DAĞITIM YATIRIMLARINDA RİSK BAZLI YATIRIMLAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DAĞITIM YATIRIMLARINDA RİSK BAZLI YATIRIMLAR"

Transkript

1 DAĞITIM YATIRIMLARINDA RİSK BAZLI YATIRIMLAR Kürşat TANRIÖVEN Cansu EMİROĞLU Kayseri ve Civarı Elektrik T.A.Ş. ÖZET Enerji sektöründe dağıtım hizmeti ile iştigal eden özel sektör yatırımcıları 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükmünce elektriğin, sürekli, kaliteli ve ucuz olarak son müşteriye ulaştırmak amacıyla yatırım yapmakla yükümlüdürler. Yapılan yatırımların müşteri taleplerini karşılaması, enerji sürekliliği ve güvenliğini sağlaması yanında gelecekte olması muhtemel veya mevcut risklerin azaltılması/giderilmesi amacıyla da yapılmaktadır. Tanımı gereği risk; iç ve dış kaynaklı olaylardan ortaya çıkması muhtemel olan, hasar, zarar, kayıp, yaralanma veya diğer olumsuz etkilere yol açan, alınacak önlemler ile engellenebilen olaylara denilmektedir. Bir dağıtım şirketi için risk kapsamında olan sadece elektrik şebekesi varlıkları ve fiziksel varlıklarından olmayıp, finansal açıdan kayıp yaşamak, veri kaybı yaşanması, insan kaynaklarında yaşayacağı kayıplar veya marka anlamında yaşayacağı kayıpları kapsamaktadır. Bazı durumlarda büyük bir müşteri isteğini göz önüne alarak yatırım yapma kararının yanında riski göz önüne alarak yatırım yapmama kararını almak (müşterinin söz verdiği alt yapı çalışmalarını yapmaması veya yeterli miktarda yapmaması, ertelemesi kanuni mevzuat değişimi vb sebepler durumunda) dağıtım şirketinin varlıklarını etkin şekilde kullanması için önem arz etmektedir. Risklerin yönetilmesi dağıtım şirketlerinin yapacakları yatırımlarda karar destek mekanizması içerisinde olmalıdır. Risk yönetimi fayda-maliyet analizine dayanmaktadır. Risk yönetimi maliyeti geçmiş verilerin derlenmesi, eylem planı ve personel harcamasından oluşmaktadır. Bu çalışma ile risklerin neler olduğu, risklerin nasıl yönetileceği incelenerek risk bazlı yatırımların temelleri incelenecektir. 1. GİRİŞ Risk her an her yerde karşımıza çıkması muhtemel olan yaşam ve ölüm kadar doğal bir olgudur. Bir aracın trafikte seyretmesi durumunda her an kaza riski değişik şekillerde içsel yada dışsal nedenlerle kendini gösterebilmektedir. Her gün yüzlerce insan trafik kazalarında yaralanmakta veya hayatını kaybetmektedir. Ancak bu durum insanları motorlu taşıtları kullanmaktan alı koymamaktadır. Bunun nedeni arabaların icatlarından günümüze kadar fren, kaporta, hava yastığı, trafik kuralları, hız sınırları, duble yollar, trafik ışıkları ve gerekirse trafik cezaları gibi daha bir çok alanda yapılan iyileştirmelerle kaza olma riskinin en aza indirilmesidir. Benzer durum elektrik şebekesi ve elektrik dağıtım şirketleri içinde gereklidir. Edison tarafından elektriğin yaygın kullanılmasının sağlanması ile birlikte oluşan riskler günümüzde oldukça elimine edilmiştir. Dağıtım şirketleri elektrik sektöründe sadece kaza riskleri ile karşı karşıya kalmayıp bunun haricinde varlıklarını tehdit eden özelleştirme riskleri,

2 ekonomik riskler, çevre riskleri vb. risk kategorileri ile de yüzleşmek durumundadırlar. Riskler ve tanımları ve engel risk analiz metodu olan risk matrisi bu çalışmada ele alınacaktır. 2. RİSKLER VE TANIMI Risk nedir diye baktığımızda basit anlamda risk; işlerin yolunda gitmemesi için her an ortaya çıkabilecek herhangi bir engel olarak tanımlayabiliriz. Risk in tanımı herkes yada her iş kolu için değişik şekilde tanımlanabilir. İş sözlüğünde risk; [1] Önceden alınabilecek önlemlerle engellenebilecek ve iç ya da dış hasarlardan ortaya çıkan, yaralanma, kayıp, hasar vb diğer negatif etkilerin ortaya çıkma olasılığı olarak adlandırılmaktadır. ISO ve IEEE standartlarına göre risk [2] Bir olayın olma olasılığı ve sonucunun birleşimidir. şeklinde tanımlanmaktadır. Bu tanımda yer alan bileşenlerin risk analizinde cevaplanması gerekmektedir. Olay; Sistemde ne yada neler yanlış gitmektedir. Olasılık, hangi sıklıkla olayın gerçekleşme ihtimali vardır. Sonuç, olayın oluşturduğu etki, ortaya çıkan sonuç nedir. Risklerin belirlenmesi varlık yönetimi sisteminin ve dolayısı ile yatırımlara karar verme sürecinin temelini oluşturmaktadır. Elektrik dağıtım şirketleri karşı karşıya oldukları risk resminin birçok yüzü olduğunun farkındadırlar. Aşağıda elektrik dağıtım şirketlerinin karşılaşabileceği riskler gruplanarak verilmiştir. Bu risklerin bütün dağıtım şirketleri için gerçekleşmeyebilir. Risk değerlendirme bir bütünü oluşturduğu için bu risklerde göz önüne alınmalıdır. Bu riskler; Ekonomik riskler, Güvenlik riskleri, Çevresel riskler, Kaynağın kalitesi riski, İtibar riski, Zarar/Hasar riski, Düzenleme riski, Riskler etki olarak üç kategoriye ayrılabilir. Yerel etki: Sadece olayın meydana geldiği cihaz üzerinde meydana gelen etki. Sistem etkisi: Dağıtım Sistemi üzerinde bir kısım bölgeye olan etki, Kurumsal etki: Dağıtım Şirketinin işleyişi üzerine olan etkilerdir. Ekonomik riskler: Ekonomik riskler potansiyel olarak para kaybı ile ilişkilidir. Yani gelir kaybı veya beklenenden daha yüksek maliyetlerde denilebilir. Potansiyel ekonomik kayıplar, elektrik dağıtım sistemi varlık yönetimini bütün yönleri ile etkilemektedir. Dünyada elektrik sektörünün özelleşmesindeki kuralları belirleyen ve uygulayan kuruluşlar (EPDK, OFGEM vb.) dağıtım şirketlerinin gelirleri üzerinde sürekli bir baskı kurmaktadır. Bir dağıtım şirketinin karlılığını düzenleyici kurumun izin verdiği oranda alış satış arasındaki gelir ve işletme ve yatırım harcamalarındaki yapabileceği fark oran belirlemektedir. Dağıtım şirketinin gelir kayıplarına yol açacak riskler, işletme ve yatırı faaliyetlerinin sekteye uğramasına yol açabilir. Dağıtım şirketlerinin maliyetlerini Yatırım maliyetleri (yeni tesis ve yenileme maliyetleri) İşletme ve bakım maliyetleri (Cihazların tamir ve hasar maliyetlerini de içermektedir) Elektrik şebeke kayıplarının maliyetleri

3 Müşterilere satılamayan enerjinin maliyeti Risk yukarıda belirtilen tüm maliyet bileşenleri ile ilişkilidir. Ekonomik risklerin analizinde Net Bugünkü Değer analizi oldukça sık kullanılmaktadır. Bu metot giriş değişkenlerinin etkilerini gözlemlemede en uygun olanıdır. Bazı durumlarda karar verme mekanizmasında görselliği belirlemek için risk matrisi de kullanılabilir. Ekonomik analizlerin girdisi, diğer model bazlı analizlerden sağlanabilir. (güvenilirlilik analizi, yük gelişim tahminleri vb.) Kaynak güvenliği riski: 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda da belirtildiği üzere elektriğin son kullanıcıya sürekli ve kaliteli olarak olaştırma sorumluluğu ve bu hedefe ulaşılamaması durumunda dağıtım şirketine uygulanacak cezalar kaynak güvenliği riskini de beraberinde getirmektedir. Meydana gelecek kesintiler dağıtım şirketlerinin toplayacağı geliri de etkilemektedir. Kaynak güvenliğinin kesintiye uğraması ekonomik risklerin bir parçasıdır. Buradan net bugünkü değer hesaplamaları aynı zamanda bu risk içinde kullanılır. Kesinti durumu ve beklenen güvenliğin tahminini içeren model metotları, net bugünkü değer hesaplamaları için veri sağlayabilir. Teknik kaynak güvenliğinin potansiyel etkisini tahmin etmede birçok elektrik sistem analiz simülasyonu (yük akış analizi, kısa devre analizi vs) kullanılmaktadır. Güç sisteminin fiziksel kurallarının iyi bir şekilde tanımlanması model ve simülasyonun kolaylığı ile alakalıdır. Zarar/Hasar riski: Zarar/Hasar riski sistemin istenmeyen durumlar karşısında dayanıklılığı, olayın etkilerini sınırlayabilme yeteneği ve olayın ardından yeniden toparlanabilme durumunun karakteristikliğidir. Elektrik enerjisi toplumun yaşam standardını belirlemekte, insanların ve ekonominin güvenliğini sağlamaktadır. Elektrik güç dağıtım sisteminde meydana gelebilecek bir hasarın sosyal yaşamı tamamen etkileyeceği kaçınılmaz bir sonuçtur. Zarar/hasar riski tanımlanırken yüksek etkili, düşük ihtimalli ve toplumun tamamını etkileyen olaylar olarak tanımlanmaktadır. Zarar/hasar riskinin simülasyonu bir çok yol ile yapılabilmektedir (olasılık analizi, dinamik analizler vb.) Bunun yanında model tabanlı analiz metotları da uygulanabilmektedir (risk matrisi, hata durum ağacı vb). Güvenlik riski: Güvenlik düşüncesi dağıtım sisteminde uygulamalarda genellikle belirleyicidir. Bu risk hem üçüncü şahısların hem de mesleki güvenliğini kapsamaktadır. Üçüncü şahıslara ait riskler genellikle açıkta yer alan orta gerilim havai hatlarına veya AG iletkenli şebekeye dokunmaları durumunda çıkmaktadır. Bu risklerin analizi için beyin fırtınası metodundan çıkan sonuçların risk matrisinin de değerlendirilmesi ile yapılabilmektedir. Çevresel riskler: Dağıtım Şirketleri tarafından çevresel riskler, genellikle çevrede oluşturulan kirlenme (yağ dolu cihazlardan meydana gelen yağ kaçakları, SF6 gazı kaçakları vb.). Doğa içerisinden geçen veya kent merkezlerinden geçen havai hatlarda görüntü kirliliği oluşturmaktadır. Diğer bir risk kategorisi de çevreyi temizleyen pompa ve filtrelerin elektrik enerjisine bağlı olması ve bunların enerjisiz kalması durumunda çevrenin olumsuz etkilenmesi. Buna en iyi örnek Japonya da Fukuşima nükleer santralinin soğutma suyunu sağlayan pompaların enerjisiz kalması çevre problemine yol açmıştır. Çevresel risklerin analizinde risk matrisinin kullanılması görülebilir bir analiz sunmaktadır.

4 İtibar Riski: Dağıtım Şirketleri için marka ve itibar riski diğer riskler kadar önemlidir. İtibar riski çoğunlukla diğer risklerle direk olarak alakalıdır. Bunlar kaynak, güvenlik, çevre, hasar zarar riskleridir. Firmanın diğer risk alanlarındaki performansı itibar riskini doğrudan etkilemektedir. İtibar riskinin analizinde görsel sonuçlar veren risk matrisi kullanılmaktadır. Düzenleme riski: Dağıtım Şirketleri elektrik borsası içerisinde yer aldığı için özelleştirme işlemleri düzenleyici kurum tarafından yürütülmektedir. Politik kararlar, yeni düzenleme modelleri gibi nedenlerden dolayı özelleştirmenin çerçevesinin değişmesi durumunda dağıtım şirketleri her yönleri ile etkilenecektir. Eğer düzenleyici kurumun belirlediği esaslar iyi dizayn edilmez ise sonucunda dağıtım şirketlerinin karlılığında azalma ve toplumu ilgilendiren konularda vatandaşların etkilenmesi kaçınılmaz olacaktır. Ülkemizde bu duruma aydınlatma bedellerinin tahsisinde yaşanan EPDK, Hazine Bakanlığı, TEDAŞ Genel Müdürlüğü, Dağıtım Şirketleri ve vatandaş beşgeni bu duruma en iyi örnek olarak gösterilebilir. Bu durumun analizi için basitleştirilmiş risk analizi kullanılabilir. 3. RİSK DEĞERLENDİRME METODLARI VE YATIRIM KARARLARI Riske basit olarak Risk=Değişim x Etki olarak tanımlanabilir. Bu tanıma göre sistemde meydana gelen bir değişiminin etkisinin ne olacağının kestirilmesi durumunda hangi alanda yatırım yapılacağı ön görülebilir. Örneğin bir ITM çıkışında yer alan 2000 yılında tesis edilmiş bir kablo ile herhangi bir müşteri trafosunu besleyen 1980 yılında tesis edilmiş bir kablonun arıza durumunda aynı etki ve olasılık görülmez. İlk durumda yer alan kablo yeni tesis edildiği, teknolojisinin yeni olduğu gibi nedenlerden dolayı arıza ihtimali düşüktür. Ancak arızalanması durumunda ana çıkış kablosu olduğundan oluşturacağı etki yüksek olacaktır yılında tesis edilen kablonun arızalanma ihtimali yüksek (içerisinde zaman içerisinde nem olması, teknolojisinin düşük olması vb.) ancak küçük bir bölgeyi beslediği için oluşturacağı etki düşüktür. Dağıtım Şirketi kısıtlı olan yatırım bütçesini en etkin şekilde değerlendirmek amacıyla öncelikle hangi kabloya yatırım yapmaya karar vermesi gerekmektedir. Yapılacak analizlerde riski en aza indirecek yatırımın seçilmesi gerekmektedir. Risk değerlendirme işlemi temelinde olasılık teorisini barındırdığından bir çok metod geliştirilmiştir. Bunlardan bazıları; Eğer-olursa metodu, Arıza ağacı metodu, Olay ağacı metodu, FME(C)A : Arıza Modu, Etkiler ve (Kritiklik) Analizi metodu Ishikawa (balık kılçığı metodu) HAZOP analizi, TRIPOD analizi, Monte Carlo simülasyonu, Risk Matrisi başlıca kullanılan metodlar olarak sıralanabilir. Bu metodlar içerisinde risk matrisi her bir risk grubu için (ekonomik, güvenlik, çevre vb) ayrı ayrı yapılabilir. Ancak her bir riskin önemi Dağıtım Şirketinin bakış açısına

5 göre değişmektedir. Almanya ve Japonya da çevresel baskılar nedeni ile çevre riskleri önemli iken, Türkiye de ekonomik riskler ön plana çıkabilmektedir. Dağıtım Şirketleri hangi risk grubu önemli olursa olsun her risk grubu için aşağıdaki prosesi uygulamalıdır. Öncelikle işletme ve paydaşların beklentilerine uygun işletme değerleri belirlenir. Organizasyonun boyutuna ve paydaşların beklentilerine göre risk faktörlerinin tanımlanması yapılır. Risk matrisi ve her tip risk faktörünün kalibre edilmesinin tanımlanması yapılır.

6 Öncelikle yapılan iş veya eylemden etkilenen kişi ve kurumların(paydaşların) belirlnemesi gerekmektedir. Paydaşlar kimlerdir? - Hissedarlar - Yönetimler (Lokal ve ulusal) - EPDK - Müşteriler (küçük ve büyük) - Üretim dağıtıcıları - Personelleri, v.b. Güç / Etki Hisse / Önemi üzerinde ağırlık vererek seçim yapmak önemlidir.

7 İşletmelerin Yaygın Uygulama Örnekleri - Güvenlik - Finans - Güvenilirlik - Çevre koşulları - Görüntü - Yenilik - Mevzuata uygunluk İşletme değerlerinin sınırlı sayıda seçilmesi Önem sırasına göre sıralamak Risk faktörünüz ne kadardır? Aşağıdaki örnekler gibi açıklanacak olursa; - Bir hap kutusunu düşünün. 999 tane hap sizin daha uzun yaşamanızı sağlayacaktır. 1 hap sizi öldürecektir. 1 hap alır mısınız? de, Türkiye de, kişi trafik kazasında öldü, civarında insan ağır yaralandı. Hala araba ile işinize gidiyor musunuz? - Kişisel olarak evinizin hırsızlık sigortası var mıdır? Risk faktörleri kişiseldir, kurumsaldır. Her dağıtım şirketi için kendisine ait risk faktörü vardır. Risk faktörleri risk çeşitlerine bağlıdır, risk çeşitlerinin çıkması üzerine etkisi ve sıklığı.

8 Finansal risklerle başlanır. - Finansal pozisyonunuz nedir? - Finansal kayıplar, kuruluşunuz için nasıl bir öneme sahiptir? - Bu, risk toleransını en üst seviyede ayarlar. - Çoklu seviyelerde olayları tanımlamak, örneklerine bakınız. - Finansal etkilerin seviyelerini belirlemek. Diğer tüm iş değerleri için aynı egzersizleri yapmak gerekir. Örnek olarak finansal risk ele alınırsa : Yıkım Etkisi - Finansal kayıplar iflasa sebep olur. Ciddi Etki - Finansal kayıplar firmanın uzun yıllar kaybına neden olur. Az Etki - Finansal kayıplar bir yıl içindeki karlılığın küçülmesine sebep olur. İhmal edilebilir etki - Zor farkedilir finanslar kayıplardır. Bir risk matrisi işletme değeri başına risk faktörünü görselleştirir. Etki kategorilerinin sırasında yer almaktadır. Frekanslar bu sıradadır. Her risk etki kategorisi ve frekansına bağlı olarak belirtilen risk düzeyini gösterir, sonuç olarak : Risk = Değişim X Etki

9 SONUÇ: Dağıtım Şirketleri sınırlı olan kaynaklarını etkin kullanabilmek için öncelikle Varlık Yönetimi sistemine geçmelidirler. Ancak varlık yönetiminin temelinde yapılacak yatırımın etkinliğini ve isabetliliğini ölçme adına Risk analizi yapılması gerekmektedir. Yapılan yatırımın riskler en aza indirgeme isabetliliği gözlemlenmelidir. Şirketler klasik yatırım metodlarından vazgeçmeli risk bazlı yatırımları kullanmalıdır. KAYNAKLAR: [1] KEMA TEDAS ın özelleşmesi kapsamında risk bazlı yatırımlar eğitim notu, [2] INTERNATIONAL STANDARD, System and software engineering Life cycle processes Risk management, ISO/IEC 16085:2006(E), IEEE Std , ikinci baskı [3] Risk assessment methods applied to electricity distribution system asset management, D.E. Nordgård

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

FİNANSAL PLANLAMA EĞİTİM PROGRAMI

FİNANSAL PLANLAMA EĞİTİM PROGRAMI MODÜL KONU BAŞLIKLARI ÖĞRENME HEDEFLERİ VE KAZANIMLAR 1 SÜRESİ MUAFİYETLER Finansal Planlamanın Temel İlkeleri 1. Finansal planlama süreci 2. Finansal hedeflerin belirlenmesi 3. Finansal planlama uygulaması

Detaylı

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. İŞ SÜREKLİLİĞİ PLANLAMASI A. AMAÇ

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. İŞ SÜREKLİLİĞİ PLANLAMASI A. AMAÇ Sayfa No: 1/7 A. AMAÇ Bu politika, nin deprem, yangın, fırtına, sel gibi doğal afetler ile sabotaj, donanım veya yazılım hatası, elektrik ve telekomünikasyon kesintileri gibi önceden tahmin edilebilen

Detaylı

Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği

Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği VI. OSB ENERJİ ZİRVESİ Grup Başkanı 1 23 Kasım 2012 Kayseri NEDEN KALİTE DÜZENLEMESİ? EPDK Düzenlemelerinde; Maliyetin düşürülmesi

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemi Temelli, Mobil Cihaz Entegrasyonu Olan Dağıtım Varlık Bütünlüğü Yönetim Sistemi. Ali Kemal DEMİRCİ Genel Müdür

Coğrafi Bilgi Sistemi Temelli, Mobil Cihaz Entegrasyonu Olan Dağıtım Varlık Bütünlüğü Yönetim Sistemi. Ali Kemal DEMİRCİ Genel Müdür Coğrafi Bilgi Sistemi Temelli, Mobil Cihaz Entegrasyonu Olan Dağıtım Varlık Bütünlüğü Yönetim Sistemi Ali Kemal DEMİRCİ Genel Müdür TEYDEB Ar-Ge Projesi Projenin Adı : Coğrafi bilgi sistemi temelli, mobil

Detaylı

Risk Yönetimi ve Kontrol Faaliyetleri

Risk Yönetimi ve Kontrol Faaliyetleri Risk Yönetimi ve Kontrol Faaliyetleri 16-17 Mayıs 2013/Van Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Mali Yönetim ve Kontrol Dairesi Şafak Birol ACAR Maliye Uzmanı İç Kontrol Bileşenleri Kontrol

Detaylı

LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU)

LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU) LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU) DİNAMİZM / SÜREKLİLİK / PERFORMANS / TECRÜBE ULUSOY ELEKTRİK A.Ş. 1985 yılında bir mühendislik şirketi olarak kurulmuştur. Ulusoy

Detaylı

Risk yönetiminin kavramsal temelleri ve önemli ilkeleri. Farklı risk çeşitlerinin sınıflandırılması

Risk yönetiminin kavramsal temelleri ve önemli ilkeleri. Farklı risk çeşitlerinin sınıflandırılması 1.2.8 Risk Yönetimi Salı, 13.09.2011 Risk yönetiminin kavramsal temelleri ve önemli ilkeleri Farklı risk çeşitlerinin sınıflandırılması Risk Yönetimi Etkilerini azaltmak için risk seviyesini kontrol etmenin

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

Enerji Verimliliğinde Akıllı Şebekelerin Rolü ULUSLARARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRE VE SERGİSİ

Enerji Verimliliğinde Akıllı Şebekelerin Rolü ULUSLARARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRE VE SERGİSİ Enerji Verimliliğinde Akıllı Şebekelerin Rolü ULUSLARARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRE VE SERGİSİ 10.05.2013 EnerjiSA & Başkent Elektrik Dağıtım AŞ Türkiye nin en büyük sanayi ve finans topluluklarından

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. DAYANAK 29 Aralık 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28512 YÖNETMELİK MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Risk değerlendirmesi

Detaylı

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/6 1. AMAÇ KAPSAM: Hastanede yeni bir bölüm açarken veya devam eden bölümlerin tehlikelerinin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, İSG programlarının oluşturulması ve gerekli kontrol ölçümlerinin

Detaylı

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI 1 ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI İ. Kürşat BÜLBÜL 1 ÖZET Bu çalışmada; rüzgâr santrallerinin güç sistemlerine entegrasyonu, iletim sistemi operatörünün bakış açısından

Detaylı

GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU

GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU simplifies predictive maintenance 25 Şubat 2010 GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU ARTESİS A.Ş. GOSB Üretim Tesisleri HAZIRLAYAN: Simge ÇAKIR ONAYLAYAN: Dr. İzzet Yılmaz ÖNEL The Institution of Engineering,

Detaylı

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ, TS ISO/IEC 20000-1 BT HİZMET YÖNETİM SİSTEMİ Sunucu: Gürol GÖKÇİMEN 1 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Bilgi : anlamlı veri, (bir kurumun

Detaylı

İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir.

İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir. 1. GİRİŞ İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir. 1 Limanlar, Türkiye ekonomisinin en önemli destek üniteleridir.

Detaylı

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri 28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri Yönetici Özeti: 28.06.2012 tarihinde yayımlanan Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik ile

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALİ İŞLETME VE BAKIMI

RÜZGAR ENERJİ SANTRALİ İŞLETME VE BAKIMI 135 RÜZGAR ENERJİ SANTRALİ İŞLETME VE BAKIMI Levent İSHAK ÖZET Uzun uğraşlardan sonra devreye alınan rüzgar enerji santrallerinde, maksimum verim ve karlılığa ulaşabilmek için yapılması gereken çalışmalar

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ

YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI YZM 403 Maltepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 5. BÖLÜM 2 RİSK YÖNETİMİ Genel Bakış 3 Giriş Risk ve Risk Yönetimi Nedir? Risk Kategorileri Risk

Detaylı

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek...

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Yeni TTK ya uyum, mevzuatı kavrayarak tamamlayabileceğimiz bir sürecin ötesinde; önemli altyapısal değişiklikler getirecek bir dönüşümdür Dış Paydaşlar

Detaylı

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System)

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) Kuruluşlarda karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, çalışanların emniyetli ve sağlıklı bir çalışma

Detaylı

Aktüerya & Aktüer & Aktüeryal Döngü Süreci. Dünyada RİSK içeren her alanda Aktüerya vardır ve olmaya devam edecektir. Taylan Matkap Aktüer

Aktüerya & Aktüer & Aktüeryal Döngü Süreci. Dünyada RİSK içeren her alanda Aktüerya vardır ve olmaya devam edecektir. Taylan Matkap Aktüer Aktüerya & Aktüer & Aktüeryal Döngü Süreci Dünyada RİSK içeren her alanda Aktüerya vardır ve olmaya devam edecektir. Taylan Matkap Aktüer Sigorta Sistemi Sigorta Sistemi PT X : Prim akışı. : Hasar büyüklüğü.

Detaylı

Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor!

Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Mavi Akademi, bünyesinde barındırdığı yetki belgeleri ve alanında uzman akademisyenler, sektör tecrübesine sahip baş denetçiler ve uzmanlardan oluşan kadrosuyla

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

Doküman No Revizyon No Yayın Tarihi Sayfa No PROSES FMEA TALİMATI

Doküman No Revizyon No Yayın Tarihi Sayfa No PROSES FMEA TALİMATI 1.0 AMAÇ VE KAPSAM Bu talimatın amacı; ürün veya proseste karşılaşabilecek potansiyel hataları ve bunların neden olabileceği sonuçları önceden analiz ederek, gerekli önlemlerin alınması için kullanılan

Detaylı

bt-pota Bilgi Teknolojileri Hizmetleri Belgelendirme Standartları Merve Saraç Nisan 2008

bt-pota Bilgi Teknolojileri Hizmetleri Belgelendirme Standartları Merve Saraç Nisan 2008 bt-pota Bilgi Teknolojileri Hizmetleri Belgelendirme Standartları Merve Saraç Nisan 2008 1 TÜBİSAD BT Hizmetleri Komisyonu Amaç, Hedef ve Stratejiler BT hizmetleri pazarının büyütülmesi Hizmet kalitesi

Detaylı

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TS ISO/IEC 27001 BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ, TS ISO/IEC 20000-1 BT HİZMET YÖNETİM SİSTEMİ Sunucu: Gürol GÖKÇİMEN 25.10.2014 Türk Standardları Enstitüsü 1 Güvenlik;

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Birleştirilmiş Denetleme Sistemi BDS

Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Birleştirilmiş Denetleme Sistemi BDS Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Birleştirilmiş Denetleme Sistemi BDS Arızanın tanımlanması, yerinin tespiti ve rapor edilmesi BDS Üniversal kablo şebekesi ve donanımların denetimi Kablo şebekelerinin ve

Detaylı

Genel Bakış. Dünyanın yalnızca 30 dakika boyunca aldığı güneş ışınımı, dünya üzerinde harcanan toplam yıllık enerjinin tamamını karşılayabilir.

Genel Bakış. Dünyanın yalnızca 30 dakika boyunca aldığı güneş ışınımı, dünya üzerinde harcanan toplam yıllık enerjinin tamamını karşılayabilir. Genel Bakış Dünyanın yalnızca 30 dakika boyunca aldığı güneş ışınımı, dünya üzerinde harcanan toplam yıllık enerjinin tamamını karşılayabilir. Giriş Fotovoltaik Güç Sistemleri Tasarımı kolay Kurulumu kolay

Detaylı

PERFORMANS GÖSTERGELERİ

PERFORMANS GÖSTERGELERİ İÇME ve KULLANMA SUYU ŞEBEKELERİNDE YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİ ve PERFORMANS GÖSTERGELERİ Dr. S. Saim EFELERLİ Akarsu havzaları su potansiyelinin sağlıklı olarak belirlenmesi, su kaynaklarının çeşitli amaçlar

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

Strateji Analizi 1/20

Strateji Analizi 1/20 Strateji Analizi Deniz GümüşelG REC TürkiyeT 1/20 Strateji Nedir? Strateji Analizi Önceden belirlenen bir amaca ulaşmak için tutulan yol. Strateji Analizi Nedir? Paydaşların, sorun ve hedeflerin aratırıldığı

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

Doğru ve hızlı çözümler sunar. Tanıtım Kataloğu

Doğru ve hızlı çözümler sunar. Tanıtım Kataloğu www.emienerji.com Doğru ve hızlı çözümler sunar. Tanıtım Kataloğu Doğru ve hızlı çözümler sunar. HAKKIMIZDA Emi Enerji A. Ş. 1974 ten beri faaliyetlerini sürdürmekte olan Emi Grup bünyesinde faaliyet göstermektedir.

Detaylı

TÜRKĐYE LĐBERAL PĐYASA YAPISINDA ELEKTRĐK DAĞITIM SĐSTEMĐ PLANLAMA YATIRIM METODOLOJĐSĐ DURUMU

TÜRKĐYE LĐBERAL PĐYASA YAPISINDA ELEKTRĐK DAĞITIM SĐSTEMĐ PLANLAMA YATIRIM METODOLOJĐSĐ DURUMU TÜRKĐYE LĐBERAL PĐYASA YAPISINDA ELEKTRĐK DAĞITIM SĐSTEMĐ PLANLAMA YATIRIM METODOLOJĐSĐ DURUMU Kürşat TANRIÖVEN 1 Bülent KARAERĐK 2 Cansu EMĐROĞLU 3 Đsmail KURSUNCU 4 Ünver TOKTAS 5 1, 2, 3,4, 5 Kayseri

Detaylı

BÖLÜM 5 Emniyet Riskleri

BÖLÜM 5 Emniyet Riskleri BÖLÜM 5 Emniyet Riskleri Prof.Dr. Erhan BUTUN EMNİYET RİSKİ Temel Kavramlar Emniyet riski, öngörülebilir en kötü durumu referans alarak, bir tehlikenin sonuclarının tahmin edilen olasılık ve ciddiyeti

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

www.smsenerji.com, mail: info@smsenerji.com

www.smsenerji.com, mail: info@smsenerji.com 1 Elektrik Üretim Amaçlı Olan GES nin Yönetim Ve Bakımları çoğu Zaman İhmal Edilmektedir! Kontrol ve Bakım stabil üretimi sağlar Yatırımınızın verimini garanti altında tutan çözüm ortağınız! 2 ENcome ve

Detaylı

TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1 KURULUŞ TARİHİ : 01.10.2001 KURULUŞ KARARI : Tarih: 02.02.2001 No : 2001/2026 (BKK) ANASTATÜ : Tarih: 29.06.2001 No : 24447 (R.GAZETE) İLETİM LİSANSI TARİH 13.03.2003 SERMAYE : 5 Milyar TL PERSONEL SAYISI

Detaylı

Kural Motoru. www.paperwork.com.tr

Kural Motoru. www.paperwork.com.tr Kural Motoru www.paperwork.com.tr İş Kuralı Örnekleri Aşağıda iş kurallarına çeşitli örnekler verilmiştir; : İş Kuralı Nedir? T üm işletmeler kural merkezli çalışırlar. Kurallar hangi fırsatların takip

Detaylı

HAMBURG WASSER IN SU KAYBI AZALTMA KONSEPTİ

HAMBURG WASSER IN SU KAYBI AZALTMA KONSEPTİ HAMBURG WASSER IN SU KAYBI AZALTMA KONSEPTİ. HAMBURG WASSER, CONSULAQUA HAMBURG, CONSULAQUA ISTANBUL: Your Water Sector Experts HAMBURG WASSER 160 yıllık tecrübe HAMBURG WASSER, Almanya nın en büyük kamuya

Detaylı

1. Süreç nedir? 2. Süreç nedir? 3. Temel süreç unsurları nelerdir? 4. Süreçler nasıl sınıflandırılabilir? Süreç tipleri nelerdir?

1. Süreç nedir? 2. Süreç nedir? 3. Temel süreç unsurları nelerdir? 4. Süreçler nasıl sınıflandırılabilir? Süreç tipleri nelerdir? 1. Süreç nedir? Girdileri çıktı haline getiren birbiriyle ilgili ve etkileşimli faaliyetler takımı dır. 2. Süreç nedir? Tanımlanabilirlik Tekrarlanır olması Ölçülebilirlik Bir sahibi ve sorumluları olması

Detaylı

İç Kontrol Nedir? İç kontrol tanımında önemli olan bazı unsurlar şunlardır:

İç Kontrol Nedir? İç kontrol tanımında önemli olan bazı unsurlar şunlardır: İç Kontrol Nedir? İç kontrol kurumların hedeflerine ulaşması ve misyonlarını gerçekleştirmesi; bu yolda ilerlerken önlerine çıkabilecek belirsizliklerin en aza indirilmesi amacıyla uygulanan süreçtir.

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ PROJELERİ SİGORTA UYGULAMALARI

GÜNEŞ ENERJİSİ PROJELERİ SİGORTA UYGULAMALARI GÜNEŞ ENERJİSİ PROJELERİ SİGORTA UYGULAMALARI 23 Ekim 2015 ZEYNEP ALBAYRAK TÜSİAR / Ankara AJANDA 1- Kısaca TÜSİAR 2- GES Sigorta Uygulamaları/Giriş 3- GES Sigorta Uygulamaları/Yöntem 4- Sonuç 5 GES Sigortaları

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

Şeffaf İnsan Kaynakları. Aktif personel. Etkin yönetici

Şeffaf İnsan Kaynakları. Aktif personel. Etkin yönetici Şeffaf İnsan Kaynakları Aktif personel Etkin yönetici HR-WEB ile Fark Yaratacak uygulamalar! HR-WEB İnsan Kaynakları ve Bordro Yönetimi çözümümüz, uzun yıllar boyunca edindiğimiz tecrübelerimiz ve iş dünyasının

Detaylı

DEVREYE ALMA VE SERVİS İÇİ GÖZETİM HİZMETLERİ WWW.SGS.COM

DEVREYE ALMA VE SERVİS İÇİ GÖZETİM HİZMETLERİ WWW.SGS.COM DEVREYE ALMA VE SERVİS İÇİ GÖZETİM HİZMETLERİ WWW.SGS.COM RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN HİZMET DIŞI SÜRELERİNİN EN AZA İNDİRGENMESİ Rüzgar santrali projeleri yatırımlarında en önemli endişelerden biri, duruş ve

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com I.BÖLÜM www.ankaraisguvenligi.com TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli. (6331 sayılı İSG Kan.) TEHLİKE: Bir

Detaylı

GÜÇ TRAFOLARINDA KALİTE VE PERFORMANS FAKTÖRLERİ

GÜÇ TRAFOLARINDA KALİTE VE PERFORMANS FAKTÖRLERİ GÜÇ TRAFOLARINDA KALİTE VE PERFORMANS FAKTÖRLERİ Güç Trafoları Tasarımı Sorumlu Mühendisi (MSc) akkoseoglu@outlook.com İÇİNDEKİLER 1. Trafo sektöründeki yenilikler 2. Gelişen/Değişen Üretim ile Artan Performans

Detaylı

BİLGİ SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİ

BİLGİ SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİ BİLGİ SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİ Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2 YZM 441 Bilgi Sistemleri Güvenliği BÖLÜM -4- GÜVENLİK K UNSURLARI VE YÖNETİMİ 3 GÜVENLİK K UNSURLARI VE YÖNETY NETİMİ Bilgi

Detaylı

1. İŞLETMECİ BİLGİ GÜVENLİ YÖNETİM SİSTEMİ (BGYS) KURULACAK VE İŞLETECEKTİR.

1. İŞLETMECİ BİLGİ GÜVENLİ YÖNETİM SİSTEMİ (BGYS) KURULACAK VE İŞLETECEKTİR. 13.07.2014 tarih ve 29059 sayılı resmi gazete ile yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliği ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) elektronik haberleşme

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

İSG RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ .0 AMAÇ : BAŞAKŞEHİR 'nin kanundan doğan, yapmakla mükellef olduğu "İş Sağlığı ve Güvenliği" risklerinin nasıl değerlendirileceğini belirlemek,.0 KAPSAM : BAŞAKŞEHİR N'de uygulanan "İş Sağlığı ve Güvenliği

Detaylı

AYDINLATMA OTOMASYONU VE ENERJİ TASARRUFU SİSTEMLERİ

AYDINLATMA OTOMASYONU VE ENERJİ TASARRUFU SİSTEMLERİ AYDINLATMA OTOMASYONU VE ENERJİ TASARRUFU SİSTEMLERİ Cüneyt ALSAT EEC Entegre Bina Kontrol Teknolojileri A.Ş. ÖZET İşletmelerin sert rekabet koşulları altında ayakta kalmaları ve karlılıklarını arttırmaları

Detaylı

Ar-Ge Projeleri. 1-) Depolama sistemleri için en iyi dünya örnekleri incelenerek, ADM EDAŞ şebekesi için optimum uygulamanın belirlenmesi.

Ar-Ge Projeleri. 1-) Depolama sistemleri için en iyi dünya örnekleri incelenerek, ADM EDAŞ şebekesi için optimum uygulamanın belirlenmesi. Ar-Ge Projeleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca Elektrik ve Doğalgaz Dağıtım Sektöründe araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek amacı ile dağıtım faaliyetleri kapsamında verilen Ar- Ge bütçelerinin

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Türkiye Elektrik İletim Sistemi Emrah Besci Elektrik - Elektronik Mühendisi (EE 04) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr

Detaylı

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 H.Bülent KADIOĞLU Çevre Mühendisi Golder Associates Sunum

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

KALİTE YÖNETİMİ SİSTEMLERİ

KALİTE YÖNETİMİ SİSTEMLERİ Kalite Yönetimi Sistemleri Posta Hizmetleri Ön Lisans Programı KALİTE YÖNETİMİ SİSTEMLERİ 1 Kalite Yönetimi Sistemleri İçindekiler 1.1. Dersin Amacı... 3 1.2. Öğrenme Çıktıları... 3 1.3. Ders kaynakları...

Detaylı

MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M. SALİH İŞERİ KONYA İŞLETME MÜDÜRÜ 11/02/09

MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M. SALİH İŞERİ KONYA İŞLETME MÜDÜRÜ 11/02/09 MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M. SALİH İŞERİ KONYA İŞLETME MÜDÜRÜ MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KONYA İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 1 Genel Müdürlüğümüz 17 Ağustos 1995 yılından bu yana

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

EK-1 (REVİZE-2) ED/101-21/028 Hesaplamaya Konu Uygulama Dönemi: 2011-2015. Lisans No:

EK-1 (REVİZE-2) ED/101-21/028 Hesaplamaya Konu Uygulama Dönemi: 2011-2015. Lisans No: EK-1 (REVİZE-2) Lisans Sahibi Tüzel Kişi: BAŞKENT ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. Lisans No: ED/101-21/028 Düzenlemeye Esas Net Yatırım Harcamasına İlişkin Veriler Tablolarda yer alan planlanan tutarlar ise Kasım

Detaylı

CBS ile Entegre Tedarik Sürekliliği Yönetimi

CBS ile Entegre Tedarik Sürekliliği Yönetimi 19. Esri Kullanıcıları Konferansı 22-23 Ekim 2014 ODTÜ, Ankara CBS ile Entegre Tedarik Sürekliliği Yönetimi Süleyman ER CBS ve Yük Tevzi Başmühendisi Osmangazi Elektrik Dağıtım A. Ş. Esri UC 2014 Demo

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Burhanettin KURT, İSG Uzmanı Mayıs, 2013 Büyük zarar veya yok olmaya yol açabilecek durum; gerçekleşme ihtimali bulunan

Detaylı

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Yenilikçi Bir Anlayışla Kontrol Edin. Yenilikçilik PSH Pres sürücüsünde Servopompalar klasik valf ve kontrol teknolojisinin yerini alır. Bu

Detaylı

İşyeri sigortası ile alınabilecek ek branş teminatları

İşyeri sigortası ile alınabilecek ek branş teminatları İşyeri sigortası ile alınabilecek ek branş teminatları Yangına Bağlı Kar Kaybı Sigortası İşveren Mali Mesuliyet Sigortası 3.Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası Taşınan Para Sigortası Emniyeti Suistimal Sigortası

Detaylı

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından en uygun tehlike tanımıdır? a) Büyük zarara yol açabilecek durum b) Malın, malzemenin ya da işyeri

Detaylı

EKLER. EK 12UY0106-4/A5-2: Yeterlilik Biriminin Ölçme ve Değerlendirmesinde Kullanılacak Kontrol Listesi

EKLER. EK 12UY0106-4/A5-2: Yeterlilik Biriminin Ölçme ve Değerlendirmesinde Kullanılacak Kontrol Listesi EKLER EK 12UY0106-4/A5-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının tamamlanması tavsiye edilir.

Detaylı

Ar-Ge Projeleri. 1- Kırsal Şebekede 3 fazlı OG/AG Dağıtım Transformatörlerinden 1 fazlı Transformatörlere Dönüşüm Teknik-Ekonomik Analiz Projesi

Ar-Ge Projeleri. 1- Kırsal Şebekede 3 fazlı OG/AG Dağıtım Transformatörlerinden 1 fazlı Transformatörlere Dönüşüm Teknik-Ekonomik Analiz Projesi Ar-Ge Projeleri A) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca Elektrik ve Doğalgaz Dağıtım Sektöründe araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek amacı ile dağıtım faaliyetleri kapsamında verilen Ar-Ge

Detaylı

10 yıla varan rakipsiz yerel tecrübe ve birikimin global teknoloji ve düşünce ile birleşmesi

10 yıla varan rakipsiz yerel tecrübe ve birikimin global teknoloji ve düşünce ile birleşmesi HAKKIMIZDA Yerel tecrübe, sektörel birikim, ilk kurumsal yapı... 10 yıla varan rakipsiz yerel tecrübe ve birikimin global teknoloji ve düşünce ile birleşmesi Uluslararası alanda halen kullanılan başlıca

Detaylı

huseyinozcan63@hotmail.com

huseyinozcan63@hotmail.com huseyinozcan63@hotmail.com 1 Hızla gelişmekte olan teknolojinin sanayide kullanılması sonucunda uygulanan yeni ve karmaşık üretim yöntemleri yeni ve karmaşık riskleri de beraberinde getirmiştir. huseyinozcan63@hotmail.com

Detaylı

Etki Analizinin Aşamaları

Etki Analizinin Aşamaları Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Roman Ladus Oturum 6 Etkilerin Ölçülmesi Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin Değerlendiril-mesi ve Opsiyonların Karşılaştırılması

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ 23 Kasım 2011 Ankara DÜNYADA HER YIL TRAFİK KAZALARINDA YAKLAŞIK 1.300.000 KİŞİ HAYATINI KAYBETMEKTE, ON

Detaylı

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Genel elektrik talebi kış aylarında ısıtma ve aydınlatma, yaz aylarında ise soğutma (klima) ihtiyacına bağlı olarak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar oluşturur. modus Enerji

Detaylı

Tedarikçi risklerini yönetebilmek

Tedarikçi risklerini yönetebilmek www.pwc.com.tr Tedarikçi risklerini yönetebilmek. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu İçerik 1. Tedarikçi risklerini yönetme ihtiyacı 2. Tedarikçi risk yönetimi bileşenleri 3. Yasal gelişmeler 2 Tedarikçi risklerini

Detaylı

TETKİK SÜRELERİ BELİRLEME TALİMATI

TETKİK SÜRELERİ BELİRLEME TALİMATI Sayfa No 1/11 1. AMAÇ Tetkik tipleri ve kuruluş yapısı dikkate alındığında tetkikler için harcanacak adam/gün sayılarını ve ücretlerini belirlemektir. 2. KAPSAM Bu prosedürün uygulanmasından Planlama Sorumlusu,

Detaylı

Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel İlke 2: Yönetim İlke 3: Kapsamlı Risk Yönetimi için Altyapı

Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel İlke 2: Yönetim İlke 3: Kapsamlı Risk Yönetimi için Altyapı Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel Finansal Piyasa Altyapıları (FPA) tarafından gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin iyi tesis edilmiş, açık, şeffaf ve zorlayıcı bir kanuni temele sahip

Detaylı

A S T E K AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ SMART GRID SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE

A S T E K AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ SMART GRID SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE A S T E K SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE SMART GRID AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ AKILLI ŞEBEKELER ÇÖZÜMÜ Dağıtım yapan işletmelerin otomasyon ihtiyaçları için AKILLI

Detaylı

ISO 27001:2013 BGYS BAŞTETKİKÇİ EĞİTİMİ

ISO 27001:2013 BGYS BAŞTETKİKÇİ EĞİTİMİ 1.Tetkik Gün Sayısı İle İlgili Tanımlar Tetkik Süresi: Bir tetkikte harcanan toplam zaman. Her tür tetkikte, tetkik zamanı bina turlarında geçen süreleri, planın dışında geçen süre, dokümanların gözden

Detaylı

Türkiye de Kojenerasyon Potansiyeli, Uygulamaları ve Yasal Durum

Türkiye de Kojenerasyon Potansiyeli, Uygulamaları ve Yasal Durum E P D K Türkiye de Kojenerasyon Potansiyeli, Uygulamaları ve Yasal Durum Rıza GÜNGÖR Grup Başkanı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu EİE Toplantı Salonu 21 Mart 2007 E P D K Kojenerasyon Nedir? Isı ve elektrik

Detaylı

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Risk Değerlendirmesi ve İSG-YS konulu İSGİP Semineri 1 9 Temmuz 2010, Ankara İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Heikki Laitinen Tehlike, kaza ve hastalıklara örnekler Yaralanma/hastalığın

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116/ 1548-113

Rapor N o : SYMM 116/ 1548-113 Rapor N o : SYMM 116/ 1548-113 BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME AİT

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

YENİ INVERTEC SERİSİ INVERTEC 150S & 170S INVERTEC SERİSİ

YENİ INVERTEC SERİSİ INVERTEC 150S & 170S INVERTEC SERİSİ YENİ INVERTEC SERİSİ INVERTEC 150S & 170S INVERTEC SERİSİ INVERTEC 150S & 170S Çok Daha Kompakt Ergonomik Boyutlar Lincoln Electric, Invertec150S ve 170S modellerinin boyutlarını küçültmesine rağmen profesyonel

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

Finansal Yönetim Giriş

Finansal Yönetim Giriş Finansal Yönetim Giriş İKTİSAT İKTİSAT 1900 LÜ YILLARIN BAŞI FİNANSMAN 1900 LERİN BAŞI İYİ BİR FİNANSMANCI 1930 LARA KADAR Firmayı kredi kuruluşlarına karşı en iyi biçimde takdim eden Firmaya en fazla

Detaylı

Bir İçme ve Kullanma Suyu Şebekesinin Performansı

Bir İçme ve Kullanma Suyu Şebekesinin Performansı Bir İçme ve Kullanma Suyu Şebekesinin Performansı Dr. S. Saim EFELERLİ Alter Mühendislik. Akarsu havzaları su potansiyelinin sağlıklı olarak belirlenmesi, su kaynaklarının çeşitli amaçlar arasında dengeli

Detaylı

Suistimal Riski ve Analitik Yaklaşımlar

Suistimal Riski ve Analitik Yaklaşımlar Suistimal Riski ve Analitik Yaklaşımlar Gül Saraçoğlu Ali Tuncel 2013, İstanbul 1 Gündem Suistimal Suistimal İstatistikleri Suistimal Riskinin Yönetilmesi Suistimal Tespitinde Analitik Yaklaşımlar 2 Suistimal

Detaylı

ELDER Ar-Ge ÇALIŞTAYI 2015 SUNUMU. 16.04.2015 Aydem EDAŞ Elder Ar-Ge Çalıştayı 2015 Sunumu Sayfa 1

ELDER Ar-Ge ÇALIŞTAYI 2015 SUNUMU. 16.04.2015 Aydem EDAŞ Elder Ar-Ge Çalıştayı 2015 Sunumu Sayfa 1 ELDER Ar-Ge ÇALIŞTAYI 2015 SUNUMU 16.04.2015 Aydem EDAŞ Elder Ar-Ge Çalıştayı 2015 Sunumu Sayfa 1 İÇERİK 1. Ar-Ge Hedeflerimiz 2. Ar-Ge Önceliklerimiz 3. Teknoloji Yatırımlarımız 4. Ar-Ge Projelerimiz

Detaylı

Altasoft kolay anlaşılan, kolay uygulana ve yalın bir yazılımdır.

Altasoft kolay anlaşılan, kolay uygulana ve yalın bir yazılımdır. Yönetim Sistemlerinin uygulanmasında ve sürdürülmesinde çok önemli sıkıntılar ve kayıplar yaşanmaktadır. Altasoft bu sıkıntıları ve kayıpları en aza indiren çözümleri içeren bir yazılımdır. Çok sayıda

Detaylı

İZSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HARCAMA BİRİMLERİ (DAİRE BAŞKANLIKLARI) 2015 YILI EĞİTİM PLAN VE PROJELERİ İCMAL TABLOSU. Plan/Proje Sahibi Birim

İZSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HARCAMA BİRİMLERİ (DAİRE BAŞKANLIKLARI) 2015 YILI EĞİTİM PLAN VE PROJELERİ İCMAL TABLOSU. Plan/Proje Sahibi Birim İZSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HARCAMA BİRİMLERİ (DAİRE BAŞKANLIKLARI) 2015 YILI EĞİTİM PLAN VE PROJELERİ İCMAL TABLOSU Sıra No 1 2 3 4 n Konusu Plan/Proje Sahibi Birim Personel Sayısı * Ticaret İşleri Dairesi Bşk.

Detaylı

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve

Detaylı

İGABİS. İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi

İGABİS. İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi İGABİS İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi İGDAŞ * 12 milyonluk bir Mega Kent te * 1,7 milyonu bulan abonesiyle * İstanbul un %55 ine ulaşan * Hızla büyüyen ve gelişen bir DOĞALGAZ DAĞITIM kuruluşudur. İGDAŞ IN

Detaylı

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI SAYFA NO 1/5 1. AMAÇ Bu talimatta; - ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi içerisinde işletmede muhtemel olan bütün tehlikelerin veya risklerin tespit edilmesi, - Mevcut tehlike ve/veya risklerin tanımlanması,

Detaylı