü ve TitreĢim Kontrolü ġube Müdürlüğü Safiye BĠLGĠLĠ sbilgili@cob.gov.tr gurultu@cob.gov.tr Tel: 0 312 207 65 68 Faks: 0 312 207 65 35