HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI TOPOĞRAFİK VERİLERİN HAZIRLANMASI VE SUNUMU Mühendis Yüzbaşı Mustafa CANIBERK 08 Ekim 2013
TAKDİM PLANI TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Topoğrafik Verilerin Güncellenmesi ve Sunumu Sonuç ve Değerlendirmeler 1/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Ülkemizde; geçmişten günümüze kadar, sivil ve askeri tüm kullanıcılara basılı haritalar şeklinde sağlanmakta olan klâsik ürün desteği, gelişen bilgisayar teknolojisine paralel olarak modern tekniklerle üretilen sayısal coğrafi ürün desteği haline dönüşmüştür. 2/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Sayısal ürünler; Savunma amaçlı Türk Silahlı Kuvvetlerinin bilgi sistemlerinden silah sistemlerine kadar geniş bir yelpaze içerisindeki ihtiyaçlarını karşılamakta, kalkınma amaçlı; çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarının projelerinde gerek duydukları coğrafi veri desteğini sağlamaktadır. 3/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Harita Genel Komutanlığında üretilen coğrafi verileri kesintisiz bir yapıya dönüştürebilmek, Verilerin gerçek dünyayı en iyi şekilde temsil etmesi için uygun modellerle yapılandırabilmek, Verilerin toplanma ve basım tarihi, projeksiyonu vb. bilgilerine (metaverisine) anında erişebilmek için 4/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı 1:25.000 Ölçekli Topoğrafik Vektör Veritabanı (TOPO25) kurulmuştur. 5/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Coğrafi veriler, sayısal fotogrametrik yöntemle hava fotoğraflarından üretilmekte ve arazide topoğrafik bütünlemesi yapılarak, 1:25.000 Ölçekli Topoğrafik Vektör Veritabanına (TOPO25) aktarılmaktadır. TOPO25 6/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı ANALİZ ÇALIŞMALARI: 1:25.000 ölçekli vektör harita üretim sistemi içinde fotogrametrik ve kartografik olarak toplanan detaylar incelenmiş, VMAP veri modelindeki sınıflardan da faydalanılarak, yeni topoğrafik detay sınıfları ve bu topoğrafik detayların alt tipleri tespit edilmiştir. 7/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı ANALİZ ÇALIŞMALARI: Tespit edilen bu topoğrafik detayların öznitelikleri ve öznitelik değer kümeleri belirlenmiştir. 8/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Yapılan çalışmalar bir analiz dokümanında toplanmıştır. (~ 1000 sayfa) 9/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Belirlenen topoğrafik detayların (feature classes), Özniteliklerini, Alt sınıflarını (sub types), Değer kümelerini (domains) ve Dönüşüm tablolarını gösteren UML diyagramları hazırlanmıştır. 10/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı 11/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı 1:25.000 Ölçekli Topoğrafik veri modeli, ArcCATALOG ve ArcSDE aracılığıyla Oracle veritabanına aktarılmıştır. UML TOPO25 ArcSDE/Oracle ArcCATALOG ArcSDE SCHEMA WIZARD 12/45
TOPO25 Veritabanı Tanıtımı 352 DETAY 128 DETAY SINIFI 13/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Fotogrametrik yöntemle toplanmış ve arazide bütünlenmiş paftaların, TOPO25 veritabanına girebilecek şekilde yapılandırılması ve kullanıcı isteklerine göre veri sağlanması amacıyla, 14/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması ESRI ArcGIS/ArcObjects kullanılarak; Veri Ön Düzenleme Veri Yapılandırma Veritabanı Yükleme Kullanıcı ve Yetkilendirme İşlemleri ile ilgili toplam 73 adet program yazılmıştır. 15/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Veri Ön Düzenleme Aracı Pafta Sınırlarında Kesme Detayların Yükseklik Kontrolü İç İçe Alan Çıkarma Personal GDB e (*.mdb) Dönüşüm UTM-COĞ. Dönüşüm Kapanmayan Alan Detayların Kontrolü Veri ön düzenleme çalışmaları kapsamında Fotogrametrik kıymetlendirme sonrasında oluşan DGN formatındaki veri, ESRI Personal Geodatabase (*.mdb) formatına dönüştürülür. 16/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Veri Yapılandırma Aracı Kot Atama Üç Boyutlu Edit Yazı Katmanı Pafta Oluşturma Geometri Düzeltme Kenarlaşma Birleştirme Topoloji M Değeri Girişi Kenarlaşma SDE.DEFAULT 17/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Ön düzenleme sonrası oluşturulan ESRI Personal Geodatabase formatındaki veriler Veri Yapılandırma işlemlerinden geçirilir. Bu işlemlerle, ESRI Personal Geodatabase (*.mdb) formatındaki veriler Oracle Veritabanına yüklenecek yapıya kavuşmaktadır. 18/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması 1:25.000 ölçekli vektör verinin yapılandırılmasının ardından kalitesini artırmak için 208 adet topoloji kuralı tanımlanmıştır. Bu kurallar ESRI ArcGIS Topology aracı kullanılarak hazırlanmıştır. 19/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Must Not Overlap Must Not Self Overlap 20/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Must Not Self Intersect Must Be Covered By Baundry of 21/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Must Not Have Pseudos Must Not Self Intersect Or Touch Interior 22/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Must Not Have Dangles Must Not Overlap With 23/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Point Must Be Covered By Line Must Be Covered By End Point Of 24/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Must Not Overlap With Must Not Intersect 25/45
Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Veri Ön Düzenleme, Veri Yapılandırma ve Topoloji aşamalarından geçirilen veriler Oracle veritabanına yüklenmeye hazır hale gelmiş olur. Veritabanı Yükleme Aracı ArcSDE Veri Yükleme (sdeimport-sdeexport) COĞ.-UTM Dönüşüm Veritabanından Dönüşüm Veri Yedekleme (*.xml file) Metaveri Girişi Veritabanına Yükleme (Personal GDB GDB ArcSDE Oracle) 26/45
Topoğrafik Verilerin Güncellenmesi TOPO25 (ArcSDE/Oracle) Veritabanına veri girişi, güncelleme ve silme işlemleri ESRI ArcGIS Versioning aracı kullanılarak yapılmaktadır. 27/45
Topoğrafik Verilerin Güncellenmesi TOPO25 (ArcSDE/Oracle) Veritabanındaki verilerin kesintisiz (Seamless) bir yapıda tutulması için gerekli olan kenarlaşma ve birleşme işlemleri %95 oranında otomatik olarak gerçekleştirilir. 28/45
Topoğrafik Verilerin Güncellenmesi %5 oranında operatör müdahalesi gerektiren düzenleme, değişiklik ve düzeltme işlemlerinde ise ESRI ArcGIS Distributed Geodatabase kullanılmaktadır. aracı 29/45
Topoğrafik Verilerin Güncellenmesi Oluşturulan versiyonlardan düzenlenmesi gerekli olan detay sınıfları File Geodatabase (*.gdb) formatında operatöre verilmektedir. Operatör işlemlerinin ardından sadece değişiklikler veritabanına kayıt edilmektedir. TOPO25 TOPO25(REP) *.mdb/*.gdb Operatör ArcSDE / Oracle SDE.DEFAULT Replica Versiyon Karayolu Detay Sınıfı 30/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu Harita Genel Komutanlığının mevcut imkanları çerçevesinde TOPO25 Vektör Veritabanında; Eylül 2013 itibariyle 1432 pafta bulunmaktadır. Bu sayı; Şubat 2014 itibariyle 2800 pafta Aralık 2014 itibariyle 3700 pafta Aralık 2015 itibariyle 4700 pafta olacaktır. 31/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu 32/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu TOPO25 Veritabanından temel ölçeklerde (25K, 50K, 100K, 250K) ve 4 farklı veri formatında veri sunumu yapılmaktadır. MDB KARTOĞRAFYA TOPO25 GDB SHP FOTOGRAMETRİ COV 33/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu Coğrafi Analiz Sistemi (CAS) ile TSK ağı üzerinde çalışan sanal küre uygulamasından tüm HGK ürünlerinin sunumu yapılmaktadır. TOPO25 verilerinin sisteme entegre edilmesi için çalışmalar devam etmektedir. 34/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu 2013 yılı itibariyle TOPO25 Veritabanı verileri Satışı Sunulan Ürünler Listesine eklenmiştir. 35/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu www.hgk.msb.gov.tr/urunler/satis.asp 36/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu Ürünün fiyatlandırılması için 5 Ülkenin (İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve ABD) TOPO25 emsali ürünlerinin satış ve sunum politikaları incelenmiştir. 37/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu Yapılan inceleme neticesinde TOPO25 verilerinin; Pafta bazında Katman bazında Detay bazında sunularak satışının yapılmasına karar verilmiştir. 38/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu Ücretlendirmede ise 352 topoğrafik detayın ayrı ayrı fiyatlarının belirlenmesi ve talep edilen bölgedeki detay sayısıyla çarpılması ile toplam fiyatın belirlenmesine karar verilmiştir. 39/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu Ayrıca ; Talep edilen alan büyüdükçe toplam fiyatın indirilmesi 4 15 pafta alanı için %10 16 95 pafta alanı için %20 96 pafta alanı için %30 Verilerin üretim yılına göre fiyatının indirilmesi 3 4 yıllık güncellik %10 5 ve daha eski veriler %20 40/45
Topoğrafik Verilerin Sunumu Verilerin kullanım amacına göre fiyatının indirilmesine (Eğitim maksatlı alımlarda %25) Farklı veri formatlarına göre fiyatın artırılmasına (MDB ve SHP formatları için %10) karar verilmiştir. 41/45
Sonuç ve Değerlendirme Verilerin üç boyutlu ve paftadan bağımsız (sürekli) bir yapıda veritabanında tutulması coğrafi sorgulama ve analiz imkânlarını artırmıştır. Verilerin toplanma, yapım, projeksiyon vb. metaveri bilgilerine anında erişme olanağı sağlanmıştır. 42/45
Sonuç ve Değerlendirme 1:25.000 ölçekli harita üretim sistemi içerisinde coğrafi veri üretiminin etkinliğini ve teknolojik gelişmelere uyum yeteneğini arttırmıştır. Coğrafi veri kullanıcılarına etkin ve istendiğinde on-line coğrafi veri desteği için gereken veri alt yapısı sağlanmıştır. 43/45
Sonuç ve Değerlendirme Uzun vadede; internet tabanlı veri sunumu ve genelleştirme yardımıyla herhangi bir bölgenin istenilen ölçekte hızlı bir şekilde haritasının yapılması gibi hizmetlere altlık teşkil edebileceği değerlendirilmiştir. 44/45
Teşekkürler 45/45