HEDEFLER İÇİNDEKİLER VISUAL STUDİO.NET PLATFORMU Visual Stidio.NET Platformu Visual Studio Ultimate 2013'un Kurulumu Studio.NET Program Geliştirme Ortamı Studio. NET de bulunan tasarım araçları NESNE TABANLI PROGRAMLAMA I Okt. Mustafa AKBUĞA Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Visual Studio Ultimate 2013 Progaramını kurabilecek, Studio.NET ortamını Visual C# programlama diline göre ayarlayabilecek, Studio.NET program geliştirme ortamını ve araçlarını tanıyarak nasıl kullanılabileceğini öğreneceksiniz. ÜNİTE 1
GİRİŞ Bu ders için hazırlanan üniteler, daha önce hiç programlama bilmeyip kod yazma işlemine, Nesne Yönelimli Programlama'dan başlamak isteyenler için hazırlanmıştır. Üniteler içerisindeki örnek kodlarda Visual C# programlama dili kullanılmış ve konular giriş düzeyinde ele alınmıştır. Visual C# Programlama Dili, Microsoft un son zamanlarda geliştirdiği. NET platformunun en yeni ögesidir. Eski programlama dilleri ile yeni dillerin harmanlanmasından oluşmuştur. Bu dilin anahtar kelimeleri ve kodları eskiden beri programcıların yaygın bir biçimde kullandığı, C/C++ ve Java dillerine çok benzer. Fakat bu dillerin dezavantajlarını eleyip iyi yönlerinin alındığı ve özellikle.net platformu için geliştirilen yeni bir dildir. Nesne Tabanlı programlama dilinde yazılım yaparken, çözülmesi istenen problemler çeşitli parçalara ayrılır; her bir parça problemin küçük bir çözümü olacak şekilde kodlanır. Sonuçta bütün bu parçaların bir araya getirilmesi yazılımı tamamlar. Virtual C# programlama dili ile program geliştirilirken bu yöntem kullanılır. Bu yüzden C# programlama dili, %100 nesne tabanlıdır ve Bu özelliğinden dolayı bu dersin için programlama dili olarak seçilmiştir. Visual C# programlama dilinde uygulama yazarken Visual Studio. NET platformu kullanılır. Bu platform Microsoft tarafından geliştirimiş, kolay program yazılabilmesine imkân sağlayan program yazma ortamıdır, ayrıca Windows ve Web tabanlı programların geliştirilmesi içinde oldukça uygun bir ortamdır. Visual Studio. NET birkaç programlama dilinin aynı anda kullanılabilecek yapıyada sahiptir. Bu özellik, bütünleşik yazılım geliştirme özelliği olarak tanımlanır ve bu sayade Visual C#, Visual Basic. NET, Visual C++, Visual F# gibi birçok programlama dillerine destek sağlar. Bu bölümde; Visual Studio.NET 2013 ortamının bilgisayar kurulması resimlerle anlatılacak ve ayrıca Studio.NET program geliştirme ortamı ile araçları hakkında bilgiler verilecektir. Visual Studio Ultimate 2013'un Kurulumu Nesne tabanlı Programlar yapmak ve bu programlar içerisinde Visaul C# dilini daha kolay kullanmak amacıyla Studio.NET yazılım geliştirme ortamı kullanılmaktadır. Bu ortamın iki farklı sürümü vardır. Birisi programlamaya yeni başlayanların kod yazma gereksinimlerini karşılayacak nitelikteki Express sürümüdür. Bu sürüm ücretsizdir, lisans almaya gerek yoktur ve internetten rahatça indirilebilir. Diğeri ise Profesyonel programcılar için Lisanslı olarak satışa sunulan sürümler Professional, Premium, Ultimate dir. Lisanslı sürümleri de 90 günlük süre içinde hiçbir kısıtlama olmadan deneme sürümü olarak kullanmak mümkündür. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2
Bu ünitede şu ana kadar geliştirilmiş en son ve en kapsamlı sürüm olan Visual Studio Ultimate 2013 verisyonunun kurulumu anlatılacaktır. Bu sürüm de Windows Azure ve Office 365 ile Cloud (bulut) teknolojisi ile çalışacak ofis uygulamalarını geliştirmek mümkündür. Visual Studio Ultimate 2013 Programın kurulabilmesi ve verimli çalışabilmesi için sistem gereksinimleri aşağıda verilmiştir. Windows için; Visual Studio Ultimate 2013 verisiyonu 'nun sağlıklı kurulması ve çalışması için 64 bitlik bir bilgisayar sistemine ihtiyaç duyulur. 1,6 GHz veya daha hızlı işlemci Microsoft Windows 7 (64 bit), Windows 8 (64 bit) 1 GB RAM (sanal makinede çalıştırılıyorsa 1,5 GB) Kurulum için 20 GB kullanılabilir sabit disk alanı; kurulum sırasında ek boş alan gerekir(çıkarılabilir flash depolama cihazlarına yüklenemez.) DirectX 9 uyumlu, 1024 x 768 veya daha yüksek görüntü çözünürlüğünde çalışan ekran kartı Gerekli yazılım etkinleştirmesi, abonelik doğrulaması ve çevrimiçi hizmetlere erişim için İnternet bağlantısı ve kayıt gerekmektedir. KB2883200 (Windows Update üzerinden edinilebilir.) gereklidir. Bu Visual Studio sürümü en iyi Internet Explorer 10 veya üzeri ile çalışır. Bilgisayarınızda Internet Explorer 10 yüklü değilse, bazı özellikler beklenen şekilde çalışmayabilir. Mac OS için; Multicore Intel işlemci Visual Studio Express Versiyonu, Studio. Net in en az bileşenine sahip, bireysel kullanıma yönelik hazırlanmış ve ücretsiz dağıtılan bir çeşididir (Veri tabanı desteği yoktur). Mac OS X v10.7 (64 bit) veya 10,9 (64 bit) olması yeterlidir. Diğer teknik özellikler Windows ile aynı olması yeterlidir. Eğer sisteminize Studio.Net in önceki sürümleri mevcutsa ve Visual C# dil desteği ile birlikte kurulmuşsa, hemen aşağıda verilen adımları atlayarak kod yazmaya başlayabilirsiniz. Bilgisayarınızda Studio. NET kurulu değilse aşağıdaki adımları izleyerek Studio Ultimate 2013 versiyonunu bilgisayarınıza kurabilirsiniz. 1.Adım: Aşağıdaki adresi internet tarayıcınıza giriniz. http://www.visualstudio.com/tr-tr/downloads/download-visual-studio-vs.aspx Bu adrese girip tarayıcınızda aratmaya başlattığınızda Resim 1.1. görülen sayfa ekrana gelecektir. Microsoft Studio.NET ortamını bilgisayarınıza yükleyebilmek için öncelikle Microsoft Live hesabı almanız gerekmektedir. Şayet MSDN Aboneliğiniz varsa 2. Adımı atlayarak 3. Adım yardımıyla Studio.NET programını bilgisayarınıza kurabilirsiniz. Şayet MSDN Adboneliğiniz yok ise 2-Adım da verilen işlem basamaklarını uygulayın. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 3
Resim 1.1. Microsoft sitesi tarafından sağlanan VisualStudio.NET tüm sürümlerini indirme sayfası 2.Adım: Visual Studio'nun Kurulumu için verilen web adres linki Türkçe seçilmiştir. Fakat Studio.NET in kurulum dosyalarında Türkçe dil seçeneği mevcut değildir. Resim 1.1. de sayfanın üst tarafında kırmızı ok ile gösterilen Oturumu Aç bölmesine tıklayın. Resim 1.2. de görülen sayfa karşınıza gelecektir. Bu şekilde kırmızı dikdörtgen çerçeve içerisindeki "Microsoft hesabınız yok mu? Şimdi Kaydolun bölmesine tıklayın. Bu işlem sonucu Resim 1.3. sayfası karşınıza gelecektir. Burada belirtilen yerleri doldurunuz. E-posta adresi olarak aktif olarak kullandığınız bir eposta adresinizi yazınız ve şifre olarak unutmayacağınız bir şifre belirleyerek yazınız. Bu bölümlere yazdığınız e-posta adresiniz ve şifreniz sizin MSDN Abonelik kimlik bilgilerinizi oluşturacak ve kurulum esnasında gerekli oldukça bu bilgileri girmeniz istenecektir. Microsoft hizmet sözleşmesi ve gizlilik ve tanımlama bilgileri bildirimini kabul etmek için Hesap oluştur a tıklayın. Yazmış olduğunuz isim, e- posta adı ve parolanızda herhangi bir hata yoksa e-posta doğrulama sayfası açılacaktır. Bu işlemleri yaptıktan sonra sisteme girdiğiniz e-postanızı kontrol ediniz. Microsoft hesabı ekibi tarafında size bir eposta gönderilmiş olacaktır. Gelen e-postada e-postayı doğrula bölmesine tıklayınız. Başlamaya hazırsınız! mesajı içeren bir sayfa açılacaktır. Bu sayfadan tamam ı tıklayarak (Ad ve soyadı*, İletişim e-postası*, Ülke/Bölge*) istenen bilgileri tekrar girerek MSDN hesabınıza artık girebilirsiniz. Simdi aşağıdaki adrese tekrar girerek http://www.visualstudio.com/tr-tr/downloads/download-visual-studio-vs.aspx Diğer adımlarda verilen işlem basamaklarıyla Studio.NET programını indiriniz. 3.Adım Resim 1.4 de verilen turuncu ok ile işaret edilen ve kırmızı dikdörtgen içindeki Hemen İndirin bölümüne tıklayınız. Bu tıklama sonucunda Resim 1.5 de görülen sayfa açılacaktır. 2.Adımda alınmış olan MSDN Abonelik bilgilerini (e-posta ve parola) gösterilen alanlara girildikten sonra Otumu Aç butonunu tıklayarak hesabınıza giriş yapın. Resim 1.5 de gösterilen Ultimate 2013 kurulum dosyasını seçerek vs_ultimate. exe (1.17MB) dosyasını masaüstüne indirmeyi başlatın. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 4
Resim 1.2. Microsoft sitesi üzerinden MSDN Abonesi olma veya giriş sayfası Resim 1.3. MSDN hesabı oluşturma sayfası Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 5
Resim 1.4. Microsoft Studio Ultimate 2013 ücretsiz deneme sürümünün indirilmesi Visual Studio Ultimate Versiyonu, Studio. Net in en fazla bileşenine sahip olan, ekip çalışmasına yönelik hazırlanmış ve lisanslı dağıtılan bir çeşididir.(veritabanı geliştirme, test ve raporlama araçlarına sahiptir.) Resim 1.5. Microsoft Studio Ultimate 2013 ücretsiz deneme sürümünün seçilmesi Resim 1.6. Team Foundation Server üzerinde hesap oluşturma penceresi Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 6
İsterseniz bu hizmetten yararlanmadan da Studio.NET kurulumunu başlatabilirsiniz. Masaüstünüze inen aşağıda sembolü gösterilen vs_ultimate.exe adlı dosyayı çift tıklayarak çalıştırın ve kuruluma başlayın. Resim 1.7. Disk alanının seçimi ve Lisans koşullarının kabul sayfası Resim 1.7 de Lisans koşullarını kabul edeceğimiz bir de Visual Studio nun geribildirim ortamına katılıp katılmadığımızı soran bir seçenek mevcuttur. Bu alanlardan gerekli yerleri işaretleyerek next butonuna tıklayınız. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 7
Visual Studio'nun en büyük avantajlarından biri de eklenti desteğidir. Eklentilere menü çubuğundan Tools > Extensions and Updates... Yolunu izleyerek ulaşılır. Resim 1.8. Studio.NET için gerekli olan araçları seçimi Resim 1.8 de gösterilen araçlardan tümünü ya da size gerekli olanlarını seçerek Install seçeneğine tıklanırsa kurulum başlayacaktır. Resim 1.9 Studio.NET kurulum ekranı Resim 1.9 da gösterilen kurulumun tamamlanması birkaç saat sürebilir. Kurulum tamamlanınca Resim 1.10 da gösterilen kurulumun başarılı olduğunu gösteren ekran görülecektir. Launch metni üzerine tıklayarak kurulumu Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 8
tamamlayabilirsiniz. Bu ekrandan sonra Visual Studio Ultimate 2013'yi kullanmaya başlanabilir. Resim 1.10. Kurulumun bittiğini gösteren pencere Studio. NET in Program Geliştirme Ortamı Visual Studio Ultimate 2013 programının bilgisayara kurulum işlemi tamamlandıktan sonra, Başlat > Programlar > Visual Studio 2013 komutu verilerek program ilk kez çalıştırıldığında Resim 1.11 da görüntülenen Chose Default Environment Settings başlıklı ekran görüntülenecektir. Bu ekranda Visual Studio nun başlangıçta belirleyeceğimiz hangi ayarlar ile çalıştırılacağı gösterilmekte ve Choose your default environment settings kısmından bu ayarları seçmemiz istenmektedir. Bu derste Visual C#.NET program geliştirme ortamı tercih edileceği için Resim 1.11 de kırmızı ok ve çerçeve ile gösterilen Visual C# Development Setting seçeneği işaretlenmelidir. Bu seçim sonucunda program geliştirme ortamı Visual C#, programlama dilinin varsayılan ayarlarına göre düzenlenmesi sağlanacaktır. İlerleyen zamanlarda, Visual Studio. NET ortamının Visual C# programlama dili haricinde başka bir programlama diline göre ayarlanması gerektiğinde, Tools menüsünden Import and Export Settings seçeneği tıklanarak gelen diyalog penceresinden Reset all settings seçeneği seçilir ve istenilen programlama dili tekrardan aktif edilebilir. Visual Studio. NET çalıştırıldığında yeni bir proje oluşturabilmek veya önceden hazırlanmış projeleri açabilmek için Resim 1.12 de gösterilen Start Page ekranı görüntülenir. Bu sayfada görüntülenen Recent menüsünde önceden oluşturulmuş projelerin listesi görüntülenecektir. Mevcut projelerden herhangi birisini açmak için Open Project seçilmelidir. Open Project seçildiğinde Belgelerim klasöründe Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 9
bulunan Visual Studio 2013 klasörü altındaki Projects klasöründe önceden hazırlanmış projelere erişmek mümkün olacaktır. Geliştirilen her projenin kaydedilmesi sonrası; Studio.NET, Projects klasörü altında projenin tüm dosyalarını içine alacak ayrı bir klasör olarak oluşturulur. Yeni Bir Belge Oluşturma ve Kayıt İşlemi Yeni bir proje oluşturulmak istenildiğinde resim 1.12 de görüntülenmekte olan New Project seçilmelidir. Bu durumda resim 1.13 deki New Project ekranı görüntülenecektir. Bu pencereden programlama dili için Visual C# ve Proje tipi için de Console Application seçilebilir. Name seçeneği için editör tarafından önerilen isim veya farklı bir isim proje ismi olarak tercih edilebilir. Location seçeneği proje dosyasının disk üzerindeki kayıt yerini, Solution name ise mevcut projenin hangi büyük proje ismine ait olduğunun seçimini sağlar. Gerekli alanlar doldurularak Ok butonuna basıldığında istenen yer ve isimde yeni bir proje dosyası oluşturulmuş olacaktır. Bu şekilde oluşturulan bir proje örneği resim 1.14 de görülmektedir. Oluşturulan projeye, resim 1.14 de gösterilen kodlar yazılıp düzenlendikten sonra veya kodlama sürecinin herhangi bir aşamasında File menüsünden Save All seçeneğine tıklandığında açılacak olan resim 1.15 deki pencere yardımıyla kayıt işlemi gerçekleştirilebilir. Aynı işlem Ctrl+Shift+S tuşlarına basarak da yapılabilir. Resim 1.11. Chose Default Environment Settings Başlangıç dilinin seçimi Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 10
Resim 1.2. Start Page Ekranı Resim 1.13. New Project Ekranı Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 11
Resim 1.14. Örnek1.cs isimli projeye ait Studio.NET ortamı Resim 1.15. Örnek1.cs isimli projeye ait örnek kod yazım şekli Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 12
Visual Studio. NET in görünmeyen pencerelerine View menüsü altında Other Windows seçeneğini tıklayarak erişebilirsiniz. Resim 1.16. Save File As Proje kayıt Ekranı Resim 1.16. da gösterildiği gibi Proje adı Örnek2 olarak değiştirilip, kayıt türü (*.cs) olarak seçilerek Save butonu tıklanır ve proje dosyası farklı bir isimde yeniden kaydedilebilir. Dosya adı ve yeri belirtilmez ise program varsayılan otomatik isimlerden birini (ConsoleApplication1,2 n) her projede başka olacak şekilde sırasıyla seçerek, belgelerim> visual studio 2013>Project klasörü içerisine kayıt edecektir. Studio. NET de bulunan tasarım araçları Bu bölümde Visual Studio. NET geliştirme ortamı incelenerek kullanılan araçlar ve özellikleri tanıtılacaktır. Bu derste Visual C# temel özellikleri ve yapısı anlatıldığından tasarıma değil, kod yazmaya ağırlık verilecektir. Toolbox penceresinde bulunan nesnelerin kullanılabilmesi için bu nesnelerin Mouse ile seçip Form üzerine taşınması gerekir. Studio.NET Platformunun tasarım alanında hem Windows uygulamaları hem de konsol uygulamaları geliştirmek mümkündür. Resim 1.17. de gösterilen tasarım alanında Görsel tabanlı (Windows) uygulamalar geliştirilirken, Resim 1.14. de gösterilen tasarım alanında ise metinsel tabanlı (Konsol) uygulamalar geliştirilmektedir. Studio.NET in araçları tanıtılırken Resim 1.17. daki tasarım ekranı esas alınacaktır. Çünkü bu ekranda yer alan araçların büyük bir kısmı konsol uygulamaları yazarken de kullanılmaktadır. Visual C# ile programlama yaparken Menü çubuğu, Standart araç çubuğu, Solution Explorer penceresi, Properties penceresi ve Toolbox gibi hazır pencereler programcıya kolaylık sağlar. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 13
Proje yazarken bazı araçlar tasarım ekranında görünür olmayabilir ve bu araçlara ihtiyaç duyulduğunda ise View menüsünü tıklayıp kullanmak istediğiniz aracı seçerek görünür yapabilirsiniz. Ancak View menüsü yeni Studio.NET versiyonlarda oldukça kalabalık gözüktüğünden az kullanılan araçlar Other Windows olarak adlandırılmış bir alt menüye de taşımış olabilir. Gerek duyduğunuzda bu aracı da kontrol edebilirsiniz. Resim 1.17. WindowsFormsApplications2 isimli projeye ait Studio.NET ortamı Resim 1.18. Menü çubuğu Menü çubuğu, geliştirme ortamını denetleyen komutların çoğuna erişim sağlar. Menüler ve komutlar bütün Windows temelli programlarda çalıştığı biçimde çalışır ve onlara klavye ya da fareyi kullanarak ulaşabilirsiniz. Resim 1.18 de menü çubuğunda yer alan Komutlar ve File menüsünde yer alan komutların bir kısmı görülmektedir. Resim 1.19. Standart araç çubuğu Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 14
Standard araç çubuğu, Resim 1.19 da görüldüğü gibi üzerinde yer alan kısayol simgelerinin Mouse yardımıyla tıklanmasıyla menü çubuğunda yer alan ilgili komutlar çalıştırılır. Resim 1.20. Toolbox,Form1.cs[Dizayn], Properties pencereleri Toolbox, Resim 1.20 de görüldüğü üzere, genelde ekranın sol tarafında bulunur. Özellikle Form[dizayn] ekranı açıkken aktif hâle gelir. Üzerinde Button, TextBox, Checkbox gibi görsel bileşenler yer alır. Konsole uygulamalarında bu bileşenlerin hiçbiri görüntülenmez. Form[Dizayn], Genellikle ekranın orta kısmında yer alır. Görsel bileşenleri üzerinde bulundurur. Burada yer alan bileşenlerin işe yaraması için Event (Olay), Properties (Özellikler) in ayaralanarak, kod bağlantılarının mutlaka yapılması gereklidir. Properties penceresi, dizayn penceresi üzerinde seçili olan bir nesnenin özelliklerini görüntüler ve özelliklerin yeniden düzenlenmesini kolaylaştırır. Properties pencereleri, Dizayn ekranındaki bileşenlerin özelliklerinin Mouse ve klavye yardımıyla kolayca değiştirilmesinde kullanılır. Bu alanda Mouse ile yapılan değişiklikler Studio.NET tarafından kod dosyasına aktarılır. Resim 1.20 de yukarıdaki pencerelerin yanı sıra kırmızı kutucuklar içerisinde aşağıda isimleri verilen pencerelerde görülmektedir Solution Explorer: Visual Studio NET bileşenleri arasında geçiş yapmak için ve istenilen bileşenleri seçmek için kullanılır. Server Explorer: Proje içerisinde veri tabanı bağlantısı yapıldığında veya projeye yeni server bağlantıları yapılacağı zaman kullanılan bir pencere türüdür. Output penceresi: Studio.NET ortamında yazılan projeler derlendiğinde ya da çalıştırıldığında Studio. NET üzerinde yapılan işlemler bu pencere üzerinden takip edilebilmektedir. Class View: Bir proje içerisinde kaç tane sınıfın yapılandırıldığı ve bu sınıfa ait bu nesnelerin takibi için kullanılmaktadır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 15
Team Explorer: Proje içerisinde görev alan kullanıcılar arasında Studio.Net ortamına iletişim imkânı sağlar. Araç ve pencerelerin kesin boyut ve şekilleri, geliştirme ortamının nasıl yapılandırılmış olduğuna bağlıdır. Visual Studio yalnız görünür olmasını istediğiniz pencereleri hizalayıp iliştirmenize, yani yuvalamanıza izin verir. Araçları sekmeler biçiminde, geliştirme ortamının kenarları boyunca gizleyebilir ve böylece yeniden onlara gerek duyana kadar görünmez olmalarını sağlayabilirsiniz. Visual Studio arabirimini kullanırken hangi araçların sizin için önemli olduğunu ve hangilerini daha sonra kullanılabileceğini kestirmek başlangıçta zordur. Bu tür tasarım alanları kod yazarken kişiye özel olarak yapılandırılır. Çalışma alanının ideal görüntüsü genellikle 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde ortaya çıkar. Proje yazdıkça gerek duyulan paneller açık tutulur ya da gizlenir, hiç kullanılmayanlar ise kapatılır. Bazı durumlarda panellerin yerleri istenmeden değiştirilmiş olabilir. Bu durumda Menü çubuğu >Windows>Reset window Leyout seçeneği kullanılarak en baştaki panel yerleşim düzeni geri çağrılabilir. Resim 1.21. Program. cs kod yazım penceresi Kod yazım penceresi: Bu alana Visual C# kodları yazılır. Resim 1.21. de birçok satırdan oluşan kod satırları yer almaktadır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 16
Özet Visual Studio.NET Platformu Visual Studio. NET; Microsoft tarafından geliştirimiş, kolay program yazılabilmesine imkân sağlayan bir program yazma ortamıdır. Visual Studio. NET birkaç programlama dilinin aynı anda kullanılabileceği bir yapıya da sahiptir. Bu özellik, bütünleşik yazılım geliştirme özelliği olarak tanımlanır ve bu sayade Visual C#, Visual Basic. NET ve Visual F# gibi birçok programlama dillerine destek sağlar. Virtual C# programlama dili %100 nesne tabanlıdır. Bu özelliğinden dolayı bu dersin için kullanılacak programlama dili olarak seçilmiştir. Visual Studio. NET Platformunun iki farklı sürümü vardır. Birisi Profesyonel programcılar için Lisanslı olarak satışa sunulan sürümleri (Professional, Premium, Ultimate) diğeri ise programlamaya yeni başlayanların kod yazma gereksinimlerini karşılayacak nitelikteki Express sürümüdür. Visual Studio Express Versiyonu, Studio. Net in en az bileşenine sahip, bireysel kullanıma yönelik hazırlanmış ve ücretsiz dağıtılan bir çeşididir (Veri tabanı desteği yoktur). Visual Studio Ultimate Versiyonu, Studio. Net in en fazla bileşenine sahip olan, ekip çalışmasına yönelik hazırlanmış ve lisanslı dağıtılan bir çeşididir. Veritabanı geliştirme, test ve raporlama araçlarına sahiptir.bu yüzden,visual Studio Ultimate 2013 versyonunun kurulumu anlatılmıştır. Bu sürümde Windows Azure ve Office 365 ile Cloud (bulut) teknolojisi ile çalışacak ofis uygulamaları geliştirmek mümkündür. Visual Studio.NET'in son sürümünü yüklemek için 64 bit mimarisine sahip bir işlemci en az 1GB ram ve 20 GB disk alanına ihtiyaç vardır ve ayrıca internet üzerinden kurulum yapıldığından bu işlem için MSDN abonelik hesabı da almanız gerekir. Kurulum için; http://www.visualstudio.com/tr-tr/downloads/downloadvisual-studio-vs.aspx adresine girilmeli, önce MSDN abonelik işlemleri yapılmalı ve sonrasında ise "vs_ultimate.exe" dosyası bilgisayara indirilmelidir. Bu dosyanın çalıştırılması ile bilgisayara kurulum için gerekli dosyalar internet üzerinden indirilir ve sonrasında kurulum otomatik olarak başlar. Gerekli seçenekler işaretlendikten sonra kurulum tamamlanır. Kurulum işlemi tamamlandıktan sonra, Başlat > Programlar > Visual Studio 2013 komutu verilerek program başlatılır. Sadece ilk kez çalıştırıldığında Chose Default Environment Settings başlıklı ekran görüntülenecektir. Visual Studio.NET, yapılan programlamaya göre kullanımı değişen, çok önemli olan araçlara sahiptir. Menü çubuğu, Standart araç çubuğu, Solution Explorer penceresi, Properties penceresi, Windows Forms Designer, Toolbox, Dynamic Help ve Output, Server Explorer, Class View penceresi gibi araçlar bunlardan sadece bir kaçıdır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 17
DEĞERLENDİRME SORULARI 1. Aşağıdaklerden hangisi Studio.NET in ücretsiz bir sürümüdür? Değerlendirme sorularını sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan Bölüm Sonu Testi bölümünde etkileşimli olarak cevaplayabilirsiniz. a) Ultimate b) Premium c) Professional d) Express e) Team Foundation Server 2. Microsoft Studio.NET 2013 ün kurulması için hangi sistem gereksinimine kesinlikle ihtiyaç vardır? a) 3 GHz veya daha hızlı işlemciye b) 4 GB RAM modulüne c) 20 GB kullanılabilir sabit disk alanına d) Mac OS X (32bit) işletim sistemine e) Microsoft Windows 7 (64 bit) 3. Studio.NET ortamında kaydedilmiş bir proje, yeniden nasıl çağrılır? a) File menüsünden New Project seçilir. b) Başlat düğmesinden, Visual Studio. NET simgesi tıklanır. c) Başlat düğmesinden Visual Studio. EXE simgesine tıklanır. d) File menüsünden Open Project seçilir. e) File menüsünden New File seçilir. 4.Aşağıdakilerden hangisi Visual Studio 2013 ortamının, bilgisayar sistemine kurulumunu başlatan dosyadır? a) Blend for Visual Studio 2013 b) vs_ultimate.exe c) install.exe d) Set-up.cs e) install.com Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 18
5. Studio.NET ortamında yer alan birkaç dosya içerisinden sadece birinin seçimi hangi aracı kullanılarak yapılabilir? a) Properties Penceresi b) Server Explorer c) Solution Explorer d) ToolBox penceresi e) Form Designer 6. C/C++ ve Java gibi dillerin olumlu özelliklerini alıp bu dillere ait olumsuz özelliklerin ayrırt edilerek, yeniden geliştirildiği programlama dili aşağıdakilerden hangisidir? a) Javascript b) Visual Basic c) Visual C# d) Delphi e) Visual F# 7. Visual Studio.NET editöründe ilk açıldığında görüntülenmemiş olan pencereler hangi menü kullanılarak görüntülenirler? a) View b) File c) Edit d) Project e) Build 8. Menü çubuğunun hemen altında yer alır. Üzerinde bulunan butonların Mouse yardımıyla tıklanmasıyla menü çubuğunda yer alan ilgili komut çalıştırılır. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklere sahiptir? a) Properties Penceresi b) Server Explorer c) Solution Explorer d) ToolBox penceresi e) Standart araç çubuğu Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 19
9. Üzerinde Button, TextBox, Checkbox gibi görsel ögelerin yer aldığı panel aşağıdakilerden hangisidir? a) Properties Penceresi b) Server Explorer c) Solution Explorer d) ToolBox penceresi e) Standart araç çubuğu 10. Studio.NET ortamında yazılan projeler derlendiğinde ya da çalıştırıldığında. NET ile yapılan işlemler üzerinden takip edilmektedir. Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilebilir? a) Class View penceresi b) Server Explorer c) Solution Explorer d) Team Explorer e) output penceresi Cevap Anahtarı: 1.D,2.B,3.D,4.B,5.C,6.C,7.A,8.E,9.D,10.E Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 20
YARARLANILAN KAYNAKLAR VE BAŞVURULABİLECEK DİĞER KAYNAKLAR Ayık Y. Ziya, (2011), Atatürk Üniversitesi, Uzaktan Eğitim Merkezi, Görsel Programlama I Ders Notları AKBUĞA. Mustafa, (2011), Atatürk Üniversitesi, Uzaktan Eğitim Merkezi, Nesne Tabanlı programa-i Ders Notları ALGAN, Sefer, (2010), Her Yönüyle C#, İstanbul: Pusula Yayıncılık, İstanbul. AKTAŞ, Volkan, (2013), Her Yönüyle C# 5.0, KODLAB, İstanbul. CLARK, Dan, (2013), Your visual blueprint for building.net application, 2nd Edition, Hungry Minds, New York. SCHILDT, Herbert, (2002), The Complete Reference C#, çev. Duygu Arbatlı Yağcı, Alfa Basım Yayım Dağıtım, İstanbul. SHARP, John, (2002), Microsoft Visual C#.NET, çev. Mert Derman, Arkadaş Yayınevi, Ankara. YANIK, Memik, (2004), Microsoft Visual c#.net, 1.Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21