23-26 Mayıs 2006 İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA GEZİSİ RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "23-26 Mayıs 2006 İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA GEZİSİ RAPORU"

Transkript

1 23-26 Mayıs 2006 İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA GEZİSİ RAPORU Seda ÖLMEZ ÇAKAR Atilla Hakan ÖZDEMİR Haziran 2006, ANKARA

2 1. SUNUŞ Ülkemizde biyoteknoloji, ulusal strateji çalışmalarında uzun bir süredir öncelikli alanlardan biri olarak ifade ediliyor olmasına rağmen, hem araştırma hem de ticarileşme alanlarında dikkate değer bir sıçrama sağlayamamıştır yılı Bilim ve Teknoloji de Atılım Projesi ve Vizyon 2023 çalışmalarında da biyoteknoloji alanında yeni politika, strateji ve araçların geliştirilmesi önerilmiş olmasına rağmen, bu konuda ulusal nitelikte bütünleşik bir stratejiye dayanan bir atılım henüz hayata geçirilememiştir. Oysa biyoteknoloji ülkemizin lider sektörleri dahil tüm modern ekonomik faaliyet sektörlerinde çapraz uygulamaları olan, stratejik değeri vazgeçilmez bir özellik ve önceliğe sahiptir. Buna karşılık, aynı dönemde İrlanda, Finlandiya, Yeni Zelanda ve diğer ülkelerde ortaya konulmuş olan benzer politika ve strateji hedefleri somut ve güçlü programlar ile desteklenmiş ve ticari sonuç ve meyveleri alınmaya başlanmıştır. Yakın geçmişte tamamlanmış olan pek çok çalışmada da tespit edilmiş olduğu üzere, ulusal altyapımız ekonomik sektörlerimizin mevcut ağırlık ve önceliklerini geliştirerek yeni sektörlerin yaratılmasını sağlayacak ve/veya varolan sektörlerin katma değerini ve küresel değer zincirindeki konumunu iyileştirecek tedbirleri almakta ve bunları inovasyon sistemi altında çok kurum ve kuruluşun katıldığı uzun dönemli programlara dönüştürmekte istenen seviyede değildir. Küresel seviyede en iyi uygulama örneklerinde yer alan stratejik ticarileştirme faaliyetlerinin desteklenmesinde kullanılan araçlar ile TTGV nin halen geliştirmekte olduğu destek araçlarının çakışıyor olması, TTGV nin önümüzdeki dönemde biyoteknoloji sektörünün gelişimi için yürütülecek ulusal ölçekli programlarda önemli fonksiyonları üstlenebileceğinin bir işareti olarak değerlendirilmiş ve bu konuda İrlanda daki uygulama örneklerinin bir çalışma ziyareti ile incelenmesine karar verilmiştir. TTGV gibi TAFTIE (The Association for Technology Implementation in Europe) üyesi olan İrlanda temsilcisi Enterprise Ireland kuruluşu, İrlanda da biyoteknoloji alanında sektörel gelişime katkıda bulunmak; üniversitelerdeki biyoteknoloji ile ilgili araştırma alanlarında yapılan çalışmaların ticarileşmesini desteklemek, biyoteknoloji alanında yeni şirketlerin kurulmasına yardımcı olmak ve mevcut şirketlerin gelişimini hızlandırmak ve rekabet gücünü artırmak amacı ile son 6 yılda biyoteknoloji alanında önemli bir kapasite geliştirmiştir

3 Bu rapora konu olan seyahat kapsamında İrlanda da biyoteknolojinin gelişmesi için destek vermiş kurum ve kuruluşlar, biyoinkübatörler, biyoteknoloji enstitüleri ziyaret edilmiş; bu alanda yapılan çalışmalar ve geliştirilen programlar hakkında bilgi alınmıştır. Bu raporda, İrlanda nın biyoteknoloji alanında sektörel gelişim atağını nasıl başlattığı ve İrlanda nın sektörel inovasyon yapısı, Türkiye de biyoteknoloji sektörünün gelişiminde model oluşturulabilmesi amacı detaylı olarak açıklanmaktadır

4 ÖZGEÇMİŞLER Atilla Hakan ÖZDEMİR A.Hakan Özdemir, 1979 yılında Lizbon da doğmuştur. Ankara Atatürk Anadolu Lisesi ni bitirdikten sonra 1996 senesinde ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü nü kazanmıştır senesinde yüksek şeref öğrencisi olarak lisans öğrenimini tamamlayıp, ardından Bilkent Üniversitesi nde burslu olarak MBA eğitimi almıştır. Bir sene Finansbank ta müfettiş yardımcılığı yapan A. Hakan Özdemir, 2004 yılından bu yana Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı nda uzman olarak çalışmaktadır. TTGV deki görevinin yanı sıra halen Hacettepe Üniversitesi nde İşletme Doktorası yapmaktadır. Seda ÖLMEZ ÇAKAR Seda ÖLMEZ ÇAKAR, 1976 Adana doğumludur. Adana İ.S.Ö. Anadolu Lisesi ni bitirdikten sonra 1994 yılında ODTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü nü kazanmıştır yılında şeref öğrencisi olarak bölümü tamamladıktan sonra bir süre Kimya Mühendisi olarak çalışmıştır yılında Erlangen-Nürnberg Üniversitesinde Kimya Mühendisliği yüksek lisans programına başlayan Seda ÖLMEZ ÇAKAR, 2002 yılında yüksek lisans öğrenimini tamamlayıp Türkiye ye dönmüştür yılına kadar çeşitli özel sektör kuruluşlarında Ar-Ge ve Proje Mühendisi olarak çalışmıştır Kasım ayından bu yana, Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı nda Teknoloji Geliştirme Projeleri Grubunda uzman olarak çalışmaktadır

5 KISALTMALAR DİZİNİ TAFTIE EI DNA OECD FORFAS NDP AB GSYİH MEB YÖK BRI SFI HEA Avrupa da Teknoloji Uygulama Birliği (The Association for Technology Implementation in Europe) Enterprise Ireland Deoksiribonükleik Asit Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (Organization for Economic Cooperation and Development) Girişimcilik, Ticaret ve İstihdam Bakanlığı nın altında faaliyet gösteren, girişimcilik, ticaret, bilim, teknoloji ve inovasyon konularında ulusal politika danışma kurulu İrlanda Ulusal Kalkınma Planı (National Development Programme) Avrupa Birliği Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğrenim Kurumu İrlanda Biyoaraştırma Kurumu (BioResearch Ireland) İrlanda Bilim Vakfı (Science Foundation Ireland) İrlanda Yüksek Eğitim Kurumu (Higher Education Authority) IDA İrlanda Endüstriyel Kalkınma Kurumu (Industrial Development Authority) IBVCF DETE İrlanda Biyobilim Risk Sermayesi Fonu (The Irish Biosciences Venture Capital Fund) Girişim, Ticaret ve İstihdam Bakanlığı (Department of Enterprise, Trade and Employment) ICT Enformasyon ve Komünikasyon Teknolojileri (Information and Communication Technology) IBIA İrlanda Biyoendüstri Birliği (Irish Bioindustry Association) - 5 -

6 EIBio CORD NUI UCC DCU TCD UCD CSET NOVAUCD BSE AURIL AUTM LES CCDP CSCB RCSI BSN NIBRT EUROPABIO Enterprise Ireland Biyoteknoloji Direktörlüği (Enterprise Ireland- Biotechnology Directorate) kısaltma:ar-ge nin Ticarileşmesi, (Commercialization of R&D) İrlanda Ulusal Üniversitesi (National University Ireland Galway) Cork Üniversitesi (University College Cork) Dublin Şehir Üniversitesi (Dublin City University) Dublin Trinity Üniversitesi (Trinity College Dublin) Dublin Koleji (College Dublin) Bilim, Mühendislik ve Teknoloji Merkezi (Centres for Science Engineering and Technology) Dublin Koleji NOVA İnovasyon ve Teknoloji Transfer Merkezi Deli Dana Hastalığı Araştırma ve Endüstri İlişkileri Birliği (Association for Research and Industry Links) Üniversite Teknoloji Yöneticileri Birliği (The Association of University Technology Managers Lisans Uzmanları Topluluğu (Licensing Executives Society) Kampüs Firmaları Geliştirme Programı (Campus Company Development Programme) Conway Sentez ve Kimyasal Biyoloji (Conway Synthesis and Chemical Biology) İrlanda Kraliyet Cerrah Koleji (The Royal College of Surgeons in Ireland) Biyofarmasötik Bilimler Ağı (Biopharmaceutical Sciences Network) Ulusal Biyoproses Araştırma ve Eğitim Enstitüsü (National Institute of Bioprocessing Research and Training) Avrupa Biyoendüstri Birliği (The European Association for Bioindustry) - 6 -

7 BIO Amerikan Biyoteknoloji Endüstrisi Örgütü (Biotechnology Industry Organisation) NCBES Ulusal Biyomedikal Mühendisliği Merkezi (National Centre for Biomedical Engineering Science) PRTLI HRB BestNET NDC REMEDI 3. Seviye Enstitülerde Araştırma Programı (Programme for Research in Third Level Institutions) Sağlık Araştırma Kurulu (Health Research Board) Biyomedikal Mühendisliği Bilim Eğitim Ağı (Biomedical Engineering Science Training Network) Ulusal Tanı Merkezi (The National Diagnostic Centre) Yenileyici Tıp Enstitüsü (The Regenerative Medicine Institute) - 7 -

8 İÇİNDEKİLER 1. SUNUŞ GİRİŞ Neden Biyoteknoloji? Küresel Biyoteknoloji Sektörü Neden İrlanda? İrlanda Hakkında Genel Bilgiler İrlanda da Biyoteknoloji İrlanda da Biyoteknoloji Sektörünün Gelişimi İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ SEKTÖRÜ İNOVASYON SİSTEMİ Enterprise Ireland Yüksek Potansiyele Sahip Girişim Destekleri (High Growth Potential Start- Ups) Firma Büyütme Destekleri Araştırma Geliştirme Destekleri Biyoendüstri Güdümlü Araştırma Programları (Bioindustry Led Research Programme) Standart Geliştirme Destekleri İhracata Yönelik Destekler Enterprise Ireland Biyoteknoloji Direktörlüğü (EIBio) Biyoinkübatörler İrlanda Bilim Vakfı (Science Foundation Ireland- SFI) NOVAUCD, İnovasyon ve Teknoloji Transfer Merkezi (NOVAUCD Innovation and Technology Transfer Centre) NOVAUCD Kampüs Firmaları Geliştirme Programı (NOVAUCD Campus Company Development Programme)

9 3.6. UCD Conway Biyomoleküler Ve Biyomedikal Araştırma Enstitüsü (UCD Conway Institute Of Biomolecular And Biomedical Research) İrlanda Biyoendüstri Birliği (Irish Bioindustry Association IBIA) Ulusal Biyomedikal Mühendislik Bilimi Merkezi (National Centre for Biyomedical Engineering Science, NCBES) Ulusal Tanı Merkezi Biyoinkubatörü (The National Diagnostics Centre Bio Incubator, NDC) Yenileyici Tıp Enstitüsü (The Regenerative Medicine Institute, REMEDI) İrlanda Ulusal Gen Vektörü Laboratuvarı (National Gene Vector Laboratory of Ireland) SONUÇ EKLER...67 EK1: Türkiye de Biyoteknolojinin Gelişimi Ve Biyoteknoloji Altyapısı...67 EK2: Biyoteknoloji Alanında Türkiye nin Bilimsel Ve Kurumsal Altyapısı...70 EK3: Örgütler Ve Devlet Kuruluşları...74 EK4: Biyoteknoloji Ve Gen Teknolojileri Stratejisi 2004 (Vizyon 2023 Projesi Biyoteknoloji Ve Gen Teknolojileri Strateji Grubu)...75 EK5: TTGV Biyoteknoloji Destekleri...77 EK6: Türkiye deki Üniversite ve Araştırma Kurumlarında Biyoteknoloji Alanında Yapılan Çalışmalar Mikroorganizmaları Temel Alan Prosesler Bitki Ve Hayvan Biyoteknolojileri Tıp Ve Halk Sağlığı...84 EK7: Türkiye deki Biyoteknoloji Alanında Faaliyet gösteren Kamu ve Özel Sektör Kuruluşları İlaç Aktif Maddesi Üretim Sektörü Biyokimyasal Temel Maddeler Sektörü

10 Klasik Fermantasyon Ürünleri Sektörü Enzim Sektörü Tarım ve Hayvancılık Sektörleri için Biyoteknoloji Ürünleri Üreten Sektörler Sağlık Sektörü Çevre Sektörü Biyoendüstriye Hizmet Veren Sektörler...87 EK8: Teknoparklar ve Kuluçkalar Metutech Teknopark: Bilkent Cyberpark: GOSB Teknopark: Hacettepe Teknopark: (medikal firmaları) İzmir Teknoloji Geliştirme Bölgesi:...88 EK 9: İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA GEZİSİ ZİYARET PROGRAMI (23-26 Mayıs 2006) KAYNAKÇA

11 TABLOLAR DİZİNİ Tablo 1: ABD Biyoteknoloji Sektörü İstatistikleri (Milyon ABD Doları) Tablo 2: İrlanda nın Genel Nüfus ve Ekonomik Verileri...25 Tablo 3: Yılları Arasında AB-25 Ülkelerinin Önde Gelen GSYİH Büyüme Oranları.25 Tablo 4: İrlanda daki Eğitim Kurumları ve Öğrencilerin Sayısı...26 Tablo 5: Büyüklüklerine Göre Biyoteknoloji Firmaları...30 Tablo 6: Sektör ve Kökenlerine Göre Biyoteknoloji Şirketleri ve Personel Sayıları...31 Tablo 7: Yerli ve Çok Uluslu Şirketlerde Bulunan Ar-Ge Personelinin Sektörlere Göre Dağılımı...32 Tablo 8: Nitelikli Teknik Personel Arz/Talep Farklılıkları Tahmini ( )...33 Tablo 9: Biyoteknoloji Direktörlüğü Biyoinkübatör Merkezleri...48 Tablo 10: En iyi 8 OECD ülkesinin kişi başına düşen servetleri, Avro

12 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil 1: Yılları Arasında ABD li Firmaların Piyasa Değerleri...15 Şekil 2: Biyoteknoloji Alanında Alınan Patent Sayısı Şekil 3: Yılları Arasında Biyoteknoloji Firmalarının Toplam Fonları...17 Şekil 4: 2004 Yılı Biyoendüstrisi Fonları...18 Şekil 5: 2003 yılı Biyoteknoloji Firmaları Sayısı...19 Şekil 6: Biyoteknoloji Firmalarının Satışları, Milyon ABD Doları Şekil 7: Biyoteknoloji Firmalarının Ar-Ge harcamaları, Milyon PPP ABD Doları, Şekil 8: Kamu ve Yüksek Öğrenim Kurumları Tarafından Yapılan Ar-Ge Harcamaları, Milyon PPP ABD Doları, Şekil 9: Biyoteknoloji Sağlık Uygulamaları Alanında Ar-Ge yatırımları Yüzdesi...23 Şekil 10: İrlanda daki Biyoteknoloji Şirketlerinin Dağılımı Ve Kümelenmesi...28 Şekil 11: İrlanda da Sektörlere ve Büyüklüklerine Göre Biyoteknoloji Firmaları...29 Şekil 12: İrlanda da Biyoteknoloji Firmalarının Oluşum Yılları...30 Şekil 13: İrlanda Biyoteknoloji Sektörü İnovasyon Sisteminin Oyuncuları...38 Şekil 14: Enterprise Ireland ın Yerleşkeleri...39 Şekil 15: SFI Destekleri...49 Şekil 16: NOVAUCD Yönetim Şeması...51 Şekil 17: Conway UCD Destekleri,

13 2. GİRİŞ 2.1. Neden Biyoteknoloji? Belirli bir kullanıma yönelik olarak, ürün ve süreçler geliştirmek veya varolanları değiştirmek için, biyolojik sistemler, yaşayan organizmalar veya türevlerini kullanan her türlü teknolojik uygulama olarak tanımlanan 1 biyoteknoloji, başta sağlık, gıda, tarım, ilaç, kimya ve çevre ile ilgili alanlar olmak üzere farklı ekonomik sektörlerde uygulamalara sahiptir. Moleküler biyoloji, hücre biyolojisi, genom bilim gibi alanlardaki bilimsel ilerlemeler ile biyoteknoloji, 21. yüzyılda büyük gelişmeler kaydetmiş ve biyoloji ile kimya bilimlerine yönelik yeni yaklaşımların oluşumuna imkan sağlamıştır. Modern biyoteknolojinin çıkışı, 1953 yılında çift sarmallı DNA yapısının keşfi ile, genler, proteinler ve hücresel faaliyetlerin kimyasal temelinin belirlenmesi veya bir başka deyişle hayatın kimyasının anlaşılmasına dayanmaktadır. Modern biyoteknoloji, genombilim, kimya, biyoloji gibi alanların birleşiminden oluşmuş ve başta farmakoloji olmak üzere birçok geleneksel yaşambilim alanının son yıllarda yaşadığı hızlı gelişimde önemli rol oynamıştır. Biyoteknoloji uygulamaları birçok sektörü ilgilendirmektedir: Sağlık: Vücudun bio-moleküler çalışma mekaniklerinin ve modellerinin temelinin bilinmesi, hastalıkların etkin teşhis ve tedavisi için birçok yeni metodun geliştirilmesine imkan sağlamıştır. Özellikle ilaç sektöründe çabuk ve doğru teşhis koyma, etkin ve yan etkileri azaltılmış veya giderilmiş tedaviler sunma, daha güvenli aşılar üretme gibi alanlarda yeni ve gelişmiş ürünler ortaya konmaktadır. Son yıllarda kişiselleştirilmiş ilaçların geliştirmesi yönünde araştırmalar yoğunlaşmaktadır. Hayvancılık: Başta son yıllarda gündemde yer tutan kuş gribi ve deli dana hastalıklarına karşı kullanılacak aşılar olmak üzere insanlarla temasta bulunan hayvanların sağlığının korunması konusunda biyoteknoloji önemli geliştirme imkanları sunmaktadır. Bunun yanında ıslah edilmiş enzimler ve geliştirilen proteinler ile daha iyi hayvansal ürünler elde etmek mümkündür. 1 Biyolojik Çeşitlilik Konvansiyonu, -

14 Tarım: Biyoteknoloji, başta genetik olarak değiştirilmiş tohumların geliştirilmesi olmak üzere, değişik yöntemler ile tarımsal verimin artırılması, ürün elde etmek için gereken su ve gübre gibi girdilerin azaltılması, çevreye uyumlu ve daha etkili tarımsal haşere ile mücadele gibi alanlarda kullanılmaktadır. Gıda: Biyoteknoloji yeni ve farklı gıda ürünlerinin geliştirilmesi, maliyetlern düşürülmesi ve mikrobik işlemlerin iyileştirilmesini mümkün kılmaktadır. Hammaddelerin son ürüne dönüşmeleri için kullanılan üretim süreçlerinin iyileştirilmesi, kullanılacak yeni ve ileri enzimlerin geliştirilmesi, daha etkin atık arıtma yöntemleri uygulanması ve gıda güvenliğinin artırılması gibi değişik alanlarda çalışmalar biyoteknolojinin sağladığı imkanlarla desteklenmektedir. Çevre ve Enerji: Biyoteknolojinin çevre ve enerji alanındaki uygulamaları arasında, çevreyi kirletmeyen yakıtların üretimi ve kükürt içeriği yüksek yakıtların rehabilitasyonu amacı ile kullanılabilecek mikroorganizmaların geliştirilmesi, doğada parçalanabilen biyopolimerleri üretecek ve çevre kirliliği yaratan maddeleri parçalayacak mikroorganizmaların geliştirilmesi yer almaktadır. Sanayi Üretimi: Biyoteknoloji, farklı sanayi dallarında üretim süreçlerinde kullanılmak üzere, modern moleküler biyoloji tekniklerinin ve,yöntemlerinin çevresel etkilerinin azaltılması için teknikler geliştirilmesini sağlamaktadır. Endüstriyel biyoteknoloji, aynı zamanda tekstil, kağıt ve özel kimyasal sanayilerinin üretim süreçlerinin daha verimli hale getirilmesi ve yeni ve farklı ürünlerin geliştirilmesi için de olanaklar sunmaktadır Küresel Biyoteknoloji Sektörü Küresel biyoteknoloji sektörünün toplam cirosu, 30 yıllık tarihi boyunca ilk defa 2005 yılında 60 Milyar ABD Doları nı geçmiştir. 2 Bu rakam 1996 yılındaki 9,1 Milyar ABD Doları ciro ile karşılaştırıldığında, sektörün büyüme hızının ne kadar fazla olduğu anlaşılmaktadır. Bu hızlı büyüme, 2005 yılında gerçekleşen satışların yüksekliği, ortaya çıkan yeni ürünlerin başarıları ve şirket birleşmeleri ile açıklanmaktadır. 2 Ernst &Young, 2006 Global Biotechnology Report

15 ABD, biyoteknoloji sektörünün küresel lideri konumundadır. Biyoteknoloji Endüstrisi Kurumu nun (Biotechnology Industry Organisation), Biyoteknoloji Rehberi isimli raporunda 3, 2005 yılının ilk yarısında ABD deki halka açık biyoteknoloji firmalarının pazar değerinin 311 Milyar Dolar olduğu ifade edilmiştir (Şekil 1) yılından itibaren yükselişe geçen ABD biyoteknoloji firmalarının piyasa değerleri, yıllarında yaptıkları zirveden sonra, sermaye piyasalarında küresel boyutta gerçekleşen krizden dolayı düşüşe geçtiyse de kısa zamanda iyileşme göstererek krizden önceki seviyelere ulaşmayı başarmıştır. Şekil 1: Yılları Arasında ABD li Firmaların Piyasa Değerleri Piyasa Değeri, (milyon $) Bunun yanında, ABD ile ilgili olarak; ABD deki sağlık alanında faaliyet gösteren biyoteknolojinin firmalarının gelirinin 2002 yılında 8 Milyar Dolar iken, 2003 yılında 39 Milyar Dolara yükseldiği, 2003 yılı sonunda bu alanda (314 ü halka açık olmak üzere) toplam firmada çalışan sayısının olduğu, (firma başına ortalama çalışan sayısının 134 olduğu) 3 Guide to Biotechnology ,

16 2003 yılında Amerikalı biyoteknoloji firmalarının araştırma ve geliştirme faaliyetlerine toplam 17,9 Milyar Dolar harcadıkları, 2002 yılında ilk beş Amerikan firmasının çalışan başına düşen Ar-Ge harcamasının Dolar olduğu ifade edilmektedir (Tablo 1). Tablo 1: ABD Biyoteknoloji Sektörü İstatistikleri (Milyon ABD Doları) 4 Yıl Satışlar 28,4 24,3 21,4 19,3 16,1 14, ,8 9,3 7,7 Gelirler 39,2 29,6 29,6 26,7 22,3 20,2 17,4 14,6 12,7 11,2 Ar-Ge Harcamaları 17,9 20,5 15,7 14,2 10,7 10,6 9 7,9 7,7 7 Halka Açık Firmaların Sayısı Toplam Firma Sayısı Çalışan Sayısı ABD Patent ve Tescil Ofisinin verilerine göre biyoteknoloji alanında alınan patent sayısı 1998 yılında 7843 e ulaşmıştır den bu yana ABD li firmalar tarafından alınan patent sayısının her yıl 7000 in üstünde gerçekleştiği bilinmektedir (Şekil 2). Şekil 2: Biyoteknoloji Alanında Alınan Patent Sayısı Patent Sayısı

17 Şekil 3 te görüleceği gibi biyoteknoloji firmalarının yılları arasında finansman için kullandıkları toplam fonlar 2000 yılında zirveye ulaşmış, daha sonra yine küresel krizin etkisiyle ani bir düşme göstermiştir. Şekil 3: Yılları Arasında Biyoteknoloji Firmalarının Toplam Fonları 40,0 Toplam Fonlar, (milyar dolar) 35,0 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 11,8 38,0 15,1 10,5 16,9 20,8 5,0 5,4 0, yılı için bu fonların kaynaklara göre dağılımına bakıldığında ise firmaların toplam finansmanının yaklaşık dörtte birinin risk sermayesi/ girişim fonlarından geldiği görülmektedir (Şekil 4). Biyoteknoloji çalışmalarının genelde yüksek risk içermeleri ve sonuç alma süresinin uzunluğu yatırımcılar için olumsuz gözükse de ileride yüksek getiri vaadetmeleri, biyoteknoloji sektörünün özellikle risk sermayesi fonlarının ilgi odağı olmasını açıklamaktadır

18 Şekil 4: 2004 Yılı Biyoendüstrisi Fonları Yılı Fonları Diğer Finans Kaynakları Halka Arz Girişim Fonu OECD nin 2006 yılında hazırlamış olduğu OECD ülkelerindeki biyoteknoloji sektörü ile ilgili en son ekonomik verileri içeren biyoteknoloji istatistikleri raporuna 5 göre Avrupa Birliği ülkeleri, biyoteknoloji sektöründe faaliyet gösteren firma sayıları dikkate alındığında 3154 firma ile lider konumdadır (Şekil 5). Ancak, bu firmaların toplam satışları incelendiğinde ABD li firmaların toplam satışlarının Milyon ABD Doları ile, Avrupa Birliği ülkeleri toplamından bir hayli fazla olduğu göze çarpmaktadır (Şekil 6). Özetle, AB de bir çok küçük ölçekli biyoteknoloji firması bulunmasına rağmen, bu firmalar ABD merkezli firmalarla yarışacak seviyede satış yapamamaktadırlar. 5 OECD Biotechnology Statistics

19 Şekil 5: 2003 yılı Biyoteknoloji Firmaları Sayısı Avrupa Birliği ABD Japonya (3,4) Fransa Kore (2004) (4) Almanya (2004) (4) Kanada İngiltere (5) Avusturalya İspanya (2004) Danimarka İsveç İtalya (2004) Çin (Şangay)(2003) İsviçre (2004) İsrail (2002) Finlandiya (4) Hollanda (5) Yeni Zelanda (2004) Günay Afrika Belçika (4) İrlanda (5) Avusturya (5) Norveç (5) İzlanda Portekiz (5) Polonya (2004) Şekil 6: Biyoteknoloji Firmalarının Satışları, Milyon ABD Doları 2003 Biyoteknoloji ürünlerinin satışları Temel biyoteknoloji firmalarının toplam satışları ABD (2001) (1) Japonya (1,5) İngiltere (2,4) Danimarka (2,4) Almanya (2004) (1) Kanada (1) Fransa (2,4) Çin (1) İsviçre (2,4) Biyoteknoloji ürün ve hizmet satışlarının yüzdesi 15 İrlanda (2,4) 972 İspanya (2004) (2,3) 509 İsveç (2,4) 485 Finlandiya (2) 345 Yeni Zelanda (2005) (1) İsrael (2002) (1) Güney Afrika (2002) (2) Norveç (2,4)

20 Benzer şekilde ABD de yer alan firmalar tarafından yapılan Ar-Ge harcamaları, AB ülkelerinde yer alan firmaların Ar-Ge harcamalarının üstünde olup, ABD nin bu konudaki harcamaları en yakın takipçisi olan Almanya nın yaklaşık olarak 10 katı büyüklüğündedir (Şekil 7Error! Reference source not found.). Şekil 7: Biyoteknoloji Firmalarının Ar-Ge harcamaları, Milyon PPP 6 ABD Doları, 2003 ABD Almanya (2004) Fransa Kanada Danimarka (1) Kore (2004) İsviçre (2004) Biyoteknoloji Ar-Ge harcamalarının toplam Ar-Ge giderlerine yüzdesi İsrail (2002) İtalya (2004) Çin (Şangay) 205 veri yok Avusturalya İspanya (2004) Yeni Zelanda (2004) Finlandiya Güney Afrika (2002) İzlanda Norveç Polonya (2004) Sadece 10 OECD ülkesinde yapılan bir araştırmaya göre biyoteknoloji alanında kamu ve yüksek öğrenim kurumları tarafından gerçekleştirilen harcamalar dikkate alındığında Kore nin 727,4 Milyon PPP ABD Doları ile başı çektiği görülmektedir (Şekil 8). Kore nin biyoteknoloji sektörüne yönelik Ar-Ge harcamaları 2 sene içinde %63,1 artarak 2005 yılında 1.186,6 Milyon PPP ABD Doları na ulaşmıştır. Bütün bunlar, Kore nin biyoteknoloji sektörünün gelişmesini bir ulusal öncelik olarak belirlediğini ve sektörün istenilen seviyeye ulaşması için devlet eliyle teşvikler sağladığının bir göstergesidir. 6 PPP: Satınalma Gücü Paritesi

21 Şekil 8: Kamu ve Yüksek Öğrenim Kurumları Tarafından Yapılan Ar-Ge Harcamaları, Milyon PPP ABD Doları, 2003 Kore 727, Kanada (1) 549, İspanya (2004) 452,6 İngiltere (2) 211,8 1.6 Yeni Zelanda (2004) 148,7 Devletin biyoteknoloji Ar-Ge harcamalarının toplam devlet Ar-Ge harcamlarına yüzdesi 24.2 Danimarka (2002) 131,3 9.9 Finlandiya 104,7 6.7 Norveç 90,2 6 İsveç (3) 28,5 1.3 İzlanda 5, Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, hammadde (doğal kaynaklar veya vasıfsız işgücü) yoğun sektörler yerine, yüksek katma değerin olduğu; yeni, bilgi ve yüksek teknoloji yoğun sektörlerde rekabet gücü elde etmek istemektedirler. Biyoteknoloji de, ICT veya nanoteknoloji gibi, bu alanlardan biridir. Bu sektörlerde, güçlü küresel oyuncular bulunmasına karşın, gelişmekte olan ülkeler, sanayi ve insan gücü altyapılarını bu sektörlerde gelişme olanağı sağlayacak biçimde yenilemekte ve bu sayede, (henüz doyuma ulaşmamış bu sektörlerde) avantaj sağlamayı hedeflemektedirler. Türkiye de yeni gelişmekte olan bu sektöre adım attığı taktirde, başlangıç aşamasında piyasada pozisyon alabilecek, kararlı bir şekilde ilerleme kaydettiği taktirde; küresel boyutta rekabet edecek seviyeye gelebilecektir Neden İrlanda? Biyoteknoloji, İrlanda Hükümeti tarafından İrlanda ekonomisinin gelecekteki başarısında hayati bir öneme sahip ekonomik alanlardan biri olarak değerlendirilmektedir. İrlanda, devlet politikası olarak halen üretime dayalı ve küresel rekabete çok açık olan bu avantajı Ar-Ge ve

22 stratejik ticarileştirme yeteneği ile kalıcı bir üstünlüğe dönüştürme stratejisini benimsemiş ve uygulamaya dönüştürmüştür. İrlanda, özellikle ilaç, sağlık, gıda ve tarım sektörlerinde güçlü ve sürdürülebilir bir biyoteknoloji yapısı kurarak küresel bir oyuncu olmayı amaçlamaktadır. Bugün İrlanda, ilaç endüstrisi için önemli bir bölgedir. Dünyanın en büyük 15 ilaç firmasından 13 ünün İrlanda da önemli yatırımlar yaptıkları bilinmektedir. Toplam 83 tesiste çalışanı ile İrlanda ilaç endüstrisi dünyanın en büyük ilaç ihracatçılarından biri konumundadır yılında 34 Milyar Avro luk bitmiş ve ara ürünün dünya pazarına satıldığı bilinmektedir. Dünyada en çok satılan 10 ilacın 6 sı, toplamda en çok satılan 25 ilacın 12 si İrlanda da üretilmektedir. Diğer taraftan dünyanın önde giden 25 medikal firmasının 15 i İrlanda da bulunmaktadır. İrlanda medikal cihazlar sektörü yıllık 4 Milyar Avro un üzerinde cirosu ile 110 firmada çalışandan oluşmaktadır. Yıllık büyüme hızı yaklaşık % 10 civarında olan İrlanda biyomedikal sektörü, bu yönüyle Minnesota ve Massachusetts teki en büyük biyomedikal kümeleri ile boy ölçüşebilir özellik kazanmaktadır. İrlanda nın mevcut biyoteknoloji çabaları, biyomedikal ve biyoteknoloji firmalarının yoğun olduğu bölgelerde, sağlık bilimleri ve mühendislik fakültelerinin eğitim kalitesi artırma, yeni bölümler açma faaliyetlerinin yanı sıra, bilimsel araştırmaların stratejik ticarileşmesini sağlayacak, yeni kurulacak ve mevcut genç biyoteknoloji firmalarını destekleyecek kurumlar ve destek programları üzerine yoğunlaşmış bir şekilde sistemli olarak sürdürülmektedir. İrlanda nın bugünkü biyoteknoloji programlarının temeli 1987 yılında başlatılmış olan Ulusal Biyoteknoloji Programı na dayanmaktadır de başlatılmış olan biyoteknoloji atılımı, yıllara boyunca sistematik ve entegre bir ulusal program olarak devam ettirilmiş ve biyoteknoloji sektörü, İrlanda hükümeti tarafından gelişim ve yatırım için, ileri bilgi ve iletişim teknolojileri ve ileri üretim teknolojileri ile beraber öncelikli sektör olarak belirlenmiştir yılında Forfas 7 ve 1999 yılında İrlanda Teknoloji Öngörü Raporunda 8 biyoteknoloji sektörünün gelişim yol haritasının çizilmesi ile stratejik hedeflerin somut programlara ve kurumsal organizasyonlara dönüştürülmesi süreci başlamıştır. Avrupa Birliği nin yapısal fonlarının koordinasyon içinde kullanılabilmesi amacı ile hazırlanmış olan İrlanda Ulusal Kalkınma Planı (NDP) biyoteknoloji alanında yapılan çalışmalarda da bir ana plan işlevini görmüştür. 7 Forfas (1996) A Strategy for Enterprise in Ireland in the 21 st Century 8 Forfas (1999) Technology Foresight Ireland Report

23 İrlanda barındırdığı önemli üretim kapasitesine rağmen araştırma sonucunda üretilen bilginin aktarımı ve ticarileşmesine dayalı olan biyoteknoloji sektöründe gelişimin erken aşamalarında bulunmaktadır. Ernst&Young un Global Biyoteknoloji Raporu 9 da İrlanda yı dünya biyoteknoloji sektöründe 25. sıraya yerleştirmiştir yılında İrlanda da da bulunan biyoteknoloji şirketlerinin toplam 972 Milyon ABD Doları olan satışları İngiltere deki şirketlerin toplam Milyon ABD Doları olan satışlarının yanında halen oldukça düşük seviyededir. İrlanda da biyoteknoloji şirketleri genel olarak sağlık alanında yatırım yapmayı tercih etmektedirler. OECD 2003 verilerine göre İrlanda, sağlık uygulamalarında şirketlerin yaptıkları Ar-Ge yatırımlarında %97 ile birinci sırada bulunmaktadır (Şekil 9). Şekil 9: Biyoteknoloji Sağlık Uygulamaları Alanında Ar-Ge yatırımları Yüzdesi Temel biyoteknoloji firmaları arasında tüm Ar-Ge harcamaları Tüm aktif biyoteknoloji firmaları arasında biyoteknoloji Ar-GE harcamaları İrlanda 97 İzlanda 92 ABD (2001) Kanada İngiltere Fransa Belçika Almanya Çin (Şangay) 72 Avusturalya Norveç İsviçre (2004) İsrail (2002) İsveç % 15 yıl gibi kısa sürede İrlanda hükümetinin tespit edilmiş olan ulusal öncelik ve hedeflere ulaşılabilmesi için yürüttüğü kararlı gelişim ve ülkedeki biyoteknoloji sektörünün bugün ulaştığı aşama, Türkiye için önemli bir örnek oluşturmaktadır. Zira; İrlanda da biyoteknoloji sektörü kurma çalışmaları halen devam etmektedir. 9 Ernst&Young (2002) Global Biotechnology Report

24 İrlanda biyoteknoloji sektörünün dönüşümünü desteklemek için sektörel bir inovasyon sistemi kurmaya yönelik çalışmaları sistemli olarak gerçekleştirmeye devam etmektedir. Bugüne kadar yapılan çalışmalara sağlanan maddi kaynak Türkiye nin de rahatça sağlayabileceği boyutlardadır. İrlanda nın biyoteknoloji programları birden fazla kurumun işbirliği ile çalışan sistemik bir yapıdan oluşmaktadır. İrlanda nın ulusal biyoteknoloji programı, kamu kurumları, bağımsız yatırım ve teknoloji geliştirme kurum ve kuruluşları, araştırma kurumları, üniversiteler, biyoinkübatörler ve biyoteknoloji endüstrisinin belirlenmiş rol ve sorumluluklar içerisinde yürüttükleri bir programdır. İrlanda nın mevcut biyoteknoloji programının temel vizyonu bilimsel çalışmaların stratejik düzeyde ticarileşmesidir. İrlanda da yapılmış olan çalışma ziyareti sırasında incelenmiş olan uygulama modeli sadece biyoteknoloji alanına yönelik olmayıp, mevcut sektörlerin dönüşümü ya da yeni sektörler oluşturma amacı ile diğer sektörlere de uygulanabilir bir model olarak değerlendirilmelidir. Bu çerçevede ilerleyen bölümlerde İrlanda nın biyoteknoloji sektörüne yönelik inovasyon sistemi bir model olarak detaylı biçimde anlatılacaktır İrlanda Hakkında Genel Bilgiler İrlanda, 33 yıl önce AB ye tam üye olduğunda topluluğun en fakir ülkesiyken bugün GSMH sı AB ortalamasının %135 ine ulaşmıştır. İrlanda halihazırda gelişmiş ülkeler arasında en yüksek büyüme oranlarından birine sahiptir yılları arasında yıllık %4,8 olan ortalama büyüme oranı yılları arasında % 9,5 e yükselmiştir yılından sonra İrlanda nın büyüme oranları düşüşe geçtiyse de AB-15 ülkelerinin ortalamasının yaklaşık 5 kat üstünde kalmayı başarmıştır (Tablo 2 ve Tablo 3) yılında GSYİH nın % 9,5 i oranında olan bütçe açığı zamanla kapanarak bugün yaklaşık GSYİH nın % 1 ine inmiştir. Nüfus artış oranı AB ortalamalarının üzerinde olan İrlanda, 15 yaş altı kişilerin toplam nüfusa oranı açısından AB nin en yüksek 2. ülkesiyken; benzer şekilde 65 yaş üstü kişilerin toplam

25 nüfusa oranının en düşük olduğu Avrupa ülkesidir. İrlanda da işsizlik oranı resmi rakamlara göre %4,5 tir. Tablo 2: İrlanda nın Genel Nüfus ve Ekonomik Verileri Nüfus Toplam Nüfus 4,1 Milyon Nüfus Artış Oranı (yıllık %) 1,8 Ekonomi Brüt Milli Gelir, Atlas Metodu (ABD Doları) 139,6 Milyar Kişi Başına Düşen Brüt Milli Gelir (ABD Doları) ,00 GSYİH (ABD Doları) 181,6 Milyar GSYİH Büyüme Oranı (yıllık %) 4,9 Enflasyon (yıllık %) 3,5 İhracat (% GSYİH) 80,2 İthalat (% GSYİH) 64,7 Yüksek Teknoloji İhracatı (% üretim ihracatı) 33,8 Yeni Bir İşe Başlamak İçin Gerekli Süre (gün) 24 Askeri Harcamalar (% GSYİH) 0,6 Global Yatırımlar Yabancı Doğrudan Yatırımlar (net nakit girişi, ABD Doları) 11,0 Milyar Tablo 3: Yılları Arasında AB-25 Ülkelerinin Önde Gelen GSYİH Büyüme 11 Oranları İrlanda OECD AB Yunanistan Slovakya Macaristan Polonya Çek Cum. % 6,1 % 2,5 % 1,7 % 4,1 % 3,9 % 3,9 % 3,1 % 3,0 Doğrudan yabancı yatırımlar açısından İrlanda ya en fazla yatırım yapan ülke ABD dir. 61 Milyar ABD Dolarından fazla yatırım ile toplam 600 Amerikan firması bugün İrlanda da faaliyet göstermektedir. Yabancı yatırımcıların en çok tercih ettikleri sektörler ise ilaç, bilgi ve iletişim teknolojileri ve tıbbi teknolojiler olmuştur. 10 World Development Indicators Database, Nisan IRELAND- Economic Profile October 2005, Enterprise Ireland

26 Ulusal Kalkınma Planı ile bilgi toplumu yaratmak için eğitime önem verilmesi gerekliliğinin belirlenmesi sonucunda eğitim, öncelikli yatırım alanlarından biri haline gelmiştir yılında eğitime yapılan toplam kamu ve özel kesim yatırımları 6 Milyar Avro ya ulaşmıştır yaş arasındaki nüfusun yüksek öğrenim görme oranı % 37 seviyelerine çıkmıştır. 12 (AB ortalaması % 27, ABD ortalaması % 40) (Tablo 4). Tablo 4: İrlanda daki Eğitim Kurumları ve Öğrencilerin Sayısı Yılı Seviye Kurum Sayısı Öğrenci Sayısı İlköğretim Lise Yüksek Toplam arasında 1994 te 500 Milyon Avro olan Ar-Ge yatırımlarını İrlanda hükümeti 5 kat artırarak arasında 2,5 Milyon Avro ya çıkartmıştır. Ar-Ge yatırımları GSYİH nin % 1,4 ü seviyesindedir. İrlanda ekonomisinin bu kadar hızlı büyüme göstermesinin altında yatan kilit faktörler şunlar olarak gösterilmektedir: Genç nüfusun ve işgücü arzının fazlalığı, Ülkeye özellikle stratejik sektörlerde yapılan yüksek miktarlardaki yabancı yatırımlar, AB fonlarının stratejik programlarda kullanılması Şartlara göre davranabilen, yenilikçi devlet politikaları yılı itibariyle ülkemizde yüksek öğretim ve üniversite seviyesinde eğitim gören toplam öğrenci sayısı dır. Bu da toplam nüfusun yaklaşık %2,8 ine karşılık gelmektedir. Yine 2004 yılı verilerine göre toplam 79 adet üniversite eğitim hizmeti vermektedir. Eğitime ayrılan bütçe incelendiğinde 2005 yılında MEB ve YÖK e ayrılan bütçe yaklaşık 10 Milyon Avro ile GSMH nin %4,18 ine karşılık gelmektedir.(yök (Kasım 2005) Türk Yükseköğretiminin Bugünkü Durumu) 13 Forfas (2003) The Supply and Demand for Skills in the Biotechnology Sector

27 Ekonomik kalkınma için sosyal ortaklık yaklaşımı Uluslararası ticaret ve yeni fikirler konusunda yeniliklere açıklık Eğitim ve teknolojik inovasyona verilen önem İrlanda da Biyoteknoloji İrlanda da yerleşik biyoteknoloji firmaların sayısı 59 dur. Bu şirketler biyo-ilaç geliştirme ve üretme, teşhis/tanı ürünleri, farmakolojik hizmetler, biyo-çevre teknolojileri ve tarımsal gıda teknolojileri ile ilgili faaliyet göstermektedirler. Bu firmaların 41 tanesi ulusal, geri kalan 18 tanesi ise çok uluslu niteliklerde şirketlerdir. Bunlardan 25 adedinin üniversitelerdeki araştırma sonuçlarının ticarileşmesi ile ortaya çıkmış oldukları görülmektedir (spin-offs). İrlanda biyoteknoloji sektöründe 4000 den fazla personel çalışmaktadır (Şekil 10)

28 Şekil 10: İrlanda daki Biyoteknoloji Şirketlerinin Dağılımı Ve Kümelenmesi Anahtar: Tanı Tarımsal-Gıda Biyo-Çevre Farmakolojik-Biyolojik Farmakolojik-Servis

29 AT Kearney in 14 yaptığı bir araştırmaya göre İrlanda, insan kaynağı ve yetenek bakımından dünyada 4., iş ortamı bakımından dünyada en iyi yatırım yapılacak 3.ülkedir. Yine aynı araştırmaya göre İrlanda, bölgesel olarak Avrupa da yatırım yapılacak en uygun ülke seçilmiştir. Zaten ülkede faaliyet gösteren ve biyoteknoloji konusunda dünyaca ünlü Abbot Laboratories, Gilead Science, Centocor, Allergan, Boston Scientific Corporation, Essilor, Johnson&Johnson ve Wyeth Biopharma gibi uluslararası şirketlerin de varlıkları bunu kanıtlar niteliktedir. İrlanda daki biyoteknoloji konusunda faaliyet gösteren firmalar incelendiğinde, en yoğun faaliyet gösterilen alt-alanın tanı (diagnostics) olduğu görülmüştür (Şekil 11). Şekil 11: İrlanda da Sektörlere ve Büyüklüklerine Göre Biyoteknoloji Firmaları SEKTÖR VE BÜYÜKLÜĞE GÖRE BİYOTEKNOLOJİ FİRMALARI Orta/Büyük Ölçekli Firmalar Küçük Firmalar Mikro Girişimler 9 FİRMA SAYISI TANI TARIMSAL GIDA FARMAKOLOJİK HİZMETLER 5 2 SEKTÖRLER 3 1 BİYO-ÇEVRESEL FARMOKOLOJİK - BİYOLOJİK 6 Çok uluslu şirketler 1970 lerden itibaren İrlanda da faaliyet göstermeye başlamıştır. Ulusal firmaların oluşumu bunu takip eden bir süreç sonucunda gerçekleşmiş ve son dönemde başlayan ulusal programlar ile hızlanmıştır (Şekil 12). 14 AT Kearney (2004) Offshore Location Attractiveness Index

30 Şekil 12: İrlanda da Biyoteknoloji Firmalarının Oluşum Yılları BİYOTEKNOLOJİ FİRMALARI OLUŞUM YILLARI 8 ÇOKULUSLU YERLİ 7 6 FİRMA SAYISI OLUŞUM YILI Son yıllarda kurulan firmaların ise daha çok mikro düzeyde girişimler olduğu gözlemlenmektedir. Bunun da devam eden programların bir sonucu olduğu düşünülebilir. Bu sınıftaki 26 işletmenin ortalama firma yaşı 4,5 tir (Tablo 5). Tablo 5: Büyüklüklerine Göre Biyoteknoloji Firmaları PERSONEL SAYISI YERLİ ÇOK ULUSLU ORTALAMA FİRMA YAŞI Mikro Girişimler (1-10) ,5 Küçük Firmalar (11-50) ,8 Orta/Büyük Firmalar (51+) Ölçekli Tanı konusunda faaliyet gösteren biyoteknoloji firmalarının sayısı diğer alt alanlar arasında en yüksek değere sahipken, istihdam edilen personel sayısı, farmakoloji-biyoloji sektörüne göre daha düşüktür. Toplam 18 çokuluslu firma ve ulusal 41 firmada tanı alanına göre 2 katından fazla personel çalıştırmaktadır. Çalışan personel sayıları dikkate alındığında, çok uluslu firmaların bekleneceği gibi ulusal firmalara göre daha büyük ölçeklerde faaliyet gösterdikleri söylenebilir (Tablo 6)

31 Tablo 6: Sektör ve Kökenlerine Göre Biyoteknoloji Şirketleri ve Personel Sayıları YERLİ ÇOK ULUSLU TOPLAM SEKTÖR FİRMA SAYISI PERSONEL FİRMA SAYISI PERSONEL FİRMA SAYISI PERSONEL Tanı Gıda Farmakolojik Hizmetler Biyo-Çevre Tarımsal- Farmakoloji- Biyoloji TOPLAM Ar-Ge personeli bakımından İrlanda daki ulusal ve çok uluslu biyoteknoloji şirketleri incelendiğinde, araştırma-geliştirme faaliyetinde bulunan personelin ulusal şirketlerde yoğunlaştığı, en fazla Ar-Ge personelinin ise tanı sektöründe istihdam edildiği görülmektedir. Çok uluslu şirketlerin İrlanda daki Ar-Ge personeli sayısının azlığı, bu şirketlerin İrlanda yı daha çok bir üretim ve pazarlama üssü olarak kullandıklarını göstermektedir. İrlanda nın halen yürütmekte olduğu ulusal biyoteknoloji programı da bu tespit üzerine kurulu hedeflere dayandırılmıştır (Tablo 7)

32 Tablo 7: Yerli ve Çok Uluslu Şirketlerde Bulunan Ar-Ge Personelinin Sektörlere Göre Dağılımı YERLİ ÇOK ULUSLU SEKTÖR AR-GE PERSONELİ PERSONELE YÜZDESİ (%) AR-GE PERSONELİ PERSONELE YÜZDESİ (%) Tanı Tarımsal-Gıda Farmakolojik Hizmetler Biyo-Çevresel Farmakolojik- Biyolojik TOPLAM Biyoteknoloji gibi, çalışan niteliklerinin en üst düzeyde olduğu bir sektörün insan kaynağı ihtiyacının sağlanabilmesi uygun niteliklerde bir eğitim altyapısının oluşturulmasına bağlıdır. Nitekim, İrlanda Ulusal Kalkınma Planı nda eğitime verilen öncelik ile eğitim yatırımlarının artırılmasını hedeflemektedir. İrlanda gelişim programlarının diğer ayakları ile uyumlu olarak gelecekte ihtiyacı duyulan nitelikli teknik personel açığının kapatılmasını amaçlamakta ve tedbirler almaktadır (Tablo 8)

33 Tablo 8: Nitelikli Teknik Personel Arz/Talep Farklılıkları Tahmini 15 ( ) Derece Doktora Yüksek Lisans Lisans Ön Lisans Toplam İrlanda da Biyoteknoloji Sektörünün Gelişimi Biyoteknoloji sektörünün küresel düzeyde erken evreleri yaşadığı ve ağırlıklı olarak temel ve uygulamalı araştırma faaliyetlerine yoğunlaştığı 1980 ler ve 1990 ların başında bugün biyoteknoloji konusunda aşama kaydetmiş pek çok diğer ülke gibi, İrlanda da biyoteknoloji konusunda önemli alınan bir oyuncu değildi. O dönemlerde İrlanda ekonomisinin krizde olması, altyapının yetersizliği, vergilerin yüksekliği ve yatırım teşviklerinin olmaması, enflasyonun yüksekliği ve yüksek beyin göçü nedenleriyle hükümetin, biyoteknoloji gibi geleceği yönelik bir sektöre kaynak aktararak yatırım yapması söz konusu değildi ların başında İrlanda nın yaşadığı hızlı ekonomik büyüme ile girişimcilik teşvik edildi ve üretim sektöründe İrlanda tarihinde görülmemiş büyüme yaşandı. Yaşanan büyüme ve AB fonlarının sağladığı imkanlar, İrlanda nın geleceğe dönük stratejileri oluşturması için bir fırsat oluşturdu. İrlanda da gündem ve öncelikler, küresel seviyede rekabet edebilecek iddialı bir ekonominin geliştirilmesi için politika ve stratejilerin belirlenmesine odaklandı. Biyoteknoloji politika ve stratejilerinin belirlenmesine yönelik çalışmalardan ilki olarak, 1987 yılında yapılan Ulusal Biyoteknoloji Programı ile İrlanda üniversitelerinde ticarileşebilir biyoteknoloji araştırmalarının teşvik edilmesi ve desteklenmesi öngörülmüş, bu amaçla 1988 yılında İrlanda Biyoaraştırma Kurumu (BioResearch Ireland- BRI) kurulmuştur. Devlet ile üniversite arasında bir ortaklık olarak kurulan bu araştırma kurumu, mevcut biyoteknoloji yılı iş pazarı için varsayılan denge değerlerine dayanır. Negatif değerler açık olduğunu belirtir

34 projelerinin ticarileştirilmesi ve gerekli altyapının kurulması için araştırmalar yapmıştır. Ayrıca, üniversitelerin endüstriye yönelik bilgi üretmesi ve yeni firmaların kurulması için de çalışmalar yürütmüştür. Bu kurum halen Enterprise Ireland ın çatısı altında faaliyetlerini sürdürmektedir. İrlanda da biyoteknoloji konusunda yatırım yapma fikrinin ortaya çıkmasının arkasındaki asıl dönüm noktası, İrlanda nın gelecekteki sanayi kalkınma planını yapılabilir hale getirmek için biyoteknoloji sektörünün stratejik bir girdi olması gerektiğini söyleyen ve 1996 yılında yayınlanan Forfas (Girişimcilik, Ticaret ve İstihdam Bakanlığı nın altında faaliyet gösteren, girişimcilik, ticaret, bilim, teknoloji ve inovasyon konularında ulusal politika danışma kurulu) raporudur (Forfas yüzyılda İrlanda daki Girişimler için Strateji) 7. Bu raporun yayınlanmasının ardından 1990 ların sonlarında, İrlanda hükümeti, bir biyoteknoloji stratejisi geliştirmiştir yılında yayınlanan İrlanda nın Teknoloji Öngörü Raporu nda 8 bu strateji bir miktar eleştiriye uğramış (bilim merkezlerine mali açıdan yeteri kadar destek aktarılmaması eleştirilmiş) ve mevcut ve yeni kurulacak şirketlerin Ar-Ge yeteneklerinin geliştirilmesi önerilerek biyoteknoloji sektörünün gelişimi için bir yol haritası çizilmiştir. Teknoloji Öngörü çalışmasında biyoteknoloji, ileri bilişim teknolojileri ve ileri üretim teknolojileri İrlanda için öncelikli üç teknoloji alanı olarak belirlenmiştir yılında yayınlanan İrlanda Teknoloji Öngörü Raporunda, biyo-endüstrinin İrlanda da başarılı olması için, devlet, üniversite ve sanayi işbirliğinin çok güçlü olması gerektiği ifade edilmiştir. Yapılan diğer öneriler arasında: Önde gelen önemli araştırmaların desteklenmesi için kaliteli bir Ar-Ge programının geliştirilmesi Yapılan araştırmaların ticarileşmesine odaklanılması Yerel sanayinin gelişiminin ve yabancı yatırımcıların gelmesinin teşvik edilmesi Gelişiminin başında olan biyoteknoloji şirketlerine yatırım yapmak amacıyla bir başlangıç sermayesi fonunun kurulması Farkındalığı artırmak, bilginin yayılmasını sağlamak ve biyoteknoloji sektörüne yönelik güveni artırmak amacıyla iletişim stratejisinin geliştirilmesi yer almaktadır. İrlanda hükümeti, biyoteknoloji sektörünün gelişmesine engel olarak tespit edilmiş iki konu üzerinde yoğunlaşmıştır: a) modern biyoteknoloji konusunda halkın kaygılarını gidermek

35 (özellikle genetik mühendisliği konusunda) b) İrlanda da uygun bir bilimsel temel oluşturmak. (biyoteknoloji konusunda bilgilendirmek amacı ile çeşitli yayınlar hazırlanmış ve dağıtılmıştır.) Teknoloji Öngörü Raporunun bir sonucu ve Ulusal Kalkınma Planı nın bir parçası olarak, İrlanda nın Teknoloji Öngörü Fonu nu idare etmek amacıyla 2000 yılında İrlanda Bilim Vakfı (SFI) kurulmuştur. Bilim ile uğraşan kişileri desteklemek, akademik araştırmaların ticarileşmesini sağlamak ve nitelikli işgücünün artmasında katkıda bulunmak amacıyla ödüller veren İrlanda Bilim Vakfı na (SFI) İrlanda hükümeti yılları arasına araştırma ve geliştirme için toplam 648 Milyon Avro tutarında kaynak ayırmıştır. Sadece 2005 yılında SFI nın biyoteknoloji için ayırdığı kaynak 170 Milyon Avro dur. SFI ın öncelikli olarak destek verdiği konular biyoteknoloji ile bilgi ve iletişim teknolojileridir. Genel bir kalkınma planı olan ve Avrupa Birliği Yapısal Fonlarından faydalanmak amacıyla hazırlanan Ulusal Kalkınma Planı (NDP), sağlık hizmetleri, konut, eğitim, ulaşım, kırsal kalkınma, su ve altyapı hizmetleri konularında yatırımlar yapmayı öngörmektedir. Kaynağın % 90 ı yerel fonlardan karşılanacak, geri kalan ise AB fonları tarafından desteklenecektir. Ulusal Kalkınma Planına göre, hükümet araştırma, teknolojik gelişim ve inovasyon için kullanılmak üzere toplam 2,5 Milyar Avro tutarında kaynak ayırmıştır. SFI da fonlarını bu kaynaktan almaktadır. Planda ayrıca üniversitelerde araştırma yapılmasını sağlamak için bir program bulunmakta ve bu programa ayrılan fon da Yüksek Eğitim Kurumu (HEA) tarafından yönetilmektedir yılında yayınlanan İrlanda nın Bilgi Ekonomisini İnşa Etmek, 2010 a kadar Ar-Ge Yatırımlarını Teşvik Etmek için İrlanda nın Hareket Planı 16 raporunda hükümet tarafından İrlanda da bilimsel temeli oluşturmak için yapılması gerekenler ortaya konmuştur. Bu raporda biyoteknoloji kümeleri kurmak için gereken ve halen var olan yetenekler arasında büyük farklar bulunduğu, özellikle üniversite seviyesinde bilim ile ilgili derslere ve bölümlere olan ilginin gittikçe azaldığı tespit edilmiştir. Raporda, üniversitelerin kamu kaynaklarını kullanmak yerine daha girişimci özellikler kazanmaları ve kendi kaynaklarını yaratmaları önerilmiş ve bu sayede nitelikli eleman arz/talebi arasındaki farkın kapatılabileceği ifade edilmiştir. İrlanda biyoteknoloji sektörü, halen SFI, Enterprise Ireland, Yüksek Eğitim Kurumu (HEA), Sağlık ve Araştırma Kurulu ve Avrupa Birliği nin sağladığı farklı programlardan dağıtılan 16 Government Publications (2004) Building Ireland s Knowledge Economy The Irish Action Plan for Promoting Investment in R&D to

36 toplam 1 Milyar Avro tutarındaki fondan yararlanmaktadır. Fonların çoğunluğu, biyoteknoloji konusunda temel ve uygulamalı araştırma temelinin oluşturulması için yatırım ve projelere harcanmaktadır. Biyoteknoloji sektörü, İrlanda da risk sermayesi fonlarının yatırım yapmayı en fazla tercih ettikleri üç sektörden biri olsa da, 2003 yılı OECD verilerine göre İrlanda da biyoteknoloji risk sermayesi yatırımları GSYİH nin % 0,001 i seviyesinde kalmıştır. (Bu oran aynı yıl için lider ABD de % 0,031, Kanada da % 0,026 ve Danimarka da % 0,024 seviyesinde gerçekleşmiştir.) 2001 yılından bu yana Enterprise Ireland nin başlangıç ve risk sermayesi fonlarının desteklenmesi için kullandığı 133 Milyon Avro tutarındaki fonun % 19 u yaşam bilimlerinde yatırım yapacak fonlara tahsis edilmiştir. Enterprise Ireland ın başlangıç ve risk sermayesi fonlarına yönelik programı özel risk sermayesi fonlarına sermaye katkısı sağlamaktadır. Enterprise Ireland ın sermayedar olduğu Seroba 17 ve Growcorp 18 biyoteknoloji fonları, uluslararası risk sermayesi şirketlerinin faaliyetlerini İrlanda ya çekmekte etkin aktörler olmuşlardır 19. Seroba tarafından yönetilen ve ülkenin ilk yaşam bilimlerine yönelik fonu olan İrlanda Biyobilim Risk Sermayesi Fonu (IBVCF) 20 Milyon Avro luk bir kaynağı yönetmektedir. Özel bir risk sermayesi şirketi olan Growcorp, Avrupa Biyobilim Fonu nun da desteklediği biyoteknoloji sektörüne yönelik bir yatırım fonunu yönetmektedir. Başlangıç seviyesindeki şirketlere 1,27 Milyon Avro ya kadar destek sağlayan Growcorp, ayrıca strateji optimizasyonu, fon bulma, takım kurma ve ticarileşme konularında da danışmanlık hizmeti vermektedir. İrlanda Risk Sermayesi Birliği (Irish Venture Capital Association) verilerine göre, yerel olarak yatırılan her 1 Milyon Avro, 2 Milyon Avro tutarında yabancı yatırımı tetiklemektedir İrlanda nın ilk girişim sermayesi fonu olan Biyoteknoloji ve Yaşam Bilimleri Fonu Enterprise Ireland ve Seroba BioVentures ortaklığı ile kurmuştur. 20 Gillespie,S. And Henry, C. (2005) Growing Pains in Irish Biotechnology

37 3. İrlanda Biyoteknoloji Sektörü İnovasyon Sistemi Biyoteknolojinin stratejik ticarileşmesinin desteklenmesi hedefi ile oluşturulmakta olan İrlanda Biyoteknoloji İnovasyon sistemi, araştırma ve inovasyon değer süreçleri üzerinde farklı görevler yerine getiren farklı kurumların ortak ve koordinasyon içinde çalışması ile yürütülmektedir. Bu sistemde yer alan ve İrlanda nın biyoteknoloji temel ve uygulama altyapısının ve kapasitesinin geliştirilmesi, gerekli projelerin desteklenmesi, biyoteknoloji araştırma sonuçlarının sanayie teknoloji transferi veya firmalaşma yolu ile stratejik ticarileşmesi ve mevcut biyoteknoloji firmalarının birlikte ve araştırma kurumlarının katılımı ile yürütecekleri ortak projelere destek sağlanmasıyla görevli kurumlar aşağıda detayları ile anlatılmıştır. İrlanda da biyoteknoloji inovasyon sistemini oluşturan bu kurumlar arasında fon sağlayıcı kurumlar, biyoinkübatör merkezleri, üniversiteler, araştırma merkezleri, enstitüler, vakıflar ve devlet kurumları yer almaktadır. Özellikle Enterprise Ireland ve İrlanda Bilim Vakfı (SFI) başta olmak üzere sistem içerisinde yer alan bütün kurumlar projeleri farklı safhalarda ve faaliyetlerde desteklemek için beraber çalışmakta ve koordinasyon ve iletişimi sağlayacak mekanizmaları idame etmektedirler. İrlanda Biyoteknoloji sektörü inovasyon sisteminde program uygulayıcısı olan önemli kurumlar aşağıda (Şekil 13) gösterilmiştir

38 Şekil 13: İrlanda Biyoteknoloji Sektörü İnovasyon Sisteminin Oyuncuları 3.1. Enterprise Ireland Enterprise Ireland (EI), İrlanda nın endüstriyel kapasitesinin gelişimini desteklemek amacı ile kurulmuş bir kamu kuruluşudur. Kuruluşun temel vizyonu, küresel boyutta rekabet edecek İrlandalı firmalar yaratarak, İrlanda nın dünya pazarlarında önemli bir oyuncu olmasını sağlamak ve bu sayede bölgesel ve ulusal refahı artırmaktır. Enterprise Ireland, İrlanda da kurulu 13 bölgesel ofis ve dünya üzerinde mevcut 33 uluslararası ofis ile faaliyet göstermektedir (Şekil 14). Enterprise Ireland ın 3 farklı tipte müşteri kitlesi mevcuttur: 10 veya daha fazla kişi çalıştıran üretim ve uluslararası boyutta hizmet sağlayan servis şirketleri Uluslararası pazarda rekabet edebilecek fikirleri olan girişimciler Deniz aşırı ülkelerdeki firmaların sahibi oldukları İrlanda da kurulu gıda ve doğal kaynak şirketleri

39 Şekil 14: Enterprise Ireland ın Yerleşkeleri Teknolojik inovasyon, iş geliştirme ve uluslararası nitelik kazandırma konularına öncelikle odaklanan Enterprise Ireland, faaliyetlerini 5 ana hedef çevresinde odaklamıştır: İhracat potansiyeli yüksek, yenilikçi fikirleri olan yeni firmalara teşvik sağlamak ve kurulu firmaların büyümesine katkıda bulunmak (starting up ve scaling up) Dünya pazarlarında rekabet edebilecek yenilikçi ürünlerin ortaya çıkması için araştırma ve inovasyon destekleri sağlamak Uluslararası ofisleri ile her seviyede pazar ve müşteri bağlantıları sağlayarak ihracat gücünü arttırmak Verimliliği ve üretkenliği arttırarak İrlanda nın firmalarının rekabet gücünü arttırmak Bölgesel olarak girişimcileri desteklemek Enterprise Ireland tarafından sağlanan araştırma ve inovasyon destekleri 3 aşamaya yöneliktir: Firma içi Ar-Ge Destekleri, Uygulamaya Yönelik Araştırma, ve Uluslararası Bilim ve Teknoloji. Enterprise Ireland ın 2004 yılı faaliyet raporunda, Araştırma, Teknoloji ve İnovasyon Rekabet Fonu kapsamında, 154 firmadaki Ar-Ge çalışmalarının toplam 30 Milyon Avro ile desteklendiği belirtilmiştir. Buna ilave olarak, Enterprise Ireland 20 Milyon Avro luk Ar-Ge desteği ve uygulamaya yönelik araştırmalar kapsamında da 14,6 Milyon Avro luk ticarileşme desteği sağlamıştır

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular Atilla Hakan ÖZDEMİR PhD, MBA, PMP Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Semineri 3 Nisan 2013, Ankara İrlanda Göstergeler 2005 2012 Nüfus

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

Güncelleme: 15 Nisan 2012

Güncelleme: 15 Nisan 2012 İNOVİTA için Gözden Geçirilmiş Sürüm Dünya Bankası Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemi Raporu ndan Özet Notlar Haziran 2009 Güncelleme: 15 Nisan 2012 1 2007 ve 2013 yılları arasını kapsayan 9. Kalkınma Planı,

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek, Türk sanayisinin araştırma-teknoloji

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 İçerik Entelektüel Varlık Yönetimi Avrupa İnovasyon Değerlemesi İstanbul Sanayi Odası - Genel Bilgiler Avrupa İşletmeler Ağı

Detaylı

TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde;

TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde; TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Destek Kapsamı Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde; yeni bir ürün üretilmesi, mevcut bir ürünün geliştirilmesi,

Detaylı

H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü. TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan

H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü. TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan Orta Gelir Tuzağı Yenilik Ekonomileri * Bilgi yoğun teknolojiye odaklanma

Detaylı

Hibe ve Destek Programları

Hibe ve Destek Programları Hibe ve Destek Programları Süreçler ve Fırsatlar Ocak, 2011 HİBE VE DESTEK PROGRAMLARI Hibe ve destek programları büyük, orta, küçük; tüm ölçekteki işletmelerin işlerini geliştirmesi için fırsattır. HİBE

Detaylı

TÜBİTAK TEYDEB. Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları

TÜBİTAK TEYDEB. Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları TÜBİTAK TEYDEB Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik

Detaylı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı A. Hakan ÖZDEMİR 31 Mayıs 2010 Vakfımızın Kuruluşu TTGV, 1 Haziran 1991 de bir Sivil Toplum Kuruluşu olarak, Türk Sanayii nin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 İÇERİK OECD Hakkında Genel Bilgi OECD Çalışma Şekli OECD Teşkilat Yapısı OECD Ticaret ve Tarım Direktörlüğü OECD ve Tarım 2 OECD HAKKINDA

Detaylı

Ar-Ge ekosistemi nasıl işler hale getirilir? İlaç sektörü örneği

Ar-Ge ekosistemi nasıl işler hale getirilir? İlaç sektörü örneği tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ar-Ge ekosistemi nasıl işler hale getirilir? İlaç sektörü örneği Ankara, 29 Nisan 2015 Slayt 2 Çerçeve Neden ilaç Ar-Ge si? Neden şimdi? Ar-Ge nin önemli

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ 2014 NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ İşbirliği - Güçbirliği Destek Programı KOBİ lerin bir araya gelerek tedarik, pazarlama, düşük kapasite kullanımı, rekabet gücü zayıflığı ve finansman gibi Ortak Sorunlara

Detaylı

Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Kavramlar, Dünyadan Örnekler ve Türkiye İçin Çıkarımlar Projesi: BİYOEKONOMİ

Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Kavramlar, Dünyadan Örnekler ve Türkiye İçin Çıkarımlar Projesi: BİYOEKONOMİ tepav Economic Policy Research Foundation of Turkey Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Kavramlar, Dünyadan Örnekler ve Türkiye İçin Çıkarımlar Projesi: BİYOEKONOMİ Selin Arslanhan Memiş 03 Nisan

Detaylı

Türkiye Yazılım Sektörü Ve Yazılımın Yarattığı Katma Değerler

Türkiye Yazılım Sektörü Ve Yazılımın Yarattığı Katma Değerler 1 Türkiye Yazılım Sektörü Ve Yazılımın Yarattığı Katma Değerler Gülara TIRPANÇEKER TÜRKİYE DE YAZILIM SEKTÖRÜ ÇALIŞTAYI 29 Aralık 2011 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara 2 Türkiye Yazılım Sektörü %87,2

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinin Araştırma ve Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkılarının Değerlendirilmesi Paneli

Detaylı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı TTGV, 1 Haziran 1991 de bir Sivil Toplum Kuruluşu olarak, Türk Sanayii nin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla, teknolojiye dayalı inovasyonun

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

Sunum İçeriği TÜBİTAK

Sunum İçeriği TÜBİTAK Sunum İçeriği 2 TEYDEB KURULUŞ AMACI Teknoloji veyenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB); ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

1513 Teknoloji Transfer Ofisleri Destekleme Programı

1513 Teknoloji Transfer Ofisleri Destekleme Programı 1513 Teknoloji Transfer Ofisleri Destekleme Programı Ahmet Rıza Balım Teknoloji Transfer Mekanizmaları Destekleme Grubu Kom. Sekreteri Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Değişen

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara Sürdürülebilir Kalkınma ve İnovasyon: Gelişmeler, EğilimlerE TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara İÇERİK Kavramlar:Sürdürülebilir Kalkınma ve Eko-İnovasyon Çevre Konusunda Gelişmeler AB

Detaylı

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2012 N201288 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Bilgi ASLANKURT 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri H. Ekrem CUNEDİOĞLU 2 Araştırmacı, Finans Enstitüsü TÜRKİYE CERN

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V.

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. Türk Sanayii için Ufuk 2020 Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. 6 Mayıs 2015 2023 Yılı Ulusal Hedeflerimiz Ar-Ge Harcamaları / GSYİH Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri Özel Sektör Ar-Ge Harcamaları

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE Süfyan EMİROĞLU Genel Müdür Sanayi Genel Müdürlüğü İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Açılış Toplantısı, İstanbul 11 Nisan 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ

Detaylı

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ Ulusal fon mekanizmalarının ana kaynağı TÜBİTAK destekleridir. TÜBİTAK destek leri 4 ana grupta özetlenebilir: (1) Sanayi Ar-Ge Proje Destekleri (2) Akademik Ar-Ge Destekleri,

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

www.novusens.com 2012, Novusens

www.novusens.com 2012, Novusens www.novusens.com İNOVASYON VE GİRİŞİMCİLİK ENSTİTÜSÜ Vizyon... Ulusal ve uluslararası paydaşları ile sürdürülebilir büyüme ve rekabeti amaçlayan, ekonomiye ve toplumsal kalkınmaya katma değer yaratacak

Detaylı

Teknogirişim Sermaye Desteği. Programı

Teknogirişim Sermaye Desteği. Programı 1512 Teknogirişim Sermaye Desteği Programı 2 1512 Programının Amacı Bireysel girişimcilerin teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerini firma kurarak yenilikçi ürünlere dönüştürebilmeleri için iş fikrinden

Detaylı

Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü. Hasan Mandal 2 Haziran 2011

Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü. Hasan Mandal 2 Haziran 2011 Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü Hasan Mandal 2 Haziran 2011 1 SANAYİ KURULUŞLARI İÇİN REKABET EVRİMİ 1960 lar ÜRETİM üstünlüğü ile rekabet 1970

Detaylı

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı.

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı. X. KOBİ İ ZİRVESİİ İ REKABET GÜCÜ İÇİN ULUSLARARASILAŞMA VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı 13 Şubat 2014 KOSGEB KOSGEB,

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

TÜBİTAK 1514 - Girişim Sermayesi Destekleme Programı

TÜBİTAK 1514 - Girişim Sermayesi Destekleme Programı 1514 - Girişim Sermayesi Destekleme Programı Girişim Sermayesi Destekleme Programı Gerekçe BTYK 23. toplantısında alınan 2011/103 no lu «Ar-Ge Yoğun Başlangıç Firmalarını Etkinleştirmek ve Sayılarını Artırmak

Detaylı

Sürdürülebilir Enerji Teknolojileri Girişim Sermayesi Fonu (SETF)

Sürdürülebilir Enerji Teknolojileri Girişim Sermayesi Fonu (SETF) Sürdürülebilir Enerji Teknolojileri Girişim Sermayesi Fonu (SETF) TÜRKİYE DE ELEKTRİK DAĞITIM SİSTEMİNE YÖNELİK TEKNOLOJİ PROJELERİNE YATIRIM YAPAN TEK ÖZEL FON Özet Kısaca SETF 20 milyon USD Venture Capital

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ

ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ Prof. Fazilet VARDAR SUKAN EBİLTEM 3 Nisan 2013, Ankara Tanımlar Biyoteknoloji Biyoekonomi Giriş Endüstriyel Biyoteknoloji sınırları, ürünlerin niteliği ve hangi sektöre hizmet

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliğinin Finansmanı Bilgilendirme Toplantısı Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Odakule-İstanbul,

Detaylı

SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI

SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI www.sanayi.gov.tr 1 Bakanlığımız özellikle son 7 yıllık süreçte, Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin desteklenmesi,

Detaylı

İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler "

İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler " Dr. Filiz SAYAR Sanayi Genel Müdürlüğü Kadir Has Üniversitesi, İstanbul 19 Aralık 2013

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Uluslararası Kuruluşlar Daire Başkanlığı AB Uzman Yrd. Zeynep ORAL 28.05.2014

Detaylı

ARGE DESTEKLERİ Betül ASAN Pamukkale Üniversitesi Üniversite Sanayi İşbirliği Koordinatörlüğü

ARGE DESTEKLERİ Betül ASAN Pamukkale Üniversitesi Üniversite Sanayi İşbirliği Koordinatörlüğü ARGE DESTEKLERİ Betül ASAN Pamukkale Üniversitesi Üniversite Sanayi İşbirliği Koordinatörlüğü 28 Aralık 2009 DENİZLİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ KÜRESEL REKABETİN YOLU AR-GE Bilgi toplumunun yolu özel sektörün

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Bilgi ekonomilerinin giderek etkin olduğ olduğu günümüzde AB 7 Yenilikç ç ilik Yenilik Indeksi Indeksi ne göre ülkemiz.8 ile en sonda... Yenilik Gö Göstergeleri - Bilgi Ü retilmesi - 8 Inovasyon ve Giriş

Detaylı

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - )

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011 öncesi ( - 23. BTYK) 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) ANA HEDEF 2023 YILINDA DÜNYANIN EN BÜYÜK 10 EKONOMİSİNDEN BİRİSİ OLMAK!!! 500 Milyar

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU

tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU POLİTİKANOTU Haziran2014 N201419 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Analisti Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve

Detaylı

Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri

Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri Dr. Sinan Tandoğan Girişim Destek Grubu TEYDEB TÜBİTAK TÜBİTAK Girişimcilik Destekleri: TÜBİTAK Girişimcilik Destekleri

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

1. BİLİŞİM. 1.1. Dünya da Bilişim Altyapısı

1. BİLİŞİM. 1.1. Dünya da Bilişim Altyapısı 1. BİLİŞİM 1. Bilişim teknolojilerinin ülke kalkınmasında hızlandırıcı rolünden daha çok yararlanılması, bilgiye dayalı ekonomiye dönüşümler rekabet gücünün kazanılması, eğitim yoluyla insan gücü yaratılması

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 ANA EYLEM 2: YENİLİK ve İYİ UYGULAMALARIN DEĞİŞİMİ İÇİN İŞBİRLİĞİ Yenilik ve İyi Uygulamaların Değişimi için İşbirliği;

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

tepav OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Aralık2011 N201161 POLİTİKANOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Aralık2011 N201161 POLİTİKANOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Aralık2011 N201161 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Dinççağ 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Başta ABD ve Avrupa Birliği ülkeleri

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir?

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? tepav Economic Policy Research Foundation of Turkey Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? Güven Sak 28 Şubat 2012 Çerçeve Ne yapmak istiyoruz? İnsan gücümüz dünyanın en büyük 10 uncu ekonomisi olma

Detaylı

"Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011

Yenileşim ve Gelecek 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 "Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 Küresel Rekabetin Sonucu Apple iphone Globalizasyon ve Glokalizasyon Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkeler için ürün geliştirmesi

Detaylı

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB GENEL BİLGİ KOBİ ler ve KOSGEB 1 Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço toplamı veya net satış hasılatı 40 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ ANTALYA NıN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 ANTALYA GENEL BİLGİLER Nüfus Antalya: 2.158.265 Türkiye: 76.667.864 KOBİ Sayısı

Detaylı

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLERİ 1501- SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI Amaç: Sanayi kuruluşlarının Ar-Ge Projelerine %60 a varan oranlarda hibe(geri ödemesiz)

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

EK 10. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ TRANSFERİ POLİTİKA BELGESİ

EK 10. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ TRANSFERİ POLİTİKA BELGESİ 1601 TÜBİTAK YENİLİK VE GİRİŞİMCİLİK ALANLARINDA KAPASİTE ARTIRILMASINA YÖNELİK DESTEK PROGRAMI Teknoloji Transfer Ofislerine Yönelik Hazırlık, Başlangıç ve Kapasite Artırımı Sağlanması ve Uygulanması

Detaylı

SELÇUK TTO GÖREVLENDİRME ETKİNLİK RAPOR FORMU ETKİNLİK DETAYLARI

SELÇUK TTO GÖREVLENDİRME ETKİNLİK RAPOR FORMU ETKİNLİK DETAYLARI Doküman No Sayfa No 1/1 Etkinlik Yer Tarih 12.12.2013 ETKİNLİK DETAYLARI KOSGEB-GİZ ANADOLU DA EKONOMİNİN DESTEKLENMESİ PROJESİ Konya Teknokent Ardıçlı Toplantı Salonu Saat 10.00 16.00 Katılımcı/ları TTO

Detaylı

Teknopark teknokent, bilim parkı, araştırma parkı, bilim şehri

Teknopark teknokent, bilim parkı, araştırma parkı, bilim şehri Uygulama-Odaklı Araştırma Üniversite Sanayi İşbirliği Ürün Odaklı AR-GE Ticari Ürün Uygulamaları Üniversite Akademisyenler Öğrenciler Mezunlar Araştırma Merkezleri Laboratuarlar Teknopark teknokent, bilim

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Açısından İlaç AR-GE Faaliyetleri

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Açısından İlaç AR-GE Faaliyetleri Açısından İlaç AR-GE Faaliyetleri Dr. Filiz Sayar Sanayi Genel Müdürlüğü filiz.sayar@sanayi.gov.tr 3 Mayıs 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ ÜRÜN/HİZMET BİLGİ YENİ PAZARLAMA YÖNTEMİ UYGULAMA

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ar-Ge Destekleri

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ar-Ge Destekleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ar-Ge Destekleri Recep UZUNGİL Sanayi Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü San-Tez ve Ar-Ge Merkezleri Birimi Giriş Ar-Ge ve yenilikçilik (Ġnovasyon) günümüzde rekabetin

Detaylı

7. Çerçeve Programı Nedir?

7. Çerçeve Programı Nedir? 7. Çerçeve Programı Nedir? Aslı VURAL 7.ÇP Enerji ve Çevre Alanları Ulusal İrtibat Noktası TÜBİTAK AB ÇERÇEVE PROGRAMLARI ULUSAL KOORDİNASYON OFİSİ REW Fuarı 20 Haziran 2009, İstanbul, TÜYAP Avrupa Topluluğu

Detaylı

TÜBİTAK-TEYDEB Açısından İlaç Ar-Ge Destekleri

TÜBİTAK-TEYDEB Açısından İlaç Ar-Ge Destekleri TÜBİTAK-TEYDEB Açısından İlaç Ar-Ge Destekleri Sema BALABANLI TÜBİTAK- TEYDEB Biyoteknoloji, Tarım, Çevre ve Gıda Teknolojileri Grubu (BİYOTEG) Yürütme Komitesi Sekreteri 3 Mayıs 2013 - İstanbul Sunum

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ

KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ TÜBİTAK DESTEKLERİ KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı Özel sektör kuruluşlarının, Ar-Ge faaliyetlerini teşvik ederek, Ar-Ge yeteneğinin yükseltilmesine katkıda

Detaylı

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası OTP harcamalarının AB bütçesinin önemli bölümünü kapsaması, bu politikayı bütçe tartışmalarının da odak noktası yaparken, 2014-2020 Mali Çerçeve içinde tarım, kırsal

Detaylı

Türkiye deki ilk kampüs üniversitesi Her yıl Üniversite Giriş Sınavları'nagiren en yüksek puanlı 1000öğrencinin 1/3'ünden fazlası ODTÜ'yü tercih

Türkiye deki ilk kampüs üniversitesi Her yıl Üniversite Giriş Sınavları'nagiren en yüksek puanlı 1000öğrencinin 1/3'ünden fazlası ODTÜ'yü tercih Türkiye deki ilk kampüs üniversitesi Her yıl Üniversite Giriş Sınavları'nagiren en yüksek puanlı 1000öğrencinin 1/3'ünden fazlası ODTÜ'yü tercih etmektedir. Talep çok yüksek olduğundan, pek çok bölüm,

Detaylı

Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı

Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Berrin Ertürk, Ticaret Ataşe Yardımcısı Nisan 2014 U.S. Commercial Service Ankara, Turkey Amerikan Ticaret Müsteşarlığı Misyonu

Detaylı

Bakanlığımızca Yürütülen Ar-Ge ve Yenilik Programları

Bakanlığımızca Yürütülen Ar-Ge ve Yenilik Programları T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI BİLİM VE TEKNOLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Bakanlığımızca Yürütülen Ar-Ge ve Yenilik Programları Gülgün ÇELİK Şube Müdürü Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğünce Yürütülen

Detaylı

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ Genellikle profesyoneller tarafından oluşturulan Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı sistemi genç, dinamik, hızlı büyüme ve yüksek karlılık potansiyeli olan

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı ? UR-GE Tebliği nin Çıkış Noktası UR-GE Tebliği nin Vizyonu ve Yapıtaşları UR-GE

Detaylı

HT-TTM (Hacettepe Teknokent Teknoloji

HT-TTM (Hacettepe Teknokent Teknoloji HT-TTM (Hacettepe Teknokent Teknoloji Transfer Merkezi) Tanıtımı Dr. Olcay Özçakır 16.12.2014 HT-TTM: Yapılanma Kuruluş : 2008 Temmuz (Hacettepe Teknokent A.Ş. nin bir alt birimi) Şirketleşme (A.Ş.) :

Detaylı